Endometrioza – czym jest i jakie są jej objawy? Jak wygląda endometrioza?

Powrót

Endometrioza to choroba ginekologiczna, na którą cierpi 1 na 10 kobiet w wieku rozrodczym. Jest przyczyną nieprzyjemnego, często bardzo silnego bólu w okolicach miednicy utrudniającego normalne funkcjonowanie. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia endometriozy? Kiedy wprowadza się radykalne leczenie chirurgiczne? W jaki sposób ustala się diagnozę? I jak ta choroba wpływa na płodność pacjentki? Odpowiadamy!

Czym jest endometrioza?

Endometrioza nazywana inaczej gruczolistością macicy lub wędrującą śluzówką macicy zaliczana jest do chorób kobiecych narządów płciowych. W jej przebiegu komórki błony śluzowej trzonu macicy – endometrium – pojawiają się poza jamą macicy. Te komórki nazywa się wówczas komórkami ektopowymi. W związku z tym, że wykazują one aktywność wydzielniczą i reagują na zmiany hormonalne wynikające z cyklu miesiączkowego, powodują przewlekłą reakcję zapalną. Mówiąc prościej, co miesiąc endometrium macicy złuszcza się podczas miesiączki. Nieprawidłowo zlokalizowane komórki endometrium znajdujące się np. w jamie brzusznej, zostają tam na zawsze, wywołując reakcję zapalną.

Endometrioza
Endometrioza

Ciągły stan zapalny z czasem wpływa na powstawanie w obrębie tych komórek bolesnych guzków i zrostów, tworzenie się blizn oraz zmian anatomicznych w narządach miednicy mniejszej.

Najczęściej ogniska endometrium pojawiają się w jajowodach, pęcherzu moczowym, na jajnikach, końcowym odcinku jelita grubego, otrzewnej, a także w pobliżu moczowodów. Czasami mogą występować w odległych narządach, takich jak płuca czy mózg.

Przyczyny endometriozy

Jakie są przyczyny powstawania endometriozy? Dotychczas nie ustalono dokładnie, dlaczego u niektóre kobiety chorują a inne nie. Najprawdopodobniej jest to wynik działania czynników genetycznych, środowiskowych i autoimmunologicznych. Wiadomo, że endometrioza występuje częściej u kobiet, których mamy lub babcie również cierpiały na tę chorobę.

Endometrioza — czynniki ryzyka

Wśród najczęstszych czynników ryzyka pojawienia się endometriozy można wymienić:

  • uwarunkowania rodzinne – prawdopodobieństwo zachorowania jest nawet 3 do 10 razy większe u kobiet z historią endometriozy w rodzinie;
  • wczesne wystąpienie pierwszego krwawienia menstruacyjnego;
  • krótkie cykle miesiączkowe (poniżej 27 dni) i częstsze krwawienia menstruacyjne,
  • schorzenia o podłożu immunologicznym, takie jak toczeń trzewny, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Hashimoto;
  • bezdzietność;
  • upośledzenie odpływu krwi menstruacyjnej z macicy, które może wynikać z wad budowy macicy, takich jak przegroda macicy, zarośnięcie macicy lub szyjki macicy.
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na endometriozę
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na endometriozę

Objawy endometriozy

Najczęstszy objaw endometriozy to ból zlokalizowany w miednicy mniejszej. Kobiety chorujące na endometriozę mają bolesne miesiączki, odczuwają ból w trakcie stosunków płciowych, oddawania moczu i stolca, skarżą się na bóle brzucha, krzyża oraz na przewlekły ból w miednicy – trwający co najmniej 6 miesięcy, niezależny od przebiegu cyklu miesiączkowego.

Oprócz tego symptomami endometriozy są: wzdęcia, biegunki, biegunki na przemian z zaparciami, częstomocz lub parcia naglące na mocz.

W wielu przypadkach jedynym i charakterystycznym objawem endometriozy jest zmniejszona płodność. Problem z płodnością będący wynikiem tej choroby występuje u 1 na 5 kobiet mających endometriozę. Szacuje się, że na całym świecie u 35–50% kobiet niepłodnych diagnozuje się to schorzenie.

