Ból kolana – przyczyny, objawy i metody leczenia

Powrót

Kolano to największy, a jednocześnie najbardziej obciążony staw w ciele człowieka łączący kość udową i piszczelową. Jego ból bez względu na to, czy jest efektem urazu, przeciążenia, czy objawem choroby przewlekłej może utrudniać lub wręcz uniemożliwiać wykonywanie codziennych czynności. Jakie są najczęstsze przyczyny bólu kolan i jak leczy się tę dolegliwość?

Spis treści:

  1. Staw kolanowy — budowa
  2. Bóle kolan — kto jest najbardziej narażony?
  3. Kolano biegacza i kolano skoczka
  4. Stany zapalne w stawie kolanowym
  5. Inne przyczyny bólu kolana
  6. Diagnostyka bólu kolana
  7. Leczenie bólu stawu kolanowego
  8. Ból kolana — jak zapobiegać?
  9. Nieleczenie bólu kolan — czym grozi?

Staw kolanowy — budowa

Budowa kolana jest niezwykle złożona i skomplikowana. To jedno z największych i najbardziej obciążonych stawów w ludzkim ciele, które pełni kluczową funkcję w poruszaniu się i utrzymaniu równowagi. Kolano składa się głównie z trzech elementów:

  • kości,
  • więzadeł,
  • chrząstki.

Kości udowa, piszczelowa i rzepki łączą się, tworząc staw kolanowy, który pozwala na zginanie i prostowanie nóg. Wewnątrz stawu znajdują się struktury podtrzymujące, takie jak więzadła krzyżowe i boczne, które stabilizują ruchy kolana. Ważną funkcję pełni również chrząstka stawowa, która chroni kości przed tarcie i umożliwia płynne poruszanie się stawu.

Ból kolana — kto jest najbardziej narażony?

Ból kolana to powszechna dolegliwość, na którą skarżą się ludzie w każdym wieku. Najczęściej na odczuwanie bólu stawów kolanowych narażone są osoby starsze, z nadwagą lub otyłością oraz mające choroby przewlekłe, ale nie tylko. Przyczyną bólu bywają również urazy i przeciążenia spowodowane m.in. upadkami albo zbyt intensywnymi ćwiczeniami.

Ból kolana w efekcie urazu

Do uszkodzeń ostrych stawów kolanowych będących efektem urazu skrętnego zalicza się pęknięcia więzadeł krzyżowych, łąkotki oraz chrząstki stawowej.

Zerwanie więzadła

Urazy więzadeł krzyżowych powstają najczęściej w trakcie aktywności fizycznej, np. gry w piłkę nożną, koszykówkę, jazdy na nartach albo na snowboardzie. Do uszkodzenia może dojść zarówno w obrębie więzadła krzyżowego przedniego, jak i tylnego. W związku z tym, że więzadło nie może się samodzielnie zregenerować, a jego zerwanie powoduje problem ze stabilnością stawu, w części przypadków – gdy mówimy o młodych osobach aktywnych fizycznie albo takich, u których niestabilność kolana może znacząco wpływać na jakość życia codziennego – zalecana jest rekonstrukcja. U pozostałych pacjentów stosuje się leczenie zachowawcze, głównie fizjoterapię.

Uszkodzenie łąkotki

Uszkodzenia łąkotki często są urazami towarzyszącymi występującymi jednocześnie np. z zerwaniem więzadeł krzyżowych. Objawiają się bardzo silnym bólem. W zależności od stopnia zaawansowania urazu leczy się je zachowawczo lub operacyjnie – w trakcie zabiegu zakłada się stabilne szwy przytrzymujące fragmenty łąkotki albo w rzadszych przypadkach częściowo usuwa się łąkotkę.

Uszkodzenie chrząstki stawowej

Do ostrych urazów zalicza się również uszkodzenia chrząstki stawowej odpowiadającej za zmniejszenie siły tarcia i przenoszenie obciążeń. Uszkodzenie chrząstki wiąże się z odczuwaniem bólu kolana, pojawieniem się wysięku oraz ograniczeniem ruchomości stawu. Może współtowarzyszyć dwóm wymienionym wcześniej urazom lub występować samodzielnie. Leczenie polega zazwyczaj na farmakoterapii i rehabilitacji, ale niektóre przypadki wymagają zabiegów operacyjnych.

Zwyrodnienie stawów kolanowych

Ból stawów kolanowych może być także objawem zmian zwyrodnieniowych. Najczęściej tego typu zmiany zwyrodnieniowe obserwuje się u osób starszych, u których dochodzi do nieodwracalnego niszczenia powierzchni stawowych. Choroba zwyrodnieniowa stawów nazywana inaczej gonartrozą objawia się ograniczeniem ruchomości i funkcji stawu, wspomnianym odczuwaniem bólu, występowaniem przykurczów oraz obrzękiem. Podstawą leczenia jest rehabilitacja hamująca postęp choroby i wpływająca na łagodzenie bólu połączona z przyjmowaniem preparatów farmakologicznych.

