Wczesne rozpoznanie i wdro\u017cenie leczenia objawowego mo\u017ce jednak skutecznie op\u00f3\u017ania\u0107 post\u0119p choroby, dzi\u0119ki czemu wielu chorym udaje si\u0119 unikn\u0105\u0107 wczesnego inwalidztwa. Wyja\u015bniamy, jakie s\u0105 przyczyny stwardnienia rozsianego, jak si\u0119 objawia i jak wygl\u0105da jego leczenie.<\/p>\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Co to jest stwardnienie rozsiane?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny stwardnienia rozsianego?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 rodzaje stwardnienia rozsianego?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy SM<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Pierwsze objawy stwardnienia rozsianego<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zwi\u0105zane z rozwojem choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Stwardnienie rozsiane – jak wygl\u0105da rozpoznanie?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak leczy si\u0119 stwardnienie rozsiane?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nWizyta<\/div>\nKonsultacja neurologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nPojawiaj\u0105 si\u0119 u Ciebie zawroty g\u0142owy lub odczuwasz mrowienie w d\u0142oniach i stopach? Um\u00f3w wizyt\u0119 u neurologa, aby pozna\u0107 pod\u0142o\u017ce dolegliwo\u015bci.<\/div>\n
\nod 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest stwardnienie rozsiane?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nStwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex<\/em>) to post\u0119puj\u0105ca, przewlek\u0142a choroba uk\u0142adu nerwowego o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym. W jej przebiegu dochodzi do uszkodze\u0144 i stopniowego zaniku os\u0142onek mielinowych w\u0142\u00f3kien nerwowych w obr\u0119bie m\u00f3zgu i rdzenia kr\u0119gowego, <\/strong>co skutkuje nieprawid\u0142owym przekazywaniem impuls\u00f3w nerwowych. Ze wzgl\u0119du na post\u0119puj\u0105cy charakter zmian choroba ta stanowi jedn\u0105 z najcz\u0119stszych przyczyn niepe\u0142nosprawno\u015bci nie b\u0119d\u0105cych efektem uraz\u00f3w u os\u00f3b m\u0142odych.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania stwardnienia rozsianego szacuje si\u0119 na ok. 40-60 przypadk\u00f3w na 100 tys. os\u00f3b.<\/strong> Mo\u017ce dotyka\u0107 ono pacjent\u00f3w w ka\u017cdym wieku, jednak diagnozowane jest g\u0142\u00f3wnie u os\u00f3b w wieku 20-40 lat. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet dwukrotnie cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 kobiety. <\/strong>Ryzyko zachorowania r\u00f3\u017cni si\u0119 tak\u017ce w zale\u017cno\u015bci od koloru sk\u00f3ry (cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 przedstawiciele razy bia\u0142ej) i szeroko\u015bci geograficznej, zaobserwowano bowiem, \u017ce stwardnienie rozsiane jest cz\u0119\u015bciej diagnozowane u os\u00f3b zamieszkuj\u0105cych tereny po\u0142o\u017cone dalej od r\u00f3wnika, w obr\u0119bie p\u00f3\u0142nocnych szeroko\u015bci geograficznych (Europa, Cypr, Ameryka P\u00f3\u0142nocna, Kanada).<\/p>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny stwardnienia rozsianego<\/h2>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o schorzenie jakim jest stwardnienie rozsiane, przyczyny wci\u0105\u017c nie zosta\u0142y dok\u0142adnie poznane. Na podstawie dotychczasowych bada\u0144 uznano, \u017ce jest to schorzenie autoimmunologiczne<\/a>, kt\u00f3rego pod\u0142o\u017ce ma jednak charakter wieloczynnikowy.<\/strong> Do rozwoju choroby przyczyniaj\u0105 si\u0119 bowiem nie tylko czynniki immunopatologiczne, ale r\u00f3wnie\u017c genetyczne i \u015brodowiskowe:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzynniki autoimmunologiczne<\/h3>\n\n\n\n
W procesie chorobowym rozw\u00f3j stanu zapalnego i demielinizacja neuron\u00f3w w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym wynika w du\u017cej mierze z nieprawid\u0142owego funkcjonowania kom\u00f3rek uk\u0142adu odporno\u015bciowego, kt\u00f3re produkuj\u0105 autoprzeciwcia\u0142a atakuj\u0105ce w\u0142asne kom\u00f3rki nerwowe organizmu.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzynniki genetyczne <\/h3>\n\n\n\n
