Czym jest insulinooporność i jak wpływa na nasze zdrowie?

Powrót

Insulina to hormon niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, który m.in. zwiększa transport glukozy do wnętrza komórek, obniżając jej poziom we krwi, bierze udział w metabolizmie tłuszczów, białek i węglowodanów, a także wpływa na czynność jajników. Mimo że jest tak istotny, u niektórych pojawia się insulinooporność, czyli stan, w którym dochodzi do upośledzonej reakcji na insulinę. Dlaczego się tak dzieje? Jak insulinooporność wpływa na zdrowie? Czy trzeba ją leczyć?

Insulinooporność

Insulinooporność (IO lub IR od ang. insulin resistance) to zaburzenie homeostazy glukozy, w wyniku którego dochodzi do braku wrażliwości komórek obwodowych na działanie insuliny nawet wtedy, gdy jej stężenie jest prawidłowe lub podwyższone. Mówiąc prosto, organizm osoby chorej na insulinooporność produkuje insulinę w trzustce, ale tkanki, które odpowiadają za jej metabolizm – mięśnie szkieletowe i wątroba – nie reagują na jej obecność, to znaczy nie przyswajają glukozy. W efekcie poziom glukozy nawet po dłuższym czasie od posiłku jest podwyższony. To z kolei powoduje odpowiedź trzustki, czyli jeszcze większą produkcję insuliny w celu wtłoczenia glukozy do komórek i obniżenia jej poziomu we krwi. Taki stan nie pozostaje bez wpływu na organizm. Insulinooporność sprawia, że u chorego występują m.in.: nadmierna senność po posiłkach, napady wilczego głodu, przewlekłe zmęczenie, obniżenie nastroju, uczucie zimna, częsta ochota na słodycze, spadek koncentracji, przyrost masy ciała, bóle głowy i stawów, rogowacenie ciemne, niepokój, trudności z zajściem w ciążę oraz drżenie rąk.

Przyczyny i czynniki ryzyka insulinooporności

Skąd bierze się insulinooporność? Mówi się, że przyczyny tej choroby są liczne. Wśród powodów powstania insulinooporności wymienia się m.in. niewielką aktywność fizyczna, nadwagę z otyłością brzuszną, otyłość, nieprawidłową dietę z częstym spożywaniem wysokokalorycznej żywności o wysokim indeksie glikemicznym, przejadanie się, choroby endokrynologiczne (nadczynność tarczycy, akromegalię, zespół Cushinga, hiperandrogenizm), hemochromatozę, lipodystrofię, niedobór witaminy D, a także przyjmowanie niektórych leków (sterydów, antydepresantów, progestagenu, rifampicyny i wybranych leków przeciwwirusowych). U części pacjentów z insulinoopornością diagnozuje się również zaburzenia o podłożu genetycznym skutkujące nieprawidłową budową cząstek insuliny. W efekcie osoba z tym problemem reaguje na podawaną insulinę, ale nie na swoją własną. Podobnie dzieje się u chorych na cukrzycę typu 1, których organizmy wytwarzają przeciwciała wiążące insulinę.

Do czego może prowadzić insulinooporność?

Do czego w efekcie może prowadzić nieleczona insulinooporność? Przede wszystkim do stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2 ze względu na podwyższony poziom glukozy we krwi i ciągłą nadmierną produkcję insuliny. Oprócz tego z insulinoopornością łączą się inne choroby takie jak zespół policystycznych jajników (PCOS) – jajniki reagują na nadwyżki insuliny, produkując duże ilości androgenów wpływających m.in. na trądzik, zaburzenia miesiączkowania i zatrzymanie owulacji, co przekłada się na problemy z zajściem w ciążę. Dodatkowo u insulinoopornych często diagnozuje się choroby układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza nadciśnienie tętnicze i miażdżycę, które wiążą się bezpośrednio z zaburzeniami lipidowymi – podwyższeniem poziomu cholesterolu we krwi. Cholesterol odkładający się w nadmiarze w wątrobie wpływa także na powstawanie niealkoholowego stłuszczenia wątroby. W efekcie przejadania się i napadów głodu pacjenci z insulinoopornością zazwyczaj chorują również na otyłość.

Leczenie insulinooporności

Leczenie insulinooporności polega głównie na wdrożeniu i utrzymaniu zdrowej, zbilansowanej diety opartej na daniach o niskim indeksie glikemicznym, które nie powodują znacznego, szybkiego wzrostu stężenia glukozy we krwi. Bardzo istotnym elementem leczenia jest regularna aktywność fizyczna – minimum 30 minut dziennie. Często tuż po diagnozie zaleca się także obniżenie masy ciała. Dotyczy to szczególnie pacjentów z otyłością. Farmakologię w przypadku insulinooporności stosuje się rzadko. Ta, która jest wprowadzana, uwzględnia podawanie metforminy, czyli substancji zwiększającej wrażliwość tkanek na insulinę.

Trzeba jednak pamiętać, że o sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz – endokrynolog, diabetolog, internista czy ginekolog, działający zazwyczaj we współpracy z dietetykiem.


Dodano: 15/02/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Badania
22/02/2021
Koronawirus, Badania, Choroby
Koronawirus SARS-CoV-2: testy serologiczne i wymazowe

19/09/2020
Aktualności, Badania
Pobranie w domu pacjenta

Nowe udogodnienie dostępne dla pacjentów w Warszawie


03/05/2020
Koronawirus, Badania
POLMED wykonuje testy na obecność przeciwciał przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2

Zapoznaj się z nasza ofertą
badanie
Diagnostyka prostaty
Niezbędnik każdego mężczyzny po 40-stce.

od 99 zł
badanie
Diagnostyka osteoporozy
Sprawdź czy Twoje kości są w dobrej formie.

od 89 zł
Pakiet badań
Serce pod kontrolą
Z miłości dla siebie!

od 83 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się