Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest tomografia komputerowa?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wskazania do tomografii komputerowej\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak przebiega badanie TK?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Tomografia Komputerowa \u2013 ile czeka si\u0119 na wynik?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rezonans magnetyczny \u2013 na czym polega?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wskazania do wykonania rezonansu magnetycznego\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak przebiega MRI?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wyniki rezonansu magnetycznego \u2013 ile si\u0119 na nie czeka?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy rezonansem, a tomografi\u0105 komputerow\u0105\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Badania z kontrastem \u2013 czy s\u0105 powodem do obaw?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przeciwwskazania do wykonania tomografii komputerowej i rezonansu\u202f<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Na czym polega tomografia komputerowa?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Tomografia komputerowa<\/a>, w skr\u00f3cie TK lub CT (od angielskiej nazwy Computed Tomography<\/em>), to badanie bazuj\u0105ce na dzia\u0142aniu promieniowania rentgenowskiego<\/strong>. Co jednak istotne, nie jest to dzia\u0142anie podobne do tego, kt\u00f3re obserwuje si\u0119 w przebiegu klasycznej radiografii. W tym przypadku specjalny detektor \u201eocenia\u201d stopie\u0144 os\u0142abienia promieniowania w momencie, gdy przechodzi ono przez poddawany badaniu obszar. Tego typu pomiary wykonuje si\u0119 pod r\u00f3\u017cnymi k\u0105tami, dzi\u0119ki czemu uzyskuje si\u0119 dok\u0142adne przekroje danego obiektu. <\/p>\n\n\n\nFinalnie s\u0105 to przestrzenne zdj\u0119cia, ukazuj\u0105ce zar\u00f3wno struktury kostne, tkanki mi\u0119kkie, jak i naczynia krwiono\u015bne<\/strong>. Poszczeg\u00f3lne z wymienionych struktur odr\u00f3\u017cnia si\u0119 na podstawie r\u00f3\u017cnic w poch\u0142anianiu promieniowania RTG. Co istotne, pomi\u0119dzy niekt\u00f3rymi tkankami r\u00f3\u017cnice s\u0105 bardzo niewielkie, st\u0105d te\u017c do\u015b\u0107 cz\u0119sto przeprowadzana jest tomografia z kontrastem \u2013 pacjentom (przewa\u017cnie do\u017cylnie) podaje si\u0119 jodowe \u015brodki cieniuj\u0105ce, kt\u00f3re znacznie u\u0142atwiaj\u0105 odczytywanie uzyskanego obrazu [1,2]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nTomografia komputerowa – wskazania do badania\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Wskaza\u0144 do TK jest wiele. Ta metoda diagnostyki obrazowej sprawdza si\u0119 zar\u00f3wno w kardiologii, neurologii, ortopedii, jak i wielu innych dziedzinach medycyny. Je\u015bli chodzi o konkretne procesy diagnostyczne, w kardiologii jako wskazania do tomografii komputerowej mo\u017cna wymieni\u0107: konieczno\u015b\u0107 wykluczenia powa\u017cnych zmian mia\u017cd\u017cycowych w t\u0119tnicach wie\u0144cowych<\/strong>, ocen\u0119 ewentualnych nieprawid\u0142owo\u015bci naczy\u0144 klatki piersiowej oraz serca<\/a>, ocen\u0119 anatomiczn\u0105 z\u0142o\u017conych wad serca, naczy\u0144 i innych.\u202f <\/p>\n\n\n\nJest to tak\u017ce metoda, stosowana podczas diagnostyki udar\u00f3w m\u00f3zgu, w przypadku podejrzenia ropnia m\u00f3zgu czy krwawienia doczaszkowego, jak i po wszelkich urazach g\u0142owy czy rdzenia kr\u0119gowego. Ponadto specjali\u015bci korzystaj\u0105 z TK w diagnostyce chor\u00f3b p\u0142uc, zatok<\/a>, uk\u0142adu moczowego czy zmian w uk\u0142adzie kostno-stawowym.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzebieg badania TK\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Tomografia komputerowa jest badaniem wzgl\u0119dnie szybkim – w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce trwa\u0107 zaledwie kilka minut, maksymalnie do p\u00f3\u0142 godziny<\/strong> (zale\u017cy to przede wszystkim od badanego obszaru). Przed jej przeprowadzeniem nale\u017cy zdj\u0105\u0107 bi\u017cuteri\u0119, zegarek czy inne przedmioty wykonane z metalu, a tak\u017ce od\u0142o\u017cy\u0107 telefon kom\u00f3rkowy i inne urz\u0105dzenia elektroniczne.