Cho\u0107 stwardnienie rozsiane w niewielkim stopniu ma charakter dziedziczny, badania wykaza\u0142y \u017ce u krewnych I stopnia ryzyko zachorowania jest oko\u0142o 20x wi\u0119ksze ni\u017c u os\u00f3b niespokrewnionych z pacjentem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzynniki \u015brodowiskowe<\/h3>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 sprzyja\u0107 rozwojowi stwardnienia rozsianego i wyst\u0119powaniu proces\u00f3w neurodegeneracyjnych w obr\u0119bie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- p\u0142e\u0107 \u017ce\u0144sk\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- ras\u0119 bia\u0142\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- miejsce zamieszkania – im dalej od r\u00f3wnika, tym ryzyko si\u0119 zwi\u0119ksza,<\/li>\n\n\n\n
- diet\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- styl \u017cycia,<\/li>\n\n\n\n
- palenie tytoniu,<\/li>\n\n\n\n
- niedob\u00f3r witaminy D<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia hormonalne<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaka\u017cenie wirusem Epsteina-Barr (EBV) – zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia choroby a\u017c dwukrotnie,<\/li>\n\n\n\n
- oty\u0142o\u015b\u0107 (zw\u0142aszcza w okresie dojrzewania),<\/li>\n\n\n\n
- cukrzyc\u0119 typu I<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- choroby zapalne jelit,<\/li>\n\n\n\n
- choroby tarczycy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n Sprawd\u017a!<\/div>\n\nWizyta<\/div>\nKonsultacja neurologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nPojawiaj\u0105 si\u0119 u Ciebie zawroty g\u0142owy lub odczuwasz mrowienie w d\u0142oniach i stopach? Um\u00f3w wizyt\u0119 u neurologa, aby pozna\u0107 pod\u0142o\u017ce dolegliwo\u015bci.<\/div>\n
\nod 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRodzaje stwardnienia rozsianego<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nStwardnienie rozsiane to choroba, kt\u00f3ra mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 pod r\u00f3\u017cnymi postaciami, r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 nie tylko tempem post\u0119powania zmian, ale r\u00f3wnie\u017c cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 pojawiania si\u0119 symptom\u00f3w choroby. Obecnie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 4 postacie stwardnienia rozsianego:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- posta\u0107 rzutowo-remisyjn\u0105 (RRMS) <\/strong>– jest to najcz\u0119\u015bciej diagnozowana posta\u0107 stwardnienia rozsianego (ok.80-95% wszystkich przypadk\u00f3w), dla kt\u00f3rej charakterystyczne s\u0105 wyst\u0119puj\u0105ce na przemian okresy pogorszenia stanu zdrowia i remisji. O rzucie stwardnienia rozsianego m\u00f3wimy w sytuacji, gdy dojdzie do wyst\u0105pienia objaw\u00f3w neurologicznych (zar\u00f3wno nowych jak i nasilenia ju\u017c wcze\u015bniej wyst\u0119puj\u0105cych), kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 przez co najmniej dob\u0119. Zwykle rzut choroby trwa od kilku dni do nawet kilku tygodni. Ich cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zale\u017cy w du\u017cej mierze od stopnia zaawansowania zmian demielinizacyjnych, a okresy remisji mog\u0105 wynosi\u0107 od kilku tygodni do nawet kilku lat;<\/li>\n\n\n\n
- posta\u0107 wt\u00f3rnie post\u0119puj\u0105c\u0105 (SPMS)<\/strong> – rozwija si\u0119 ona zwykle jako naturalne nast\u0119pstwo postaci rzutowo-remisyjnej, najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 10-15 lat po wyst\u0105pieniu pierwszych objaw\u00f3w choroby. W jej przebiegu obserwuje si\u0119 co prawda okresy zaostrze\u0144, kiedy dolegliwo\u015bci neurologiczne staj\u0105 si\u0119 bardziej nasilone, jednak w pozosta\u0142ym czasie, tzw. stabilizacji choroby, dotychczasowe objawy stwardnienia rozsianego nie ust\u0119puj\u0105, jak to mia\u0142o miejsce w postaci rzutowo-remisyjnej;<\/li>\n\n\n\n
- posta\u0107 pierwotnie post\u0119puj\u0105c\u0105 (PPMS) –<\/strong> w tym przypadku w przebiegu choroby od samego pocz\u0105tku obserwuje si\u0119 systematyczne pogorszenie stanu zdrowia. Objawy SM odczuwane s\u0105 przez pacjenta przez ca\u0142y czas, a z czasem zwi\u0119ksza si\u0119 jedynie ich ilo\u015b\u0107 i intensywno\u015b\u0107. W tej postaci stwardnienia rozsianego do\u015b\u0107 szybko obserwuje si\u0119 os\u0142abienie ko\u0144czyn dolnych i problemy z poruszaniem si\u0119;<\/li>\n\n\n\n
