18 października – Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Jakie są objawy menopauzy i andropauzy?

Powrót

18 października obchodzony jest Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Został on ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia, aby przypomnieć społeczeństwu o istotnych zmianach zachodzących wraz z upływem czasu w organizmie człowieka. Ma też on na celu zwiększenie świadomości, jakie zdrowotne skutki niesie spadek hormonów płciowych u kobiet i mężczyzn w okresie przekwitania.

Starzenie ma płeć – czym jest menopauza i andropauza?

Menopauza i andropauza są naturalnymi procesami zachodzącymi w ciele kobiet i mężczyzn około 50. roku życia. O męskich problemach przekwitania mówi się rzadziej, ale spadek hormonów jest to nie tylko problem kobiet, ale również i panów.

Różnica w przebiegu procesu starzenia u obu płci jest jednak istotna. Po pierwsze u kobiet w okresie menopauzy dochodzi ostatecznie do całkowitego zakończenia zdolności reprodukcyjnej, natomiast u mężczyzn ta zdolność jedynie zmniejsza się, dlatego określanie andropauzy jako męskie klimakterium jest błędem.

Ponadto andropauza przebiega łagodniej niż menopauza u kobiet. Natomiast ich symptomy są dość podobne. Naturalna menopauza jest normalną częścią wchodzenia w jesień życia. Najpopularniejszą definicją menopauzy jest rok bez krwawienia miesiączkowego. Natomiast andropauza jest okresem przejściowym w życiu mężczyzny pomiędzy dojrzałością a starością i obejmuje szereg zmian fizycznych, które powodują również zmiany o charakterze seksualnym i psychologicznym.

Na jakie etapy dzieli się menopauza i w jakim wieku się zaczyna?

Czas wystąpienia pierwszych objawów przekwitania u kobiety warunkują głównie predyspozycje genetyczne. Nie ma sposobu, aby przewidzieć wiek, w którym pojawią się objawy klimakterium, ani jak długo będą się one utrzymywały.


Szacuje się, że w Polsce okres przekwitania rozpoczyna się najczęściej pomiędzy 45. a 49. rokiem życia i trwa około 10 lat. Sama menopauza, czyli „szczyt” klimakterium, przypada zwykle na 50. rok życia.

Warto wiedzieć, iż menopauzę dzielimy na trzy etapy:

  • premenopauzę,
  • perimenopauzę,
  • postmenopauzę.

Po osiągnięciu około 40. roku życia, w ciele kobiety zaczynają zachodzić zmiany dotyczące płodności, która wraz ze zmianami hormonalnymi wygasa. Ostateczną menopauzę poprzedzają dwa okresy: premenopauza i perimenopauza.

Premenopauza zaczyna się od 8 do 10 lat przed menopauzą a pierwsze jej objawy są dość łagodne. Dotyczą one głównie zaburzeń miesiączkowania, cykle bowiem stają się nieregularne, a samo krwawienie ma różna długość i intensywność. Mogą też nasilić się objawy napięcia przedmiesiączkowego, takie jak silne bóle piersi, bóle w podbrzuszu czy stawów.

Po rozpoczęciu okresu perimenopauzy u kobieta dają się odczuć nieprzyjemne skutki zmian hormonalnych, takie jak uderzenia gorąca, potliwość, bezsenność, zwroty głowy. Dzieję się tak z powodu spadku stężenia estrogenu i progesteronu w organizmie. Po menopauzie czyli pełnym roku po ostatniej miesiączce, przychodzi postmenopauza, w której dochodzi do całkowitego wygaśnięcia czynności jajników.

Natomiast przedwczesna menopauza może wystąpić u niektórych kobiet jeszcze przed 40 rokiem życia z przyczyny naturalnego ustąpienia czynności jajników, po usunięciu jajników lub na skutek leczenia raka. Menopauzę uważa się wczesną, jeśli pojawi się między 40 a 45 rokiem życia.

Jakie objawy menopauzy są najczęstsze?

Objawy związane z menopauzą można zasadniczo podzielić na dwie grupy:

  • psychiczne, takie jak słabsze samopoczucie, huśtawki emocjonalne, osłabienie koncentracji, rozdrażnienie, stany depresyjne, przewlekłe zmęczenie.
  • fizyczne, czyli uderzenia gorąca, osteoporoza, pocenie nocne, zwiększenie poziomu złego cholesterolu, częste oddawanie moczu, bóle głowy.

Pojawiają się też nietypowe objawy menopauzy, takie jak szumy w uszach, obrzęk nóg, czy zespół suchego oka. Przy menopauzie mogą pojawić się objawy bólu stawów, kręgosłupa i przede wszystkim głowy.

