Infolinia 24/7: 58 775 95 99 / 801 033 200
Karagen to substancja pochodzenia naturalnego, stosowana w wielu zróżnicowanych produktach spożywczych, kosmetykach i lekach. Jest to dodatek do żywności który zagęszcza i poprawia konsystencję produktów. Karagen jest produkowany z krasnorostów i stosowany w Europie od dawna. Co jakiś czas pojawiają się informacje, że może on być szkodliwy, w związku z czym warto dowiedzieć się więcej na ten temat.
Karagen to naturalna substancja pozyskiwana z czerwonych alg morskich – krasnorostów. Należy do grupy polisacharydów, czyli związków zbudowanych z wielu cząsteczek cukrów. Dzięki swoim właściwościom wiążącym wodę i zagęszczającym jest szeroko wykorzystywany w produkcji żywności, kosmetyków i leków, w składzie produktów występuje też pod symbolem – E407.
Wyróżnia się różne rodzaje karagenu, w tym trzy podstawowe: kappa, jota oraz lambda. Różnią się one strukturą chemiczną i właściwościami. Karagen kappa tworzy mocne (twardsze) i kruche żele, jota daje elastyczne i miękkie konsystencje, a lambda działa głównie jako zagęstnik do napojów, zup, sosów i dresingów.
Produkcja karagenu polega na ekstrakcji substancji z suszonych czerwonych alg przy użyciu gorącej wody lub zasadowego roztworu. Następnie surowiec jest oczyszczany, filtrowany i suszony do postaci proszku. Gotowy karagen trafia później do różnych gałęzi przemysłu jako dodatek technologiczny.
Karagen ceniony głównie jest to zdolność zagęszczania i stabilizowania produktów. Pomaga utrzymać odpowiednią konsystencję oraz zapobiega rozwarstwianiu się składników. W wielu produktach odpowiada także za tworzenie delikatnej i żelowej struktury.
W branży spożywczej karagen stosuje się między innymi w jogurtach, deserach mlecznych, lodach i serkach. Dodawany jest również do wędlin, dżemów, marmolad, sosów, ketchupów, majonezów, napojów roślinnych oraz napojów owocowych, ponieważ poprawia teksturę i stabilność produktu.
Karagen znajduje zastosowanie także w kosmetykach, takich jak kremy, pasty do zębów czy żele do pielęgnacji skóry. W kosmetologii stosuje się go również w celu poprawy konsystencji oraz w zapobieganiu rozwarstwianiu się składników wodnych i lipidowych. W farmacji wykorzystuje się go jako składnik syropów, kapsułek i otoczek, np. w preparatach o przedłużonym uwalnianiu substancji aktywnych. Karagen jest też składnikiem nowoczesnych opatrunków chłonnych ponieważ wspomaga absorbcję płynów ustrojowych, co sprzyja procesom gojenia ran.
Zamiennie z karagenem stosuje się inne substancje zagęszczające i żelujące, na przykład agar, pektyny, gumę kasantynową lub guar czy skrobię modyfikowaną. Wybór zamiennika zależy od rodzaju produktu oraz oczekiwanej konsystencji.
Karagen jest najczęściej stosowany w produktach wymagających odpowiedniej konsystencji i trwałości. Najczęściej można go znaleźć w jogurtach, śmietankach, deserach mlecznych, lodach, różnych serkach i produktach dla dzieci. Dodawany jest również do wędlin, pasztetów, zup i gotowych sosów, gdzie pomaga utrzymać jednolitą strukturę produktu.
Karagen jest też popularnym dodatkiem w produktach roślinnych, wegańskich i produktów o obniżonej kaloryczności, ponieważ pozwala uzyskać kremową konsystencję bez użycia składników pochodzenia zwierzęcego. Stosuje się go między innymi w napojach owsianych, kokosowych i migdałowych, a także w wegańskich deserach czy zamiennikach jogurtów.
Jak rozpoznać karagen na etykiecie? W składzie produktu może pojawić się zarówno nazwa dodatku po polsku czy angielsku (carrageenan) lub sam symbol E407.
