Infolinia 24/7: 58 775 95 99 / 801 033 200
Szacuje się, że w Polsce na chorobę zwyrodnieniową stawów (ChZS) cierpi nawet 8 milionów osób. To cicha epidemia i najpowszechniejsza patologia układu ruchu na świecie. Wielu ludzi błędnie utożsamia ją ze „zużyciem” stawów, które jest nieuniknionym elementem starości. To błąd – ChZS jest złożoną chorobą, którą można i należy leczyć, aby zapobiec bólowi oraz niepełnosprawności.
Choroba zwyrodnieniowa stawów jest przewlekłą chorobą o złożonej etiologii. Jej istotą jest zaburzenie równowagi między procesami niszczenia (degradacji) a naprawy (regeneracji) chrząstki stawowej oraz leżącej pod nią kości. Uszkodzona chrząstka traci elastyczność, staje się cieńsza i bardziej szorstka, co objawia się bólem stawów i problemami z ruchem.
Wyróżniamy dwie główne postacie choroby:
Choć ChZS może dotknąć każdego, pewne czynniki drastycznie zwiększają ryzyko jej rozwoju:
Objawy ChZS narastają powoli, przez lata. Początkowo są łagodne, jednak z czasem stają się bardzo uciążliwe:
ChZS może zaatakować każdy staw, ale najczęściej dotyczy miejsc najbardziej obciążonych oraz stawów rąk.
Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych to najczęstszy podtyp tego schorzenia. Częściej dotyka kobiet, a nadwaga jest tu kluczowym czynnikiem ryzyka. Ból lokalizuje się w przedniej lub przyśrodkowej części stawu i nasila przy chodzeniu po schodach. W zaawansowanym stadium może prowadzić do zmiany osi kończyny (kolana szpotawe — nogi „w kształcie litery O”) i niestabilności.
Druga co do częstości lokalizacja. Charakterystyczny objaw zwyrodnienia stawu biodrowego to ból w pachwinie, który może promieniować do pośladka lub na przednią powierzchnię uda, aż do kolana. Pacjenci często utykają. Występuje duże ograniczenie rotacji wewnętrznej, odwiedzenia i wyprostu w stawie.
Bardzo częsta lokalizacja, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. Zmiany są charakterystyczne:
Zwyrodnienie stawów kręgosłupa to złożony problem. Dotyczy zarówno krążków międzykręgowych (dyskopatia), jak i stawów międzywyrostkowych. Prowadzi do powstawania osteofitów (wyrośli kostnych) na krawędziach trzonów kręgowych. Osteofity te mogą zwężać kanał kręgowy lub otwory międzykręgowe, prowadząc do ucisku na nerwy i objawów rwy (np. rwy kulszowej).
Rozpoznanie opiera się na trzech elementach: wywiadzie, badaniu fizykalnym i badaniach obrazowych.
Leczenia przyczynowego nie ma, ale nie oznacza to, że jesteśmy bezradni. Celem terapii jest łagodzenie bólu, poprawa ruchomości stawu oraz spowolnienie postępu choroby. Leczenie jest kompleksowe i opiera się na pięciu filarach.
To absolutna podstawa. Bez niej inne metody leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów nie będą skuteczne.
Kluczową rolę odgrywa kinezyterapia (leczenie ruchem). Fizjoterapeuta dobiera indywidualny zestaw ćwiczeń wzmacniających mięśnie (np. mięsień czworogłowy uda przy gonartrozie) oraz ćwiczeń rozciągających, poprawiających zakres ruchu. Pomocniczo stosuje się fizykoterapię (np. TENS, laseroterapię, magnetoterapię) w celu zmniejszenia objawów bólowych.
Leczenie farmakologiczne stosuje się w celu kontroli bólu i stanu zapalnego, zwłaszcza w okresach zaostrzeń.
