Nadpotliwość – przyczyny, objawy; jak leczyć nadmierne pocenie się?

Powrót

Nadmierne wydzielanie potu nazywane powszechnie nadpotliwością może zarówno występować w formie uogólnionej, jak i dotyczyć wyłącznie wybranych obszarów ciała. Ta uznawana za uciążliwą dolegliwość dotyczy nie tylko mężczyzn, lecz także kobiet w różnym wieku. Jakie są przyczyny nadpotliwości? Kiedy z tego typu zaburzeniem należy się zgłosić do lekarza i w jaki sposób się je leczy? Odpowiadamy!

Spis treści:

  1. Wydzielanie potu — po co?
  2. Czym jest nadmierna potliwość?
  3. Nadmierna potliwość — u kogo występuje najczęściej?
  4. Objawy nadmiernego pocenia się
  5. Nadpotliwość — przyczyny
  6. Jakie badania wykonać przy nadmiernej potliwości?
  7. Leczenie nadpotliwości
  8. Jakie są powikłania nadmiernej potliwości?

Wydzielanie potu — po co?

Wydzielanie potu to ważny proces fizjologiczny, którego celem jest utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała. Pot wytwarzany przez gruczoły potowe skóry zawiera wodę, sole mineralne oraz niewielkie ilości substancji organicznych. Gdy temperatura otoczenia wzrasta, organizm reaguje poprzez zwiększone wydzielanie potu, który w kontakcie ze skórą odparowuje, odprowadzając ciepło z powierzchni ciała. W ten sposób następuje chłodzenie organizmu i zapobieganie przegrzaniu.

Wydzielanie potu odgrywa także rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej oraz eliminacji niektórych toksyn z organizmu. Dlatego też, mimo że pot może być czasem uciążliwy, pełni ważne funkcje dla utrzymania homeostazy i zdrowia naszego organizmu.

Czym jest nadmierna potliwość?

Nadpotliwość (łac. hyperhidrosis) to dolegliwość polegająca na nadmiernym wydzielaniu potu – w ilości znacznie większej niż ta wymagana do termoregulacji organizmu albo wyłącznie w wybranych obszarach – pachy, stopy lub dłonie, albo na całym ciele – dotyczy całej powierzchni skóry. W zależności od tego, czy zaburzenie jest efektem chorób endokrynologicznych takich jak nadczynność tarczycy, cukrzycy, schorzeń układu nerwowego lub chorób hematologicznych, czy wynika ze stresu, lęków albo innych silnych emocji, mówimy o wtórnej lub pierwotnej nadmiernej potliwości.

Nadpotliwość — u kogo występuje najczęściej?

Problem nadmiernej potliwości najczęściej występuje u młodych pacjentów w okresie dojrzewania, ale może również dotyczyć w znacznym stopniu osób w innych grupach wiekowych, np. pocenie wyłącznie w obrębie nosa nazwane ziarnistością czerwoną nosa diagnozuje się przede wszystkim u dzieci. Nadmierna potliwość objawia się odczuwaniem wilgoci na dłoniach, podeszwach stóp i/lub przesiąkaniem potu przez ubranie.

Nadmierne pocenie się — objawy

Główne objawy nadmiernej potliwości obejmują wyraźne pocenie się nawet w sytuacjach niewymagających wysiłku fizycznego:

  • mokre plamy na odzieży,
  • nieprzyjemny zapach potu,
  • częste zmiany ubrań w ciągu dnia,
  • uczucie wilgoci na skórze,
  • zmiany w strukturze skóry, np. jak rogowacenie lub zgrubienia,
  • uczucie dyskomfortu i niepewności społecznej.
Objawy nadpotliwości
Objawy nadpotliwości

Nadmierna potliwość — przyczyny

Jak wspomniano wcześniej, nadpotliwość może być pierwotna, czyli wynikająca ze skłonności osobniczych do odczuwania stresu i przeżywania silnych emocji albo wtórna.

W przypadku nadpotliwości wtórnej wśród potencjalnych przyczyn wymienia się przede wszystkim:

  • cukrzycę,
  • nadczynność tarczycy,
  • zaburzenia neurologiczne takie jak jamistość rdzenia,
  • przewlekłe zakażenia m.in. gruźlicę, brucelozę,
  • nowotwór układu chłonnego,
  • guzy chromochłonne,
  • zatrucia pestycydami,
  • obturacyjny bezdech senny,
  • uzależnienie od narkotyków.
Przyczyny nadpotliwosci
Przyczyny nadpotliwości

Nadmierna potliwość może wynikać również z wieku i zaburzeń hormonalnych. Np. kobiety w okresie menopauzalnym odczuwają problem ze zwiększonym poceniem się podczas tak zwanych uderzeń gorąca.