\u202f <\/p>\n\n\n\nNa samym pocz\u0105tku badania pacjent k\u0142adzie si\u0119 na specjalnym stole, kt\u00f3ry nast\u0119pnie zostaje wsuni\u0119ty w g\u0142\u0105b tomografu <\/strong>\u2013 przypomina on swego rodzaju tunel. Tam ulokowana jest lampa rentgenowska, kt\u00f3ra wykonuje zdj\u0119cia.\u202f <\/p>\n\n\n\nCo wa\u017cne, przez ca\u0142y czas pacjent jest pod obserwacj\u0105 specjalisty. Radiolog znajduje si\u0119 w pomieszczeniu obok, lecz dzi\u0119ki telekomowi, ma bie\u017c\u0105cy kontakt z badan\u0105 osob\u0105. Przy pomocy zastosowanej technologii mo\u017ce m.in. przekazywa\u0107 informacje, kiedy nale\u017cy wstrzyma\u0107 oddech. W czasie badania konieczne jest bowiem nie tylko pozostanie w bezruchu – w trakcie wykonywania zdj\u0119\u0107 nale\u017cy tak\u017ce wstrzyma\u0107 oddech (na oko\u0142o 10-15 sekund).\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTomografia Komputerowa \u2013 ile czeka si\u0119 na wynik?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Na pytanie, ile czeka si\u0119 na wyniki tomografii komputerowej, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Mo\u017cna bowiem stwierdzi\u0107, \u017ce dost\u0119pne s\u0105 od razu, poniewa\u017c sam zapis obrazu jest gotowy w zasadzie natychmiast. Niewiele jednak wniesie on bez specjalistycznego opisu, kt\u00f3ry wykonuje lekarz radiolog. Na tego typu opis nale\u017cy jednak zaczeka\u0107. Ile? To zale\u017cy od plac\u00f3wki i dost\u0119pno\u015bci lekarzy. W niekt\u00f3rych przypadkach s\u0105 to 2-3 dni, w innych 1-2 tygodnie.\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nRezonans magnetyczny \u2013 na czym polega?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny<\/a> \u2013 w skr\u00f3cie MRI (ang. Magnetic Resonance Imaging) <\/em>\u2013 to technika, maj\u0105ca zupe\u0142nie inne podstawy ni\u017c tomografia komputerowa. Bazuje bowiem na zjawisku NMR, czyli j\u0105drowego rezonansu magnetycznego.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\nJest to jedno z najdok\u0142adniejszych bada\u0144 obrazowych \u2013 pozwala na otrzymanie wielop\u0142aszczyznowych przekroj\u00f3w konkretnego obszaru cia\u0142a. S\u0105 one bardzo szczeg\u00f3\u0142owe, co jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki wykorzystaniu magnesu oraz fal radiowych, kt\u00f3re indukuj\u0105 pole magnetyczne<\/strong> (zwykle o warto\u015b\u0107 0,5-3,0 Tesli). Otrzymywany w efekcie obraz pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 miejsca, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 niejednorodna koncentracja j\u0105der atomowych okre\u015blonych pierwiastk\u00f3w. Przede wszystkim widoczne s\u0105 protony, b\u0119d\u0105ce j\u0105drami wodoru. Te za\u015b stanowi\u0105 istotny element wi\u0119kszo\u015bci tkanek [3]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWskazania do wykonania rezonansu magnetycznego\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Wskaza\u0144 do wykonania MRI, podobnie jak TK, jest wiele. Rezonans magnetyczny mo\u017ce bowiem okaza\u0107 si\u0119 bardzo pomocny w diagnostyce:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- nowotwor\u00f3w<\/strong> \u2013 pozwala sprawdzi\u0107 nie tylko ewentualn\u0105 obecno\u015b\u0107 zmian nowotworowych, lecz tak\u017ce ich poziom zaawansowania czy przerzuty;\u202f <\/li>\n\n\n\n
- nowotwor\u00f3w u pacjent\u00f3w z zespo\u0142ami genetycznymi<\/strong> \u2013 sprawdza m.in. zaawansowanie choroby, a tak\u017ce ocenia odpowied\u017a terapeutyczn\u0105 po zastosowanym ju\u017c leczeniu;\u202f <\/li>\n\n\n\n
