Mirakulina – co to jest, jak działa i czy jest bezpieczna?

Mirakulina jest substancją pochodzenia roślinnego należącą do glikoprotein mającą interesujące właściwości. Wpływa na wrażenie smaku i sprawia, że podczas jedzenia kwaśnych potraw dochodzi do aktywacji receptorów smaku słodkiego. Mirakulinę nazywa się naturalnym słodzikiem i sugeruje się, że może ona wspierać dietoterapię i zmianę nawyków żywieniowych u pacjentów z nadwagą i otyłością. Jednak wciąż nie zbyt wiele o niej wiadomo.

Mirakulina to glikoproteina pozyskiwana z tzw. "cudownego owocu" jagody synsepala słodkiego (Synsepalum dulcificum). Synsepsal słodki pochodzi głównie z Afryki Zachodniej, a obecnie uprawiany jest na Tajwanie, w Tajlandii, w Ghanie oraz w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Co ciekawe, mirakulina pozyskiwana z jagody synsepala nie jest słodzikiem, a substancją wpływającą na receptory smakowe. Początkowo zaobserwowano, że po zjedzeniu owocu Synsepalum dulcificum, jedzenie kwaśnych potraw np. cytryny, lub octu dawało poczucie jedzenia czegoś słodkiego. Okazało się, że to zjawisko zaszło dzięki zawartości mirakuliny.

Dlaczego kwaśne potrawy smakują słodko po spożyciu mirakuliny? Jej działanie jest zależne od pH i właśnie kwaśne środowisko sprzyja zmianie jej struktury oraz aktywacji receptorów słodkiego smaku. Dzięki temu możliwe jest odbieranie kwaśnych bodźców jako słodkich. W pH zasadowym nie ma tego efektu.

Jak długo utrzymuje się efekt działania mirakuliny? Jej działanie jest tymczasowe i utrzymuje się zwykle od kilkudziesięciu minut do około dwóch godzin.

Mirakulina nie zawiera cukru, ale potrafi zmienić sposób odbierania smaku przez nasze kubki smakowe. Dzięki tej niezwykłej właściwości kwaśne produkty, takie jak cytryny czy grejpfruty, wydają się wyraźnie słodsze. Może być interesującą alternatywą dla tradycyjnych słodzików, zwłaszcza dla osób chcących ograniczyć spożycie cukru.

Zdolność mirakuliny do wywoływania wrażenia słodkiego smaku bez dostarczania dodatkowych kalorii sprawia, że wzbudza zainteresowanie osób odchudzających się. Może ułatwiać ograniczenie słodzonych przekąsek i napojów, zwiększając atrakcyjność naturalnie kwaśnych owoców. Dla osób z cukrzycą stanowi potencjalne wsparcie w redukcji spożycia cukru, bez konieczności rezygnowania z przyjemności odczuwania słodkiego smaku. Warto jednak pamiętać, że mirakulina nie wpływa bezpośrednio na poziom glukozy we krwi.

Chemioterapia często powoduje zaburzenia smaku, które mogą utrudniać prawidłowe odżywianie się pacjentów. Mirakulina jest badana jako substancja mogąca poprawiać odbiór smaków i zwiększać przyjemność spożywania posiłków. U niektórych osób pomaga zmniejszyć uczucie metalicznego lub nieprzyjemnego posmaku pojawiającego się podczas leczenia. Dzięki temu może wspierać utrzymanie odpowiedniej diety i poprawiać komfort życia pacjentów onkologicznych.

Przeprowadzone badanie wykazało, że spożywanie 150 mg suszonych owoców synsepala słodkiego poprawia elektrochemiczne wrażenia smakowe, stan odżywienia, co istotnie wpływa na jakość życia u niedożywionych pacjentów onkologicznych podczas chemioterapii. Stwierdzono, że spożywanie suszonych owoców było bezpieczne, ponieważ nie zaobserwowano skutków ubocznych i odchyleń w parametrach biochemicznych związanych ze stanem zdrowia.

Mirakulina stała się popularna dzięki zjawisku określanemu jako „flavor tripping”, czyli eksperymentowaniu z percepcją smaków. Po spożyciu owoców zawierających tę substancję cytryna może smakować jak słodka lemoniada, a ocet przypominać owocowy napój. Tego typu degustacje są organizowane jako nietypowa atrakcja kulinarna i sposób na poznawanie smaków z zupełnie nowej perspektywy.

Dotychczasowe badania wskazują, że mirakulina jest dobrze tolerowana przez większość osób spożywających owoce Synsepalum dulcificum lub preparaty zawierające tę substancję. Jednak jak wiele substancji może wywołać reakcję alergiczną. Reakcje alergiczne są opisywane niezwykle rzadko. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z alergią na egzotyczne owoce lub inne białka roślinne. Wrażliwe osoby mogą poczuć dyskomfort lub sporadyczne dolegliwości żołądkowo-jelitowe po spożyciu dużej ilości mirkuliny.

Obecnie nie ma wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających, że mirakulina sama w sobie powoduje utratę masy ciała. W praktyce skuteczność zależy od diety. Jeżeli dzięki mirakulinie ktoś rzeczywiście ograniczy dodatek cukru lub wysokokaloryczne słodycze, może łatwiej utrzymać deficyt energetyczny. Nie jest to jednak efekt samej mirakuliny, lecz zmiany nawyków żywieniowych i nie zastępuje ona zbilansowanej diety ani aktywności fizycznej.

Mirakulina nie dostarcza istotnej ilości kalorii. Jak już opisano zmienia jedynie sposób, w jaki receptory smaku odbierają kwaśne produkty.

Może to być korzystne dla osób z cukrzycą, ponieważ:

Jednocześnie warto pamiętać o kilku kwestiach:

Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do gotowych suplementów z mirakuliną. Ich skład może obejmować dodatkowe substancje słodzące lub cukry, dlatego przed zakupem warto sprawdzić etykietę produktu. Osoby z cukrzycą powinny traktować ją wyłącznie jako ewentualne uzupełnienie zdrowej diety, po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem, zwłaszcza jeśli stosują leki obniżające poziom glukozy.

W Unii Europejskiej suszone owoce Synsepalum dulcificum zostały dopuszczone jako nowa żywność (novel food). Mogą być stosowane w suplementach diety dla osób dorosłych z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących piersią zgodnie z warunkami określonymi w przepisach UE.

W Polsce mirakulina jest dostępna głównie w postaci suplementów diety oraz liofilizowanych owoców sprzedawanych przez sklepy internetowe. Świeże owoce są rzadko spotykane i zwykle dostępne jedynie w ofercie specjalistycznych importerów. Przed zakupem warto sprawdzić, czy produkt spełnia wymagania obowiązujące dla nowej żywności w UE.