Ponadto u niektórych kobiet w menopauzie nie występuje zainteresowane seksem, innym z kolei seks sprawia większą przyjemność niż we wcześniejszym okresie.

Zaburzenia snu a menopauza

Spokojny sen w okresie przekwitania może być trudny dla pań. Większość kobiet odczuwa bowiem jego zakłócenia z powodu nocnych potów, złego samopoczucia psychicznego czy kołatania serca. Z kolei długotrwały brak snu może prowadzić do braku energii zmęczenia i problemów z pamięcią.

Nadmierna potliwość w okresie menopauzy

Kiedy praca jajników zaczyna wygasać, skutkuje to spadkiem estrogenów. Następuje wówczas również wzrost gonadotropin przysadkowych, takich jak: FSH i LH.
Ich następstwem są zaburzenia naczynioruchowe, do których należą m.in. zlewne poty. Najbardziej dokuczliwe może być pocenie się w nocy. Za jego występowanie podobnie jak za pojawianie się uderzeń gorąca odpowiadają zmiany w stężeniu adrenaliny, dopaminy oraz prostaglandyn. Spadek poziomu estrogenów może być też przyczyną pojawiania się infekcji intymnych.

Kołatanie serca i uderzenia gorąca – objawy, które budzą lęk

Pierwsze objawy menopauzy to zazwyczaj uderzenia gorąca, które odczuwane są w postaci nagłych fal ciepła przepływających od głowy do tułowia. Pojawiają się one głównie z powodu zmieniającego się poziomu estrogenów. Na uderzenia te składają się nagłe uczucie gorąca i potencjalnie zaczerwienienie twarzy i szyi, czerwone plamy na klatce piersiowej i ramionach, a także pocenie się zakończone dreszczami.

Uderzenia gorąca mogą trwać od 30 sekund do pół godziny i występować nawet kilkanaście razy na dobę. Z kolei kołatanie serca często kojarzone jest z przemęczeniem, jednak w przypadku menopauzy tego typu problemy są dosyć charakterystyczne.

Menopauza – zmiany w obrębie narządów płciowych

U kobiet w menopauzie procesy fizjologiczne związane ze starzeniem się organizmu mogą przyczyniać się do problemów w funkcjonowaniu seksualnym. Zmiany w obrębie narządów płciowych, takie jak suchość pochwy mogą utrudniać utrzymywanie stosunków seksualnych, a nawet je uniemożliwiać. Polegają one głównie na:

  • skróceniu pochwy,
  • bolesności przy stosunku,
  • anorgazmii,
  • zwężeniu wejścia do pochwy,
  • wysuszeniu błony śluzowej przedsionka pochwy.

Inne objawy: nietrzymanie moczu i wahania nastroju

U kobiet w okresie menopauzy mogą słabnąć mięśnie pęcherza. Prowadzi to do wycieku moczu w czasie kichania, kaszlu, śmiechu albo biegania. Stan ten określa się jako nietrzymanie moczu.

U wielu kobiet w tym okresie występują również wahania nastroju, zespoły depresyjne, rozdrażnienie, trudności z zasypianiem, zaburzenia pamięci, obniżenie nastroju, lęk i niepokój oraz zawroty głowy.

W szczytowym okresie klimakterium spotyka się również symptomy schorzeń układu krążenia oraz układu kostnego. Przy zaburzonym poziomie hormonów, kobiety są narażone na takie groźne schorzenia jak: choroba wieńcowa, zawał serca czy udar mózgu oraz choroby autoimmunologiczne. Z kolei szybkie obniżenie stężenia wapnia w tkance kostnej zwiększa u nich ryzyko osteoporozy.

Badania hormonalne dla kobiet wykrywające menopauzę̨

W okresie menopauzy wygasają funkcje jajników i dochodzi wówczas do zmniejszenia stężenia estrogenów, a zwiększenia stężenia hormonów przysadkowych: zarówno luteinizującego (LH), jak i folikulotropowego (FSH). Test na menopauzę wykrywa podwyższony poziom FSH w moczu.

Dodatni wynik testu świadczy o podwyższonym poziomie hormonu FSH i zbliżającym się klimakterium.

Menopauza – hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na podawaniu kobiecie naturalnych lub syntetycznych żeńskich hormonów płciowych. Są to zwykle estrogeny albo kombinacja estrogenów i gestagenów stosowane w celu wyrównania ich poziomu w organizmie.

