Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- \u0179r\u00f3d\u0142a kwasu foliowego<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rola kwasu foliowego w organizmie<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy niedoboru kwasu foliowego<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak zbada\u0107 poziom kwasu foliowego w organizmie?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kwas foliowy – suplementacja<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Kwas foliowy \u2013 czym jest? \u0179r\u00f3d\u0142a kwasu foliowego<\/h2>\n\n\n\n
Kwas foliowy (folacyna, witamina B9 lub B11) witamina z grupy witamin B, kt\u00f3r\u0105 odkryto w szpinaku w pierwszej po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku. Pod wzgl\u0119dem fizycznym kwas foliowy jest jasno\u017c\u00f3\u0142t\u0105, rozpuszczaln\u0105 w wodzie substancj\u0105 o oleistej konsystencji. W znikomym stopniu jest ona syntetyzowana przez obecne w naszym przewodzie pokarmowym bakterie jelitowe, dlatego niezb\u0119dne jest dostarczanie folian\u00f3w<\/strong> (wsp\u00f3lna nazwa okre\u015blaj\u0105ca witamin\u0119 B9 i jej zwi\u0105zki pokrewne) z zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\nKwas foliowy w swojej podstawowej postaci nie jest czynny biologicznie.<\/strong> Dopiero w naszym organizmie przekszta\u0142cany jest do aktywnego biologicznie 5-metylotetrahydrofolianu (MTHF), dzi\u0119ki czemu mo\u017ce przenika\u0107 do kom\u00f3rek docelowych. Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c u prawie 35% spo\u0142ecze\u0144stwa Europy proces ten jest zaburzony, co niesie za sob\u0105 du\u017ce ryzyko powik\u0142a\u0144 dla naszego zdrowia, szczeg\u00f3lnie istotne dla prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu staje si\u0119 regularne przyjmowanie dost\u0119pnych w aptekach syntetycznych postaci kwasu foliowego w formie aktywnej.<\/p>\n\n\n\nJakie s\u0105 naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a folian\u00f3w? Kwas foliowy wyst\u0119puje mi\u0119dzy innymi w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- ciemnozielonych warzywach, takich jak: szpinak, jarmu\u017c, broku\u0142, brukselka, natka pietruszki, kapusta w\u0142oska,<\/li>\n\n\n\n
- owocach cytrusowych,<\/li>\n\n\n\n
- awokado,<\/li>\n\n\n\n
- w\u0105tr\u00f3bce,<\/li>\n\n\n\n
- jajkach,<\/li>\n\n\n\n
- dro\u017cd\u017cach,<\/li>\n\n\n\n
- nasionach ro\u015blin str\u0105czkowych,<\/li>\n\n\n\n
- produktach zbo\u017cowych (kwas foliowy cz\u0119sto stanowi syntetyczny dodatek do chleba, p\u0142atk\u00f3w \u015bniadaniowych czy innych produkt\u00f3w zbo\u017cowych).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du jednak na wysok\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na temperatur\u0119, zmiany pH i promieniowanie UV przyswajalno\u015b\u0107 kwasu foliowego z tych \u017ar\u00f3de\u0142 jest stosunkowo niska<\/strong>, w przeciwie\u0144stwie do syntetycznej witaminy B9 w formie aktywnej, kt\u00f3rej przyswajalno\u015b\u0107 si\u0119ga nawet 100%.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ciaza-pakiet.png\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144 laboratoryjnych<\/div>\n Dla przysz\u0142ej mamy<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Planujesz ci\u0105\u017c\u0119 i chcesz przygotowa\u0107 sw\u00f3j organizm na ten wyj\u0105tkowy czas? Wykonaj zestaw bada\u0144, kt\u00f3ry pomo\u017ce Ci zadba\u0107 o zdrowy start Twojego dziecka.<\/div>\n
\n 399 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRola kwasu foliowego w organizmie<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nNasz organizm wykorzystuje kwas foliowy do przeprowadzania wielu kluczowych dla naszego \u017cycia proces\u00f3w. Odgrywa on istotn\u0105 rol\u0119 mi\u0119dzy innymi w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu nerwowego<\/a> (jest niezb\u0119dny do wytwarzania os\u0142onki mielinowej w\u0142\u00f3kien nerwowych),<\/li>\n\n\n\n
