Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny \u0141ZS<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 rodzaje \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- \u0141ZS – objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rozpoznanie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n
- \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a RZS<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da leczenie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy \u0141ZS da si\u0119 wyleczy\u0107?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w to autoagresywna choroba przewlek\u0142a, zaliczana do tzw. spondyloartropatii zapalnych, czyli chor\u00f3b w przebiegu kt\u00f3rych wyst\u0119puje jednocze\u015bnie zapalenie staw\u00f3w obwodowych, krzy\u017cowo-biodrowych oraz staw\u00f3w kr\u0119gos\u0142upa. \u0141ZS charakteryzuje si\u0119 wyj\u0105tkowo r\u00f3\u017cnorodnym przebiegiem<\/strong>, od postaci \u0142agodnych, a\u017c po ci\u0119\u017ckie, prowadz\u0105ce do trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci. Mo\u017ce obejmowa\u0107 nie tylko narz\u0105dy uk\u0142adu ruchu, ale r\u00f3wnie\u017c inne partie cia\u0142a i prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnego rodzaju powik\u0142a\u0144, np. przyspiesza\u0107 rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w<\/strong> – przewlek\u0142a choroba zapalna staw\u00f3w, przebiegaj\u0105ca z okresami zaostrze\u0144 i remisji, cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105ca razem ze zmianami sk\u00f3rnymi. Charakteryzuje si\u0119 r\u00f3\u017cnorodnym przebiegiem, w skrajnych przypadkach mo\u017ce prowadzi\u0107 do trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w wyst\u0119puje cz\u0119sto razem z \u0142uszczyc\u0105<\/a> sk\u00f3ry (u ok.25% chorych).<\/strong> U wi\u0119kszo\u015bci chorych najpierw pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany sk\u00f3rne, a dopiero w p\u00f3\u017aniejszym okresie zmiany w obr\u0119bie staw\u00f3w. Nie ma jednak zwi\u0105zku mi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 i rozleg\u0142o\u015bci\u0105 zmian sk\u00f3rnych, a wyst\u0119powaniem zmian zapalnych w stawach.<\/p>\n\n\n\nRozw\u00f3j choroby obserwuje si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 20. a 50. rokiem \u017cycia, cho\u0107 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tak\u017ce posta\u0107 m\u0142odzie\u0144cz\u0105, w przypadku kt\u00f3rej objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c u pacjent\u00f3w w wieku 9-12 lat. Wbrew niekt\u00f3rym opiniom, \u0141ZS nie jest chorob\u0105 zara\u017aliw\u0105. W przebiegu \u0141ZS obserwuje si\u0119 zar\u00f3wno okresy remisji jak i zaostrze\u0144, kt\u00f3rych czas trwania ma charakter bardzo indywidualny.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"pakiet](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/rzs-pakiet.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Choroby reumatyczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Odczuwasz przewlek\u0142y b\u00f3l staw\u00f3w, porann\u0105 sztywno\u015b\u0107 lub borykasz si\u0119 z nawracaj\u0105cymi obrz\u0119kami? Wykonaj pakiet bada\u0144 w kierunku chor\u00f3b reumatycznych, aby oceni\u0107 ryzyko zmian w tkance \u0142\u0105cznej.<\/div>\n
\n 239 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nJe\u017celi chodzi o chorob\u0119 jak\u0105 jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w, przyczyny jej rozwoju nie s\u0105 dok\u0142adnie poznane.<\/strong> Z pewno\u015bci\u0105 do rozwoju nieprawid\u0142owego procesu zapalnego i mechanizm\u00f3w autoagresji przyczyniaj\u0105 si\u0119 czynniki genetyczne <\/strong>– obecno\u015b\u0107 antygenu HLA-B27 i HLA-cw6, a tak\u017ce wyst\u0119powanie w rodzinie przypadk\u00f3w \u0142uszczycy sk\u00f3ry lub \u0141ZS (wyst\u0119puje ono nawet 50x cz\u0119\u015bciej u dzieci rodzic\u00f3w chorych na \u0141ZS ni\u017c w pozosta\u0142ej populacji). <\/p>\n\n\n\nOpr\u00f3cz nich istotn\u0105 rol\u0119 w rozwoju \u0141ZS maj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- silny, przewlek\u0142y stres,<\/li>\n\n\n\n
- przebyte zaka\u017cenia wirusowe<\/a> i bakteryjne,<\/li>\n\n\n\n