- wielu innych schorze\u0144 <\/strong>\u2013 w tym: wad naczyniowych, problem\u00f3w kardiologicznych, jak np. ostre zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego czy kardiomiopatia, zespo\u0142u wieloogniskowego, schorze\u0144 reumatologicznych czy ortopedycznych (poniewa\u017c niezwykle precyzyjnie obrazuje zar\u00f3wno mi\u0119\u015bnie, jak i wi\u0119zad\u0142a, \u015bci\u0119gna czy stawy), zaburze\u0144 nerwowo-mi\u0119\u015bniowych, zaburze\u0144 magazynowania t\u0142uszczu, nieprawid\u0142owo\u015bci w obszarze jamy brzusznej, dziedzicznych oraz zapalnych miopatii, stwardnienia rozsianego<\/a>, r\u00f3\u017cnego rodzaju problem\u00f3w neurologicznych, np. padaczki, zaka\u017cenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, chor\u00f3b przysadki m\u00f3zgowej, udaru etc. [1,4,5]<\/sup>.<\/sub>\u202f\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jak przebiega MRI?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny w przebiegu przypomina opisan\u0105 wcze\u015bniej tomografi\u0119 komputerow\u0105. Niestety, nie jest to badanie szczeg\u00f3lnie komfortowe. Co jednak istotne, nie wynika to z jakichkolwiek dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych, a zwi\u0105zane jest z odczuciami psychicznymi i konieczno\u015bci\u0105 pozostania w bezruchu.\u202f <\/p>\n\n\n\n
Pacjent, w pozycji le\u017c\u0105cej, umieszczany jest w tunelu gantry, kt\u00f3ry ma oko\u0142o 60-70 cm \u015brednicy. Nie ma w nim zatem zbyt wiele przestrzeni, st\u0105d te\u017c mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju objawy klaustrofobii<\/strong> (cho\u0107 nale\u017cy doda\u0107, \u017ce w niekt\u00f3rych plac\u00f3wkach pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. otwarte systemy rezonansu magnetycznego \u2013 daj\u0105 do dyspozycji pacjenta wi\u0119ksz\u0105 przestrze\u0144, co pozwala nie tylko na przeprowadzenie badania u os\u00f3b z problemem wspomnianej klaustrofobii, lecz tak\u017ce np. z oty\u0142o\u015bci\u0105<\/a>).\u202f <\/p>\n\n\n\nCo wa\u017cne, podchodz\u0105c do rezonansu, warto by\u0107 przygotowanym na niezbyt przyjemne odg\u0142osy<\/strong> \u2013 co chwil\u0119 s\u0142ycha\u0107 stukot, kt\u00f3ry mo\u017ce przypomina\u0107 wr\u0119cz d\u017awi\u0119ki karabinu. Jest to skutek uderze\u0144 poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w o obudowy. W wi\u0119kszo\u015bci miejsc, by z\u0142agodzi\u0107 ten efekt, pacjentom podaje si\u0119 stopery do uszu lub s\u0142uchawki z muzyk\u0105.\u202f <\/p>\n\n\n\nJe\u015bli chodzi o d\u0142ugo\u015b\u0107 badania, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rezonans magnetyczny trwa 30-90 minut. <\/strong>Nie da si\u0119 jednak poda\u0107 dok\u0142adnych danych, poniewa\u017c jest to zale\u017cne od indywidualnej sytuacji i niezb\u0119dnych do przeprowadzenia sekwencji (ich liczby oraz rodzaju), a ka\u017cda trwa 2-10 minut. Co istotne, w przebiegu badania bardzo wa\u017cne jest pozostanie we wspomnianym wcze\u015bniej bezruchu. Poruszanie si\u0119 mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 procedur\u0119, poniewa\u017c konieczne b\u0119dzie powt\u00f3rzenie danych sekwencji.\u202f <\/p>\n\n\n\nW trakcie badania, podobnie jak podczas TK, pacjent ca\u0142y czas podlega obserwacji. Specjali\u015bci mog\u0105 wi\u0119c zareagowa\u0107, gdy tylko zaobserwuj\u0105, \u017ce l\u0119k nadmiernie narasta lub pojawiaj\u0105 si\u0119 inne problemy. Uspokajaj\u0105ce informacje, dane o pozosta\u0142ym do ko\u0144ca badania czasie czy chocia\u017cby przypomnienie o konieczno\u015bci pozostawania w bezruchu mog\u0105 przekaza\u0107 poprzez interkom [3]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\nWarto wiedzie\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce badanie rezonansem magnetycznym niekiedy wykonuje si\u0119 na czczo, a wcze\u015bniej konieczne jest przeprowadzenie okre\u015blonych bada\u0144 laboratoryjnych, w tym oznaczenie wska\u017anika przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego (co jest niezb\u0119dne w przypadku bada\u0144 z kontrastem). Co wi\u0119cej, w czasie rezonansu nie mo\u017cna mie\u0107 ze sob\u0105 \u017cadnych metalowych element\u00f3w, a nawet makija\u017cu czy lakieru na w\u0142osach<\/strong> \u2013 mog\u0105 one spowodowa\u0107 nieprawid\u0142owe rozchodzenie si\u0119 impuls\u00f3w w polu magnetycznym [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\nCo istotne, je\u015bli MRI ma by\u0107 przeprowadzony po wcze\u015bniejszym wykonaniu biopsji, nale\u017cy odczeka\u0107 minimum 6 tygodni. Miejsce po biopsji musi bowiem ulec wygojeniu, w przeciwnym razie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w obrazie elementy, kt\u00f3re przyczyni\u0105 si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w w interpretacji badania [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nIle si\u0119 czeka na wynik rezonansu magnetycznego?