Probiotyki dla dzieci – czy warto je stosować?

Powrót

Probiotyki nazwane tak od greckiego pro bios, dosłownie „dla zdrowia”, to preparaty zawierające żywe szczepy drobnoustrojów, które mają uzupełnić mikrobiotę jelitową. Podaje się je dzieciom w trakcie oraz po zakończeniu antybiotykoterapii, jednak coraz częściej pojawiają się głosy, że probiotyki należy przyjmować profilaktycznie w celu wzmocnienia odporności. Czy rzeczywiście warto je stosować przez dłuższy czas?

Z tego artykułu dowiesz się:

Czym są probiotyki?

Probiotyki zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to „żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza”. Aby szczepy bakterii zostały uznane za probiotyk czyli dobroczynne bakterie, powinny m.in. być odporne na niskie pH soków żołądkowych i działanie żółci, nie wytwarzać toksyn, łatwo kolonizować przewód pokarmowy i jednocześnie mieć zdolność adherencji – przeszczepiania się do komórek w jelicie. Zazwyczaj jako probiotyki wykorzystuje się bakterie kwasu mlekowego takie jak Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus casei, Lactobacillus acidophilus oraz Bifidobacterium lactis Bb12, a także drożdże Saccharomyces boulardii.

Probiotyki – żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Zalicza się do nich głównie bakterie kwasu mlekowego (sp. Lactobacillus), Bifidobacterium oraz drożdże Saccharomyces boulardii.

W zależności od tego, ile rodzajów mikroorganizmów zawiera lek lub suplement diety, wyróżnia się probiotyki jednoskładnikowe oraz wieloskładnikowe. Oprócz tego na rynku dostępne są również synbiotyki, które łączą probiotyki z prebiotykami.

Czym są prebiotyki? To substancje będące pożywką dla drobnoustrojów – m.in. oligosacharydy, galaktooligosacharydy, laktuloza czy inulina.

Po co stosuje się probiotyki dla dzieci?

Jak rolę pełnią probiotyki dla dzieci? Dobroczynne działanie bakterii fermentujących mleko było znane już w starożytności. Probiotyki uzupełniają mikroflorę bakteryjną w jelitach, zwiększając liczbę tak zwanych dobrych bakterii. Warto podkreślić, że mikrobiom lub inaczej mikrobiota zawiera od 400 do ponad 1000 różnych gatunków bakterii. Oprócz tego tworzą ją wirusy, organizmy eukariotyczne i archeony.

Noworodki rodzą się bez bakterii w jelitach. Bardzo szybko jednak ich układ pokarmowy jest zasiedlany przez dobroczynne kultury bakterii i inne mikroorganizmy wchodzące w skład mikroflory jelitowej. W przypadku niemowląt, które urodziły się naturalnie (a nie przez cesarskie cięcie) oraz karmionych piersią flora bakteryjna w przewodzie pokarmowym jest bardziej rozbudowana. Z tego względu obecnie do mleka modyfikowanego dla niemowląt (podawanego niejednokrotnie już od pierwszych dni życia) producenci również dodają żywe kultury bakterii probiotycznych.

Według badań różnorodność mikrobioty zwiększa się od urodzenia do 12. roku życia. Później pozostaje stabilna, ale może ulegać niewielkim zmianom w zależności od przyjmowanych leków, diety, stylu życia oraz przebytych infekcji. Negatywnie na żywe kultury bakterii w naszym organizmie wpływają szczególnie antybiotyki. Mikrobiota realnie oddziałuje na zdrowie, a zwłaszcza na odporność organizmu.

Jak wspierać działanie mikroflory jelitowej?

Zmiany w mikroflorze jelitowej mogą doprowadzić do tzw. dysbiozy jelitowej. Stanowi ona czynnik ryzyka rozwoju wielu chorób, takich jak zespół jelita drażliwego, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, atopowe zapalenie skóry. Co może świadczyć o tym, że flora bakteryjna w przewodzie pokarmowym została zaburzona? Główne symptomy dysbiozy jelitowej to:

  • spadek odporności, zwiększona podatność na infekcje,
  • dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. wzdęcia, zaparcia, refluks, nudności,
  • utrata apetytu,
  • nasilenie objawów alergii czy AZS.

Jak zadbać o kultury bakterii w przewodzie pokarmowym? Warto między innymi:

  • unikać wysoko przetworzonej żywności,
  • ograniczyć cukier i węglowodany proste w diecie,
  • dbać o odpowiednią ilość błonnika, przetworów mlecznych oraz kiszonek w diecie,
  • pilnować regularnej aktywności fizycznej (wpływa ona korzystnie na aktywność motoryczną w układzie pokarmowym),
  • w przypadku antybiotykoterapii pamiętać o stosowaniu preparatów probiotycznych.