To grupa tzw. wolno działających leków objawowych choroby zwyrodnieniowej stawów (SYSADOA). Ich celem jest poprawa metabolizmu chrząstki i spowolnienie jej degradacji.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z rekomendacjami Europejskiego Towarzystwa Aspektów Klinicznych i Ekonomicznych Osteoporozy, Choroby Zwyrodnieniowej Stawów i Chorób Mięśniowo-Szkieletowych (ESCEO) zalecane jest przyjmowanie powyższych preparatów wyłącznie w postaci dokładnie przebadanych leków na receptę, a nie suplementów diety.
Gdy zmiany są bardzo zaawansowane, ból jest stały i nie reaguje na leczenie zachowawcze, a praca stawu jest krytycznie ograniczona, wskazane jest leczenie chirurgiczne.
Osteotomia korekcyjna — operacja polegająca na przecięciu kości i zmianie jej osi. Odciąża to zniszczoną część stawu. Stosowana u młodszych, aktywnych pacjentów.
Endoprotezoplastyka (alloplastyka) — czyli wymiana stawu. To najskuteczniejsza metoda leczenia zaawansowanej koksartrozy i gonartrozy. Polega na zastąpieniu zniszczonych powierzchni stawowych metalowymi i polietylenowymi implantami (tzw. „sztuczny staw”). Skutecznie eliminuje ból i przywraca funkcję stawu na wiele lat.
Nie mamy wpływu na geny i wiek, ale mamy ogromny wpływ na pozostałe czynniki, które mogą pomóc nam zatrzymać zwyrodnienie stawów, albo chociaż zahamować jego progresję. Profilaktyka ChZS to przede wszystkim:
Zwyrodnieniowe choroby stawów to maraton, nie sprint. Jest chorobą przewlekłą, ale nie jest wyrokiem. Szybkie rozpoznanie i leczenie, redukcja masy ciała i systematyczna rehabilitacja i ewentualne zaopatrzenie ortopedyczne to klucze do zachowania sprawności i życia bez bólu.
Autor: Marlena Hajduk, studentka IV roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Informacja:
Artykuły opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pełnią funkcji konsultacji medycznej ani nie wyrażają opinii specjalistów i lekarzy. Prezentowane treści stanowią ogólne wskazówki i nie mogą być traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotyczących modyfikacji diety lub terapii, nawyków lub określaniu zmiany dawkowania leków oraz innych substancji leczniczych. Przed podjęciem działań, które mogą wpłynąć na Twoje życie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj się z lekarzem lub specjalistą.
Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne konsekwencje, wynikające z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcześniejszej konsultacji z profesjonalistą.
Zabieg in vitro – daje nadzieję, gdy wszystko wcześniej już zawiodło. Bywa, że droga do rodzicielstwa jest złożona, a leczenie problemów z płodnością wiąże się z ogromnym stresem i niepewnością. Według danych WHO z problemem niepłodności zmaga się dziś nawet 1 na 6 par w wieku reprodukcyjnym. Współczesna medycyna oferuje zaawansowane terapie, które pomogły milionom par na całym świecie w uzyskaniu ciąży. Jedną z najbardziej skutecznych jest metoda zapłodnienia pozaustrojowego in vitro – powszechnie znana, ale wciąż budząca wiele pytań i wątpliwości. Dowiedz się, na czym polega – krok po kroku.
Plamki, błyski, paproszki czy muszki pojawiające się przed oczami przeważnie są zupełnie niegroźne, ale czasami mogą świadczyć o poważnej chorobie. Jakie są przyczyny występowania zmian w polu widzenia i czy da się je wyleczyć? Kiedy warto te objawy skonsultować z lekarzem?
Krztusiec to ostra, bakteryjna choroba zakaźna układu oddechowego, która charakteryzuje się między innymi napadami silnego kaszlu. Choć chorobie można zapobiegać dzięki szczepieniom, w ostatnich latach dochodzi do wyraźnego wzrostu zachorowalności, zwłaszcza wśród osób dorosłych. Wyjaśniamy. jak można zarazić się krztuścem i kto powinien poddać się szczepieniom ochronnym.
Krwotoki z nosa są powszechne – bez względu na wiek i płeć. Mogą być wynikiem urazu, lub stanu chorobowego. Jakie są inne przyczyny? Co zrobić w razie krwawienia? Kiedy krwotoki powinno się skonsultować z lekarzem?