<\/h2>\n\n\n\n
W tej kwestii jest podobnie, jak w przypadku tomografii \u2013 uzyskany obraz mo\u017cna obejrze\u0107 od razu, lecz na opis czeka si\u0119 zwykle od kilku dni do dw\u00f3ch tygodni. <\/strong>Co wa\u017cne, jest on stworzony przy zastosowaniu medycznej terminologii, kt\u00f3ra nie dla ka\u017cdego pacjenta jest w pe\u0142ni zrozumia\u0142a. St\u0105d te\u017c interpretacj\u0119 nale\u017cy przeprowadzi\u0107 wsp\u00f3lnie z lekarzem, kt\u00f3ry zaleci\u0142 badanie.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRezonans magnetyczny a tomografia komputerowa\u202f <\/h2>\n\n\n\n
O wielu podobie\u0144stwach oraz cechach r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych opisywane tu badania mo\u017cna wnioskowa\u0107 z powy\u017cszych opis\u00f3w. Je\u015bli jednak chodzi o kluczowe kwestie, w\u015br\u00f3d cech wsp\u00f3lnych TK oraz MRI na pewno nale\u017cy wymieni\u0107 samo ich sedno \u2013 s\u0105 to radiologiczne badania obrazowe<\/strong>. R\u00f3\u017cne s\u0105 jednak sposoby uzyskiwania ich wynik\u00f3w (promienie rentgenowskie vs. fale radiowe oraz pole magnetyczne). O czym jeszcze warto wiedzie\u0107 w tym kontek\u015bcie?\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- Podobie\u0144stwem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania w obu przypadkach kontrastu, lecz \u2013 co istotne \u2013 u\u017cywa si\u0119 w tym celu innych \u015brodk\u00f3w.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny to badania, uznawane za bezpieczne, cho\u0107 niew\u0105tpliwie przewag\u0119 ma w tym kontek\u015bcie MRI. Obecne w czasie TK promieniowanie rentgenowskie, w zbyt du\u017cych dawkach mo\u017ce by\u0107 bardzo szkodliwe (zw\u0142aszcza dla ma\u0142ych dzieci oraz senior\u00f3w).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze informacje \u2013 tomografia jest badaniem, kt\u00f3re nie powinno by\u0107 stosowane zbyt cz\u0119sto, za\u015b rezonans magnetyczny nie ma takich ogranicze\u0144.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Du\u017co r\u00f3\u017cnic dotyczy te\u017c ewentualnych przeciwwskaza\u0144 do wykonania ka\u017cdego z tych bada\u0144<\/strong> \u2013 wi\u0119cej wyst\u0119puje w przypadku badania rezonansem magnetycznym.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- R\u00f3\u017cnice pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w dost\u0119pno\u015bci \u2013 o wiele cz\u0119\u015bciej dost\u0119pna jest aparatura do przeprowadzania tomografii.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- TK to badanie ta\u0144sze od rezonansu.\u202f<\/strong> <\/li>\n\n\n\n
- Badanie tomografem jest sporo szybsze w przeprowadzeniu, co jest szczeg\u00f3lnie istotne, gdy ka\u017cda minuta ma znaczenie, np. u os\u00f3b po wypadkach.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Je\u015bli chodzi o dok\u0142adno\u015b\u0107, rezonans magnetyczny pozwala zobrazowa\u0107 takie rodzaje tkanek, kt\u00f3rych w TK wyra\u017ane pokazanie nie jest mo\u017cliwe (np. malformacje naczyniowe, czyli wrodzone zmiany, kt\u00f3re powstaj\u0105 w wyniku zaburze\u0144 rozwoju naczy\u0144).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Warto wiedzie\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do wykonania TK niezb\u0119dne jest skierowanie<\/strong>, co nie w ka\u017cdym przypadku dotyczy MRI.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Badania z kontrastem \u2013 czy s\u0105 powodem do obaw?