Kolano biegacza i kolano skoczka

Przyczyną odczuwanego bólu kolana bywają również urazy przewlekłe, w których dochodzi do nakładania się na siebie mikrourazów powstających przez dłuższy czas. Mówiąc o urazach przewlekłych, warto wspomnieć m.in. o kolanie biegacza oraz kolanie skoczka.

Ból stawu kolanowego — kolano biegacza

Kolano biegacza, czyli ból pojawiający się z przodu stawu w okolicy rzepki, występuje najczęściej u osób rozpoczynających lub zwiększających aktywność fizyczną. Dolegliwości bólowe mogą się nasilać przy wchodzeniu po schodach, siadaniu lub dłuższym siedzeniu. Jak leczy się tego typu dolegliwość? Zabiegami rehabilitacyjnymi w połączeniu z ewentualnym podawaniem leków bezpośrednio do stawu.

Ból kolana — kolano skoczka

Kolano skoczka to ból występujący w okolicy więzadła, które łączy rzepkę z kością piszczelową. Początkowo pojawia się np. po treningu, później w miarę rozwoju schorzenia może wiązać się z wykonywaniem codziennych czynności – chodzeniem po schodach, siadaniem itp. Podobnie jak kolano biegacza uraz tego typu leczy się fizjoterapią oraz iniekcjami kwasu hialuronowego lub preparatami osocza bogatopłytkowego do uszkodzonego stawu.

Stany zapalne w stawie kolanowym

Ból kolana połączony z obrzękiem, zaczerwienieniem skóry i ociepleniem stawu jest najczęściej objawem stanu zapalnego. W przypadku stawów kolanowych stan zapalny zazwyczaj dotyczy kaletki maziowej. Kaletki to niewielkie torebki wyściełające przestrzeń pomiędzy kośćmi a mięśniami, ścięgnami albo skórą, które odpowiadają za zmniejszenie tarcia. Jeżeli dochodzi do ich podrażnienia np. w związku z długotrwałym klęczeniem lub zginaniem kolan, kaletki powiększają się, powodując stan zapalny. Zapalenie kaletki maziowej stawu leczy się za pomocą odciążenia kończyny, stosowania zimnych okładów zmniejszających obrzęk, a czasami przeprowadzenia punkcji, czyli nakłuciu stawu.

Inne przyczyny bólu kolana

Innymi przyczynami bólu kolan są:

  • choroby reumatyczne, w tym reumatoidalne zapalenie stawów,
  • borelioza i odkleszczowe zapalenie mózgu,
  • torbiel Bakera,
  • zwichnięcie, stłuczenie lub skręcenie stawu kolanowego,
  • dna moczanowa,
  • zakrzepica żył głębokich,
  • kolano kinomana.
Przyczyny bólu kolan
Przyczyny bólu kolan

Diagnostyka bólu kolana

W celu postawienia właściwej diagnozy lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny, w którym zadaje pytania dotyczące charakteru bólu, występowania objawów towarzyszących oraz historii urazów. Badanie fizykalne koncentruje się na ocenie ruchomości kolana, stabilności stawu, obecności obrzęku, a także na poszukiwaniu ewentualnych oznak zwyrodnienia czy uszkodzeń struktur stawowych.

Żeby móc jednoznacznie postawić diagnozę i wprowadzić leczenie zmniejszające nieprzyjemne dolegliwości wykonuje się badania obrazowe (RTG, USG, rezonans magnetyczny czy tomografię komputerową). Na podstawie wyników i badania fizykalnego ortopeda jest w stanie stwierdzić, z czego wynika problem.

Diagnostyka bolących kolan
Diagnostyka bolących kolan

Leczenie bólu stawu kolanowego

Leczenie zachowawcze bólu kolan jest powszechnie stosowane jako pierwsza linia terapii przed ewentualnym rozważeniem interwencji chirurgicznej. Metody te skupiają się na złagodzeniu bólu, redukcji stanu zapalnego oraz przywróceniu prawidłowego funkcjonowania kolana. Typowe metody leczenia zachowawczego obejmują:

  • odpoczynek,
  • zmianę stylu życia (zwłaszcza w przypadku nadwagi lub otyłości),
  • ćwiczenia wzmacniające mięśnie wokół kolana,
  • fizykoterapię,
  • farmakoterapię, w tym stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) i leków przeciwbólowych.

Ponadto ulgę mogą przynieść domowe sposoby na ból kolana takie jak masaż, aplikacja lodu oraz stosowanie ortezy lub opaski elastycznej.

