Odwodnienie u osób starszych – jak sobie z nim radzić?

Powrót

Ciało człowieka w większości (bo w 60 do 70%) składa się z wody. Bez niej organizm nie byłby w stanie prawidłowo funkcjonować, dlatego odwodnienie w niektórych przypadkach bywa uznawane za stan zagrożenia życia. Niedobór wody jest szczególnie niebezpieczny dla małych dzieci i osób starszych. Dlaczego właśnie dla tych grup? Jak rozpoznać odwodnienie u osoby starszej i jak reagować, kiedy podejrzewa się, że do niego doszło?

Wbrew pozorom odwodnienie zdarza się nie tylko w lecie, kiedy temperatura na zewnątrz sięga ponad 30 stopni Celsjusza, lecz także w pozostałych porach roku. Istnieją dwie grupy szczególnie narażone na odwodnienie i na powikłania będące efektem zbyt małej ilości wody w organizmie – są to małe dzieci oraz osoby starsze. Jeżeli chodzi o tę drugą grupę, warto pamiętać, że procesy starzenia wpływają na ogólny spadek ilości wody, podobnie jak na gorsze funkcjonowanie nerek i ośrodka pragnienia w mózgu.

Czynniki ryzyka wystąpienia odwodnienia

Odwodnienie u osób starszych bardzo często wynika nie tylko z upośledzenia odruchu pragnienia, lecz także ze świadomego unikania regularnego picia wody ze względu na problemy z układem moczowym albo z dojściem do łazienki. Dodatkowo niektóre leki mogą wpływać na zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. W związku z tym czynnikiem ryzyka bywa farmakoterapia szczególnie, gdy wywołuje biegunki lub nudności.

Zwiększone ryzyko odwodnienia pojawia się także u chorych na choroby neurodegradacyjne. Np. w przebiegu choroby Parkinsona problemy z przełykaniem skutkują unikaniem spożywania pokarmów i picia wody, zaś w chorobie Alzheimera pacjenci zapominają o konieczności picia. Odwodnienie częściej występuje również u chorych na depresję i ludzi o ograniczonych zasobach finansowych niż u tych o wyższym statusie materialnym.

Objawy odwodnienia u osób starszych

Jak objawia się odwodnienie u osób starszych? Pierwszymi symptomami są zazwyczaj suche i spierzchnięte usta oraz zmniejszenie elastyczności skóry. Oprócz tego pojawia się uczucie suchości w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaburzenia świadomości, uczucie osłabienia, zawroty głowy, bóle głowy, omdlenia oraz spadek ciśnienia tętniczego. W przypadku długotrwałego odwodnienia często występują zaparcia, a także skłonność do upadków, która często przypisywana jest innym chorobom wieku podeszłego. Większość tych objawów jest nieswoista, dlatego dość trudno zdiagnozować odwodnienie. 

Jak reagować na odwodnienie?

Jak powinno się zareagować, jeżeli podejrzewa się, że doszło do odwodnienia? Generalnie należy powoli podawać płyny i spróbować zapobiec dalszej utracie wody. Trzeba jednak pamiętać, że istnieją trzy rodzaje odwodnienia. W zależności od tego, jaki charakter mają zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, mówi się o odwodnieniu hipertonicznym – większa utrata wody niż elektrolitów, hipotonicznym – większa utrata elektrolitów niż wody oraz izotonicznym – utrata wody i elektrolitów na podobnym poziomie. U osób starszych najczęściej mówi się o odwodnieniu hipertonicznym spowodowanym piciem niewielkiej ilości płynów. Wówczas zaleca się podawanie samej wody bez elektrolitów, żeby nie zaburzyć całkowicie gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. 

Co zrobić, żeby zapobiegać odwodnieniu?

W przypadku odwodnienia najważniejsze jest zapobieganie problemowi. Osoby starsze powinny mieć zapewniony łatwy dostęp do płynów, a ci, którzy chorują na demencje lub inne schorzenia związane z dużymi deficytami funkcji poznawczych, być regularnie pojeni. Warto również przypominać o piciu, jeżeli zauważa się, że senior tego unika albo o tym zapomina. To szczególnie istotne w upalne dni, kiedy organizm wydala duże ilości wody wraz z potem.

Źródłem płynów są również soki owocowe, herbaty ziołowe, świeże owoce i warzywa oraz zupy, które można włączyć do codziennej diety osoby starszej. Najlepiej zadbać o to, żeby taka osoba jednocześnie unikała spożywania dużej ilości kawy i herbaty, które ze względu na zawartość kofeiny i teofiliny działają moczopędnie.


Dodano: 26/11/2021
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Dieta
10/02/2023
Choroby, Dieta
Kamienie w pęcherzyku żółciowym – jak powstają i czy są groźne?

Kamienie żółciowe to złogi powstające w pęcherzyku oraz przewodach żółciowych. Prowadzą one do kamicy pęcherzyka żółciowego, jednej z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego w Europie, objawiającej się silnym, napadowym bólem określanym mianem kolki żółciowej. Kamienie które powstają w drogach żółciowych i nie przedostają się do pęcherzyka żółciowego mogą powodować rzadszą postać kamicy żółciowej – kamicę przewodową. Jak postępować w przypadku kamieni w pęcherzyku żółciowym? Czy można ich uniknąć i czy zawsze konieczna jest operacja? 


28/12/2022
Choroby, Dieta
Salmonella – drogi zakażenia, objawy, leczenie

Salmonelle to jedne z najbardziej znanych chorobotwórczych bakterii, głównie za sprawą wywoływanych przez nie dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Zwłaszcza w okresie letnim często słyszymy o zatruciach pokarmowych wywołanych przez te szczepy. W Polsce świadomość społeczna w tym zakresie z roku na rok jest coraz większa.


04/05/2021
Dieta
Probiotyk, prebiotyk i postbiotyk – jakie są różnice?

Skład flory bakteryjnej jelit ma bardzo duże znaczenie dla ogólnego stanu organizmu. Mikrobiota — ekosystem tworzony przez bakterie w przewodzie pokarmowym ma bardzo duże znaczenie dla zdrowia człowieka. M.in. wpływa na wchłanianie witamin i minerałów, usprawnia proces trawienia, wzmacnia układ immunologiczny i polepsza nastrój. Żeby poprawić stan mikrobioty, warto sięgać po probiotyki i prebiotyki w odpowiedniej ilości. Czym różni się probiotyk od prebiotyku? Jakie są najbardziej znane szczepy probiotyczne? Odpowiadamy!


Zapoznaj się z nasza ofertą:
badania ukladu pokarmowego polmed
Sprawdź!
Pakiet badań
W kierunku celiakii
Borykasz się z bólami brzucha, wzdęciami lub niedoborami witamin mimo stosowania diety? Wykonaj pakiet badań, aby sprawdzić obecność przeciwciał i zweryfikować, czy Twój organizm toleruje gluten.

239 zł
diagnostyka wątroby polmed
Sprawdź!
Pakiet badań
Choroby wątroby
Czujesz dyskomfort w jamie brzusznej po posiłku lub przewlekłe osłabienie? Sprawdź kondycję swojej wątroby i zadbaj o jej prawidłową regenerację.

148 zł
Sprawdź!
Pakiet badań
Witaminy i minerały
Właściwy poziom mikroelementów wpływa na codzienną energię i odporność. Wykonaj badanie krwi, aby sprawdzić ewentualne niedobory w swoim organizmie.

279 zł
WSZYSTKIE PAKIETY
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się