Zdarza się również, że endometrioza nie daje żadnych objawów i rozpoznaje się ją przypadkiem, np. w trakcie zabiegów operacyjnych.

Najczęstsze objawy endometriozy:

  • bolesne miesiączki,
  • zaburzenia menstruacji,
  • ból zlokalizowany w miednicy mniejszej,
  • biegunka,
  • bóle pleców,
  • dolegliwości bólowe w trakcie stosunku seksualnego,
  • wzdęcia,
  • problemy z zajściem w ciążę,
  • zaburzenia motoryki jelit.
Objawy endometriozy
Objawy endometriozy

Objawy endometriozy w zależności od stopnia zaawansowania choroby

StopieńObjawy
Stopień I (minimalny)Mogą być obecne niewielkie ogniska endometriozy na narządach miednicy. Niektóre kobiety mogą doświadczać bólu menstruacyjnego o niewielkim nasileniu lub dyskomfortu.
Stopień II (łagodny)W obrazie klinicznym można zaobserwować zrosty między jajnikami a szerokimi więzadłami, w jajowodach, jajnikach oraz w obszarze zagłębienia maciczno-odbytniczego. Część pacjentek może również doświadczać torbieli czekoladowych, które są charakterystycznymi zmianami w endometriozie.
Stopień III (umiarkowany)Mogą występować liczne i większe ogniska endometriozy na różnych narządach miednicy, wraz z obecnością zrostów i blizn. To stadium objawia się przede wszystkim silnymi bólami menstruacyjnymi, przewlekłym bólem miednicy, a także bólem podczas oddawania moczu lub wypróżniania oraz trudnościami związanymi z zajściem w ciążę.
Stopień IV (zaawansowany)Ogniska endometriozy mogą być również obecne w szyjce macicy, pochwie i mogą wychodzić poza obszar miednicy mniejszej. W tym stadium charakterystyczne jest brak ruchomości macicy w badaniu palpacyjnym i ginekologicznym, a sama macica może być przyrośnięta w tyłozgięciu do jelit lub mocno przemieszczona w kierunku tyłu.

Diagnostyka endometriozy

W jaki sposób diagnozuje się endometriozę?


UWAGA!
Sprawdź najnowszą metodę –
Szybka diagnostyka endometriozy – Test EndoRNA już dostępny w POLMED.


Przede wszystkim lekarz ginekolog wykonuje palpacyjne badanie ginekologiczne oraz badania obrazowe – najczęściej USG.

Ogniska endometriozy — badanie ginekologiczne

W diagnostyce endometriozy podstawą jest wykonanie badania ginekologicznego. Pozwala ono lekarzowi ocenić stan i parametry macicy, a także:

  • jajowodów,
  • jajników,
  • więzadła krzyżowo-macicznego,
  • przegrody pochwowo-odbytniczej.

Warto pamiętać, że w przypadku podejrzenia endometriozy, badanie to warto wykonać w trakcie menstruacji. Dlaczego? Zwiększa to szanse wykrycia ognisk endometriozy.

Ogniska endometriozy — badanie USG

W obrazie USG stwierdza się obecność torbieli o grubych i zwłókniałych ścianach, wypełnionych gęstą treścią. Czasami wykonuje się dodatkowo rezonans magnetyczny (MRI) lub laparoskopię z pobraniem wycinków, które następnie poddaje się badaniu histologicznemu.

Sposoby leczenia endometriozy

Leczenie endometriozy opiera się przede wszystkim na farmakoterapii, metodach chirurgicznych lub połączeniu obu metod.

Leczenie hormonalne

Jeżeli chodzi o farmakoterapię, polega ona na stosowaniu leków hormonalnych:

  • antykoncepcyjnych (DTA),
  • analogów hormonu uwalniającego gonadotropiny (Gn-RH),
  • progestagenów,
  • czasami danazolu albo inhibitorów aromatazy w połączeniu z DTA.

Progestageny hamują wzrost ognisk endometrium, prowadząc do ich zaniku, a wszystkie pozostałe leki mają za zadanie przede wszystkim zmniejszyć dolegliwości bólowe.

Jakie inne leki stosuje się w leczeniu endometriozy?

Dodatkowo w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Trzeba jednak pamiętać, że żadne z powyższych preparatów nie prowadzą do wyleczenia i nie mają pozytywnego wpływu na płodność – a wręcz przeciwnie.