Obecnie, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE Nr 1333/2008), karagen jest dopuszczony jako dodatek do różnych produktów spożywczych. Według Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (ang. FDA) karagen posiada status GRAS (ang. Generally Recognized As Safe), czyli substancji uznanej za bezpieczną dla zdrowia. Najlepiej jednak jeżeli dodatek ten jest stosowany w określonych dawkach.
Sam karagen w formie dodatku do żywności i stosowaniu w dopuszczonych ilościach nie jest szkodliwy i nie ulega trawieniu. Często jednak stanowi składnik przetworzonej żywności, której regularne spożywanie jest niezdrowe. Niekiedy karagen mylony jest z poligeenianem, który też pozyskuje się z glonów jednak to zupełnie inny związek chemiczny. Poligeenan (o średniej masie cząsteczkowej 10–20 kDa) nie został dopuszczony do stosowania jako dodatek do żywności i nie jest wykorzystywany w żadnych zastosowaniach spożywczych. Natomiast używa się go w roztworach do zdjęć rentgenowskich i diagnostyce medycznej. Były też badania na zwierzętach które sugerowały, że zdegradowany karagen pozyskiwany inaczej niż ten niezdegradowany, może być szkodliwy dla zwierząt, jednak nie potwierdzono tych doniesień.
Badania karagenu maja rozbieżne wyniki u ludzi i niektórzy badacze twierdzą że duże spożycie karagenu wykazuje niekorzystny wpływ na barierę jelitową, potęguje stany zapalne i insulinooporność. Być może ten efekt był potęgowany częstym spożywaniem produktów przetworzonych. W związku z czym mogą istnieć dawki których nie powinno się przekraczać. Obecnie jednak ta substancja jest dopuszczona jako bezpieczny dodatek do żywności.
Dotychczasowe przeglądy badań nie dostarczyły przekonujących dowodów, że spożywanie karagenu formy niezdegradowanej w żywności zwiększa ryzyko nowotworów u ludzi.
Zgodnie z rekomendacjami Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (ang. European Food Safety Authority), dzienna oraz bezpieczna dawka wynosi 75 mg/kg masy ciała. Z kolei wspólny Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Substancji Dodawanych do Żywności (ang. The Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives, JECFA) określa karagen jako bezpieczny w standardowym stosowaniu i typowych dawkach.
Osoby cierpiące na chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego mogą rozważyć ograniczenie produktów zawierających karagen, szczególnie jeśli zauważają nasilenie dolegliwości po ich spożyciu. Część badań laboratoryjnych i testów na zwierzętach sugeruje, że karagen może wpływać na procesy zapalne w obrębie przewodu pokarmowego, jednak dotychczas nie potwierdzono jednoznacznie takich zależności u ludzi. Mimo braku ostatecznych dowodów klinicznych niektórzy gastroenterolodzy zalecają indywidualną obserwację tolerancji tego dodatku u pacjentów z NZJ, ponieważ wrażliwość jelit może być bardzo zróżnicowana.
Szczególną ostrożność wobec karagenu zaleca się w przypadku żywności przeznaczonej dla niemowląt i najmłodszych dzieci. Europejskie przepisy dotyczące żywności dla niemowląt należą do najbardziej restrykcyjnych na świecie, a bezpieczeństwo dodatków stosowanych w tego typu produktach podlega regularnym ocenom naukowym. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) analizował potencjalny wpływ karagenu na przewód pokarmowy niemowląt, wskazując na potrzebę dalszych badań dotyczących najmłodszych grup wiekowych. W raporcie JECFA z 2015 r. stwierdzono, że stosowanie dawki do 0.01 mg/kg karagenu nie budzi niepokoju, nawet w mieszance dla niemowląt. Warto pamiętać, że pojawienie się nowych i wiarygodnych danych może zmienić te regulacje.
