Pneumokokowe zapalenie płuc – objawy i leczenie

Powrót

Pneumokokowe zapalenie płuc to choroba przebiegająca z wysoką gorączką, kaszlem i zaburzeniami czynności układu oddechowego. Szacuje się, że rocznie w Polsce około 60 tys. osób przechorowuje tego rodzaju zapalenie płuc. Wielu pacjentów hospitalizowanych jest z tego powodu. Jakie są charakterystyczne objawy zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki? W jaki sposób leczy się zapalenie płuc spowodowane zakażeniem pneumokokami? Odpowiadamy!

Spis treści:

  1. Rodzaje zapalenia płuc
  2. Czym są pneumokoki?
  3. Przyczyny pneumokokowego zapalenia płuc
  4. Jakie inne choroby wywołują pneumokoki?
  5. Co zwiększa ryzyko zachorowania na pneumokokowe zapalenie płuc?
  6. Objawy zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki
  7. Pneumokokowe zapalenie płuc u dzieci
  8. Jak rozpoznać zapalenie płuc wywołane przez pneumokoki?
  9. Leczenie zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki
  10. Szpitalne zapalenie płuc — co oznacza?
  11. Co robić, by uniknąć pneumokokowego zapalenia płuc?
  12. Powikłania po zapaleniu płuc wywołanym przez pneumokoki

Rodzaje zapalenia płuc

Zapalenie płuc to stan zapalny, który może mieć różne rodzaje, zależnie od czynnika sprawczego i sposobu jego wystąpienia. Wyróżnia się kilka głównych rodzajów zapalenia płuc:

  • śródmiąższowe zapalenie płuc,
  • atypowe zapalenie płuc,
  • bakteryjne zapalenie płuc, np. wywołane pneumokokami,
  • pasożytnicze zapalenie płuc,
  • zachłystowe zapalenie płuc.

Czym są pneumokoki?

Pneumokoki, z łac. Streptococcus pneumoniae, to bakterie gram-dodatnie zaliczane do grupy paciorkowców. Mają ziarenkowaty kształt i często układają się w pary, dlatego nazywa się je również dwoinkami.

Bakteria – pneumokoki – a raczej bakterie, bo istnieje aż 90 odmian pneumokoków, bytuje w śluzówce górnych dróg oddechowych. Mówi się, że nawet do 40% dzieci i około 10% dorosłych jest nosicielami pneumokoków. O ile u osób po 18. roku życia nie stanowią poważnego zagrożenia, o tyle dla dzieci do 5. roku życia są po prostu niebezpieczne.

Przyczyny pneumokokowego zapalenia płuc

Pneumokokowe zapalenie płuc wywołuje dwoinka zapalenia płuc (łac. Streptoococcus pneumoniae). Do zakażenia dochodzi albo drogą powietrzno-kropelkową nawet podczas rozmowy z osobą chorą, albo w wyniku zachłyśnięcia się wydzieliną z jamy ustnej – w przypadku nosicielstwa.

Jakie inne choroby wywołują pneumokoki?

Trzeba pamiętać, że pneumokoki wywołują również inne choroby takie jak:

Co zwiększa ryzyko zachorowania na pneumokokowe zapalenie płuc?

Wyróżnia się kilka czynników wpływających na zwiększone ryzyko zachorowania. Są to przede wszystkim:

  • obniżenie odporności wynikające z wieku,
  • palenie tytoniu,
  • cukrzyca,
  • brak śledziony,
  • ciąża,
  • alkoholizm,
  • choroby nowotworowe,
  • przewlekła niewydolność serca,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych.

Objawy zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki

Jakie są typowe objawy zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki? Podstawowym objawem jest wysoka gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza. Dodatkowo u pacjentów obserwuje się, m.in.:

  • dreszcze,
  • bóle mięśniowe,
  • nadmierną potliwość,
  • duszności,
  • przyspieszenie oddechu,
  • silny ból w klatce piersiowej,
  • kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny, która ma początkowo rdzawy kolor, a w trakcie przebiegu choroby zamienia się w ropną.

Pneumokokowe zapalenie płuc u dzieci

Pneumokoki, jak już wspominano, są najbardziej niebezpieczne dla dzieci poniżej 5. roku życia – szczególnie dla tych między 2. miesiącem a 2. rokiem życia. Dlaczego? Ponieważ właśnie u tej grupy wiekowej i osób po 65. roku życia obserwuje się najcięższy przebieg zapalenia płuc pneumokokowego. W przypadku podejrzenia pneumokokowego zapalenia płuc u dziecka konieczna jest szybka diagnoza i leczenie. Wczesna interwencja farmakologiczna, zwykle za pomocą antybiotyków, jest istotna w celu zwalczania infekcji i minimalizacji ryzyka powikłań.

