PTSD – przyczyny, objawy i leczenie zespołu stresu pourazowego

Powrót

Zespół stresu pourazowego może rozwinąć się u każdej osoby, która doświadczyła traumatycznego przeżycia. Z czym wiąże się to zaburzenie i jakie konsekwencje niesie za sobą? Czym jest PTSD? Poznaj przyczyny, objawy oraz metody terapii zespołu stresu pourazowego.

Z tego artykułu dowiesz się:

Co to jest PTSD?

Zespół stresu pourazowego (ang. Post-traumatic Stress Disorder, PTSD) to poważne zaburzenie psychiczne, które może wystąpić u każdego, kto przeżył ekstremalnie stresujące wydarzenia. PTSD charakteryzuje się nawracającymi, uporczywymi wspomnieniami traumatycznego zdarzenia, unikaniem sytuacji lub bodźców przypominających traumę oraz wzmożonym stanem pobudzenia psychicznego.

Traumy, które mogą prowadzić do PTSD, mogą dotyczyć szerokiego zakresu doświadczeń — od wypadków samochodowych, przez przemoc fizyczną i seksualną, po doświadczenia wojenne i katastrofy środowiskowe.

Kiedy i dlaczego pojawia się zespół stresu pourazowego?

Zespół stresu pourazowego może pojawić się bezpośrednio po traumatycznym wydarzeniu, jednak objawy często rozwijają się z opóźnieniem, nawet kilka miesięcy później. PTSD może być wynikiem pojedynczego, niezwykle traumatycznego wydarzenia lub kumulacji mniejszych, ale przewlekłych stresorów.

Przyczyny powstania PTSD są złożone i obejmują czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Osoby, które mają genetyczną predyspozycję do zaburzeń psychicznych, mogą być bardziej podatne na rozwój PTSD. Ponadto, osoby, które doświadczyły traumy w dzieciństwie, mają wyższe ryzyko rozwinięcia PTSD w odpowiedzi na późniejsze stresujące wydarzenia. Znaczenie ma również intensywność i charakter samego wydarzenia — traumy, które zagrażają życiu lub integralności fizycznej, mają wyższe ryzyko prowadzenia do PTSD.

Ile może trwać PTSD?

Czas trwania PTSD jest różny dla każdego pacjenta. U niektórych osób objawy mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy, podczas gdy u innych mogą trwać wiele lat, a nawet całe życie. W całym procesie terapeutycznym ważne jest wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia, które może znacząco skrócić czas trwania zaburzenia i poprawić jakość życia pacjenta.

Przewlekły PTSD może prowadzić do trwałych zmian w mózgu, które wpływają na zdolność radzenia sobie ze stresem i emocjami. Z tego powodu, nieleczony zespół stresu pourazowego może prowadzić do dodatkowych problemów zdrowotnych — depresji, lęku, nadużywania substancji psychoaktywnych/uzależniających oraz objawów somatycznych.

W radzeniu sobie z przewlekłym PTSD dużą rolę odgrywa regularne monitorowanie i długoterminowe wsparcie specjalisty (psychologa, psychiatry, terapeuty). Dzięki temu pacjent jest w stanie zapobiegać nawrotom choroby i skutecznie kontrolować swoje zdrowie psychiczne.

Dlaczego nie każdy doświadcza PTSD po traumatycznym wydarzeniu?

Nie każda osoba, która doświadczyła traumy, rozwija PTSD. Wpływ na to mają różne czynniki, w tym odporność psychiczna, wsparcie społeczne, wcześniej przeżyte trudne sytuacje życiowe oraz indywidualne mechanizmy radzenia sobie ze stresem.

Osoby, które mają silne wsparcie społeczne i wypracowały zdrowe strategie radzenia sobie w kryzysowych sytuacjach, mają mniejsze ryzyko rozwinięcia PTSD. Badania wykazują, że wsparcie od rodziny, przyjaciół i społeczności może działać jako bufory ochronne, pomagając jednostkom przetwarzać traumatyczne doświadczenia i rozwijać zdrowe mechanizmy adaptacyjne.

