Cytologia – co to jest?

Powrót

Postępowanie w przypadku nieprawidłowego rozmazu cytologicznego

Badanie cytologiczne wymazu z szyjki macicy ma na celu stwierdzenie nieprawidłowości dużego stopnia w obrębie nabłonka płaskiego pokrywającego tarczę części pochwowej szyjki macicy i nabłonka gruczołowego kanału szyjki. Zmiany te są wywołane za zakażeniem wirusem HPV o wysokim potencjale onkogennym.

Jak często cytologia powinna być wykonywana? Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego screening cytologiczny powinien być prowadzony corocznie u kobiet po ukończeniu 25 roku życia lub 3 lata po inicjacji seksualnej. Trzy kolejne coroczne prawidłowe wyniki badania cytologicznego i brak występowania czynników ryzyka upoważniają do prowadzenia badań raz na 3 lata. Do czynników ryzyka należą zakażenie HIV, zakażenie HPV o wysokim potencjale onkogennym, przebyte leczenie dysplazji szyjki macicy (CIN2+) lub raka szyjki macicy.

Cytologia – jak wygląda badanie? Wymaz pobiera się w I fazie cyklu polietylenową szczoteczką typu cytobrush – jednoczesne pobranie materiału z tarczy części pochwowej i kanału szyjki na głębokość 2 cm. Materiał rozprowadza się na szkiełku podstawowym i utrwala Cytofiksem.

Wymazy oceniane są w systemie Bethhesda. Prawidłowy wymaz cytologiczny powinien zawierać komórki nabłonka płaskiego, komórki strefy przekształceń i komórki endocervix, nie powinien zawierać komórek endometrialnych. Za prawidłowy wynik badania cytologicznego uznaje się taki, gdzie brak śródnabłonkowej neoplazji oraz komórek nowotworowych.

Nieprawidłowe wyniki badania cytologicznego to:

  • ASC – atypowe komórki płaskonabłonkowe
  • ASC-US – atypowe komórki płaskonabłonkowe o nieokreślonym znaczeniu
  • ASC-H – atypowe komórki płaskonabłonkowe, nie można wykluczyć HSIL
  • LSIL – zmiany małego stopnia w komórkach nabłonka płaskiego
  • HSIL – zmiany dużego stopnia w komórkach nabłonka płaskiego
  • AGC – atypowe zmiany w komórkach gruczołowych

W przypadku stwierdzenia ASC-US oznaczenie hr-HPV DNA, rekomenduje się powtórzenie badania cytologicznego za 6 i 12 miesięcy lub kolposkopi ( badania) równorzędne. U kobiet z wynikiem hr-HPV DNA ujemny powtórne badanie cytologiczne wykonujemy za 12 mies. Potwierdzenie zakażenia HPV wymaga wykonania kolposkopii. Nie stwierdzenie CIN w kolposkopii dopuszcza ponowne oznaczenie DNA HPV za 12 miesięcy lub powtórzenie wymazu cytologicznego 2x w odstępach 6 mies.

Jeśli po wykryciu ASC-US dalszą diagnostykę prowadzi się w oparciu o badania cytologiczne, należy je wykonywać co 6 mies. do uzyskania 3 wyników prawidłowych. W przypadku ponownego wyniku ACS-US lub zmiany większego stopnia zalecanym postępowaniem jest wykonanie kolposkopii.

ASC-US u nastolatki obliguje do wykonania powtórnego rozmazu za 12 mies. Gdy po roku zmiana jest nie większa niż LSIL, ponawiamy cytologię za 12 miesięcy. Gdy kolejny rozmaz jest nieprawidłowy, wówczas należy wykonać kolposkopię. W sytuacji, gdy po roku od pierwszego badania wynik to HSIL – kolposkopii nie można odraczać. Nie rekomenduje się oznaczania HPV DNA u nastolatek z nieprawidłową cytologią. Jeśli już takie badanie było wykonane, to nie może ono wpływać na dalsze postępowanie.

Postępowanie u kobiet ciężarnych powyżej 20 r.ż. jak w populacji ogólnej z zastrzeżeniem, że dopuszczalne jest wykonanie kolposkopii w 6 tygodni po porodzie.

W przypadku stwierdzenia ASC-H zalecanym postępowaniem jest wykonanie kolposkopii. W przypadku prawidłowej kolposkopii, w postępowaniu kontrolnym wykonujemy HPV DNA po 12 mies. lub cytologię 2x w odstępie 6 miesięcy.

Wg AFCCP postępowanie zalecane w przypadku stwierdzenia LSIL jest analogiczne jak w przypadku ASC-H. Wspomniane wyżej Towarzystwo nie zaleca wykonywania HPV DNA, gdyż prawdopodobieństwo wykrycia onkogennych typów wirusa wynosi 76,6%.

PTG zaleca postępowanie podobne jak przy stwierdzeniu ASC-US, przy czym u pacjentek po menopauzie rekomenduje się oznaczenie DNA HPV.