Jak rozpoznać zapalenie płuc wywołane przez pneumokoki?

Rozpoznanie zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki polega przede wszystkim na przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu medycznego, a następnie badaniu pacjenta. Rozpoznanie opiera się na charakterystycznych objawach zgłaszanych przez pacjenta, analizie osłuchiwania płuc w określonym miejscu oraz ocenie obrazu płuc na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej. W wyniku dodatkowych badań krwi zleconych przez lekarza często stwierdza się podwyższone wartości wskaźników zapalenia, takich jak OB (wskaźnik odczynu zapalnego), CRP (białko C-reaktywne) lub leukocytoza (zwiększona liczba białych krwinek). Czasami zleca się również badanie bakteriologiczne – wyhodowanie bakterii z krwi lub wydzieliny z dróg oddechowych.

Dodatkowe badania zlecone przez lekarza mogą obejmować:

  • pomiar stężenia mocznika i kreatyniny,
  • analizę jonogramu,
  • ocenę aktywności enzymów wątrobowych,
  • gazometrię.

Pozostałe badania są dostosowywane do obecnych objawów. Decyzję o sposobie i miejscu dalszej diagnostyki i leczenia podejmuje lekarz. Osoby z czynnikami ryzyka i ciężkimi objawami zawsze są leczone w szpitalu.

Leczenie zapalenia płuc wywołanego przez pneumokoki

Jak leczy się pneumokokowe zapalenie płuc? Leczenie zależy od przebiegu choroby, ale zawsze opiera się na podaniu antybiotyków – penicyliny albo amoksycyliny. Jeżeli zapalenie płuc można załagodzić w warunkach domowych, zaleca się stosowanie antybiotyków przez 7 dni lub do 3 dni po ustąpieniu gorączki. Ważne, aby pozostawać pod stałą kontrolą lekarza, to znaczy na pierwszą kontrolę zgłosić się już około 48 godzin po rozpoczęciu leczenia.

Jeśli choroba ma przebieg ciężki, konieczne jest poddanie się hospitalizacji. Wówczas antybiotyki podaje się dożylnie przez minimum 10 dni. W takiej sytuacji bardzo często przeprowadza się dodatkowe badania bakteriologiczne i stosuje rozszerzone leczenie.

Co ważne, złagodzenie objawów obserwuje się w ciągu 48 do 72 godzin, a całkowite ustąpienie około 7 do 10 dni od rozpoczęcia stosowania antybiotyków. Trzeba jednak pamiętać, że po zakończeniu leczenia powinno się skonsultować z lekarzem oraz wykonać kontrolne RTG klatki piersiowej. W RAMCE

Szpitalne zapalenie płuc — co oznacza?

Szpitalne zapalenie płuc może być spowodowane wirusami, grzybami, ale najczęstszą przyczyną jest infekcja bakteryjna. Jeśli zakażenie występuje w ciągu pierwszych 4 dni pobytu w szpitalu, najczęściej odpowiedzialne są te same bakterie, które wywołują pozaszpitalne zapalenie płuc. Należą do nich przede wszystkim:

  • Streptococcus pneumoniae, czyli dwoinka zapalenia płuc,
  • Staphylococcus aureus, w tym gronkowiec złocisty wrażliwy na metycylinę,
  • Haemophilus influenzae.

Od 5. dnia pobytu w szpitalu dominują oporne na wiele leków szczepy tlenowych pałeczek Gram-ujemnych, takie jak Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa.

Co robić, by uniknąć pneumokokowego zapalenia płuc?

Aby uniknąć zachorowania, należy przede wszystkim unikać czynnika wywołującego chorobę. Ponadto warto prowadzić zdrowy tryb życia, unikać dużych skupisk ludzi zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym i stosować urozmaiconą dietę. U małych dzieci i osób po 65. roku życia zaleca się przeprowadzanie szczepień ochronnych.

Powikłania po zapaleniu płuc wywołanym przez pneumokoki

Jednym z najczęstszych powikłań jest rozprzestrzenianie się infekcji na inne obszary płuc lub na inne narządy, takie jak serce czy opony mózgowe. Powikłania po pneumokokowym zapaleniu płuc mogą również obejmować:

  • pogorszenie stanu zdrowia,
  • przedłużony okres rekonwalescencji,
  • zapalenie opłucnej,
  • ropnie płuc,
  • niewydolność oddechowa,
  • martwicze zapalenie płuc,
  • zwiększenie ryzyka nawrotu infekcji.