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Jak to zosta\u0142o wspomniane, oba badania mo\u017cna przeprowadzi\u0107 z zastosowaniem \u015brodka kontrastuj\u0105cego. W przypadku rezonansu, stosuje si\u0119 preparaty, zawieraj\u0105ce gadolin, za\u015b w TK wykorzystuje si\u0119 \u015brodki, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem jest jod (te drugie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z cz\u0119stszymi reakcjami alergicznymi, cho\u0107 ryzyko ich wyst\u0105pienia pojawia si\u0119 tak\u017ce w kontek\u015bcie \u015brodk\u00f3w, stosowanych w MRI). Ich podanie nast\u0119puje zwykle do\u017cylnie, lecz w niekt\u00f3rych przypadkach mog\u0105 by\u0107 to \u015brodki aplikowane doustnie. Stosuje si\u0119 je w celu poprawienia wyrazisto\u015bci otrzymywanego w wyniku badania obrazu.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\nKontrast jest zatem niezwykle pomocy w zakresie diagnostycznym, cho\u0107 u wielu os\u00f3b budzi obawy. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce zgodnie z zasadami, zawsze nale\u017cy stosowa\u0107 najni\u017csz\u0105 mo\u017cliw\u0105 dawk\u0119, co zmniejsza ryzyko ewentualnych powik\u0142a\u0144. Co wi\u0119cej, przed wykonaniem badania z kontrastem, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 okre\u015blone testy laboratoryjne<\/strong>, w tym sprawdzenie wspomnianego wy\u017cej wska\u017anika filtracji k\u0142\u0119buszkowej (eGFR). Dlaczego? Kontrast kumuluje si\u0119 bowiem w tkankach, a u os\u00f3b, u kt\u00f3rych nerki nie pracuj\u0105 prawid\u0142owo, mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 problemy z jego wydalaniem, czego efektem mo\u017ce by\u0107 np. nefropatia pokontrastowa (wi\u0105\u017ce si\u0119 przede wszystkim ze zmniejszeniem filtracji k\u0142\u0119buszkowej, co mo\u017ce skutkowa\u0107 nawet niewydolno\u015bci\u0105 nerek) [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\nNale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015brodka kontrastowego nie podaje si\u0119 osobom, u kt\u00f3rych w czasie wcze\u015bniejszych tego typu bada\u0144 wyst\u0105pi\u0142a nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na podawany preparat, a tak\u017ce nie jest zalecane stosowanie go w przypadku kobiet w ci\u0105\u017cy (co wa\u017cne, w ci\u0105\u017cy kontrast aplikuje si\u0119 tylko w skrajnych przypadkach, a sama ci\u0105\u017c\u0105 jest przeciwskazaniem do TK). \u202f <\/p>\n\n\n\n
Warto wiedzie\u0107 tak\u017ce, \u017ce w przypadku wykonywania badania z kontrastem, nie mo\u017cna od razu po jego zako\u0144czeniu opu\u015bci\u0107 plac\u00f3wki. Nale\u017cy pozosta\u0107 pod obserwacj\u0105 przez oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce nie wyst\u0105pi nag\u0142a reakcja alergiczna. Co r\u00f3wnie wa\u017cne, po zastosowaniu \u015brodka kontrastowego nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 du\u017co p\u0142yn\u00f3w<\/strong> \u2013 jest to istotne z perspektywy wydalania kontrastu wraz z moczem (im wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 wspomnianych p\u0142yn\u00f3w, tym szybciej uda si\u0119 go pozby\u0107 z organizmu).\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nTK i MRI – przeciwwskazania<\/h2>\n\n\n\n
Zar\u00f3wno tomografia, jak i rezonans magnetyczny, maj\u0105 swoje przeciwwskazania. Je\u015bli chodzi o MRI, mo\u017cna podzieli\u0107 je na bezwzgl\u0119dne oraz wzgl\u0119dne. O tych pierwszych m\u00f3wi si\u0119 w odniesieniu do pacjent\u00f3w z wszczepionym rozrusznikiem serca, kardiodefibrylatorem, neurostymulatorem czy implantami s\u0142uchowymi starszej generacji, a tak\u017ce posiadaj\u0105cych w ciele drobinki metalu (np. r\u00f3\u017cnego rodzaju od\u0142amki czy metalowe odczynniki, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w niekt\u00f3rych barwnikach tatua\u017c\u00f3w). Je\u015bli za\u015b chodzi o przeciwwskazania wzgl\u0119dne, jest to m.in. pompa insulinowa, protezy wewn\u0105trznaczyniowe czy niekt\u00f3re rodzaje wk\u0142adek dopochwowych.