- posta\u0107 pierwotnie post\u0119puj\u0105c\u0105 z zaostrzeniami (post\u0119puj\u0105co-rzutowa, PRMS)<\/strong> – jest to najrzadsza z postaci stwardnienia rozsianego, dotycz\u0105ca niewielkiego odsetka pacjent\u00f3w. W jej przebiegu od samego pocz\u0105tku choroby u pacjenta obserwuje si\u0119 stopniowe pogarszanie si\u0119 stanu zdrowia, kt\u00f3remu towarzysz\u0105 dodatkowo rzuty, czyli okresy silnego nasilenia objaw\u00f3w neurologicznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nStwardnienie rozsiane – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Stwardnienie rozsiane to choroba, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 przez wiele lat, a jej objawy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od stopnia zaawansowania choroby. Zwykle wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 faz\u0119 prodromaln\u0105, mog\u0105c\u0105 trwa\u0107 nawet kilka lat, w kt\u00f3rej obserwujemy ma\u0142o specyficzne objawy, takie jak zm\u0119czenie, zaburzenia widzenia, zaburzenia r\u00f3wnowagi czy zaburzenia snu.<\/strong> Cz\u0119sto nie s\u0105 one kojarzone ze stwardnieniem rozsianym co op\u00f3\u017ania rozpoznanie choroby. Po niej nast\u0119puje faza objawowa, czyli w\u0142a\u015bciwy rzut choroby, po kt\u00f3rym nast\u0119puj\u0105 kolejne, z licznymi symptomami neurologicznymi wynikaj\u0105cymi z uszkodzenia w\u0142\u00f3kien nerwowych.<\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Stwardnienie-rozsianePL-829x1024.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nCo wa\u017cne, w pocz\u0105tkowych etapach stwardnienia rozsianego, zw\u0142aszcza w przypadku postaci rzutowo-remisyjnej, po zako\u0144czeniu rzutu wi\u0119kszo\u015b\u0107 objaw\u00f3w neurologicznych i zwi\u0105zanych z nimi powik\u0142a\u0144 ust\u0119puje niemal ca\u0142kowicie. Z czasem jednak rezerwa neuronalna, odpowiedzialna za kompensowanie ubytk\u00f3w, ulega zu\u017cyciu. Prowadzi to do kumulowania si\u0119 objaw\u00f3w choroby i ich utrzymywania przez ca\u0142y czas, co prowadzi do trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci chorego.<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPierwsze objawy stwardnienia rozsianego<\/h3>\n\n\n\n
Pierwszy rzut stwardnienia rozsianego zwykle przyjmuje posta\u0107 kliniczne izolowanego zespo\u0142u (CIS). <\/strong>W jego przebiegu stwierdza si\u0119 najcz\u0119\u015bciej obecno\u015b\u0107 jednego (rzadko dw\u00f3ch lub wi\u0119cej) objawu neurologicznego, kt\u00f3ry utrzymuje si\u0119 co najmniej 24 godziny. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- zaburzenia czucia powierzchniowego w obr\u0119bie ko\u0144czyn, twarzy lub tu\u0142owia,<\/li>\n\n\n\n
- jednostronne, pozaga\u0142kowe zapalenie nerwu wzrokowego – przejawia si\u0119 pogorszeniem ostro\u015bci wzroku, b\u00f3lem ga\u0142ki ocznej i zawrotami g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia koordynacji ruchowej, w tym os\u0142abienie ko\u0144czyn dolnych po d\u0142u\u017cszym wysi\u0142ku fizycznym i zaburzenia r\u00f3wnowagi,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 m\u00f3\u017cd\u017ckowy\/pniowy,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 p\u00f3\u0142kulowy,<\/li>\n\n\n\n
- poprzeczne zapalenie rdzenia kr\u0119gowego,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia oddawania moczu i stolca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Co wa\u017cne, wczesne objawy stwardnienia rozsianego mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od umiejscowienia uszkodzonych w\u0142\u00f3kien nerwowych.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nObjawy zwi\u0105zane z rozwojem choroby<\/h3>\n\n\n\n
Wraz z post\u0119powaniem SM ilo\u015b\u0107 i charakter objaw\u00f3w b\u0119d\u0105 ulega\u0142y zmianom. Wyst\u0119powanie symptom\u00f3w w du\u017cej mierze zale\u017cy od tego, w obr\u0119bie kt\u00f3rego nerwu dosz\u0142o do zmian demielinizacyjnych, a tak\u017ce od momentu wdro\u017cenia odpowiedniego leczenia. Objawy pojawiaj\u0105ce si\u0119 wraz z rozwojem choroby mo\u017cemy podzieli\u0107 na:<\/p>\n\n\n\n
