Antybiotykoterapia w ciąży

Powrót

Stosowanie jakichkolwiek leków w okresie ciąży i laktacji budzi kontrowersje, szczególnie gdy dotyczy antybiotyków. Dobór leku w tym czasie powinien opierać się na wynikach badań klinicznych, rekomendacjach oraz klasyfikacji przyjętej przez Food and Drug Administration FDA. Niektóre antybiotyki i chemioterapeutyki podawane w czasie ciąży, zwłaszcza w jej pierwszym trymestrze, mogą działać teratogennie na płód, a stosowane w okresie połogu przedostając się z mlekiem matki, mogą obciążać organizm noworodka. Zawsze decyzja o wdrożeniu leczenia antybiotykami powinna być dokładnie przeanalizowana pod kątem wskazań medycznych, korzyści terapeutycznych i możliwego toksycznego działania na dziecko.

Współczesna medycyna dysponuje wieloma antybiotykami, w tym preparatami o udokumentowanym braku szkodliwości dla ciąży. Uważa się, że penicyliny, cefalosporyny i niektóre makrolidy mogą być bezpiecznie stosowane w ciąży. Istotne jest, aby lek przeciwbakteryjny został dobrany celowanie, na podstawie antybiogramu, który określa wrażliwość obecnych drobnoustrojów na antybiotyki.

Antybiotyk na początku ciąży – w pierwszym trymestrze, można podawać jeśli nie ma on udokumentowanych szkodliwych właściwości oddziałujących na płód. Istnieją jednak pewne antybiotyki i chemioterapeutyki, które są przeciwwskazane w tym okresie:

  • kotrimoksazol,
  • preparaty nitrofurantoiny,
  • leki przeciwgrzybicze, tj. amfoterycyna B, flucytozyna, rifampicyna, chloramfenikol,
  • glikopeptydy (wankomycyna, teikoplanina).

Obecnie stosowanie antybiotyków w zakażeniach o nieznanej etiologii budzi wiele zastrzeżeń. Podjęcie zbyt pochopnej decyzji o włączeniu do leczenia leków przeciwbakteryjnych może skutkować powstaniem szczepów wielolekoopornych. Najczęstszym powodem stosowania antybiotyków w ciąży są zakażenia bakteryjne, takie jak:

  • zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych,
  • zakażenia układu moczowego, w tym bezobjawowa bakteriuria,
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek,
  • bakteryjna waginoza,
  • zakażenia Chlamydia trachomatis,
  • rzęsistkowica,
  • rzeżączka i inne choroby przenoszone drogą płciową,
  • nosicielstwo paciorkowca grupy B (profilaktyka okołoporodowa),
  • przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego,
  • ciężkie choroby infekcyjne w czasie ciąży, np. zapalenie wsierdzia.

Jaki antybiotyk w ciąży można stosować? Za antybiotyki bezpieczne w ciąży uważa się penicyliny, cefalosporyny, makrolidy i linkozamidy. Wymienione antybiotyki działają przeciw większości drobnoustrojów chorobotwórczych i powinny być wystarczające do zwalczenia większości zakażeń w ciąży.

W celu podwyższenia bezpieczeństwa terapii, w trakcie antybiotykoterapii u ciężarnej należy kierować się poniższymi zasadami:

  • Stosuje się leki tylko ze wskazań bezwzględnych.
  • Unika się stosowania leków w okresie organogenezy oraz okresie okołoporodowym.
  • Ustala się jaki patogen jest najbardziej prawdopodobną przyczyną. Dobór antybiotyku powinien być uwarunkowany wynikiem antybiogramu!
  • Nie stosuje się leków potencjalnie teratogennych.
  • Nie stosuje się leków o długim biologicznie okresie półtrwania oraz leków kumulujących się w tkankach.
  • Nie stosuje się leków, które wcześniej wywołały reakcję nadwrażliwości.

Dodano: 25/04/2018
Autor
dr n. med. Alina Krychowska-Ćwikła
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Porady lekarzy
10/10/2020
Koronawirus, Porady lekarzy
Telemedycyna: dowiedz się więcej na ten temat

04/01/2018
Profilaktyka, Badania, Porady lekarzy
Cytologia – co to jest?

18/01/2018
Profilaktyka, Dieta, Porady lekarzy
Jak mieć zdrową florę jelitową?

Zapoznaj się z nasza ofertą
Abonament medyczny
Ciąża
Możemy Ci towarzyszyć?

1240 zł/rok
Abonament medyczny
Mama, tata, dzieci
Więcej radości na codzień!

3725 zł/rok
Abonament medyczny
Dziecko
Pomagamy zapewnić dobry rozwój Twojego skarba!

1240 zł/rok
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Infolinia: 58 775 95 99