- syntezie neuroprzeka\u017anik\u00f3w (dopaminy<\/a> i adrenaliny),<\/li>\n\n\n\n
- syntezie kwas\u00f3w nukleinowych (poprzez udzia\u0142 w wytwarzaniu puryn i pirymidyn wykorzystywanych w produkcji DNA),<\/li>\n\n\n\n
- regulowaniu funkcjonowania wszystkich kom\u00f3rek w naszym organizmie,<\/li>\n\n\n\n
- procesach wzrostu i namna\u017cania si\u0119 krwinek czerwonych (wraz z witamin\u0105 B12<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- prawid\u0142owej konwersji homocysteiny do metioniny,<\/li>\n\n\n\n
- prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu sercowo-naczyniowego,<\/li>\n\n\n\n
- procesach syntezy, naprawy i metylacji DNA,<\/li>\n\n\n\n
- spermatogenezie,<\/li>\n\n\n\n
- dojrzewaniu odpowiedniej jako\u015bci kom\u00f3rek jajowych i ich implantacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje rola kwasu foliowego w utrzymywaniu prawid\u0142owego poziomu homocysteiny<\/a> w naszym organizmie. Bierze on razem z witamin\u0105 B12 udzia\u0142 w przekszta\u0142caniu homocysteiny do metioniny i cysteiny. Proces ten jest zale\u017cny r\u00f3wnie\u017c od prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cego genu MTHRF<\/strong> (odpowiedzialnego za metylacj\u0119 kwasu foliowego). Zaburzenie tego procesu, m.in. na skutek niedoboru witaminy B9 lub mutacji genu MTHRF mo\u017ce podwy\u017csza\u0107 poziom homocysteiny i prowadzi\u0107 do hiperhomocysteinemii w naszym organizmie, a co za tym idzie:<\/p>\n\n\n\n\n- zwi\u0119kszenia ryzyka zachorowania na mia\u017cd\u017cyc\u0119<\/a> i choroby serca,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia funkcjonowania uk\u0142adu krwiono\u015bnego,<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszenia ryzyka wyst\u0105pienia zakrzep\u00f3w i udaru m\u00f3zgu<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Utrzymuj\u0105c odpowiedni poziom kwasu foliowego w organizmie mo\u017cemy tak\u017ce zaobserwowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- zmniejszenie st\u0119\u017cenia marker\u00f3w stanu zapalnego, zw\u0142aszcza u dzieci z padaczk\u0105 i kobiet z zespo\u0142em policystycznych jajnik\u00f3w<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- redukcj\u0119 waha\u0144 poziomu glukozy we krwi,<\/li>\n\n\n\n
- zmniejszenie insulinooporno\u015bci<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- ograniczenie wyst\u0119powania powik\u0142a\u0144 cukrzycowych,<\/li>\n\n\n\n
- zmniejszenie cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania skutk\u00f3w ubocznych przyjmowania metotreksatu,<\/li>\n\n\n\n
- ograniczenie ryzyka wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Kwas foliowy w ci\u0105\u017cy i przed ci\u0105\u017c\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Powszechnie wiadomo, \u017ce niedob\u00f3r witamin i minera\u0142\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 szkodliwy wp\u0142yw na rozwijaj\u0105cy si\u0119 p\u0142\u00f3d. Rola kwasu foliowego w tym szczeg\u00f3lnym okresie r\u00f3wnie\u017c jest niepodwa\u017calna.<\/strong> Jest on przecie\u017c niezb\u0119dny do prawid\u0142owego podzia\u0142u kom\u00f3rek i wzrostu tkanek, wp\u0142ywa na prawid\u0142owy rozw\u00f3j neurologiczny dziecka i chroni przed zaburzeniami takimi jak spektrum autyzmu<\/a>. U kobiety ci\u0119\u017carnej z kolei jego niedob\u00f3r mo\u017ce skutkowa\u0107 wyst\u0105pieniem stanu przedrzucawkowego, porodem przedwczesnym i nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105 noworodka.<\/p>\n\n\n\nNie nale\u017cy tak\u017ce zapomina\u0107 o tym, \u017ce niedob\u00f3r kwasu foliowego u kobiet w ci\u0105\u017cy wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z wadami wrodzonymi cewy nerwowej (o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego), <\/strong>kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w pierwszych tygodniach trwania ci\u0105\u017cy, takimi jak:<\/p>\n\n\n\n\n- bezm\u00f3zgowie,<\/li>\n\n\n\n