Osoby, które miały pozytywne doświadczenia z opieką zdrowotną w przeszłości, są bardziej skłonne do szukania pomocy i wsparcia po traumie. Jest to ważny czynnik, który może zapobiegać rozwojowi PTSD.

Istnieje również hipoteza, że czynniki genetyczne mogą wpływać na indywidualne różnice w podatności na PTSD, sugerując, że pewne geny mogą chronić przed skutkami traumy. W 2024 opublikowano badanie, w którym po przebadaniu ponad 1 miliona osób, odkryto nowe czynniki genetyczne, które wykazują wpływ na rozwój zespołu stresu pourazowego i mają duże znaczenie dla podstaw neurobiologii tego zaburzenia.

Przyczyny zespołu stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego może mieć różne przyczyny, które wykraczają poza zwykłe ludzkie doświadczenia. Traumatyczne wydarzenia wywołujące PTSD różnią się pod względem intensywności i charakteru, jednak łączy je jedno — wpływają one głęboko na psychikę człowieka, często prowadząc do długotrwałych konsekwencji zdrowotnych.

Najczęstsze przyczyny PTSD związane są z doświadczeniami bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Do najczęstszych należą:

  • wypadki samochodowe — bezpośredni udział lub bycie świadkiem takiego zdarzenia;
  • przemoc fizyczna i seksualna — napaść fizyczna, gwałt lub molestowanie seksualne;
  • przemoc domowa — długotrwałe doświadczanie przemocy w rodzinie, zarówno fizycznej, jak i emocjonalnej;
  • doświadczenia wojenne;
  • katastrofy naturalne — trzęsienia ziemi, huragany, powodzie, pożary.

Oprócz wyżej wymienionych istnieją mniej oczywiste przyczyny PTSD:

  • nagła utrata bliskiej osoby — śmierć bliskiej osoby, zwłaszcza w tragicznych okolicznościach;
  • ciężkie choroby, długotrwałe leczenie oraz poważne operacje;
  • poronienie i strata dziecka;
  • trudny, traumatyczny poród;
  • przemoc emocjonalna — choć mniej widoczna niż przemoc fizyczna, może prowadzić do głębokich urazów psychicznych;
  • zagrożenie życia w pracy — zwłaszcza w przypadku osób pracujących jako strażacy, policjanci czy ratownicy medyczni.

Niezależnie od źródła traumy, ważne jest, aby osoby cierpiące na PTSD otrzymały odpowiednią pomoc i wsparcie, które pomoże im uporać się z trudnościami i powrócić do normalnego funkcjonowania.

Stres pourazowy – statystyki

W Polsce — podobnie, jak w innych krajach — zespół stresu pourazowego stanowi poważny problem zdrowotny. Szacuje się, że w naszym kraju PTSD dotyka około 1-3% populacji. Warto jednak zauważyć, że liczba osób z niezdiagnozowanym zaburzeniem może być znacznie wyższa, co wynika z braku świadomości i ograniczonego dostępu do specjalistycznej opieki psychiatrycznej.

W badaniach przeprowadzonych na Polakach, którzy doświadczyli co najmniej jednego traumatycznego wydarzenia, częstość występowania PTSD wynosiła od 20% do 30%. Należy jednak zaznaczyć, że różnice w metodologii badań oraz dostępności opieki zdrowotnej mogą wpływać na ostateczne statystyki.

Najwyższe wartości wskaźników dotyczą Stanów Zjednoczonych, gdzie zespół stresu pourazowego dotyka około 7-8% populacji. W Europie statystyki są bardziej zbliżone do polskich danych i wahają się od 1 do 2%.

Objawy PTSD

Zespół stresu pourazowego objawia się w różnych formach, wpływając zarówno na ciało, jak i umysł. U pacjentów, którzy doświadczają zaburzeń związanych z przeżyciem traumatycznego zdarzenia, odnotowuje się zachowania, które można podzielić na trzy kluczowe kategorie objawów stresu pourazowego:

  • ponowne przeżywanie traumy,
  • unikanie bodźców związanych z wydarzeniem,
  • nadmierna pobudliwość.