- urazy mechaniczne,<\/li>\n\n\n\n
- zabiegi chirurgiczne,<\/li>\n\n\n\n
- stosowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w (m.in. beta bloker\u00f3w, lek\u00f3w przeciw malarii czy soli litu),<\/li>\n\n\n\n
- ekspozycja na niekt\u00f3re substancje chemiczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cne postacie \u0141ZS<\/h2>\n\n\n\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w zazwyczaj dotyczy staw\u00f3w mi\u0119dzypaliczkowych, kolanowych i skokowych, cho\u0107 zdarza si\u0119, \u017ce atakuje r\u00f3wnie\u017c stawy kr\u0119gos\u0142upa i stawy biodrowo-krzy\u017cowe. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodny przebieg choroby, od 1973 roku wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 5 postaci \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
\n- Niesymetryczne zapalenie kilku staw\u00f3w <\/strong>– gdy stan zapalny obejmuje stawy r\u0105k i st\u00f3p, ale zaj\u0119te s\u0105 asymetrycznie nie wi\u0119cej ni\u017c 4 stawy. Stanowi oko\u0142o 70% wszystkich przypadk\u00f3w \u0141ZS, przy czym najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u m\u0119\u017cczyzn.<\/li>\n\n\n\n
- Symetryczne zapalenie kilku staw\u00f3w<\/strong> – gdy choroba atakuje stawy r\u0105k i st\u00f3p, nadgarstki oraz stawy skokowe i zaj\u0119te jest co najmniej 5 staw\u00f3w. Cz\u0119\u015bciej diagnozowane u kobiet, stanowi oko\u0142o 15-20% wszystkich przypadk\u00f3w \u0141ZS.<\/li>\n\n\n\n
- Zapalenie dystalnych staw\u00f3w mi\u0119dzypaliczkowych<\/strong> – gdy stan zapalny obejmuje tylko ko\u0144cowe stawy palc\u00f3w r\u0105k i st\u00f3p.<\/li>\n\n\n\n
- Posta\u0107 osiow\u0105<\/strong> – gdy zmiany zapalne obejmuj\u0105 stawy kr\u0119gos\u0142upa oraz stawy krzy\u017cowo-biodrowe.<\/li>\n\n\n\n
- Posta\u0107 okaleczaj\u0105c\u0105 <\/strong>– najci\u0119\u017cszy wariant \u0141ZS, w jej przebiegu obserwuje si\u0119 destrukcj\u0119 staw\u00f3w i charakterystyczne objawy, takie jak np. palce teleskopowe.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Co wa\u017cne, poszczeg\u00f3lne podtypy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w mog\u0105 si\u0119 na siebie nak\u0142ada\u0107.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/LZS-1024x643.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o objawy, \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w to choroba o bardzo zmiennym przebiegu, z okresami zaostrze\u0144 i remisji o r\u00f3\u017cnym czasie trwania. Najcz\u0119\u015bciej symptomy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie ze zmianami sk\u00f3rnymi lub u os\u00f3b, u kt\u00f3rych ju\u017c wcze\u015bniej zosta\u0142a rozpoznana \u0142uszczyca, Istniej\u0105 jednak przypadki, kiedy to zmiany w stawach pierwsze ulegaj\u0105 manifestacji.<\/p>\n\n\n\n
Odczuwane dolegliwo\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od ilo\u015bci zaj\u0119tych staw\u00f3w i innych narz\u0105d\u00f3w i zaawansowania zmian zapalnych i obejmuj\u0105 zar\u00f3wno objawy stricte ze strony narz\u0105du ruchu, jak r\u00f3wnie\u017c objawy og\u00f3lnoustrojowe.<\/p>\n\n\n\n
Typowe objawy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w ze strony narz\u0105du ruchu to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- b\u00f3l i sztywno\u015b\u0107 w obr\u0119bie obj\u0119tego procesem zapalnym stawu,<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszona ciep\u0142ota i obrz\u0119k staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- zaczerwienienie sk\u00f3ry w miejscu obj\u0119tym stanem zapalnym,<\/li>\n\n\n\n
- ograniczenie ruchomo\u015bci stawu,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie przyczep\u00f3w \u015bci\u0119gnistych,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie kaletki maziowej,<\/li>\n\n\n\n
- palce kie\u0142baskowate – zaj\u0119ty palec jest na ca\u0142ej swojej d\u0142ugo\u015bci poszerzony, bolesny i wyra\u017anie odstaje od innych palc\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 zaczerwieniony,<\/li>\n\n\n\n
- deformacje staw\u00f3w – w tym mi\u0119dzy innymi palce teleskopowe, czyli skr\u00f3cenie palc\u00f3w w wyniku zniszczenia ich ko\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