Objawy neurologiczne i somatyczne, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- zaburzenia czucia – mrowienie, uczucie gor\u0105ca lub zimna, nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na temperatur\u0119, brak czucia,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia wzroku – oczopl\u0105s, zapalenie nerwu wzrokowego, b\u00f3l oka i tkanek otaczaj\u0105cych, podw\u00f3jne widzenie,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego – skurcze i sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni, nieprawid\u0142owe odruchy,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia koordynacji ruchowej – dr\u017cenie r\u0105k lub n\u00f3g<\/a>, cz\u0119\u015bciowa utrata kontroli nad ko\u0144czynami, problemy z zachowaniem r\u00f3wnowagi,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia mowy – spowolnienie mowy, j\u0105kanie si\u0119, be\u0142kotanie,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia poznawcze – problemy ze skupieniem si\u0119, zaburzenia pami\u0119ci<\/a>, trudno\u015bci w uczeniu si\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia wypr\u00f3\u017cniania – nietrzymanie moczu<\/a>, zaparcia, brak kontroli nad zwieraczami, cz\u0119ste stolce, cz\u0119stomocz,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia seksualne – zmniejszenie libido<\/a>, sucho\u015b\u0107 pochwy, impotencja i op\u00f3\u017anienie wytrysku,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ego zm\u0119czenia<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Objawy psychiczne<\/strong> – w tym przede wszystkim zaburzenia emocjonalne i depresja<\/a>, wynikaj\u0105ca z post\u0119puj\u0105cej niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/psychiatra-button-1024x205.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n \n \n\n![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/psycholog.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nWizyta<\/div>\nKonsultacja psychologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nCzujesz przyt\u0142oczenie codziennymi obowi\u0105zkami lub mierzysz si\u0119 z trudnymi emocjami, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 funkcjonowanie? Skorzystaj z porady psychologa, aby poszuka\u0107 sposob\u00f3w na popraw\u0119 komfortu psychicznego.<\/div>\n
\nod 150 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nStwardnienie rozsiane – rozpoznanie<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nZe wzgl\u0119du na ma\u0142o specyficzny charakter objaw\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w pocz\u0105tkowych fazach choroby, rozpoznanie i wdro\u017cenie leczenia stwardnienia rozsianego cz\u0119sto ulegaj\u0105 op\u00f3\u017anieniu. Je\u017celi jednak zaobserwujemy u siebie symptomy, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na stwardnienie rozsiane, nale\u017cy jak najszybciej uda\u0107 si\u0119 na wizyt\u0119 do lekarza rodzinnego, kt\u00f3ry po wst\u0119pnym badaniu skieruje nas na konsultacj\u0119 neurologiczn\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Rozpoznanie stwardnienia rozsianego opiera si\u0119 przede wszystkim na dok\u0142adnym wywiadzie lekarskim, uzupe\u0142nionym o badanie neurologiczne i dodatkowe badania diagnostyczne, w tym przede wszystkim <\/strong>rezonans magnetyczny<\/a>.<\/strong> Pozwala on bowiem na wykrycie obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych zasz\u0142y zmiany demielinizacyjne w obr\u0119bie w\u0142\u00f3kien nerwowych. W okre\u015blonych przypadkach wykonuje si\u0119 tak\u017ce badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego pod k\u0105tem obecno\u015bci charakterystycznych przeciwcia\u0142 IgG i pr\u0105\u017ck\u00f3w oligoklonalnych.<\/p>\n\n\n\n
Stwardnienie rozsiane rozpoznaje si\u0119 przede wszystkim na podstawie wyst\u0119powania charakterystycznych objaw\u00f3w choroby, a tak\u017ce zmian demielinizacyjnych widocznych w rezonansie magnetycznym.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na ma\u0142o specyficzne objawy jakie daje SM, niezb\u0119dna jest r\u00f3wnie\u017c diagnostyka r\u00f3\u017cnicowa, z takimi jednostkami chorobowymi jak:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- niedob\u00f3r kwasu foliowego<\/a> i witaminy B12<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- neuropatie,<\/a><\/li>\n\n\n\n