Jak działają probiotyki dla dzieci? Zalety ich stosowania

Jakie są zalety stosowania probiotyków dla dzieci? Probiotyki nie tylko uzupełniają florę bakteryjną jelit w trakcie i po antybiotykoterapii, wpierając tym samym odporność dzieci i zapobiegając wystąpieniu biegunki poantybiotykowej, lecz także:

  • wspomagają trawienie i układ pokarmowy, ponieważ poprawiają działanie śluzówki przewodu pokarmowego,
  • uszczelniają ściany nabłonka jelit, przez co chronią przed wystąpieniem zespołu jelita drażliwego, a także zmniejszają szansę na wniknięcie patogenów przez jelito do organizmu człowieka,
  • mogą łagodzić objawy nietolerancji laktozy,
  • wpływają korzystnie na profil lipidowy,
  • skracają czas trwania biegunek wywoływanych zarówno przez wirusy, jak i bakterie,
  • u noworodków i niemowląt odpowiednio dobrane preparaty probiotyczne łagodzą kolki,
  • łagodzą objawy atopowego zapalenia skóry,
  • zmniejszają ryzyko wystąpienia infekcji układu moczowo-płciowego.

Warto pamiętać, że probiotyki wpływają korzystnie nie tylko na organizm dzieci, ale tak naprawdę ich dobroczynny wpływ jest odczuwany przez pacjentów w każdym wieku.

  1. hamowanie rozwoju patogennych mikroorganizmów w jelitach,
  2. wzmocnienie układu immunologicznego,
  3. obniżenie poziomu cholesterolu,
  4. łagodzenie biegunek lub zaparć,
  5. zmniejszenie objawów nietolerancji laktozy,
  6. regulowanie procesów trawiennych,
  7. zmniejszenie ryzyka otyłości,
  8. działanie przeciwnowotworowe.Grafika w stylu:

Profilaktyczne stosowanie probiotyków u dzieci – czy warto?

Coraz częściej słychać głosy, że probiotyki dla dzieci powinno się stosować także na co dzień u zdrowych pacjentów, u których nie przeprowadza się antybiotykoterapii ani nie obserwuje niepokojących dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Naturalna mikroflora organizmu ulega bowiem zaburzeniu w wielu sytuacjach. Negatywny wpływ na nią mają między innymi diety eliminacyjne, restrykcyjne odchudzanie się, czy diety obfitujące w węglowodany i cukry proste.

Jednak o tym czy takie działania rzeczywiście mają sens, ciągle się dyskutuje. Jedni specjaliści podkreślają pozytywny wpływ probiotyków, inni mówią, że nie należy ich używać profilaktycznie. W związku z tym zanim rozpocznie się stałe podawanie preparatów dostępnych bez recepty, najlepiej zasięgnąć opinii pediatry, który zna historię chorób dziecka. Rozsądnym pomysłem wydaje się natomiast przeprowadzenie mniej więcej dwa razy w roku profilaktycznej kuracji, trwającej 2–3 tygodnie. Dzięki temu prawidłowa mikroflora w jelitach zostanie skutecznie wzmocniona i odbudowana, a nasz układ odpornościowy będzie lepiej sobie radził z walką z patogennymi drobnoustrojami.

Jaki probiotyk dla dzieci wybrać?

Złożone probiotyki dostępne są na rynku farmaceutycznym w wielu formach. Suplement diety lub lek zawierający probiotyk dla dzieci może przybierać bowiem formę:

  • kropli,
  • saszetek do rozpuszczania w płynach,
  • kapsułek,
  • żelek do żucia.

Warto wybrać postać, która najlepiej będzie odpowiadać preferencjom dziecka, zwracając uwagę na to by suplement diety miał jednak odpowiednio skomponowany skład i zawierał wyłącznie żywe kultury bakterii. Inne szczepy bakterii będą bowiem pożądane w przypadku antybiotykoterapii (np. Lactobacillus rhamnosus GG czy Saccharomyces boulardii), inne w przypadku wzdęć i innych dolegliwości ze strony układu pokarmowego (m.in. Lactobacillus plantarum czy szczepy Bifidobacterium), a jeszcze inne przy łagodzeniu objawów atopowego zapalenia skóry (Lactobacillus fermentum).

Niezbędna jest na opakowaniu probiotyku informacja o rodzaju i gatunku szczepu bakteryjnego wraz z oznaczeniem numerycznym. Ważne jest, aby była podana również liczebność bakterii w jednej dawce. Określa ją tzw. jednostka tworząca kolonię (CFU). Dobry probiotyk zawiera ok. 15-20 miliardów CFU.

Dostępne są zarówno same probiotyki, jak również preparaty probiotyczne z prebiotykami czyli tzw. synbiotyki, łączące w ramach jednego produktu substancje z jednej i drugiej grupy. Te drugie dodatkowo stymulują szczepy bakterii do wzrostu, dlatego mogą charakteryzować się większą skutecznością.