- dna moczanowa – zw\u0142aszcza przy wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych rozleg\u0142ych zmianach sk\u00f3rnych, kt\u00f3re powoduj\u0105 zwi\u0119kszenie st\u0119\u017cenia kwasu moczowego w organizmie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Z kolei pozosta\u0142e objawy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- os\u0142abienie,<\/li>\n\n\n\n
- z\u0142e samopoczucie,<\/li>\n\n\n\n
- podwy\u017cszona temperatura cia\u0142a,<\/li>\n\n\n\n
- zmiany sk\u00f3rne pod postaci\u0105 \u0142uszczycy sk\u00f3ry – charakterystyczne czerwone grudki ze zrogowacia\u0142\u0105 powierzchni\u0105, mog\u0105 zajmowa\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 powierzchni cia\u0142a lub wyst\u0119powa\u0107 w niewielkiej ilo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
- „objaw naparstka” na paznokciach<\/strong> – wyst\u0119puje u oko\u0142o 80% pacjent\u00f3w z \u0141ZS, s\u0105 to punkcikowate zag\u0142\u0119bienia na paznokciach przypominaj\u0105ce uk\u0142ucie szpilki. Na paznokciach mog\u0105 tak\u017ce wyst\u0105pi\u0107 \u017c\u00f3\u0142te plamy i rowkowania, a nawet \u0142uszczenie si\u0119 paznokcia,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie spoj\u00f3wek<\/a> – dotyczy nawet 1\/3 pacjent\u00f3w chorych na \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w przyczyny. Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce zapalenie b\u0142ony naczyniowej oka, prowadz\u0105ce niejednokrotnie do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144,<\/li>\n\n\n\n
- inne choroby zapalne o pod\u0142o\u017cu immunologicznym, np. choroby zapalne jelit lub zesp\u00f3\u0142 metaboliczny,<\/li>\n\n\n\n
- mia\u017cd\u017cyca – cz\u0119sto u pacjent\u00f3w z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w obserwuje si\u0119 jej przyspieszony rozw\u00f3j i zwi\u0105zane z tym powik\u0142ania, takie jak zawa\u0142 serca czy udar m\u00f3zgu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie zastawek serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/LZS_BODY-1024x983.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRozpoznanie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w charakteryzuje si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowanym przebiegiem, a dok\u0142adna przyczyna choroby nie jest znana, cz\u0119sto jest ono mylone z innymi chorobami zapalnymi staw\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwa diagnoza jest znacz\u0105co op\u00f3\u017aniona w czasie.<\/p>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da rozpoznanie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w?<\/strong> Najprostsza sytuacja jest wtedy, kiedy zmiany zapalne w stawach wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie ze zmianami sk\u00f3rnymi. W przypadku ich braku podstaw\u0119 stanowi przede wszystkim wnikliwy wywiad lekarski i badanie fizykalne z uwzgl\u0119dnieniem objaw\u00f3w charakterystycznych dla \u0141ZS (np. palce kie\u0142baskowate, palce teleskopowe, zmiany na paznokciach czy zapalenie przyczep\u00f3w \u015bci\u0119gnistych). Ich uzupe\u0142nieniem z kolei s\u0105 badania laboratoryjne i badania obrazowe, takie jak:<\/p>\n\n\n\n\n- OB<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- CRP<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- oznaczenie antygenu HLA B27<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- RTG<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- USG,<\/li>\n\n\n\n
- tomografia komputerowa<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- rezonans magnetyczny (zw\u0142aszcza w przypadku podejrzenia postaci osiowej \u0141ZS).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W ramach diagnostyki r\u00f3\u017cnicowej z innymi zapaleniami staw\u00f3w wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy innymi oznaczenie czynnika reumatoidalnego (RF), charakterystycznego m.in. dla reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w. U pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje zapalenie spoj\u00f3wek lub b\u0142ony naczyniowej oka niezb\u0119dne jest przeprowadzenie r\u00f3wnie\u017c badania okulistycznego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a RZS<\/h3>\n\n\n\n
Reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w<\/a> to jedna z jednostek chorobowych, kt\u00f3re daj\u0105 objawy podobne do \u0141ZS, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Oba schorzenia objawiaj\u0105 si\u0119 przewlek\u0142ymi stanami zapalnymi staw\u00f3w i maj\u0105 charakter autoimmunologiczny. Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 chorych z \u0141ZS na chorych na RZS? Oto najwa\u017cniejsze r\u00f3\u017cnice:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- u pacjent\u00f3w z \u0141ZS we krwi nie wyst\u0119puje podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie czynnika reumatoidalnego,<\/li>\n\n\n\n
- w przebiegu \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w zmiany zapalne mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 asymetrycznie (przy RZS atakuj\u0105 obie strony cia\u0142a),<\/li>\n\n\n\n
- przy \u0141ZS cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 objawy na sk\u00f3rze i p\u0142ytce paznokciowej,<\/li>\n\n\n\n
- u pacjent\u00f3w z reumatoidalnym zapaleniem staw\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto guzki reumatoidalne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Choroby reumatyczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Odczuwasz przewlek\u0142y b\u00f3l staw\u00f3w, porann\u0105 sztywno\u015b\u0107 lub borykasz si\u0119 z nawracaj\u0105cymi obrz\u0119kami? Wykonaj pakiet bada\u0144 w kierunku chor\u00f3b reumatycznych, aby oceni\u0107 ryzyko zmian w tkance \u0142\u0105cznej.<\/div>\n
\n 239 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak wygl\u0105da leczenie \u0141ZS?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nCelem terapii \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w jest przede wszystkim wyciszenie objaw\u00f3w choroby i osi\u0105gni\u0119cie stanu remisji, <\/strong>a tak\u017ce zahamowanie dalszego jej post\u0119pu i wyst\u0119powania zwi\u0105zanych z ni\u0105 powik\u0142a\u0144, dzi\u0119ki czemu chorzy mog\u0105 normalnie funkcjonowa\u0107. Leczenie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w powinno obejmowa\u0107 zar\u00f3wno farmakoterapi\u0119 jak i rehabilitacj\u0119.<\/strong> Istotn\u0105 rol\u0119 w terapii \u0141ZS odgrywa r\u00f3wnie\u017c odpowiednia dieta. Niezb\u0119dna jest r\u00f3wnie\u017c wczesna profilaktyka najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych w przypadku \u0141ZS powik\u0142a\u0144, jak chocia\u017cby choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego.<\/p>\n\n\n\nSchemat terapeutyczny w przypadku ka\u017cdego pacjenta ustalany jest indywidualnie, w oparciu o podtyp \u0141ZS, zaawansowanie zmian zapalnych i choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce. W trakcie terapii niezb\u0119dne s\u0105 regularne kontrole, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c badania laboratoryjne, kt\u00f3re oceniaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 wdro\u017conego leczenia i ewentualne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane stosowanych u pacjenta lek\u00f3w. W pocz\u0105tkowym okresie wizyty kontrolne u reumatologa s\u0105 cz\u0119ste, natomiast przy stabilizacji choroby zaleca si\u0119 ich odbywanie raz na 6-12 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n
W leczeniu \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 nie tylko farmakoterapia, ale r\u00f3wnie\u017c rehabilitacja i dieta. Celem terapii jest wyciszenie objaw\u00f3w choroby i jak najd\u0142u\u017csze zachowanie pe\u0142nej sprawno\u015bci pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nFarmakoterapia \u0141ZS<\/h3>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o farmakoterapi\u0119, u pacjent\u00f3w z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w stosuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej:<\/p>\n\n\n\n
\n- niesteroidowe leki przeciwzapalne<\/strong> – minimalizuj\u0105 objawy zapalenia staw\u00f3w, w okresach zaostrze\u0144 cz\u0119sto wyst\u0119puje konieczno\u015b\u0107 stosowania codziennie ich wysokich dawek,<\/li>\n\n\n\n