- przepuklina rdzenia kr\u0119gowego<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- rozszczep kr\u0119gos\u0142upa.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie dlatego tak wiele m\u00f3wi si\u0119 o konieczno\u015bci odpowiedniej suplementacji kwasu foliowego nie tylko w trakcie jej trwania, ale jeszcze przed pocz\u0119ciem, ju\u017c na etapie planowania ci\u0105\u017cy. Stosowanie kwasu foliowego nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 najlepiej 2-3 miesi\u0105ce przed planowanym zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119 i kontynuowa\u0107 co najmniej do ko\u0144ca pierwszego trymestru ci\u0105\u017cy<\/strong>, konsultuj\u0105c decyzj\u0119 o jego odstawieniu z lekarzem prowadz\u0105cym ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n\nStandardowo zaleca si\u0119 kwas foliowy w dawce 0,4 mg dziennie. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 jednak kobiety, u kt\u00f3rych w wywiadzie rodzinnym wyst\u0119powa\u0142y przypadki wad wrodzonych uk\u0142adu nerwowego, a tak\u017ce kobiety z grup podwy\u017cszonego ryzyka niedoboru foliant\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/profilaktyka-gin.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Profilaktyka ginekologiczna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Regularna kontrola ginekologiczna pozwala na szybkie wykrycie stan\u00f3w zapalnych i zmian chorobowych. Zadbaj o swoje zdrowie intymne.<\/div>\n
\n od 350 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy niedoboru kwasu foliowego<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nPrawid\u0142owy poziom kwasu foliowego w naszym organizmie wynosi 6-20 mg\/ml. Spory odsetek naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, ze wzgl\u0119du na niedostateczn\u0105 poda\u017c kwasu foliowego z diet\u0105, jest nara\u017cony jednak na jego niedob\u00f3r. Witamina B9 jest magazynowana przede wszystkim w w\u0105trobie, jednak zapasy te wynosz\u0105 zaledwie kilka miligram\u00f3w i mog\u0105 zosta\u0107 w pe\u0142ni wyczerpane ju\u017c w ci\u0105gu oko\u0142o 3-4 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne przyczyny niedoboru kwasu foliowego? To przede wszystkim zaburzenia wch\u0142aniania zwi\u0105zane z:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> i innymi stanami zapalnymi jelit,<\/li>\n\n\n\n
- nadmiernym spo\u017cywaniem alkoholu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- paleniem tytoniu,<\/li>\n\n\n\n
- marsko\u015bci\u0105 w\u0105troby<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- obni\u017con\u0105 aktywno\u015bci\u0105 niekt\u00f3rych enzym\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- przyjmowaniem antykoncepcji hormonalnej<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- stosowaniem lek\u00f3w przeciwzapalnych, przeciwpadaczkowych, barbituran\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- niedob\u00f3r witamin B6, B12 oraz witaminy C.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz tego niedob\u00f3r kwasu foliowego mo\u017ce wynika\u0107 ze:<\/p>\n\n\n\n
\n- stosowania diety ubogiej w \u015bwie\u017ce warzywa,<\/li>\n\n\n\n
- niewydolno\u015bci nerek i konieczno\u015bci wykonywania u pacjenta dializ (zwi\u0119ksza si\u0119 jego wydalanie),<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszonego zapotrzebowania na t\u0105 witamin\u0119, zwi\u0105zanego z chorobami przewlek\u0142ymi czy ci\u0105\u017c\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nieprawid\u0142owy poziom witaminy B9 wp\u0142ywa negatywnie mi\u0119dzy innymi na w\u0142a\u015bciwe funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego czy procesy krwiotw\u00f3rcze, w kt\u00f3rych kwas foliowy bierze udzia\u0142. Z tego wzgl\u0119du u pacjent\u00f3w z niedoborem kwasu foliowego obserwuje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- os\u0142abienie pracy m\u00f3zgu,<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko ot\u0119pienia i demencji<\/a> (zw\u0142aszcza u os\u00f3b starszych),<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia mowy,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia wzroku,<\/li>\n\n\n\n