Nadmierne pocenie smakowe

Nadmierne pocenie smakowe to rzadkie zaburzenie, które powoduje nieproporcjonalne wydzielanie potu w reakcji na jedzenie lub picie. Osoby dotknięte tym schorzeniem doświadczają nadmiernej potliwości głównie w okolicach twarzy, szyi i klatki piersiowej po spożyciu pokarmów o różnym smaku, a nawet przy samych myślach o jedzeniu.

Kiedy skonsultować się z lekarzem w przypadku nadmiernej potliwości?

Nadpotliwość warto skonsultować z dermatologiem, czyli specjalistą chorób skóry. Zazwyczaj tego rodzaju dolegliwość nie wymaga pilnej wizyty, chyba że u pacjenta zauważy u siebie jednostronne zaburzenia pocenia się — wówczas konieczna jest konsultacja z neurologiem lub uogólnionemu nadmiernemu poceniu się towarzyszy spadek masy ciała, powiększenie węzłów chłonnych i/lub świąd — wtedy należy jak najszybciej udać się do dermatologa.

Jakie badania wykonać przy nadmiernej potliwości?

Specjalista przed postawieniem diagnozy przeprowadza dokładny wywiad i badanie pacjenta. Na tej podstawie proponuje leczenie lub kieruje na kolejne konsultacje. W przypadku podejrzenia nadpotliwości najczęściej stosuje się Test Minora — zarówno w procesie diagnostycznym, jak i terapeutycznym, aby określić dokładny obszar nadpotliwości. Polega on na aplikacji jodyny lub roztworu betadyny na skórę, a następnie po wyschnięciu — pokryciu jej skrobią, np. mąką ziemniaczaną. Wówczas obszary dotknięte problemem nadpotliwości, wyraźnie ciemnieją i przybierają kolor brunatno-fioletowy, często niemal czarny.

Leczenie nadpotliwości

W jaki sposób leczy się nadmierne wydzielanie potu? Istnieje kilka skutecznych metod leczenia tej dolegliwości:

  • Terapia jonoforezy, która polega na wprowadzaniu prądu do wody, w której zanurzone są dłonie lub stopy pacjenta, co prowadzi do zmniejszenia pocenia się;
  • Leczenie nadpotliwości toksyną botulinową — blokuje ona sygnały nerwowe do gruczołów potowych;
  • Stosowanie leków antycholinergicznych, które hamują działanie receptorów cholinergicznych, odpowiedzialnych za produkcję potu;
  • Jeżeli dolegliwość ma charakter wtórny, należy wyeliminować przyczynę – rozpocząć leczenie np. choroby endokrynologicznej albo schorzenia układu nerwowego.
  • W przypadku pierwotnej nadpotliwości w ograniczonej formie zaleca się preparaty do stosowania miejscowego. Są to kremy, żele albo dezodoranty zawierające chlorek glinu lub inne metale, które mają powodować zatykanie ujść przewodów wydzielniczych gruczołów potowych i tym samym ograniczać potliwość;
  • Gdy powyższe metody nie przynoszą oczekiwanych efektów, konieczne może być przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.
Leczenie nadpotliwości
Leczenie nadpotliwości

Leczenie nadpotliwości toksyną botulinową

Część pacjentów decyduje się na wstrzyknięcie toksyny botulinowej – popularnie mówiąc botoksu – odpowiadającej za hamowanie wydzielania acetylocholiny. Zabieg przynosi bardzo dobre efekty, ale wymaga regularnego powtarzania najlepiej co 6 do 12 miesięcy. Najczęściej iniekcje wykonuje się w dołach pachowych. Toksyna botulinowa może zostać wstrzyknięta również w okolicy dłoni i stóp, ale wówczas iniekcje są bolesne.

Leczenie chirurgiczne nadmiernej potliwości

W leczeniu nadpotliwości wykorzystuje się również metodę chirurgiczną zwaną sympatektomią. Procedura ta, obecnie przeprowadzana głównie za pomocą techniki endoskopowej, polega na przerwaniu pni nerwów współczulnych, co prowadzi do odnerwienia gruczołów potowych. Działanie sympatektomii powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych w obszarze, gdzie odbyła się interwencja, oraz zmniejszenie wydzielania potu. Ta chirurgiczna metoda jest bardzo skuteczna, ale niektóre osoby mogą doświadczać tzw. nadpotliwości kompensacyjnej w innych częściach ciała lub inne powikłania związane z zabiegiem sympatektomii.