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej, wykonanie MRI uniemo\u017cliwiaj\u0105 tak\u017ce endoprotezy, aparaty ortodontyczne, implanty stomatologiczne oraz inne elementy, kt\u00f3re posiadaj\u0105 w sobie metal. S\u0105 to jednak coraz rzadsze przypadki, poniewa\u017c wymienione tu rozwi\u0105zania wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie cz\u0119sto tworzone s\u0105 z materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re w kontek\u015bcie rezonansu s\u0105 ca\u0142kowicie bezpieczne [2,4]<\/sup>.<\/sub> Dlaczego jest to a\u017c tak istotne? Poniewa\u017c podczas oddzia\u0142ywania pola magnetycznego, metalowe elementy mog\u0105 ulega\u0107 przemieszczeniu i uszkadza\u0107 okoliczne tkanki<\/strong>. Co wi\u0119cej, pole magnetyczne mo\u017ce niekorzystnie zadzia\u0142a\u0107 np. na rozrusznik serca, zaburzaj\u0105c jego prac\u0119 i tym samym powoduj\u0105c powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia.\u202f <\/p>\n\n\n\nWarto te\u017c jeszcze raz podkre\u015bli\u0107 wag\u0119 czynnik\u00f3w psychologicznych<\/strong> \u2013 zar\u00f3wno tomografia komputerowa, jak i rezonans magnetyczny, mog\u0105 by\u0107 niewykonalne u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy mierz\u0105 si\u0119 z klaustrofobi\u0105 lub innymi problemami z zakresu zaburze\u0144 l\u0119kowych. W ich przypadku istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania sedacji b\u0105d\u017a znieczulenia og\u00f3lnego \u2013 zawsze jest to ustalane indywidualnie i odbywa si\u0119 pod okiem anestezjologa (warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce tego typu procedury same w sobie maj\u0105 przeciwwskazania i zawsze nale\u017cy bra\u0107 je pod uwag\u0119).\u202f <\/p>\n\n\n\nJe\u015bli za\u015b chodzi o tomografi\u0119 komputerow\u0105, tutaj przeciwwskaza\u0144 jest znacznie mniej. Przede wszystkim dotycz\u0105 ci\u0105\u017cy \u2013 ze wzgl\u0119du na nara\u017cenie na promieniowanie rentgenowskie<\/strong> (pod jego wp\u0142ywem mo\u017ce dochodzi\u0107 np. do uszkodze\u0144 DNA, kt\u00f3re s\u0105 niezwykle niebezpieczne dla p\u0142odu). W\u015br\u00f3d innych wymienia si\u0119 m.in.: niewydolno\u015b\u0107 nerek, cukrzyc\u0119 insulinozale\u017cn\u0105, uczulenie na jod, nadczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a>. Nie s\u0105 jednak w tym przypadku \u017cadnym ograniczeniem rozruszniki serca, r\u00f3\u017cnego rodzaju implanty czy inne metalowe elementy, st\u0105d te\u017c TK jest pierwszym wyborem u os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 je w swoim ciele.\u202f <\/p>\n\n\n\nJak zatem wida\u0107, oba opisane tu badania maj\u0105 swoje plusy i minusy. Na pewno mog\u0105 by\u0107 jednak bardzo pomocne w r\u00f3\u017cnych procesach diagnostycznych – cz\u0119sto decyduj\u0105 o postawieniu finalnego rozpoznania.\u202f <\/p>\n\n\n <\/div>\n
Na czym polega tomografia komputerowa?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Tomografia komputerowa<\/a>, w skr\u00f3cie TK lub CT (od angielskiej nazwy Computed Tomography<\/em>), to badanie bazuj\u0105ce na dzia\u0142aniu promieniowania rentgenowskiego<\/strong>. Co jednak istotne, nie jest to dzia\u0142anie podobne do tego, kt\u00f3re obserwuje si\u0119 w przebiegu klasycznej radiografii. W tym przypadku specjalny detektor \u201eocenia\u201d stopie\u0144 os\u0142abienia promieniowania w momencie, gdy przechodzi ono przez poddawany badaniu obszar. Tego typu pomiary wykonuje si\u0119 pod r\u00f3\u017cnymi k\u0105tami, dzi\u0119ki czemu uzyskuje si\u0119 dok\u0142adne przekroje danego obiektu. <\/p>\n\n\n\n Finalnie s\u0105 to przestrzenne zdj\u0119cia, ukazuj\u0105ce zar\u00f3wno struktury kostne, tkanki mi\u0119kkie, jak i naczynia krwiono\u015bne<\/strong>. Poszczeg\u00f3lne z wymienionych struktur odr\u00f3\u017cnia si\u0119 na podstawie r\u00f3\u017cnic w poch\u0142anianiu promieniowania RTG. Co istotne, pomi\u0119dzy niekt\u00f3rymi tkankami r\u00f3\u017cnice s\u0105 bardzo niewielkie, st\u0105d te\u017c do\u015b\u0107 cz\u0119sto przeprowadzana jest tomografia