- stany depresyjne<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- psychozy,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia uk\u0142adu pokarmowego,<\/li>\n\n\n\n
- dr\u0119twienie ko\u0144czyn,<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142e zm\u0119czenie<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- blado\u015b\u0107 pow\u0142ok sk\u00f3rnych,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia oddechu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Niski poziom kwasu foliowego zwi\u0119ksza ponadto ryzyko rozwoju wielu schorze\u0144, w tym:<\/p>\n\n\n\n
\n- hiperhomocysteinemii,<\/li>\n\n\n\n
- osteoporozy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- mia\u017cd\u017cycy,<\/li>\n\n\n\n
- stan\u00f3w zapalnych i owrzodze\u0144 jamy ustnej,<\/li>\n\n\n\n
- niedokrwisto\u015bci megaloblastycznej.<\/li>\n\n\n\n
- chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n\n\n
Niedob\u00f3r kwasu foliowego mo\u017ce powodowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n
\n- anemi\u0119<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- wady cewy nerwowej u p\u0142odu,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia pami\u0119ci i inne zaburzenia degeneracyjne,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia ze strony uk\u0142adu pokarmowego,<\/li>\n\n\n\n
- stany depresyjne,<\/li>\n\n\n\n
- psychozy,<\/li>\n\n\n\n
- osteoporoz\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- stany zapalne.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/niedobor-1024x567.png\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144 laboratoryjnych<\/div>\n Dla przysz\u0142ej mamy<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Planujesz ci\u0105\u017c\u0119 i chcesz przygotowa\u0107 sw\u00f3j organizm na ten wyj\u0105tkowy czas? Wykonaj zestaw bada\u0144, kt\u00f3ry pomo\u017ce Ci zadba\u0107 o zdrowy start Twojego dziecka.<\/div>\n
\n 399 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak zbada\u0107 poziom kwasu foliowego w organizmie?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZe wzgl\u0119du na powa\u017cne konsekwencje zdrowotne, jakie niesie niedob\u00f3r kwasu foliowego w organizmie, w momencie zauwa\u017cenia u siebie niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w, warto wykona\u0107 oznaczenie poziomu kwasu foliowego w organizmie. Materia\u0142em do bada\u0144 jest w tym przypadku pr\u00f3bka krwi pobrana na czczo<\/strong> (8-10 godzin od ostatniego posi\u0142ku), a samo badanie nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Dost\u0119pne jest ono w wi\u0119kszo\u015bci medycznych laboratori\u00f3w diagnostycznych. Jest to r\u00f3wnie\u017c badanie wykonywane rutynowo:<\/p>\n\n\n\n\n- u pacjent\u00f3w z grup podwy\u017cszonego ryzyka niedoboru witaminy B9,<\/li>\n\n\n\n
- w monitorowaniu skuteczno\u015bci terapii anemii megaloblastycznej czy leczenia niedobor\u00f3w witamin,<\/li>\n\n\n\n
- w celu oceny stanu od\u017cywienia organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jak poprawnie suplementowa\u0107 kwas foliowy?<\/h2>\n\n\n\n