Hormonalna terapia zastępcza pomaga w leczeniu dolegliwości zespołu klimakterycznego oraz zmniejsza ryzyko zachorowania na osteoporozę i choroby układu krążenia. Stosuje się ją od kilku miesięcy, do kilku lat.

Andropauza – czy to już? Jak zdiagnozować męskie przekwitanie?

O zachodzących w organizmie mężczyzny zmianach andropauzalnych świadczyć może szereg objawów na poziomie fizycznym, seksualnym i psychologicznym. Na podstawie ich oceny zostały stworzone specjalne testy do zdiagnozowania andropauzy.
Należy do nich tzw. kwestionariusz Morleya (umieszczony na końcu artykułu), który zawiera pytania związane ze zdrowiem fizycznym oraz dotyczące innych sfer życia, intymnej czy zawodowej.

Andropauza objawy ma dość jednoznaczne. Czasem, by postawić wstępną diagnozę pogorszonego samopoczucia u mężczyzny, wystarczą badania podstawowe, takie jak morfologia, badanie cukru we krwi, badanie tarczycy, poziomu lipidów oraz PSA.

Obowiązkowym badaniem jest też badanie prostaty, wykonywane przez lekarza urologa. Bardzo istotne w diagnostyce andropauzy jest badanie poziomu testosteronu.

Objawy andropauzy

Andropauza, określana też jako męskie klimakterium, pojawia się u mężczyzn w różnym wieku, jednak najczęściej między 45. a 55. rokiem życia, a niekiedy później. Przebieg andropauzy nie jest tak intensywny, jak przebieg menopauzy u kobiet, jednak wpływa on na ogólne osłabienie organizmu i pogarsza codzienne funkcjonowanie.

Mężczyźni w tym okresie mają skłonność do nabierania tkanki tłuszczowej oraz utraty masy mięśniowej i kostnej, do czego przyczynia się również zwolniony metabolizm i wzrost insulinooporności oraz niejednokrotnie stany przedcukrzycowe.


Pojawiają się u nich również zaburzenia snu, a także brak apetytu, zmęczenie i osłabienie organizmu. Mogą zdarzyć się również uderzenia gorąca, nadmierna potliwość i kołatania serca. Często dochodzi też do przerostu prostaty i problemów z oddawaniem moczu.

Andropauza – efekt niedoborów hormonalnych u mężczyzn

W okresie andropauzy dochodzi do spadku poziomu kilku ważnych hormonów:
Należy do nich:

  • testosteron,
  • DHEA,
  • hormon wzrostu,
  • melatonina,
  • estron,
  • estradiol.

Nerwowość, zaburzenia erekcji, skoki ciśnienia tętniczego – najczęstsze objawy andropauzy

Spadek poziomu męskich hormonów oraz przerost prostaty mogą powodować u mężczyzn w okresie andropauzy problemy z erekcją.

Typowe jest też obniżenie nastroju i rozdrażnienie, lęk i niepokój, a także problemy z koncentracją oraz pamięcią krótkotrwałą, a także zaburzenia depresyjne. Do innych objawów somatycznych należą pojawiające się skoki ciśnienia tętniczego i obniżenie masy kostnej oraz mięśniowej, która zaczyna być zastępowana za pomocą tkanki tłuszczowej.

Mężczyźni w okresie andropauzy są również narażeni na insulinooporność, cukrzycę i miażdżycę naczyń, dlatego bardzo szkodliwe jest dla nich spożywanie dużej ilości cukru i palenie papierosów.

Spadek testosteronu a obniżenie libido

Testosteron — hormon, który kojarzy się z męskością, jest produkowany głównie przez jądra. W okresie od 25. do 60. roku mężczyźni tracą go nawet 70 proc., czego objawami są:

  • zmniejszenie libido i potencji,
  • stałe zmęczenie, zaburzenia snu i nerwowość,
  • zmniejszenie aktywności seksualnej,
  • zmniejszenie masy ciała i siły mięśni,
  • przerzedzenie owłosienia,
  • otyłość brzuszna,
  • obniżenie energii połączone z obniżeniem poczucia własnej wartości pewności siebie,
  • obniżenie sprawności fizycznej i psychicznej, pamięci i koncentracji.

Terapia hormonalna na andropauzę

Podobnie jak w przypadku kobiet u mężczyzn, jednym ze sposobów łagodzenia objawów andropauzy, może być terapia hormonalna. Polega ona przede wszystkim na podawaniu pod kontrolą lekarza testosteronu i daje dobre efekty, pozwalając wyrównać jego poziom. Podwyższenie poziomu testosteronu pozwala na:

  • przywrócenie prawidłowego poziomu libido i sprawności seksualnej,
  • wzmocnienie mięśni,
  • obniżenie poziomu złego cholesterolu,
  • zwiększenie gęstości kości,
  • poprawę jakości snu.

Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy

Pomoc w problemach związanych ze starzeniem jest istotna szczególnie ze względu na liczbę osób, których ono w Polsce dotyczy. Jest to bowiem prawie 6 milionów kobiet i 5 milionów mężczyzn po 50 roku życia. Według WHO do 2030 r. na świecie będzie 1,2 miliarda starzejących się kobiet i 1 miliard starzejących się mężczyzn.


Dlatego też w 2000, roku Światowa Organizację Zdrowia i Międzynarodowe Towarzystwo Menopauzy ustanowiły dzień 18 października Światowym Dniem Menopauzy i Andropauzy. Ma on na celu zwrócenie uwagi na problemy oraz możliwości radzenia sobie z objawami i następstwami zmian związanych z przekwitaniem, jakie dają osiągnięcia współczesnej medycyny.

Mogą one złagodzić dolegliwości towarzyszące starzeniu się organizmu, a nawet niektóre z nich wyeliminować. Równie istotne dla zachowania dobrego zdrowia i samopoczucia są regularne badania i prawidłowa dieta oraz zdrowy styl życia. Ważne jest też, aby zarówno mężczyźni i kobiety uprawiali aktywność fizyczną.

Kwestionariusz Morleya

  1. Czy obserwuje Pan spadek popędu płciowego?
  2. Czy odczuwa Pan brak energii?
  3. Czy obserwuje Pan spadek siły mięśniowej lub obniżenie odporności na wysiłek fizyczny?
  4. Czy odnotował Pan spadek zadowolenia z życia?
  5. Czy obniżył się Pana wzrost?
  6. Czy jest Pan smutny i/lub w złym humorze?
  7. Czy wzwody członka są słabsze?
  8. Czy zauważył Pan ostatnio obniżenie aktywności ruchowej?
  9. Czy chce się Panu spać po obfitym posiłku (obiedzie)?
  10. Czy miał Pan ostatnio trudności w wykonywaniu pracy zawodowej?

Odpowiedź „TAK” na pytania 1 – 7 lub na trzy inne, pozwala podejrzewać andropauzę.


BIBLIOGRAFIA

  • Lewiński A. Menopauza bez tajemnic PZWL Warszawa 2006 „Przekwitanie — objawy u mężczyzn i kobiet. W jakim wieku?”
  • Pawlikowska -Łagód K. „Menopauza — przyczyny, objawy. Kiedy pojawia się menopauza i jak łagodzić jej objawy?”
  • https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-endokrynologiczne,menopauza–klimakterium—-pierwsze-objawy–w-jakim-wieku-,artykul,1721190.html
  • Walaszek K, Tomala B, Kowalska I, Rej-Kietla A. „Andropauza i proces starzenia się a jakość życia mężczyzn po 50. roku życia.” Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego w Dąbrowie Górniczej
  • https://journals.viamedica.pl
  • Zwolak E. „Andropauza, czyli przekwitanie u mężczyzn. Jakie objawy mogą towarzyszyć męskiej menopauzie? Sprawdź, na czym polega i jak ją leczyć.”
  • https://stronazdrowia.pl/andropauza-czyli-przekwitanie-u-mezczyzn-jakie-objawy-moga-towarzyszyc-meskiej-menopauzie-sprawdz-na-czym-polega-i-jak-ja-leczyc/ar/c14-14503643.
  • http://kardioseksuologia.pl/wp-content/uploads/2015/01/kwestionariusz-morleya.pdf


Dodano: 14/10/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Aktualności
01/07/2021
Aktualności, Choroby
Telekonsultacja lekarska (teleporada) podczas urlopu

14/05/2020
Koronawirus, Aktualności
Aktualności – Praca Centrów Medycznych POLMED

19/03/2020
Aktualności, Profilaktyka, Badania
Dekalog Bezpieczeństwa w Centrach Medycznych POLMED

Zapoznaj się z nasza ofertą
już od 110 zł miesięcznie
Abonament medyczny
Mężczyzna
Pozwól, że zadbamy o Ciebie!

od 1122 zł/rok
już od 110 zł miesięcznie
Abonament medyczny
Kobieta
Inspiruje nas Twoje zdrowie, pozwól o siebie zadbać!

od 1122 zł/rok
Abonament SENIOR
już od 130 zł miesięcznie
Abonament
Senior
To Twój czas!

od 1326 zł/rok
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się