- epizody niedokrwienne,<\/li>\n\n\n\n
- borelioza<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- ki\u0142a<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- tocze\u0144<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- syndrom Sj\u00f6rgena,<\/li>\n\n\n\n
- ostre rozsiane zapalenie m\u00f3zgu i rdzenia,<\/li>\n\n\n\n
- choroby naczyniowe m\u00f3zgu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nLeczenie stwardnienia rozsianego<\/h2>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na wieloczynnikowe pod\u0142o\u017ce choroby, na ten moment nie istnieje leczenie przyczynowe stwardnienia rozsianego. Choroba ma charakter przewlek\u0142y i towarzyszy pacjentowi do ko\u0144ca \u017cycia. W leczeniu stwardnienia rozsianego lekarze skupiaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na \u0142agodzeniu jego objaw\u00f3w, zw\u0142aszcza w okresach rzut\u00f3w choroby i spowolnieniu post\u0119pu zmian zachodz\u0105cych w obr\u0119bie uk\u0142adu nerwowego.<\/strong> Celem leczenia jest jak najd\u0142u\u017csze zachowanie pe\u0142nej sprawno\u015bci pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
Sposoby leczenia stwardnienia rozsianego r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119, w zale\u017cno\u015bci od postaci choroby i stopnia zaawansowania zmian. Istotna jest tak\u017ce wyj\u015bciowa kondycja pacjenta i wyst\u0119powanie chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. Strategia leczenia stwardnienia rozsianego obejmuje leczenie objawowe, ograniczaj\u0105ce cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i intensywno\u015b\u0107 rzut\u00f3w choroby, rehabilitacj\u0119 ruchow\u0105 oraz terapi\u0119 psychologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Standardem jest stosowanie u pacjent\u00f3w chorych na SM glikokortykosteroid\u00f3w, zar\u00f3wno w formie do\u017cylnej jak i doustnej, jak i lek\u00f3w o dzia\u0142aniu przeciwb\u00f3lowym, kt\u00f3re skracaj\u0105 czas trwania objaw\u00f3w neurologicznych i \u0142agodz\u0105 ich nasilenie. Opr\u00f3cz tego w Polsce stosuje si\u0119 leki immunomoduluj\u0105ce, spowalniaj\u0105ce przebieg choroby<\/strong>, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi interferon beta i octan glatirameru. W okre\u015blonych przypadkach lekarz mo\u017ce zdecydowa\u0107 o podaniu pacjentowi takich lek\u00f3w jak:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- mitoksantron,<\/li>\n\n\n\n
- fingolimod,<\/li>\n\n\n\n
- natalizumab.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz farmakoterapii pacjentom ze stwardnieniem rozsianym zaleca si\u0119 rehabilitacj\u0119 ruchow\u0105. <\/strong>\u0106wiczenia maj\u0105 na celu wzmocni\u0107 organizm i u\u0142atwi\u0107 poruszanie si\u0119, zw\u0142aszcza gdy pacjent do\u015bwiadcza cz\u0119stych przykurczy mi\u0119\u015bniowych. Szacuje si\u0119 bowiem, \u017ce zazwyczaj najp\u00f3\u017aniej po 15 latach od postawienia diagnozy zmiany s\u0105 na tyle zaawansowane, \u017ce chorzy zaczynaj\u0105 wymaga\u0107 pomocy w codziennym poruszaniu si\u0119. Nieocenion\u0105 rol\u0119 odgrywa r\u00f3wnie\u017c w przypadku SM terapia psychologiczna, maj\u0105ca na celu wsparcie psychiczne chorego i zmniejszenie ryzyka rozwoju u niego depresji.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
- neuropatie,<\/a><\/li>\n\n\n\n
- posta\u0107 wt\u00f3rnie post\u0119puj\u0105c\u0105 (SPMS)<\/strong> – rozwija si\u0119 ona zwykle jako naturalne nast\u0119pstwo postaci rzutowo-remisyjnej, najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 10-15 lat po wyst\u0105pieniu pierwszych objaw\u00f3w choroby. W jej przebiegu obserwuje si\u0119 co prawda okresy zaostrze\u0144, kiedy dolegliwo\u015bci neurologiczne staj\u0105 si\u0119 bardziej nasilone, jednak w pozosta\u0142ym czasie, tzw. stabilizacji choroby, dotychczasowe objawy stwardnienia rozsianego nie ust\u0119puj\u0105, jak to mia\u0142o miejsce w postaci rzutowo-remisyjnej;<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia hormonalne<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny stwardnienia rozsianego?<\/a><\/li>\n\n\n\n