Wp\u0142yw kwasu foliowego na przebieg podstawowych proces\u00f3w zachodz\u0105cych w naszym organizmie jest nieoceniony, dlatego tak wa\u017cne jest utrzymywanie jego prawid\u0142owego st\u0119\u017cenia. Suplementacja kwasem foliowym zalecana jest nie tylko kobietom w ci\u0105\u017cy, ale r\u00f3wnie\u017c wszystkim osobom nara\u017conym na jego niedobory, w tym zw\u0142aszcza osobom z grupy podwy\u017cszonego ryzyka, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- pacjenci poddawani przez d\u0142ugi czas dializom,<\/li>\n\n\n\n
- chorzy na \u0142uszczyc\u0119<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- alkoholicy,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci z zaburzeniami wch\u0142aniania,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci nara\u017ceni na anemi\u0119 z niedoboru witamin z grupy B,<\/li>\n\n\n\n
- kobiety stosuj\u0105ce antykoncepcj\u0119 hormonaln\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- nastolatki w okresie dojrzewania,<\/li>\n\n\n\n
- osoby starsze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Suplementacj\u0119 kwasu foliowego powinny r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cy\u0107 osoby, kt\u00f3re obserwuj\u0105 u siebie problemy ze snem lub koncentracj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Jak bra\u0107 kwas foliowy? <\/strong>Suplementacj\u0119 zawsze nale\u017cy skonsultowa\u0107 z lekarzem, kt\u00f3ry ustali odpowiedni\u0105 dawk\u0119. Dzienne zapotrzebowanie na witamin\u0119 B9 zale\u017cy bowiem od p\u0142ci, wieku, stanu zdrowia i nawyk\u00f3w \u017cywieniowych (chocia\u017cby od faktu, czy w naszym menu s\u0105 obecne ciemnozielone warzywa li\u015bciaste). Zazwyczaj kwas foliowy przyjmuje si\u0119 w formie preparat\u00f3w doustnych, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 zar\u00f3wno kwas foliowy metylowany (form\u0119 aktywn\u0105), jak r\u00f3wnie\u017c inne substancje zaliczane do grupy folian\u00f3w. Za standardow\u0105, bezpieczn\u0105 dawk\u0119 przyjmuje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- 0,15-0,3 mg kwasu foliowego na dob\u0119 u dzieci,<\/li>\n\n\n\n
- 0,4 mg kwasu foliowego na dob\u0119 u m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- 0,4 mg kwasu foliowego na dob\u0119 u kobiet planuj\u0105cych ci\u0105\u017c\u0119 i w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy, po\u0142ogu oraz w okresie karmienia piersi\u0105<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- 0,8 mg kwasu foliowego na dob\u0119 u kobiet z grupy po\u015bredniego ryzyka (u kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142y powik\u0142ania ci\u0105\u017cy, stan przedrzucawkowy, wady rozwojowe p\u0142odu, cukrzyca typu 1 i 2 lub u kt\u00f3rych stwierdzono obni\u017con\u0105 aktywno\u015b\u0107 MTHFR.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W okre\u015blonych przypadkach kwas foliowy mo\u017ce by\u0107 suplementowany r\u00f3wnie\u017c w formie iniekcji. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nadmiar kwasu foliowego r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 szkodliwy<\/strong>, dlatego nie zaleca si\u0119 (za wyj\u0105tkiem \u015bci\u015ble okre\u015blonych wskaza\u0144) przyjmowania go w dawkach wi\u0119kszych ni\u017c 1 mg na dob\u0119. <\/p>\n\n\n\nStosowanie wi\u0119kszych ilo\u015bci witaminy B9 mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia objaw\u00f3w niepo\u017c\u0105danych, takich jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- biegunka,<\/li>\n\n\n\n
- wysypka,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le brzucha,<\/li>\n\n\n\n
- wzd\u0119cia i gazy,<\/li>\n\n\n\n
- nudno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
- dra\u017cliwo\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia snu,<\/li>\n\n\n\n