Leczenie operacyjne — kiedy konieczne?

Istnieje kilka sytuacji, w których operacja stawu kolanowego może być konieczna. Jednym z głównych powodów jest zaawansowane zwyrodnienie stawu, takie jak artroza, w której chrząstka stawowa jest znacznie uszkodzona, powodując ból i ograniczenie funkcjonowania kolana. W przypadku poważnych uszkodzeń więzadeł lub łąkotek, które prowadzą do niestabilności stawu, interwencja chirurgiczna może być konieczna w celu odbudowy i wzmocnienia tych struktur. Decyzję o przeprowadzeniu operacji podejmuje ortopeda.

Ból kolana — jak zapobiegać?

Aby uniknąć bólu kolana, istnieje kilka ważnych zasad, których warto przestrzegać. Po pierwsze, należy dbać o prawidłową postawę ciała i stosować odpowiednią technikę podczas wykonywania ćwiczeń. Ponadto w stabilizacji stawu kolanowego pomoc stanowi regularne wykonywanie ćwiczeń wzmacniających mięśnie nóg. Ważne jest także rozgrzewanie przed treningiem, aby dobrze przygotować mięśnie i stawy do aktywności. Oprócz tego nie można zapomnieć o noszeniu odpowiedniego obuwia sportowego, które zapewnia amortyzację i wsparcie dla stawów kolanowych.

Nieleczenie bólu kolana — czym grozi?

Nieleczenie bólu kolan może prowadzić do różnych powikłań. Przede wszystkim, przewlekły ból kolanowy może znacząco ograniczać codzienne funkcjonowanie i jakość życia, utrudniając wykonywanie podstawowych czynności, takich jak chodzenie, wstawanie z łóżka czy wchodzenie po schodach. Nieleczony ból może również prowadzić do utraty aktywności fizycznej i prowadzić do osłabienia mięśni, co daje efekt błędnego koła — osłabienie mięśni prowadzi do większego obciążenia stawu, a to z kolei pogłębia ból.



Dodano: 14/06/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Badania
17/02/2022
Badania, Choroby
Reumatoidalne zapalenie stawów – jak rozpoznać wczesne objawy choroby? Leczenie RZS

Reumatoidalne zapalenie stawów to przewlekła postępująca choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Jej objawy nie są charakterystyczne, dlatego postawienie diagnozy bywa utrudnione. Trzeba jednak zrobić wszystko, żeby potwierdzić lub wykluczyć chorobę. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ nieleczone RZS prowadzi do poważnych problemów nie tylko ze stawami, lecz także z innymi narządami.


19/12/2022
Badania, Choroby, Dieta
Wrzody żołądka i dwunastnicy – objawy, diagnostyka, leczenie

Wrzody żołądka i dwunastnicy to najczęstszą choroba przewodu pokarmowego. Wrzody są to ubytki w błonie śluzowej, zazwyczaj spowodowane błędami żywieniowymi, paleniem tytoniu, narażeniem na stres, zakażeniem Helicobacter pylori, przyjmowaniem niesteroidowych lub sterydowych leków przeciwzapalnych.
Według szacunków lekarzy, wrzody żołądka czy też dwunastnicy dotyczą 5-10 proc. populacji. 


kortyzol
29/06/2023
Badania
Kortyzol, czyli „hormon stresu”- jakie pełni funkcje? Jak obniżyć kortyzol?

O kortyzolu mówi się, że jest „hormonem stresu” i to właśnie z takim określeniem jest często kojarzony. Jednak biorąc pod uwagę, jak wiele ważnych funkcji spełnia, warto dowiedzieć się więcej na jego temat. Gdzie i jak powstaje, za co odpowiada i do czego prowadzi jego niedobór lub nadmiar w organizmie? Odpowiadamy na wszystkie ważne pytania, dotyczące tego hormonu.  


Zapoznaj się z nasza ofertą:
badania na choroby weneryczne polmed
Nowość! Kup online!
Pakiet badań
Pakiet intymny – diagnostyka chorób wenerycznych
Zadbaj o swoje zdrowie intymne! Kup nasz pakiet diagnostyki chorób wenerycznych.

od 450 zł
onkopakiet polmed
Kup online!
Onkopakiet
Badanie mikroelementów
Badania zalecane w ramach profilaktyki nowotworowej osób dorosłych oraz wykorzystywane w procesie leczenia nowotworów.

od 160 zł
test na endometriozę polmed
Nowość! Kup online!
Badania
Test EndomKIT na endometriozę
Nieinwazyjny test z krwi EndomKIT w znaczący sposób skraca ścieżkę diagnostyczną choroby. Umów badanie w POLMED!

od 529 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Newsletter
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się