Co to jest celiakia? Badania na celiakię

Powrót

Celiakia jest autoimmunologiczną chorobą trzewną o podłożu genetycznym.

Osoby, które cierpią na celiakię, nie tolerują glutenu, czyli białka zapasowego zawartego w niektórych zbożach. Gluten u chorych działa jak toksyna – prowadzi do zaniku kosmków w jelicie cienkim. Jak objawia się celiakia i jakie badania warto zrobić, żeby ją potwierdzić?

Celiakia to trwała glutenozależna enteropatia jelita cienkiego. Mówiąc inaczej, jest to choroba polegająca na nietolerancji glutenu, białka zawartego w pszenicy, jęczmieniu i życie. Co ważne, celiakia nigdy nie była tożsama z alergią. Wbrew powszechnym sądom objawia się nie tylko w dzieciństwie, lecz także u dorosłych i nie da się jej wyleczyć. Gluten u celiaków powoduje zanik kosmków jelitowych w jelicie cienkim. Kosmki te odpowiadają za wchłanianie składników odżywczych. Jeśli ich ilość zostanie zmniejszona, do organizmu trafi zbyt mało potrzebnych substancji, co przełoży się na wystąpienie objawów klinicznych. O jakich objawach mowa? Jakie są objawy celiakii?

Objawy celiakii

Objawy celiakii u dorosłych będą takie same lub podobne jak u dzieci. W zależności od stopnia nasilenia symptomów wyróżnia się trzy typy celiakii. Pierwszy to pełnoobjawowa nazywana również jawną lub klasyczną. W jej przebiegu obserwuje się bóle i wzdęcia brzucha, utratę masy ciała, pogorszenie samopoczucia, anemię, biegunki zwłaszcza tłuszczowe i wodniste, a u dzieci dodatkowo zaburzenia rozwoju oraz niski wzrost. Najczęściej celiakię pełnoobjawową diagnozuje się właśnie u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych.

Drugi typ jest skąpoobjawowy. Występuje u większości chorych. Czym charakteryzuje się ta celiakia? Objawy są nietypowe. Należą do nich: anemia, podwyższony poziom cholesterolu, afty w jamie ustnej, uczucie zmęczenia, bóle głowy, stany depresyjne, problemy z płodnością, bóle kości i stawów oraz – w przypadku tak zwanej skórnej postaci celiakii – objawy skórne. Ten ostatni przypadek nazywa się chorobą Dühringa.

Trzeci i ostatni typ to celiakia utajona lub inaczej ukryta. U pacjentów stwierdza się prawidłowy obraz jelita połączony z obecnością charakterystycznych przeciwciał we krwi. Objawy typowe dla celiakii nie występują, ale w związku z istniejącymi przeciwciałami choroba może się rozwijać.

Badania na celiakię

Jakie wykonuje się badania na celiakię? Żeby potwierdzić lub wykluczyć chorobę trzewną, potrzebne są badania z krwi oraz wycinki z jelita cienkiego – te ostatnie można pobrać, o ile nie została wprowadzona jeszcze dieta bezglutenowa.

Jeżeli chodzi o badania z krwi, zalecany jest cały pakiet zawierający przeciwciała przeciwko endomysium mięśni gładkich – EmA, gliadynie – AGA oraz przeciwko transglutaminazie tkankowej – anty-tGT. EmA pokazują obecność przeciwciał wytworzonych przez układ odpornościowy, uszkadzających mięśnie ściany jelita, AGA – wytworzonych w odpowiedzi na kontakt z gliadyną (białkiem glutenu), zaś anty-tGT – przeciwciał skierowanych przeciwko własnemu enzymowi metabolizującemu białka. Co ważne, obecność przeciwciał w zasadzie jednoznacznie potwierdza chorobę, ale ich brak jej nie wyklucza. Całkowite wykluczenie celiakii może nastąpić wyłącznie po wykonaniu biopsji jelita cienkiego. Wyjątek stanowią dzieci – u nich przy zachowaniu konkretnych warunków biopsja nie jest konieczna.

Jakie jeszcze badania wykonuje się, aby potwierdzić lub wykluczyć celiakię? Badanie genetyczne, tak zwane testy genetyczne na obecność alleli II klasy układu HLA kodujących antygenty HLA-DQ2 oraz HLA-DQ8.

Konsekwencje nieleczenia celiakii

A co jeśli mimo objawów nie rozpocznie się leczenia? Nieleczona celiakia może prowadzić do wystąpienia innych chorób autoimmunologicznych związanych m.in. z układem krwiotwórczym – trombocytoza, anemia; układem kostnym – reumatoidalne zapalenie stawów lub wczesna osteoporoza; nerwowym – padaczka, schizofrenia, depresja, neuropatia obwodowa; dokrewnym – choroba Hashimoto, cukrzyca; oddechowym – astma, sarkoidoza oraz z nerkami i wątrobą – stłuszczenie wątroby, kłębuszkowe zapalenie nerek. Najczęściej u osób z utajoną postacią celiakii obserwuje się osteoporozę, nowotwory jelita cienkiego, zaburzenia psychiczne, w tym depresyjne, a także problemy z płodnością zwłaszcza u kobiet.


Dodano: 28/01/2021
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Dieta
29/05/2020
Dieta, Styl życia
Układ pokarmowy – jak zadbać o trawienie?

17/07/2020
Dieta, Styl życia
Woda i nawadnianie organizmu

24/06/2020
Dieta, Styl życia
Jak ograniczyć cukier w diecie?

Zapoznaj się z nasza ofertą
Abonament medyczny
Mama, tata, dzieci
Więcej radości na codzień!

3725 zł/rok
Abonament medyczny
Ciąża
Możemy Ci towarzyszyć?

1240 zł/rok
Abonament medyczny
Dziecko
Pomagamy zapewnić dobry rozwój Twojego skarba!

1240 zł/rok
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Infolinia: 58 775 95 99