Osoby chcące ograniczyć karagen oraz inne dodatki do żywności powinny przede wszystkim nauczyć się rozpoznawać go na etykietach produktów. Substancja ta występuje pod nazwą „karagen”, „carrageenan” lub oznaczeniem E407. Najczęściej można ją znaleźć w napojach roślinnych, deserach mlecznych, lodach, gotowych sosach, produktach wysokobiałkowych oraz niektórych produktach dla dzieci. Dobrym rozwiązaniem jest wybieranie żywności o krótkim składzie oraz porównywanie produktów różnych producentów, ponieważ wiele marek oferuje warianty bez tego dodatku. Ograniczenie wysoko przetworzonej żywności i częstsze przygotowywanie posiłków w domu również pozwala znacząco zmniejszyć ekspozycję na karagen.
Nie, karagen nie zawiera glutenu. Jest pozyskiwany z czerwonych alg morskich i nie zawiera białek charakterystycznych dla pszenicy, żyta czy jęczmienia. Sam karagen jest więc uznawany za składnik bezglutenowy. Należy jednak pamiętać, że ostateczna zawartość glutenu zależy od całego produktu, a nie tylko od obecności karagenu.
Tak, karagen jest składnikiem wegańskim. Otrzymuje się go z czerwonych wodorostów morskich, bez wykorzystania surowców pochodzenia zwierzęcego. Z tego powodu jest często stosowany jako roślinny środek zagęszczający i stabilizujący w napojach roślinnych, deserach oraz produktach wegańskich.
Karagen dostarcza znikome ilości energii i jest stosowany w bardzo małych ilościach, dlatego nie ma istotnego wpływu na kaloryczność diety ani nie powoduje tycia.
Informacja:
Artykuły opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pełnią funkcji konsultacji medycznej ani nie wyrażają opinii specjalistów i lekarzy. Prezentowane treści stanowią ogólne wskazówki i nie mogą być traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotyczących modyfikacji diety lub terapii, nawyków lub określaniu zmiany dawkowania leków oraz innych substancji leczniczych. Przed podjęciem działań, które mogą wpłynąć na Twoje życie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj się z lekarzem lub specjalistą.
Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne konsekwencje, wynikające z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcześniejszej konsultacji z profesjonalistą.
Ludzkiej osobowości nie da się zamknąć w czarno-białych ramach. Popularny podział na wycofanych introwertyków i niezwykle towarzyskich ekstrawertyków to uproszczenie. Większość ludzi nie funkcjonuje w taki skrajny sposób – potrafią czerpać energię zarówno z dynamiki grupy, jak i z chwil samotności, a ich sposób reagowania zmienia się w zależności od sytuacji. W psychologii takie cechy osobowości określa termin „ambiwertyzm”.
Kamienie żółciowe to złogi powstające w pęcherzyku oraz przewodach żółciowych. Prowadzą one do kamicy pęcherzyka żółciowego, jednej z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego w Europie, objawiającej się silnym, napadowym bólem określanym mianem kolki żółciowej. Kamienie które powstają w drogach żółciowych i nie przedostają się do pęcherzyka żółciowego mogą powodować rzadszą postać kamicy żółciowej – kamicę przewodową. Jak postępować w przypadku kamieni w pęcherzyku żółciowym? Czy można ich uniknąć i czy zawsze konieczna jest operacja?
Salmonelle to jedne z najbardziej znanych chorobotwórczych bakterii, głównie za sprawą wywoływanych przez nie dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Zwłaszcza w okresie letnim często słyszymy o zatruciach pokarmowych wywołanych przez te szczepy. W Polsce świadomość społeczna w tym zakresie z roku na rok jest coraz większa.
Skład flory bakteryjnej jelit ma bardzo duże znaczenie dla ogólnego stanu organizmu. Mikrobiota — ekosystem tworzony przez bakterie w przewodzie pokarmowym ma bardzo duże znaczenie dla zdrowia człowieka. M.in. wpływa na wchłanianie witamin i minerałów, usprawnia proces trawienia, wzmacnia układ immunologiczny i polepsza nastrój. Żeby poprawić stan mikrobioty, warto sięgać po probiotyki i prebiotyki w odpowiedniej ilości. Czym różni się probiotyk od prebiotyku? Jakie są najbardziej znane szczepy probiotyczne? Odpowiadamy!