Każda z tych kategorii obejmuje inne symptomy, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie osoby cierpiącej na PTSD.

Jak zachowuje się osoba z PTSD?

Osoba z zespołem stresu pourazowego może wykazywać szereg specyficznych zachowań i reakcji, które wynikają z prób radzenia sobie z traumatycznymi wspomnieniami i lękiem.

Objawy PTSD często pojawiają się po przeżyciu traumatycznego wydarzenia i mogą się utrzymywać przez wiele miesięcy, a nawet lat. Są one wynikiem intensywnego stresu i lęku, które wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego.

Osoby z PTSD mogą doświadczać powracających myśli i wspomnień związanych z traumą oraz odczuwać stałe poczucie napięcia. W wyniku zespołu stresu pourazowego pacjent może także wykazywać nadmierną czujność i drażliwość, które będą wynikiem ciągłego poczucia zagrożenia. Objawy te mogą się nasilać w sytuacjach stresowych lub w wyniku ekspozycji na bodźce przypominające o traumie.

Często są to także zachowania związane z unikaniem miejsc, osób lub sytuacji, które przypominają o traumatycznym wydarzeniu. Może to prowadzić do izolacji społecznej, wycofania się z życia zawodowego i osobistego. Nierzadko pojawiają się również problemy ze snem, które dodatkowo pogłębiają trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Objawy fizyczne PTSD

Do objawów fizycznych zespołu stresu pourazowego należą:

PTSD – objawy psychiczne

Objawami psychicznymi PTSD są m.in.:

  • powracające wspomnienia traumatycznego wydarzenia;
  • koszmary nocne;
  • flashbacki;
  • depresja;
  • stany lękowe;
  • drażliwość i wybuchy złości;
  • trudności z koncentracją;
  • nadmierna czujność;
  • uczucie odrętwienia emocjonalnego;
  • problemy z pamięcią;
  • myśli samobójcze;
  • niska samoocena;
  • poczucie winy i wstyd;
  • poczucie bezradności.

Na czym polega diagnoza zespołu stresu pourazowego?

Diagnoza zespołu stresu pourazowego jest złożonym procesem, który wymaga oceny przez psychiatrę. Ważne jest, aby diagnostyka była przeprowadzana zgodnie z oficjalnymi zaleceniami DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition).

Diagnoza PTSD polega na ocenie obecności specyficznych objawów, które utrzymują się przez co najmniej miesiąc po wystąpieniu traumatycznego wydarzenia. Proces diagnostyczny obejmuje dokładny wywiad, ocenę symptomów oraz różne testy diagnostyczne.

Test diagnostyczny PTSD

Jednym z kluczowych narzędzi wykorzystywanych w diagnozie PTSD jest wywiad kliniczny, podczas którego lekarz szczegółowo omawia z pacjentem jego doświadczenia, objawy oraz wpływ, jaki mają na codzienne funkcjonowanie. Istnieje kilka standaryzowanych narzędzi diagnostycznych, które mogą być używane w celu oceny PTSD.

Należy do nich m.in. Skala PTSD CAPS (Clinician-Administered PTSD Scale), która jest uznawana za „złoty standard” w diagnozie zespołu stresu pourazowego. Skala CAPS pozwala na ocenę nasilenia objawów oraz ich wpływu na życie pacjenta. Inne metody stosowane w diagnozowaniu PTSD to ustrukturyzowane wywiady kliniczne i metody oparte na samoocenie.

Choroby współwystępujące z PTSD

Zespół stresu pourazowego często występuje w towarzystwie innych zaburzeń psychicznych i fizycznych, co niestety komplikuje proces diagnostyczny i terapeutyczny.