Leczenie operacyjne endometriozy

Leczenie chirurgiczne wprowadza się w przypadku niepłodności, silnego bólu w obrębie miednicy mniejszej, stwierdzenia endometriozy głęboko naciekającej lub torbieli endometrialnych jajników o średnicy powyżej 3 cm. Zachowawcze leczenie chirurgiczne polega na usunięciu ognisk choroby. Ma za zadanie nie tylko zmniejszyć dolegliwości bólowe, lecz także zredukować ryzyko nawrotu oraz poprawić płodność.

Radykalne leczenie chirurgiczne stosowane jest, gdy wszystkie inne metody nie przynoszą oczekiwanego efektu. Usuwanie macicy wraz z jajnikami, zwane czasami histerektomią z przydatkami, ma na celu wywołanie menopauzy chirurgicznej. Niemniej jednak ta procedura nie gwarantuje pełnego wyleczenia u wszystkich pacjentek, a 15% z operowanych kobiet nadal doświadcza bólów.

Endometrioza a płodność

W przypadku pojawienia się ognisk endometriozy mogą one zakłócać prawidłowe funkcjonowanie jajników, utrudniać owulację lub blokować drogi jajowody, tym samym uniemożliwiając zapłodnienie. Ponadto, obecność endometriozy może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, które również zmniejszają szansę na zajście w ciążę. W niektórych przypadkach, kobiety cierpiące na endometriozę mogą mieć również problemy z implantacją zarodka oraz utrzymaniem ciąży.

Czy istnieje ryzyko nawrotu choroby?

Mimo różnorodności leczenia farmakologicznego i precyzji operacji nie ma pewności co do całkowitego wyleczenia endometriozy. Choć podejmowane leczenie ma na celu redukcję objawów, nie gwarantuje, że dolegliwości nie powrócą w takim samym stopniu. Ryzyko nawrotu jest zdecydowanie mniejsze po skutecznym zabiegu chirurgicznym w porównaniu do terapii farmakologicznej, ale żadna z tych metod nie zapewnia całkowitej eliminacji nawrotu.



Dodano: 30/05/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Choroby
15/02/2021
Choroby, Profilaktyka
Mroczki przed oczami – czym są i o czym świadczą?

Plamki, błyski, paproszki czy muszki pojawiające się przed oczami przeważnie są zupełnie niegroźne, ale czasami mogą świadczyć o poważnej chorobie. Jakie są przyczyny występowania zmian w polu widzenia i czy da się je wyleczyć? Kiedy warto te objawy skonsultować z lekarzem?


16/05/2022
Choroby, Profilaktyka
Krwotok z nosa – przyczyny, co może oznaczać? Jak zatamować krwawienie?

Krwotoki z nosa są powszechne – bez względu na wiek i płeć. Mogą być wynikiem urazu, lub stanu chorobowego. Jakie są inne przyczyny? Co zrobić w razie krwawienia? Kiedy krwotoki powinno się skonsultować z lekarzem?


31/05/2023
Choroby
Nadciśnienie oczne – przyczyny, objawy, leczenie

Ciśnienie ​ oczne​, określane też jako ciśnienie wewnątrzgałkowe albo śródgałkowe, jest to ciśnienie wywierane przez płyn śródoczny na rogówkę i twardówkę.


Zapoznaj się z nasza ofertą:
badania na choroby weneryczne polmed
Nowość! Kup online!
Pakiet badań
Pakiet intymny – diagnostyka chorób wenerycznych
Zadbaj o swoje zdrowie intymne! Kup nasz pakiet diagnostyki chorób wenerycznych.

od 450 zł
diagnostyka prostaty polmed
Kup online!
Pakiet badań
Diagnostyka chorób prostaty
Wykonując badania zawarte w tym pakiecie sprawdzisz funkcjonowanie swoich nerek, wchodzących w skład układu moczowo-płciowego oraz prostaty. Umów wizytę w POLMED!

od 95 zł
test na endometriozę polmed
Nowość! Kup online!
Badania
Test EndoRNA na endometriozę
Test umożliwiający szybką diagnostykę endometriozy. Umów badanie w POLMED!

2400 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się