U kobiet ciężarnych z LSIL postępowaniem zalecanym jest tak jak w populacji ogólnej kolposkopia. Dopuszcza się odroczenie wykonania kolposkopii w 6 tygodni po porodzie. Jeśli nie podejrzewamy zmian CIN2/3 lub raka wówczas kolejne badania cytologiczne lub kolposkopowe w ciąży są niewskazane.

W przypadku HSIL diagnostyczno-terapeutyczne wycięcie zmiany potwierdza CIN2/3 w 84-97%, dlatego wykonanie w/w procedury jest postępowaniem zalecanym w w/w sytuacji. Dopuszczalną opcją postępowania jest kolposkopia z wyłyżeczkowaniem kanału szyjki. U pacjentek, u których histologicznie nie stwierdzi się CIN2/3 akceptowalną opcją postępowania jest kontrola kolposkopowa i cytologiczna w odstępie 6 miesięcy przez rok. W sytuacji, gdy w czasie rocznej obserwacji uzyskamy ponownie wynik HSIL, wycięcie zmiany jest postępowaniem koniecznym. Wycięcie zmiany jest również zalecane w przypadku HSIL i niesatysfakcjonującej kolposkopii.

W przypadku nastolatek z HSIL wykonuje się badanie kolposkopowe. Jeśli histologicznie nie stwierdzi się CIN2/3 i wynik wyskrobin z kanału szyjki jest prawidłowy, preferowaną opcją postępowania jest kontrola cytologiczno-kolposkopowa przez 2 lata, w odstępie co 6 mies. Jeśli w badaniach kontrolnych w kolposkopii lub w cytologii utrzymują się zmiany dużego stopnia po 12 miesiącach, wówczas następuje ponowne pobranie materiału do badania hist-pat. W przypadku utrzymywania się HSIL i braku CIN w materiale biopsyjnym po 24 miesiącach, zaleca się diagnostyczno-terapeutyczne wycięcie zmiany.

HSIL u kobiet w ciąży jest wskazaniem do kolposkopii i biopsji zmian o charakterze podejrzanym o CIN2/3 lub raka, podczas tego zabiegu nie wykonuje się biopsji z kanału szyjki. U kobiet, u których nie stwierdzono CIN2/3 powtarza się cytologię i kolposkopię nie wcześniej, niż 6 tygodni po porodzie.

W przypadku stwierdzenia AGC zalecane jest wykonanie kolposkopii z biopsją endocervix i endometrium. Badaniem uzupełniającym diagnostykę jest oznaczenie DNA HPV. Jeśli nie wykryto CIN, należy wykonywać kontrolną cytologię co 6 miesięcy u pacjentek HPV DNA dodatnich i co 12 miesięcy u HPV DNA ujemnych. Badanie kolposkopowe należy ponownie wykonać, gdy w badaniach kontrolnych utrzymuje się zakażenie wirusem HPV lub w powtórnej cytologii stwierdzono ASCUS. Pacjentka wraca do rutynowego screeningu po uzyskaniu 4 prawidłowych wyników.

U kobiet ciężarnych z AGC postępowanie jak z pacjentkami nie będącymi w ciąży – niedopuszczalne jest łyżeczkowanie kanału szyjki i jamy macicy.


Sprawdź również:

Cytologia płynna

Kolposkopia


Dodano: 04/01/2018
Autor
dr n. med. Karolina Spychała-Śliwińska
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Profilaktyka
14/01/2021
Koronawirus, Profilaktyka, Choroby
Szczepionka przeciw COVID-19 – charakterystyka i rodzaje szczepionek

Opracowanie nowej szczepionki to długi i złożony proces. Każdy preparat szczepionkowy musi pomyślnie przejść kolejne etapy badań w laboratorium, badań przedklinicznych na zwierzętach oraz badań klinicznych na ludziach.


19/01/2021
Koronawirus, Aktualności, Profilaktyka
#SZCZEPIMYSIĘ z POLMED

Centra Medyczne POLMED zostały włączone do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Bezpłatne szczepienia są realizowane zgodnie z harmonogramem ustalonym dla poszczególnych grup priorytetowych.


19/03/2020
Aktualności, Profilaktyka, Badania
Dekalog Bezpieczeństwa w Centrach Medycznych POLMED

Dbając o bezpieczeństwo naszych Pacjentów i Personelu bezwzględnie przestrzegamy zasad bezpieczeństwa obowiązujących na terenie Centrów Medycznych POLMED.


Zapoznaj się z nasza ofertą
badanie
Badania laboratoryjne dla kobiet
Dbaj nie tylko o innych- czas na Ciebie.

od 69 zł
badanie
Badania laboratoryjne dla mężczyzn
Sprawdź czy wszystko gra i żyj jak chcesz!

od 69 zł
badanie
Badania laboratoryjne dla seniorów
Regularne badania profilaktyczne pozwalają monitorować stan naszego zdrowia, a w razie potrzeby szybko reagować na zagrożenia.
NOWOŚĆ! Teraz możesz wykonać badania bez wychodzenia z domu i omówić wyniki z lekarzem w trakcie darmowej telekonsultacji

od 69 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Infolinia: 58 775 95 99