Complex PTSD (C-PTSD), inaczej określane jako złożony zespół stresu pourazowego, jest wynikiem długotrwałej, powtarzającej się traumy, która może być bardziej skomplikowana niż pojedyncze traumatyczne wydarzenie. Osoby cierpiące na C-PTSD doświadczają głębokich i trwałych zmian w psychice i osobowości, co może prowadzić do różnych chorób współwystępujących.

  • Osoby z C-PTSD często cierpią na zaburzenia nastroju — depresję i zaburzenie afektywne dwubiegunowe. Przewlekły stres i trauma wpływają na neuroprzekaźniki w mózgu i wydzielanie hormonów stresu, a w efekcie mogą prowadzić do długotrwałych zmian w sposobie regulacji emocji. Pacjenci z Complex PTSD mogą doświadczać głębokiego smutku, utraty zainteresowań, zmęczenia oraz myśli samobójczych. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe mogą objawiać się cyklami maniakalnymi i depresyjnymi, co dodatkowo komplikuje stan pacjenta i proces leczenia.
  • Podobnie jak w przypadku PTSD, C-PTSD często współwystępuje z zaburzeniami lękowymi — zaburzeniami lękowymi uogólnionymi (GAD), zaburzeniami lękowymi napadowymi czy fobiami specyficznymi. Lęk jest odpowiedzią na chroniczne uczucie zagrożenia i niepewności, które towarzyszą długotrwałej traumie. Pacjenci mogą doświadczać napadów paniki, chronicznego napięcia oraz nadmiernego zamartwiania się.
  • C-PTSD może prowadzić także do rozwoju zaburzeń osobowości. Najczęściej odnotowuje się korelację zespołu stresu pourazowego z zaburzeniami osobowości typu borderline (BPD) czy zaburzeniami osobowości typu unikowego. Charakterystyczne dla tych problemów są niestabilne relacje, impulsywność, niska samoocena oraz chroniczne uczucie pustki. Trauma i przewlekły stres wpływają na rozwój zaburzeń osobowości, prowadząc do głębokich i trwałych zmian w sposobie, w jaki pacjenci postrzegają siebie i innych.
  • Chroniczny stres i trauma mają także znaczący wpływ na zdrowie fizyczne. Osoby z C-PTSD mogą doświadczać szeregu zaburzeń somatycznych — przewlekłego bólu, zaburzeń trawiennych (np. zespół jelita drażliwego), problemów skórnych oraz innych dolegliwości, które są wynikiem przewlekłego stresu. Często u pacjentów dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu układu immunologicznego, co przekłada się na zwiększoną podatność na infekcje i choroby.
  • Zaburzenia związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnychuzależnienie od alkoholu, narkotyków oraz innych substancji psychoaktywnych jest powszechne u osób doświadczających PTSD. Sięganie po używki może być stosowane przez osoby chore jako sposób na łagodzenie intensywnych emocji i traumatycznych wspomnień.

Leczenie PTSD

Terapia PTSD łączy psychoterapię z leczeniem farmakologicznym. Skuteczność postępowania zależy od metod dobranych indywidualnie do potrzeb pacjenta. Właśnie dlatego ważne jest, aby każdy plan terapeutyczny był dostosowany do specyficznych objawów i historii traumatycznych doświadczeń osoby dotkniętej zaburzeniem.

Aby pomóc osobie z PTSD, w leczeniu podstawowym celem jest zrozumienie natury traumy, a następnie wdrożenie strategii, które pomogą pacjentowi poradzić sobie z przeszłymi wydarzeniami i objawami, które się z nimi wiążą.

Formy psychoterapii w leczeniu PTSD

Psychoterapia jest tak naprawdę fundamentem leczenia stresu pourazowego. Istnieje wiele różnych metod terapeutycznych, które mogą być stosowane w zależności od potrzeb pacjenta.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

CBT skupia się na identyfikacji i zmianie negatywnych myśli i przekonań, które podtrzymują objawy zespołu stresu pourazowego. Pacjent uczy się nowych, zdrowszych sposobów myślenia i reagowania na traumatyczne wspomnienia. W ramach terapii poznawczo-behawioralnej często stosuje się restrukturyzację poznawczą, która pomaga pacjentom kwestionować i zmieniać negatywne myśli, oraz terapię ekspozycji, która pozwala chorym bezpiecznie skonfrontować się z traumatycznymi wspomnieniami.

Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)

EMDR to forma terapii, którą stosuje się z pomocą ruchu gałek ocznych, dźwięków lub stymulacji dotykowej w celu przetworzenia silnych emocji. Inaczej nazywana jest także terapią odwrażliwiania i przetwarzania.

Terapia EMDR jest innowacyjną metodą leczenia PTSD i innych zaburzeń związanych z traumą. Opiera się na założeniu, że traumatyczne wspomnienia mogą zostać zablokowane w pamięci w sposób, który uniemożliwia ich naturalne przetwarzanie. Nieprzetworzone wspomnienia mogą prowadzić do objawów PTSD. EMDR ma na celu odblokowanie wspomnień i umożliwienie ich prawidłowego przetworzenia, a w efekcie zmniejszenie objawów i umożliwienie poprawy ogólnego samopoczucia pacjenta.

Terapia poznawcza oparta na traumie (TF-CBT)

TF-CBT jest szczególnie skuteczna w leczeniu dzieci i młodzieży z PTSD. Łączy elementy CBT z technikami specyficznymi dla leczenia traumy. TF-CBT skupia się na rozwijaniu umiejętności radzenia sobie z objawami PTSD, jednocześnie pomagając pacjentom przetworzyć traumatyczne wspomnienia.

Farmakoterapia wykorzystywana w PTSD

Farmakoterapia jest jedną z metod leczenia zespołu stresu pourazowego. Choć psychoterapia często stanowi podstawę leczenia, leki mogą być niezbędne w przypadku nasilonych objawów lub gdy praca ze specjalistą nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Leki pomagają złagodzić symptomy towarzyszące PTSD.

Farmakoterapia nie jest zawsze niezbędna, ale może znacznie poprawić jakość życia pacjentów. Jest szczególnie wskazana, gdy objawy są bardzo nasilone, a pacjent nie jest w stanie normalnie funkcjonować. W takim przypadku leki mogą być stosowane jako wsparcie dla terapii psychologicznej.

Leki stosowane w leczeniu PTSD:

  • selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (SSRI);
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI);
  • leki przeciwpsychotyczne (stosowane w przypadku nasilonych objawów psychotycznych lub braku odpowiedzi na SSRI/SNRI);
  • leki stabilizujące nastrój (stosowane w przypadku współwystępowania zaburzeń afektywnych dwubiegunowych);
  • leki nasenne (w przypadku nasilonych problemów ze snem).

Farmakoterapia powinna być zawsze dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta, a leczenie prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty.

Ile trwa terapia zespołu stresu pourazowego?

Czas trwania terapii zespołu stresu pourazowego może się znacznie różnić w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz nasilenia objawów. Terapia poznawczo-behawioralna i EMDR mogą trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Czasami wymagane są długotrwałe sesje, szczególnie jeśli objawy są poważne lub współistnieją z innymi zaburzeniami psychicznymi.

Farmakoterapia może być stosowana przez wiele miesięcy, a nawet lat, w celu utrzymania stabilności psychicznej pacjenta. Regularne oceny terapeutyczne pomagają dostosować czas trwania leczenia.

Czy PTSD można wyleczyć?

Warto rozpocząć leczenie PTSD, choć nie zawsze można go całkowicie wyleczyć. Odpowiednio dobrana forma terapii pomaga zmniejszyć objawy i poprawić jakość życia. PTSD wymaga regularnej pracy ze specjalistami i wsparcia bliskich. Rozumienie i leczenie PTSD mogą prowadzić do długotrwałej remisji i powrotu do zdrowia, choć należy mieć świadomość, że niektóre osoby mogą doświadczać nawrotów objawów.