Dlatego ważne jest odpowiednie leczenie i monitorowanie pacjenta zarówno podczas choroby, jak i po jej zakończeniu, aby zapobiec lub wcześnie wykryć ewentualne powikłania i zapewnić kompleksową opiekę medyczną.


Bibliografia:

  1. Wiercińska M., Pneumokokowe zapalenie płuc: przyczyny, objawy i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/150599,pneumokokowe-zapalenie-pluc [dostęp online: 29.06.2023]
  2. Konarska I., Zapalenia płuc u osób dorosłych w Polsce – pneumokokowe zapalenia płuc i ich profilaktyka, https://www.termedia.pl/pulmonologia/Zapalenia-pluc-u-osob-doroslych-w-Polsce-pneumokokowe-zapalenia-pluc-i-ich-profilaktyka,42543.html [dostęp online: 29.06.2023]
  3. Scelfo C, Menzella F, Fontana M, Ghidoni G, Galeone C, Facciolongo NC. Pneumonia and Invasive Pneumococcal Diseases: The Role of Pneumococcal Conjugate Vaccine in the Era of Multi-Drug Resistance. Vaccines (Basel). 2021 Apr 22;9(5):420. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8145843/ [dostęp online: 29.06.2023]
  4. Joaquín Burgos, Manel Luján, Maria Nieves Larrosa, Dionísia Fontanals, Guadalupe Bermudo, Ana Maria Planes, Mireia Puig, Jordi Rello, Vicenç Falcó, Albert Pahissa European Respiratory Journal Feb 2014, 43 (2) 545-553. https://erj.ersjournals.com/content/43/2/545 [dostęp online: 29.06.2023]

Dodano: 09/04/2021
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Choroby
15/02/2021
Profilaktyka, Choroby
Mroczki przed oczami – czym są i o czym świadczą?

Plamki, błyski, paproszki czy muszki pojawiające się przed oczami przeważnie są zupełnie niegroźne, ale czasami mogą świadczyć o poważnej chorobie. Jakie są przyczyny występowania zmian w polu widzenia i czy da się je wyleczyć? Kiedy warto te objawy skonsultować z lekarzem?


31/05/2023
Choroby
Nadciśnienie oczne – przyczyny, objawy, leczenie

Ciśnienie ​ oczne​, określane też jako ciśnienie wewnątrzgałkowe albo śródgałkow, jest to ciśnienie wywierane przez płyn śródoczny na rogówkę i twardówkę


11/04/2023
Choroby
Przepuklina kręgosłupa szyjnego – sprawdź jej przyczyny i jakie może dawać objawy

Przepuklina kręgosłupa szyjnego to jedna z chorób, na którą cierpi spory odsetek naszego społeczeństwa. Co gorsze, problem ten dotyka coraz więcej młodych osób, co związane jest m.in. z siedzącym trybem życia czy wielogodzinną pracą przy komputerze w nieodpowiedniej pozycji. Jakie jeszcze mogą być przyczyny bólów szyjnego odcinka kręgosłupa? Jakie nietypowe objawy mogą być związane z przepukliną w tym obszarze kręgosłupa? Jak wygląda leczenie i rehabilitacja przepukliny kręgosłupa szyjnego? Czy można jej zapobiec? 


Zapoznaj się z nasza ofertą
Zapytaj o dostępność
badanie
Testy wymazowe na koronawirusa
Testy genetyczne RT-PCR potwierdzają aktywne zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 .
Jeśli potrzebujesz więcej niż jeden test ZADZWOŃ 58 355 77 44
Badania dla firm: [email protected]

od 249 zł
Zapytaj o dostępność
badanie
Test na przeciwciała koronawirusa
Testy serologiczne to testy wykrywające w organizmie człowieka obecność i rodzaj przeciwciał wytworzonych przez układ immunologiczny człowieka zakażonego koronawirusem SARS-CoV-2. Pokazują też nabytą odporność po przechorowaniu COVID-19 lub po szczepieniu. Jeśli potrzebujesz więcej niż jeden test: ZADZWOŃ 58 355 77 44.
Badania dla firm: [email protected]

od 110 zł
badanie
Pakiet badań dla ozdrowieńców - powikłania COVID-19
Wiesz lub podejrzewasz, że przebyłeś zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2? Gorzej tolerujesz wysiłek lub odczuwasz inne nietypowe dolegliwości? Masz gorszą kondycję psychiczną? Sprawdź, czy nie jest to skutek powikłań po przebytej chorobie. Skorzystaj z pakietu badań dla ozdrowieńców COVID-19.

od 299 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się