- spl\u0105tanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz tego przedawkowanie kwasu foliowego mo\u017ce tak\u017ce powodowa\u0107 wzrost ryzyka zachorowalno\u015bci na raka p\u0142uc i prostaty<\/a> czy zwi\u0119kszone ryzyko zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego. W d\u0142u\u017cszej perspektywie czasu z kolei nadmiar kwasu foliowego mo\u017ce maskowa\u0107 symptomy niedoboru innych witamin z grupy B, w tym zw\u0142aszcza witaminy B12. Stanowi to zagro\u017cenie g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ryzyko wyst\u0105pienia nieodwracalnych zmian o charakterze degeneracyjnym w uk\u0142adzie nerwowym.<\/p>\n\n\n\nSuplementuj\u0105c w organizmie kwas foliowy nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce mo\u017ce on wchodzi\u0107 w interakcje z niekt\u00f3rymi lekami, zaburzaj\u0105c ich prawid\u0142owe dzia\u0142anie.<\/strong> W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- leki przeciwpadaczkowe,<\/li>\n\n\n\n
- metotreksat,<\/li>\n\n\n\n
- antybiotyki,<\/li>\n\n\n\n
- sulfasalazyn\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- cholestyramin\u0119,<\/li>\n\n\n\n
- fluorouracyl.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n
Kwas foliowy \u2013 czym jest? \u0179r\u00f3d\u0142a kwasu foliowego<\/h2>\n\n\n\n
Kwas foliowy (folacyna, witamina B9 lub B11) witamina z grupy witamin B, kt\u00f3r\u0105 odkryto w szpinaku w pierwszej po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku. Pod wzgl\u0119dem fizycznym kwas foliowy jest jasno\u017c\u00f3\u0142t\u0105, rozpuszczaln\u0105 w wodzie substancj\u0105 o oleistej konsystencji. W znikomym stopniu jest ona syntetyzowana przez obecne w naszym przewodzie pokarmowym bakterie jelitowe, dlatego niezb\u0119dne jest dostarczanie folian\u00f3w<\/strong> (wsp\u00f3lna nazwa okre\u015blaj\u0105ca witamin\u0119 B9 i jej zwi\u0105zki pokrewne) z zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n Kwas foliowy w swojej podstawowej postaci nie jest czynny biologicznie.<\/strong> Dopiero w naszym organizmie przekszta\u0142cany jest do aktywnego biologicznie 5-metylotetrahydrofolianu (MTHF), dzi\u0119ki czemu mo\u017ce przenika\u0107 do kom\u00f3rek docelowych. Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c u prawie 35% spo\u0142ecze\u0144stwa Europy proces ten jest zaburzony, co niesie za sob\u0105 du\u017ce ryzyko powik\u0142a\u0144 dla naszego zdrowia, szczeg\u00f3lnie istotne dla prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu staje si\u0119 regularne przyjmowanie dost\u0119pnych w aptekach syntetycznych postaci kwasu foliowego w formie aktywnej.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a folian\u00f3w? Kwas foliowy wyst\u0119puje mi\u0119dzy innymi w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du jednak na wysok\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na temperatur\u0119, zmiany pH i promieniowanie UV przyswajalno\u015b\u0107 kwasu foliowego z tych \u017ar\u00f3de\u0142 jest stosunkowo niska<\/strong>, w przeciwie\u0144stwie do syntetycznej witaminy B9 w formie aktywnej, kt\u00f3rej przyswajalno\u015b\u0107 si\u0119ga nawet 100%.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Nasz organizm wykorzystuje kwas foliowy do przeprowadzania wielu kluczowych dla naszego \u017cycia proces\u00f3w. Odgrywa on istotn\u0105 rol\u0119 mi\u0119dzy innymi w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje rola kwasu foliowego w utrzymywaniu prawid\u0142owego poziomu homocysteiny<\/a> w naszym organizmie. Bierze on razem z witamin\u0105 B12 udzia\u0142 w przekszta\u0142caniu homocysteiny do metioniny i cysteiny. Proces ten jest zale\u017cny r\u00f3wnie\u017c od prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cego genu MTHRF<\/strong> (odpowiedzialnego za metylacj\u0119 kwasu foliowego). Zaburzenie tego procesu, m.in. na skutek niedoboru witaminy B9 lub mutacji genu MTHRF mo\u017ce podwy\u017csza\u0107 poziom homocysteiny i prowadzi\u0107 do hiperhomocysteinemii w naszym organizmie, a co za tym idzie:<\/p>\n\n\n\n Utrzymuj\u0105c odpowiedni poziom kwasu foliowego w organizmie mo\u017cemy tak\u017ce zaobserwowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Powszechnie wiadomo, \u017ce niedob\u00f3r witamin i minera\u0142\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 szkodliwy wp\u0142yw na rozwijaj\u0105cy si\u0119 p\u0142\u00f3d. Rola kwasu foliowego w tym szczeg\u00f3lnym okresie r\u00f3wnie\u017c jest niepodwa\u017calna.