Stosowanie antyperspirantów

Aby zmniejszyć pocenie się i zapewnić uczucie świeżości, często wystarcza regularne stosowanie antyperspirantów zawierających związki glinu. Ważne jest, aby aplikować tego typu preparaty tylko na określone obszary skóry, np. pod pachami i unikać nakładania ich na całe ciało. Blokują one ujścia gruczołów potowych — są to tzw. blokery potu — zawierają wyższe stężenia soli glinu, dostępne w postaci kremów, płynów lub zasypek. Mechanizm ich działania polega na tworzeniu się wodorotlenku glinu — blokuje on gruczoły potowe, a następnie jest stopniowo usuwany wraz z odchodzącym naskórkiem.

Nadmierne pocenie się — co może pomóc?

Istnieje kilka domowych sposobów, które mogą pomóc w łagodzeniu nadpotliwości:

  • Regularne mycie skóry przy użyciu łagodnego mydła i wody;
  • Stosowanie naturalnych antyperspirantów;
  • Noszenie ubrań wykonanych z przewiewnych materiałów;
  • Unikanie spożywania pikantnych potraw, alkoholu i kofeiny;
  • Używanie ziołowych soli do stóp.

Jakie są powikłania nadmiernej potliwości?

Warto pamiętać, że problem wzmożonej potliwości może prowadzić do różnych problemów. Jakich? Przede wszystkim na skórze mogą pojawić się tzw. potówki charakteryzujące się nieestetycznym wyglądem i przypominające małe pęcherzyki wokół ujść gruczołów potowych. Ponadto wzmożona aktywność gruczołów potowych — a tym samym kontakt wydzielanego potu z bakteriami obecnymi na skórze może powodować przykry zapach oraz wywoływać stany zapalne, szczególnie w:

  • fałdach skórnych,
  • okolicy pachwin,
  • pod piersiami.

Warto również pamiętać, że zwiększona potliwość stóp może również prowadzić do infekcji grzybiczych.

Nadmierna potliwość może prowadzić do:

  • pojawienia się potówek,
  • przykrego zapachu potu,
  • wywołania stanu zapalnego zwłaszcza w fałdach skórnych, okolicy pachwin i pod piersiami,
  • infekcji grzybiczych (w przypadku nadmiernej potliwości stóp).


Dodano: 03/08/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Choroby
15/02/2021
Choroby, Profilaktyka
Mroczki przed oczami – czym są i o czym świadczą?

Plamki, błyski, paproszki czy muszki pojawiające się przed oczami przeważnie są zupełnie niegroźne, ale czasami mogą świadczyć o poważnej chorobie. Jakie są przyczyny występowania zmian w polu widzenia i czy da się je wyleczyć? Kiedy warto te objawy skonsultować z lekarzem?


16/05/2022
Choroby, Profilaktyka
Krwotok z nosa – przyczyny, co może oznaczać? Jak zatamować krwawienie?

Krwotoki z nosa są powszechne – bez względu na wiek i płeć. Mogą być wynikiem urazu, lub stanu chorobowego. Jakie są inne przyczyny? Co zrobić w razie krwawienia? Kiedy krwotoki powinno się skonsultować z lekarzem?


31/05/2023
Choroby
Nadciśnienie oczne – przyczyny, objawy, leczenie

Ciśnienie ​ oczne​, określane też jako ciśnienie wewnątrzgałkowe albo śródgałkowe, jest to ciśnienie wywierane przez płyn śródoczny na rogówkę i twardówkę.


Zapoznaj się z nasza ofertą:
badania na choroby weneryczne polmed
Nowość! Kup online!
Pakiet badań
Pakiet intymny – diagnostyka chorób wenerycznych
Zadbaj o swoje zdrowie intymne! Kup nasz pakiet diagnostyki chorób wenerycznych.

od 450 zł
diagnostyka prostaty polmed
Kup online!
Pakiet badań
Diagnostyka chorób prostaty
Wykonując badania zawarte w tym pakiecie sprawdzisz funkcjonowanie swoich nerek, wchodzących w skład układu moczowo-płciowego oraz prostaty. Umów wizytę w POLMED!

od 95 zł
test na endometriozę polmed
Nowość! Kup online!
Badania
Test EndoRNA na endometriozę
Test umożliwiający szybką diagnostykę endometriozy. Umów badanie w POLMED!

2400 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się