Zespół stresu pourazowego — czynniki ryzyka

PTSD dotyka różnych grup społecznych, jednak niektóre są bardziej narażone na rozwój tego zaburzenia. W Polsce — podobnie jak na całym świecie — osoby wykonujące zawody związane z dużym stresem i ryzykiem (żołnierze, policjanci, strażacy i ratownicy medyczni) są szczególnie podatne na PTSD. Wynika to z częstego narażenia na traumatyczne wydarzenia, które mogą prowadzić do rozwoju zaburzeń.

Istotnym czynnikiem ryzyka jest narażenie na przewlekła przemoc, choć należy pamiętać że PTSD może rozwinąć się także po jednorazowym zdarzeniu stresogennym, którego siła przekracza indywidualne możliwości radzenia sobie z ich konsekwencjami.

Kto jest najbardziej narażony na zespół stresu pourazowego?

Statystyki pokazują także to, że mężczyźni są mniej narażeni na rozwój zespołu stresu pourazowego. Szacuje się, że u kobiet ryzyko wystąpienia PTSD jest dwa razy wyższe. Może to wynikać z częstszej ekspozycji na przemoc seksualną i przemoc domową, które są silnymi czynnikami ryzyka rozwoju tego zaburzenia.

W porównaniu z innymi krajami Polska boryka się z podobnymi wyzwaniami w zakresie diagnozy i leczenia PTSD. Porównując nasz kraj do Stanów Zjednoczonych, gdzie świadomość na temat PTSD jest wyższa, a dostęp do opieki zdrowotnej lepszy, liczba diagnozowanych przypadków także jest większa. Niekoniecznie wynika to z faktu innej podatności społeczeństwa na wpływ traumatycznych przeżyć, a w rzeczywistości z wyższej świadomości możliwości rozwinięcia się PTSD i lepszej diagnostyki objawów zespołu stresu pourazowego.

Szacuje się, że w Polsce liczba osób z niezdiagnozowanym PTSD może być znacznie wyższa, niż wskazują na to oficjalne statystyki. Brak świadomości na temat tego zaburzenia oraz stygmatyzacja osób cierpiących na choroby psychiczne mogą prowadzić do opóźnionej diagnozy i braku odpowiedniego leczenia. 

PTSD u dzieci

Warto również zwrócić uwagę na dzieci i młodzież — grupy, które są bardziej podatne na PTSD w wyniku przeżycia traumatycznych wydarzeń.

Przyczyny stresu pourazowego u dzieci mogą być mocno zróżnicowane, jednak w grupie najmłodszych najczęściej charakteryzuje się przemoc domową, nadużycia, zaniedbania, wypadki czy utratę bliskiej osoby. Mózg dzieci jest w fazie intensywnego rozwoju, a ich zdolności poznawcze i emocjonalne nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Wiąże się to z tym, że są one bardziej podatne na traumatyczne doświadczenia. Dzieci często nie mają wystarczających umiejętności radzenia sobie ze stresem i trudnymi emocjami. Ponadto brak wsparcia ze strony rodziny lub opiekunów może pogłębiać traumę, utrudniając proces zdrowienia.

W Polsce niewątpliwie istnieje potrzeba zwiększenia świadomości na temat przyczyn i objawów zespołu stresu pourazowego w tej grupie wiekowej oraz zapewnienia odpowiedniej opieki psychologicznej i psychiatrycznej dzieciom w wieku szkolnym.

Jak wesprzeć kogoś, kto doświadczył traumatycznego wydarzenia?

Wspieranie osoby po traumatycznym wydarzeniu wymaga cierpliwości i empatii. Słuchaj bez oceniania, oferuj swoje wsparcie emocjonalne i zachęcaj do szukania profesjonalnej pomocy (grupy wsparcia PTSD). Pomóż w codziennych obowiązkach, aby odciążyć osobę w trudnym okresie. Bądź obecny i wyrozumiały, szanuj granice i potrzeby bliskiej osoby.

PTSD – podsumowanie

Zespół stresu pourazowego (PTSD) to poważne zaburzenie psychiczne wynikające z przeżycia traumatycznego wydarzenia. Objawia się zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi symptomami, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie. Przyczyny PTSD są zróżnicowane, a zaburzenie to może dotknąć zarówno dorosłych, jak i dzieci.