- glikokortykosteroidy <\/strong>– najcz\u0119\u015bciej stosowane miejscowo w formie iniekcji do obj\u0119tego zmianami zapalnymi stawu, co pozwala w kr\u00f3tkim czasie zmniejszy\u0107 objawy zapalenia,<\/li>\n\n\n\n
- leki modyfikuj\u0105ce prac\u0119 uk\u0142adu immunologicznego <\/strong>– m.in. metotreksat (skuteczny tak\u017ce w przypadku zmian sk\u00f3rnych), cyklosporyna, sulfasalazyna czy leflunomid,<\/li>\n\n\n\n
- leki biologiczne i syntetyczne modyfikuj\u0105ce przebieg choroby<\/strong> – stosunkowo nowa grupa lek\u00f3w, z kt\u00f3rych wiele jest na etapie bada\u0144 klinicznych, ale rezultaty s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce, obecnie najpopularniejsze s\u0105 etanercept, adalimumab, infliksymab, certoliumab, golimumab czy barycytynib. Nie tylko redukuj\u0105 stan zapalny, ale r\u00f3wnie\u017c hamuj\u0105 proces destrukcji staw\u00f3w i zmiany w obr\u0119bie oczu. Stosowane s\u0105 jedynie w najci\u0119\u017cszych postaciach \u0141ZS,<\/li>\n\n\n\n
- leki dermatologiczne <\/strong>\u0142agodz\u0105ce zmiany sk\u00f3rne na sk\u00f3rze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Inne metody stosowane w leczeniu \u0141ZS<\/h3>\n\n\n\n
Istotn\u0105 rol\u0119 w terapii \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w odgrywa r\u00f3wnie\u017c leczenie miejscowe i rehabilitacja. Je\u017celi chodzi o leczenie miejscowe zaj\u0119tego stawu, stosuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- nak\u0142ucie stawu – by zredukowa\u0107 ilo\u015b\u0107 zmienionego chorobowo p\u0142ynu stawowego,<\/li>\n\n\n\n
- synowektomi\u0119 – pozwalaj\u0105c\u0105 na usuni\u0119cie zmienionej chorobowo b\u0142ony maziowej, mo\u017ce by\u0107 efektem dzia\u0142ania substancji chemicznych, radioizotop\u00f3w lub metod chirurgicznych<\/li>\n\n\n\n
- zabiegi korekcyjno-rekonstrukcyjne staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- endoprotezy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W przypadku pacjent\u00f3w chorych na \u0141ZS rehabilitacja obejmuje regularne \u0107wiczenia oraz zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- ultrad\u017awi\u0119ki,<\/li>\n\n\n\n
- krioterapi\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- masa\u017ce,<\/li>\n\n\n\n
- balneoterapi\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\u0106wiczenia fizyczne maj\u0105 na celu nie tylko zapobieganie niekorzystnym zmianom zachodz\u0105cym w stawach, prowadz\u0105cym do ich zniekszta\u0142cenia, ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszenie zakresu ruchu i wzmocnienie mi\u0119\u015bni co op\u00f3\u017ania niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.<\/strong> Program \u0107wicze\u0144 jest indywidualnie do ka\u017cdego pacjenta, z uwzgl\u0119dnieniem jego kondycji i stopnia zaawansowania zmian. Powinien jednak obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia wp\u0142ywaj\u0105ce korzystnie na og\u00f3ln\u0105 wydolno\u015b\u0107 organizmu, takie jak p\u0142ywanie, spacery czy jazda na rowerze. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest odradzana jedynie w trakcie okres\u00f3w zaostrze\u0144 \u0141ZS.<\/p>\n\n\n\nU pacjent\u00f3w z zaawansowanymi zmianami w stawach pomocne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c akcesoria ortopedyczne, takie jak specjalne wk\u0142adki do but\u00f3w, ortezy czy stabilizatory na stawy. Istotn\u0105 rol\u0119 w przypadku chorych na \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w odgrywa r\u00f3wnie\u017c odpowiednie wsparcie psychiczne. Wielu pacjent\u00f3w odczuwa bowiem b\u00f3l, stres i obaw\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta<\/h3>\n\n\n\n
W przypadku omawianej jednostki chorobowej niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 w terapii odgrywa utrzymanie w\u0142a\u015bciwej masy cia\u0142a, w czym pom\u00f3c mo\u017ce odpowiednio skomponowana pod wzgl\u0119dem kalorii i sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych dieta. \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w wymaga ponadto spo\u017cywania du\u017cej ilo\u015bci produkt\u00f3w bogatych w:<\/p>\n\n\n\n
\n- kwasy omega-3<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- antyoksydanty,<\/li>\n\n\n\n