z kontrastem \u2013 pacjentom (przewa\u017cnie do\u017cylnie) podaje si\u0119 jodowe \u015brodki cieniuj\u0105ce, kt\u00f3re znacznie u\u0142atwiaj\u0105 odczytywanie uzyskanego obrazu [1,2]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n Wskaza\u0144 do TK jest wiele. Ta metoda diagnostyki obrazowej sprawdza si\u0119 zar\u00f3wno w kardiologii, neurologii, ortopedii, jak i wielu innych dziedzinach medycyny. Je\u015bli chodzi o konkretne procesy diagnostyczne, w kardiologii jako wskazania do tomografii komputerowej mo\u017cna wymieni\u0107: konieczno\u015b\u0107 wykluczenia powa\u017cnych zmian mia\u017cd\u017cycowych w t\u0119tnicach wie\u0144cowych<\/strong>, ocen\u0119 ewentualnych nieprawid\u0142owo\u015bci naczy\u0144 klatki piersiowej oraz serca<\/a>, ocen\u0119 anatomiczn\u0105 z\u0142o\u017conych wad serca, naczy\u0144 i innych.\u202f <\/p>\n\n\n\n Jest to tak\u017ce metoda, stosowana podczas diagnostyki udar\u00f3w m\u00f3zgu, w przypadku podejrzenia ropnia m\u00f3zgu czy krwawienia doczaszkowego, jak i po wszelkich urazach g\u0142owy czy rdzenia kr\u0119gowego. Ponadto specjali\u015bci korzystaj\u0105 z TK w diagnostyce chor\u00f3b p\u0142uc, zatok<\/a>, uk\u0142adu moczowego czy zmian w uk\u0142adzie kostno-stawowym.\u202f <\/p>\n\n\n\n Tomografia komputerowa jest badaniem wzgl\u0119dnie szybkim – w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce trwa\u0107 zaledwie kilka minut, maksymalnie do p\u00f3\u0142 godziny<\/strong> (zale\u017cy to przede wszystkim od badanego obszaru). Przed jej przeprowadzeniem nale\u017cy zdj\u0105\u0107 bi\u017cuteri\u0119, zegarek czy inne przedmioty wykonane z metalu, a tak\u017ce od\u0142o\u017cy\u0107 telefon kom\u00f3rkowy i inne urz\u0105dzenia elektroniczne.\u202f <\/p>\n\n\n\n Na samym pocz\u0105tku badania pacjent k\u0142adzie si\u0119 na specjalnym stole, kt\u00f3ry nast\u0119pnie zostaje wsuni\u0119ty w g\u0142\u0105b tomografu <\/strong>\u2013 przypomina on swego rodzaju tunel. Tam ulokowana jest lampa rentgenowska, kt\u00f3ra wykonuje zdj\u0119cia.\u202f <\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, przez ca\u0142y czas pacjent jest pod obserwacj\u0105 specjalisty. Radiolog znajduje si\u0119 w pomieszczeniu obok, lecz dzi\u0119ki telekomowi, ma bie\u017c\u0105cy kontakt z badan\u0105 osob\u0105. Przy pomocy zastosowanej technologii mo\u017ce m.in. przekazywa\u0107 informacje, kiedy nale\u017cy wstrzyma\u0107 oddech. W czasie badania konieczne jest bowiem nie tylko pozostanie w bezruchu – w trakcie wykonywania zdj\u0119\u0107 nale\u017cy tak\u017ce wstrzyma\u0107 oddech (na oko\u0142o 10-15 sekund).\u202f <\/p>\n\n\n\n Na pytanie, ile czeka si\u0119 na wyniki tomografii komputerowej, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Mo\u017cna bowiem stwierdzi\u0107, \u017ce dost\u0119pne s\u0105 od razu, poniewa\u017c sam zapis obrazu jest gotowy w zasadzie natychmiast. Niewiele jednak wniesie on bez specjalistycznego opisu, kt\u00f3ry wykonuje lekarz radiolog. Na tego typu opis nale\u017cy jednak zaczeka\u0107. Ile? To zale\u017cy od plac\u00f3wki i dost\u0119pno\u015bci lekarzy. W niekt\u00f3rych przypadkach s\u0105 to 2-3 dni, w innych 1-2 tygodnie.\u202f <\/p>\n\n\n\n Rezonans magnetyczny<\/a> \u2013 w skr\u00f3cie MRI (ang. Magnetic Resonance Imaging) <\/em>\u2013 to technika, maj\u0105ca zupe\u0142nie inne podstawy ni\u017c tomografia komputerowa. Bazuje bowiem na zjawisku NMR, czyli j\u0105drowego rezonansu magnetycznego.