Diagnoza PTSD opiera się na szczegółowej ocenie objawów i historii pacjenta, a leczenie obejmuje psychoterapię, farmakoterapię oraz wsparcie społeczne. Mimo że PTSD można skutecznie leczyć, ważne jest wczesne rozpoznanie i odpowiednia interwencja. Wsparcie bliskich jest nieocenione w całym procesie zdrowienia, pomagając osobom dotkniętym PTSD powrócić do normalnego życia.

Konsultacja merytoryczna: lek. Ireneusz Markowski
Dyrektor Medyczny POLMED


Informacja:
Artykuły opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pełnią funkcji konsultacji medycznej ani nie wyrażają opinii specjalistów i lekarzy. Prezentowane treści stanowią ogólne wskazówki i nie mogą być traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotyczących modyfikacji diety lub terapii, nawyków lub określaniu zmiany dawkowania leków oraz innych substancji leczniczych. Przed podjęciem działań, które mogą wpłynąć na Twoje życie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj się z lekarzem lub specjalistą.
Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne konsekwencje, wynikające z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcześniejszej konsultacji z profesjonalistą.


Dodano: 04/07/2024
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Zdrowie psychiczne
23/02/2022
Choroby, Zdrowie psychiczne
Depresja – rodzaje, objawy, jak pomóc osobie z depresją?

Na depresję choruje około 350 milionów ludzi na świecie, w tym około 4 milionów w Polsce. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że do 2030 roku depresja będzie najczęściej występującym schorzeniem na świecie. To bardzo poważna choroba, która musi być leczona. Jak rozpoznać pierwsze symptomy depresji i gdzie szukać profesjonalnej pomocy?


Alkoholizm (choroba alkoholowa)- czynniki ryzyka, objawy i leczenie
06/09/2023
Choroby, Terapie, Zdrowie psychiczne
Alkoholizm – czynniki ryzyka, objawy, fazy i leczenie choroby alkoholowej

Alkohol to jedna z najłatwiej dostępnych na całym świecie używek, powszechnie spożywana i akceptowana w większości środowisk, która jednocześnie może być śmiertelną trucizną. Kiedy możemy mówić o uzależnieniu od alkoholu? Kto jest na nie najbardziej narażony? Jakie są objawy i powikłania choroby alkoholowej? Jak wygląda leczenie alkoholizmu?   


12/04/2021
Profilaktyka, Styl życia, Zdrowie psychiczne
Sport a stres – jakie sporty uprawiać, by zniwelować stres?

Gonitwa w pracy, w domu dzieci, mnóstwo obowiązków, które powoli zaczynają nas przerastać. Temu wszystkiemu towarzyszy ciągły stres, który nigdy nie jest pomocny, dodatkowo przyspiesza on uczucie wyczerpania. Stres stał się dużym problemem XXI wieku. Ma on ogromny wpływ na naszą kondycję psychiczną, ale także fizyczną. Jak radzić sobie ze stresem? Jakie metody radzenia sobie ze stresem są najskuteczniejsze?


Zapoznaj się z nasza ofertą:
konsultacja psychiatry polmed
Kup online!
Wizyta
Konsultacja psychiatry
Potrzebujesz pomocy psychiatrycznej? Nie wiesz, jak pomóc bliskiemu z zaburzeniami psychicznymi? Umów wizytę u specjalisty w POLMED!

od 280 zł
konsultacja psychologa polmed
Kup online!
Wizyta
Konsultacja psychologa
Zadbaj o swoje zdrowie psychiczne! Umów wizytę u specjalisty w POLMED.

od 120 zł
abonament medyczny dla seniorów polmed
już od 273 zł miesięcznie!
Abonament medyczny
Duet Senior
Wiek nie musi Was ograniczać! Wybierz abonament opieki medycznej dla dwojga w POLMED.

od 2680 zł /rok
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się