- wap\u0144<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- witamin\u0119 D<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wspomniane substancje wykazuj\u0105 m.in. dzia\u0142anie przeciwzapalne, zwi\u0119kszaj\u0105c skuteczno\u015b\u0107 farmakoterapii. Znajdziemy je mi\u0119dzy innymi w rybach morskich, orzechach, olejach ro\u015blinnych, warzywach i owocach. Niewskazane jest natomiast spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, \u017cywno\u015bci przetworzonej, s\u0142odkich i s\u0142onych przek\u0105sek, a tak\u017ce czerwonego mi\u0119sa.<\/p>\n\n\n\n
Czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w to autoagresywna choroba przewlek\u0142a, zaliczana do tzw. spondyloartropatii zapalnych, czyli chor\u00f3b w przebiegu kt\u00f3rych wyst\u0119puje jednocze\u015bnie zapalenie staw\u00f3w obwodowych, krzy\u017cowo-biodrowych oraz staw\u00f3w kr\u0119gos\u0142upa. \u0141ZS charakteryzuje si\u0119 wyj\u0105tkowo r\u00f3\u017cnorodnym przebiegiem<\/strong>, od postaci \u0142agodnych, a\u017c po ci\u0119\u017ckie, prowadz\u0105ce do trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci. Mo\u017ce obejmowa\u0107 nie tylko narz\u0105dy uk\u0142adu ruchu, ale r\u00f3wnie\u017c inne partie cia\u0142a i prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnego rodzaju powik\u0142a\u0144, np. przyspiesza\u0107 rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w<\/strong> – przewlek\u0142a choroba zapalna staw\u00f3w, przebiegaj\u0105ca z okresami zaostrze\u0144 i remisji, cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105ca razem ze zmianami sk\u00f3rnymi. Charakteryzuje si\u0119 r\u00f3\u017cnorodnym przebiegiem, w skrajnych przypadkach mo\u017ce prowadzi\u0107 do trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w wyst\u0119puje cz\u0119sto razem z \u0142uszczyc\u0105<\/a> sk\u00f3ry (u ok.25% chorych).<\/strong> U wi\u0119kszo\u015bci chorych najpierw pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany sk\u00f3rne, a dopiero w p\u00f3\u017aniejszym okresie zmiany w obr\u0119bie staw\u00f3w. Nie ma jednak zwi\u0105zku mi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 i rozleg\u0142o\u015bci\u0105 zmian sk\u00f3rnych, a wyst\u0119powaniem zmian zapalnych w stawach.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j choroby obserwuje si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 20. a 50. rokiem \u017cycia, cho\u0107 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tak\u017ce posta\u0107 m\u0142odzie\u0144cz\u0105, w przypadku kt\u00f3rej objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c u pacjent\u00f3w w wieku 9-12 lat. Wbrew niekt\u00f3rym opiniom, \u0141ZS nie jest chorob\u0105 zara\u017aliw\u0105. W przebiegu \u0141ZS obserwuje si\u0119 zar\u00f3wno okresy remisji jak i zaostrze\u0144, kt\u00f3rych czas trwania ma charakter bardzo indywidualny.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Je\u017celi chodzi o chorob\u0119 jak\u0105 jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w, przyczyny jej rozwoju nie s\u0105 dok\u0142adnie poznane.<\/strong> Z pewno\u015bci\u0105 do rozwoju nieprawid\u0142owego procesu zapalnego i mechanizm\u00f3w autoagresji przyczyniaj\u0105 si\u0119 czynniki genetyczne <\/strong>– obecno\u015b\u0107 antygenu HLA-B27 i HLA-cw6, a tak\u017ce wyst\u0119powanie w rodzinie przypadk\u00f3w \u0142uszczycy sk\u00f3ry lub \u0141ZS (wyst\u0119puje ono nawet 50x cz\u0119\u015bciej u dzieci rodzic\u00f3w chorych na \u0141ZS ni\u017c w pozosta\u0142ej populacji). <\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz nich istotn\u0105 rol\u0119 w rozwoju \u0141ZS maj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w zazwyczaj dotyczy staw\u00f3w mi\u0119dzypaliczkowych, kolanowych i skokowych, cho\u0107 zdarza si\u0119, \u017ce atakuje r\u00f3wnie\u017c stawy kr\u0119gos\u0142upa i stawy biodrowo-krzy\u017cowe. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodny przebieg choroby, od 1973 roku wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 5 postaci \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, poszczeg\u00f3lne podtypy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w mog\u0105 si\u0119 na siebie nak\u0142ada\u0107.