<\/strong> Jest on przecie\u017c niezb\u0119dny do prawid\u0142owego podzia\u0142u kom\u00f3rek i wzrostu tkanek, wp\u0142ywa na prawid\u0142owy rozw\u00f3j neurologiczny dziecka i chroni przed zaburzeniami takimi jak spektrum autyzmu<\/a>. U kobiety ci\u0119\u017carnej z kolei jego niedob\u00f3r mo\u017ce skutkowa\u0107 wyst\u0105pieniem stanu przedrzucawkowego, porodem przedwczesnym i nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105 noworodka.<\/p>\n\n\n\n Nie nale\u017cy tak\u017ce zapomina\u0107 o tym, \u017ce niedob\u00f3r kwasu foliowego u kobiet w ci\u0105\u017cy wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z wadami wrodzonymi cewy nerwowej (o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego), <\/strong>kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w pierwszych tygodniach trwania ci\u0105\u017cy, takimi jak:<\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie dlatego tak wiele m\u00f3wi si\u0119 o konieczno\u015bci odpowiedniej suplementacji kwasu foliowego nie tylko w trakcie jej trwania, ale jeszcze przed pocz\u0119ciem, ju\u017c na etapie planowania ci\u0105\u017cy. Stosowanie kwasu foliowego nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 najlepiej 2-3 miesi\u0105ce przed planowanym zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119 i kontynuowa\u0107 co najmniej do ko\u0144ca pierwszego trymestru ci\u0105\u017cy<\/strong>, konsultuj\u0105c decyzj\u0119 o jego odstawieniu z lekarzem prowadz\u0105cym ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n\n Standardowo zaleca si\u0119 kwas foliowy w dawce 0,4 mg dziennie. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 jednak kobiety, u kt\u00f3rych w wywiadzie rodzinnym wyst\u0119powa\u0142y przypadki wad wrodzonych uk\u0142adu nerwowego, a tak\u017ce kobiety z grup podwy\u017cszonego ryzyka niedoboru foliant\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Prawid\u0142owy poziom kwasu foliowego w naszym organizmie wynosi 6-20 mg\/ml. Spory odsetek naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, ze wzgl\u0119du na niedostateczn\u0105 poda\u017c kwasu foliowego z diet\u0105, jest nara\u017cony jednak na jego niedob\u00f3r. Witamina B9 jest magazynowana przede wszystkim w w\u0105trobie, jednak zapasy te wynosz\u0105 zaledwie kilka miligram\u00f3w i mog\u0105 zosta\u0107 w pe\u0142ni wyczerpane ju\u017c w ci\u0105gu oko\u0142o 3-4 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne przyczyny niedoboru kwasu foliowego? To przede wszystkim zaburzenia wch\u0142aniania zwi\u0105zane z:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz tego niedob\u00f3r kwasu foliowego mo\u017ce wynika\u0107 ze:<\/p>\n\n\n\n Nieprawid\u0142owy poziom witaminy B9 wp\u0142ywa negatywnie mi\u0119dzy innymi na w\u0142a\u015bciwe funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego czy procesy krwiotw\u00f3rcze, w kt\u00f3rych kwas foliowy bierze udzia\u0142. Z tego wzgl\u0119du u pacjent\u00f3w z niedoborem kwasu foliowego obserwuje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niski poziom kwasu foliowego zwi\u0119ksza ponadto ryzyko rozwoju wielu schorze\u0144, w tym:<\/p>\n\n\n\n Niedob\u00f3r kwasu foliowego mo\u017ce powodowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na powa\u017cne konsekwencje zdrowotne, jakie niesie niedob\u00f3r kwasu foliowego w organizmie, w momencie zauwa\u017cenia u siebie niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w, warto wykona\u0107 oznaczenie poziomu kwasu foliowego w organizmie. Materia\u0142em do bada\u0144 