Gdzie znaleźć naturalne probiotyki?

Warto pamiętać, że w diecie dziecka powinny się znaleźć również naturalne probiotyki. Żywe drobnoustroje występują m.in. w kiszonkach – najpopularniejszych w kuchni polskiej ogórkach i kapuście, a także w nieco mniej znanych produktach takich jak kimchi, kiszone cytryny, rzodkiewki czy kalafior. Tu jednak uwaga – ze względu na zawartość soli nie należy podawać kiszonek niemowlętom. Dobrym źródłem probiotyków są również fermentowane produkty mleczne. Należy jednak pamiętać, że kefir czy jogurt naturalny (najczęściej polecane) zawiera białka mleka krowiego, dlatego nie mogą być podawane w przypadku małych dzieci cierpiących na alergię na białka mleka krowiego.

  1. fermentowane produkty mleczne (jogurty probiotyczne, kefir),
  2. kiszone ogórki,
  3. kapusta kiszona,
  4. fermentowane produkty sojowe,
  5. zakwas buraczany i inne zakwasy warzywne,
  6. kimchi,
  7. chleb na zakwasie.

Bibliografia:

  1. Sadowska-Krawczenko I. Zastosowanie probiotyków w neonatologii. Forum Zakażeń 2016;7(4):295–299
  2. Zhao Y, Yu YB. Intestinal microbiota and chronic constipation. Springerplus. 2016 Jul 19;5(1):1130. doi: 10.1186/s40064-016-2821-1. PMID: 27478747; PMCID: PMC4951383.
  3. Szajewska H. Praktyczne zastosowanie probiotyków. Gastroenterologia Kliniczna 2014, tom 6, nr 1, 16–23.
  4. Bartnicka A., Gałęcka M., Mazela J. Wpływ czynników prenatalnych i postnatalnych na mikrobiotę jelitową noworodków. Standardy Medyczne/Pediatria 2016; 13: 165–172
  5. Olszewska J., Jagusztyn-Krynicka E.K. Human Microbiome Project – Mikroflora jelit oraz jej wpływ na fizjologię i zdrowie człowieka. Post Mikrobiol 2012; 51: 243–256.
  6. Szajewska H., Zastosowanie probiotyków w pediatrii, Standardy medyczne/Pediatria, 2008, T. 5, 380–392

Dodano: 16/12/2021
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Dieta
19/12/2022
Dieta, Badania, Choroby
Wrzody żołądka i dwunastnicy – czym się charakteryzują i jak je wyleczyć?

Wrzody żołądka i dwunastnicy to najczęstszą choroba przewodu pokarmowego. Wrzody są to ubytki w błonie śluzowej, zazwyczaj spowodowane błędami żywieniowymi, paleniem tytoniu, narażeniem na stres, zakażeniem Helicobacter pylori, przyjmowaniem niesteroidowych lub sterydowych leków przeciwzapalnych.
Według szacunków lekarzy, wrzody żołądka czy też dwunastnicy dotyczą 5-10 proc. populacji. 


10/02/2023
Dieta, Choroby
Kamienie w pęcherzyku żółciowym – czy są groźne?

Kamienie żółciowe to złogi powstające w pęcherzyku oraz przewodach żółciowych. Prowadzą one do kamicy pęcherzyka żółciowego, jednej z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego w Europie, objawiającej się silnym, napadowym bólem określanym mianem kolki żółciowej. Kamienie które powstają w drogach żółciowych i nie przedostają się do pęcherzyka żółciowego mogą powodować rzadszą postać kamicy żółciowej – kamicę przewodową. Jak postępować w przypadku kamieni w pęcherzyku żółciowym? Czy można ich uniknąć i czy zawsze konieczna jest operacja? 


28/12/2022
Profilaktyka, Dieta, Choroby
Salmonella – jak można się zarazić tą bakterią?

Salmonelle to jedne z najbardziej znanych chorobotwórczych bakterii, głównie za sprawą wywoływanych przez nie dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Zwłaszcza w okresie letnim często słyszymy o zatruciach pokarmowych wywołanych przez te szczepy. Nie ma w tym nic dziwnego – choć źródłem bakterii są zwykle produkty pochodzenia zwierzęcego lub zanieczyszczona woda, wysoka temperatura i nieodpowiednie warunki sanitarne sprzyjają ich rozprzestrzenianiu się. W Polsce świadomość społeczna w tym zakresie z roku na rok jest coraz większa.


Zapoznaj się z nasza ofertą
Pakiet badań
Badania mikroflory jelitowej (z kału)
Badania w kierunku alergii pokarmowej

od 490 zł
badanie
Diagnostyka celiakii
Sprawdź czy cierpisz na nietolerancję glutenu.

od 210 zł
Pakiet badań
Pakiet badań genetycznych serce i choroby zakrzepowo-zatorowe
Zadbaj o swoje serce już dziś!

od 599 zl
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się