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi chodzi o objawy, \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w to choroba o bardzo zmiennym przebiegu, z okresami zaostrze\u0144 i remisji o r\u00f3\u017cnym czasie trwania. Najcz\u0119\u015bciej symptomy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie ze zmianami sk\u00f3rnymi lub u os\u00f3b, u kt\u00f3rych ju\u017c wcze\u015bniej zosta\u0142a rozpoznana \u0142uszczyca, Istniej\u0105 jednak przypadki, kiedy to zmiany w stawach pierwsze ulegaj\u0105 manifestacji.<\/p>\n\n\n\n Odczuwane dolegliwo\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od ilo\u015bci zaj\u0119tych staw\u00f3w i innych narz\u0105d\u00f3w i zaawansowania zmian zapalnych i obejmuj\u0105 zar\u00f3wno objawy stricte ze strony narz\u0105du ruchu, jak r\u00f3wnie\u017c objawy og\u00f3lnoustrojowe.<\/p>\n\n\n\n Typowe objawy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w ze strony narz\u0105du ruchu to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z kolei pozosta\u0142e objawy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w charakteryzuje si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowanym przebiegiem, a dok\u0142adna przyczyna choroby nie jest znana, cz\u0119sto jest ono mylone z innymi chorobami zapalnymi staw\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwa diagnoza jest znacz\u0105co op\u00f3\u017aniona w czasie.<\/p>\n\n\n\n Jak wygl\u0105da rozpoznanie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w?<\/strong> Najprostsza sytuacja jest wtedy, kiedy zmiany zapalne w stawach wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie ze zmianami sk\u00f3rnymi. W przypadku ich braku podstaw\u0119 stanowi przede wszystkim wnikliwy wywiad lekarski i badanie fizykalne z uwzgl\u0119dnieniem objaw\u00f3w charakterystycznych dla \u0141ZS (np. palce kie\u0142baskowate, palce teleskopowe, zmiany na paznokciach czy zapalenie przyczep\u00f3w \u015bci\u0119gnistych). Ich uzupe\u0142nieniem z kolei s\u0105 badania laboratoryjne i badania obrazowe, takie jak:<\/p>\n\n\n\n W ramach diagnostyki r\u00f3\u017cnicowej z innymi zapaleniami staw\u00f3w wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy innymi oznaczenie czynnika reumatoidalnego (RF), charakterystycznego m.in. dla reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w. U pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje zapalenie spoj\u00f3wek lub b\u0142ony naczyniowej oka niezb\u0119dne jest przeprowadzenie r\u00f3wnie\u017c badania okulistycznego.<\/p>\n\n\n\n Reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w<\/a> to jedna z jednostek chorobowych, kt\u00f3re daj\u0105 objawy podobne do \u0141ZS, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Oba schorzenia objawiaj\u0105 si\u0119 przewlek\u0142ymi stanami zapalnymi staw\u00f3w i maj\u0105 charakter autoimmunologiczny. Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 chorych z \u0141ZS na chorych na RZS? Oto najwa\u017cniejsze r\u00f3\u017cnice:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Celem terapii \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w jest przede wszystkim wyciszenie objaw\u00f3w choroby i osi\u0105gni\u0119cie stanu remisji, <\/strong>a tak\u017ce zahamowanie dalszego jej post\u0119pu i wyst\u0119powania zwi\u0105zanych z ni\u0105 powik\u0142a\u0144, dzi\u0119ki czemu chorzy mog\u0105 normalnie funkcjonowa\u0107. Leczenie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w powinno obejmowa\u0107 zar\u00f3wno farmakoterapi\u0119 jak i rehabilitacj\u0119.<\/strong> Istotn\u0105 rol\u0119 w terapii \u0141ZS odgrywa r\u00f3wnie\u017c odpowiednia dieta. Niezb\u0119dna jest r\u00f3wnie\u017c wczesna profilaktyka najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych w przypadku \u0141ZS powik\u0142a\u0144, jak chocia\u017cby choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego.<\/p>\n\n\n\n Schemat terapeutyczny w przypadku ka\u017cdego pacjenta ustalany jest indywidualnie, w oparciu o podtyp \u0141ZS, zaawansowanie zmian zapalnych i choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce. W trakcie terapii niezb\u0119dne s\u0105 regularne kontrole, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c badania laboratoryjne, kt\u00f3re oceniaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 wdro\u017conego leczenia i ewentualne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane stosowanych u pacjenta lek\u00f3w. W pocz\u0105tkowym okresie wizyty kontrolne u reumatologa s\u0105 cz\u0119ste, natomiast przy stabilizacji choroby zaleca si\u0119 ich odbywanie raz na 6-12 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n W leczeniu \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 nie tylko farmakoterapia, ale r\u00f3wnie\u017c rehabilitacja i dieta. Celem terapii jest wyciszenie objaw\u00f3w choroby i jak najd\u0142u\u017csze zachowanie pe\u0142nej sprawno\u015bci pacjenta.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi chodzi o farmakoterapi\u0119, u pacjent\u00f3w z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w stosuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej:<\/p>\n\n\n\n Istotn\u0105 rol\u0119 w terapii \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w odgrywa r\u00f3wnie\u017c leczenie miejscowe i rehabilitacja. Je\u017celi chodzi o leczenie miejscowe zaj\u0119tego stawu, stosuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n W przypadku pacjent\u00f3w chorych na \u0141ZS rehabilitacja obejmuje regularne \u0107wiczenia oraz zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak:<\/p>\n\n\n\n \u0106wiczenia fizyczne maj\u0105 na celu nie tylko zapobieganie niekorzystnym zmianom zachodz\u0105cym w stawach, prowadz\u0105cym do ich zniekszta\u0142cenia, ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszenie zakresu ruchu i wzmocnienie mi\u0119\u015bni co op\u00f3\u017ania niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.<\/strong> Program \u0107wicze\u0144 jest indywidualnie do ka\u017cdego pacjenta, z uwzgl\u0119dnieniem jego kondycji i stopnia zaawansowania zmian. Powinien jednak obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia wp\u0142ywaj\u0105ce korzystnie na og\u00f3ln\u0105 wydolno\u015b\u0107 organizmu, takie jak p\u0142ywanie, spacery czy jazda na rowerze. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest odradzana jedynie w trakcie okres\u00f3w zaostrze\u0144 \u0141ZS.<\/p>\n\n\n\n U pacjent\u00f3w z zaawansowanymi zmianami w stawach pomocne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c akcesoria ortopedyczne, takie jak specjalne wk\u0142adki do but\u00f3w, ortezy czy stabilizatory na stawy. Istotn\u0105 rol\u0119 w przypadku chorych na \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w odgrywa r\u00f3wnie\u017c odpowiednie wsparcie psychiczne. Wielu pacjent\u00f3w odczuwa bowiem b\u00f3l, stres i obaw\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n W przypadku omawianej jednostki chorobowej niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 w terapii odgrywa utrzymanie w\u0142a\u015bciwej masy cia\u0142a, w czym pom\u00f3c mo\u017ce odpowiednio skomponowana pod wzgl\u0119dem kalorii i sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych dieta. \u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w wymaga ponadto spo\u017cywania du\u017cej ilo\u015bci produkt\u00f3w bogatych w:<\/p>\n\n\n\n Wspomniane substancje wykazuj\u0105 m.in. dzia\u0142anie przeciwzapalne, zwi\u0119kszaj\u0105c skuteczno\u015b\u0107 farmakoterapii. Znajdziemy je mi\u0119dzy innymi w rybach morskich, orzechach, olejach ro\u015blinnych, warzywach i owocach. Niewskazane jest natomiast spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, \u017cywno\u015bci przetworzonej, s\u0142odkich i s\u0142onych przek\u0105sek, a tak\u017ce czerwonego mi\u0119sa.<\/p>\n\n\n\n
\n Przyczyny \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
R\u00f3\u017cne postacie \u0141ZS<\/h2>\n\n\n\n
\n
<\/figure>\n\n\n\n\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
<\/figure><\/div>\n\n\nRozpoznanie \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a RZS<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Jak wygl\u0105da leczenie \u0141ZS?<\/h2>\n\n\n\n\n
Farmakoterapia \u0141ZS<\/h3>\n\n\n\n
\n
Inne metody stosowane w leczeniu \u0141ZS<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta<\/h3>\n\n\n\n
\n