jest w tym przypadku pr\u00f3bka krwi pobrana na czczo<\/strong> (8-10 godzin od ostatniego posi\u0142ku), a samo badanie nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Dost\u0119pne jest ono w wi\u0119kszo\u015bci medycznych laboratori\u00f3w diagnostycznych. Jest to r\u00f3wnie\u017c badanie wykonywane rutynowo:<\/p>\n\n\n\n Wp\u0142yw kwasu foliowego na przebieg podstawowych proces\u00f3w zachodz\u0105cych w naszym organizmie jest nieoceniony, dlatego tak wa\u017cne jest utrzymywanie jego prawid\u0142owego st\u0119\u017cenia. Suplementacja kwasem foliowym zalecana jest nie tylko kobietom w ci\u0105\u017cy, ale r\u00f3wnie\u017c wszystkim osobom nara\u017conym na jego niedobory, w tym zw\u0142aszcza osobom z grupy podwy\u017cszonego ryzyka, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Suplementacj\u0119 kwasu foliowego powinny r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cy\u0107 osoby, kt\u00f3re obserwuj\u0105 u siebie problemy ze snem lub koncentracj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jak bra\u0107 kwas foliowy? <\/strong>Suplementacj\u0119 zawsze nale\u017cy skonsultowa\u0107 z lekarzem, kt\u00f3ry ustali odpowiedni\u0105 dawk\u0119. Dzienne zapotrzebowanie na witamin\u0119 B9 zale\u017cy bowiem od p\u0142ci, wieku, stanu zdrowia i nawyk\u00f3w \u017cywieniowych (chocia\u017cby od faktu, czy w naszym menu s\u0105 obecne ciemnozielone warzywa li\u015bciaste). Zazwyczaj kwas foliowy przyjmuje si\u0119 w formie preparat\u00f3w doustnych, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 zar\u00f3wno kwas foliowy metylowany (form\u0119 aktywn\u0105), jak r\u00f3wnie\u017c inne substancje zaliczane do grupy folian\u00f3w. Za standardow\u0105, bezpieczn\u0105 dawk\u0119 przyjmuje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n W okre\u015blonych przypadkach kwas foliowy mo\u017ce by\u0107 suplementowany r\u00f3wnie\u017c w formie iniekcji. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nadmiar kwasu foliowego r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 szkodliwy<\/strong>, dlatego nie zaleca si\u0119 (za wyj\u0105tkiem \u015bci\u015ble okre\u015blonych wskaza\u0144) przyjmowania go w dawkach wi\u0119kszych ni\u017c 1 mg na dob\u0119. <\/p>\n\n\n\n Stosowanie wi\u0119kszych ilo\u015bci witaminy B9 mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia objaw\u00f3w niepo\u017c\u0105danych, takich jak:<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz tego przedawkowanie kwasu foliowego mo\u017ce tak\u017ce powodowa\u0107 wzrost ryzyka zachorowalno\u015bci na raka p\u0142uc i prostaty<\/a> czy zwi\u0119kszone ryzyko zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego. W d\u0142u\u017cszej perspektywie czasu z kolei nadmiar kwasu foliowego mo\u017ce maskowa\u0107 symptomy niedoboru innych witamin z grupy B, w tym zw\u0142aszcza witaminy B12. Stanowi to zagro\u017cenie g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ryzyko wyst\u0105pienia nieodwracalnych zmian o charakterze degeneracyjnym w uk\u0142adzie nerwowym.<\/p>\n\n\n\n Suplementuj\u0105c w organizmie kwas foliowy nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce mo\u017ce on wchodzi\u0107 w interakcje z niekt\u00f3rymi lekami, zaburzaj\u0105c ich prawid\u0142owe dzia\u0142anie.<\/strong> W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n
\n Rola kwasu foliowego w organizmie<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
\n
Kwas foliowy w ci\u0105\u017cy i przed ci\u0105\u017c\u0105<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n Objawy niedoboru kwasu foliowego<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n <\/div>\n
\n Jak zbada\u0107 poziom kwasu foliowego w organizmie?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Jak poprawnie suplementowa\u0107 kwas foliowy?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n