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Jest to jedno z najdok\u0142adniejszych bada\u0144 obrazowych \u2013 pozwala na otrzymanie wielop\u0142aszczyznowych przekroj\u00f3w konkretnego obszaru cia\u0142a. S\u0105 one bardzo szczeg\u00f3\u0142owe, co jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki wykorzystaniu magnesu oraz fal radiowych, kt\u00f3re indukuj\u0105 pole magnetyczne<\/strong> (zwykle o warto\u015b\u0107 0,5-3,0 Tesli). Otrzymywany w efekcie obraz pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 miejsca, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 niejednorodna koncentracja j\u0105der atomowych okre\u015blonych pierwiastk\u00f3w. Przede wszystkim widoczne s\u0105 protony, b\u0119d\u0105ce j\u0105drami wodoru. Te za\u015b stanowi\u0105 istotny element wi\u0119kszo\u015bci tkanek [3]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n Wskaza\u0144 do wykonania MRI, podobnie jak TK, jest wiele. Rezonans magnetyczny mo\u017ce bowiem okaza\u0107 si\u0119 bardzo pomocny w diagnostyce:\u202f <\/p>\n\n\n\n Rezonans magnetyczny w przebiegu przypomina opisan\u0105 wcze\u015bniej tomografi\u0119 komputerow\u0105. Niestety, nie jest to badanie szczeg\u00f3lnie komfortowe. Co jednak istotne, nie wynika to z jakichkolwiek dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych, a zwi\u0105zane jest z odczuciami psychicznymi i konieczno\u015bci\u0105 pozostania w bezruchu.\u202f <\/p>\n\n\n\n Pacjent, w pozycji le\u017c\u0105cej, umieszczany jest w tunelu gantry, kt\u00f3ry ma oko\u0142o 60-70 cm \u015brednicy. Nie ma w nim zatem zbyt wiele przestrzeni, st\u0105d te\u017c mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju objawy klaustrofobii<\/strong> (cho\u0107 nale\u017cy doda\u0107, \u017ce w niekt\u00f3rych plac\u00f3wkach pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. otwarte systemy rezonansu magnetycznego \u2013 daj\u0105 do dyspozycji pacjenta wi\u0119ksz\u0105 przestrze\u0144, co pozwala nie tylko na przeprowadzenie badania u os\u00f3b z problemem wspomnianej klaustrofobii, lecz tak\u017ce np. z oty\u0142o\u015bci\u0105<\/a>).\u202f <\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, podchodz\u0105c do rezonansu, warto by\u0107 przygotowanym na niezbyt przyjemne odg\u0142osy<\/strong> \u2013 co chwil\u0119 s\u0142ycha\u0107 stukot, kt\u00f3ry mo\u017ce przypomina\u0107 wr\u0119cz d\u017awi\u0119ki karabinu. Jest to skutek uderze\u0144 poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w o obudowy. W wi\u0119kszo\u015bci miejsc, by z\u0142agodzi\u0107 ten efekt, pacjentom podaje si\u0119 stopery do uszu lub s\u0142uchawki z muzyk\u0105.\u202f <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o d\u0142ugo\u015b\u0107 badania, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rezonans magnetyczny trwa 30-90 minut. <\/strong>Nie da si\u0119 jednak poda\u0107 dok\u0142adnych danych, poniewa\u017c jest to zale\u017cne od indywidualnej sytuacji i niezb\u0119dnych do przeprowadzenia sekwencji (ich liczby oraz rodzaju), a ka\u017cda trwa 2-10 minut. Co istotne, w przebiegu badania bardzo wa\u017cne jest pozostanie we wspomnianym wcze\u015bniej bezruchu. Poruszanie si\u0119 mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 procedur\u0119, poniewa\u017c konieczne b\u0119dzie powt\u00f3rzenie danych sekwencji.\u202f <\/p>\n\n\n\n W trakcie badania, podobnie jak podczas TK, pacjent ca\u0142y czas podlega obserwacji. Specjali\u015bci mog\u0105 wi\u0119c zareagowa\u0107, gdy tylko zaobserwuj\u0105, \u017ce l\u0119k nadmiernie narasta lub pojawiaj\u0105 si\u0119 inne problemy. Uspokajaj\u0105ce informacje, dane o pozosta\u0142ym do ko\u0144ca badania czasie czy chocia\u017cby przypomnienie o konieczno\u015bci pozostawania w bezruchu mog\u0105 przekaza\u0107 poprzez interkom [3]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce badanie rezonansem magnetycznym niekiedy wykonuje si\u0119 na czczo, a wcze\u015bniej konieczne jest przeprowadzenie okre\u015blonych bada\u0144 laboratoryjnych, w tym oznaczenie wska\u017anika przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego (co jest niezb\u0119dne w przypadku bada\u0144 z kontrastem). Co wi\u0119cej, w czasie rezonansu nie mo\u017cna mie\u0107 ze sob\u0105 \u017cadnych metalowych element\u00f3w, a nawet makija\u017cu czy lakieru na w\u0142osach<\/strong> \u2013 mog\u0105 one spowodowa\u0107 nieprawid\u0142owe rozchodzenie si\u0119 impuls\u00f3w w polu magnetycznym [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n Co istotne, je\u015bli MRI ma by\u0107 przeprowadzony po wcze\u015bniejszym wykonaniu biopsji, nale\u017cy odczeka\u0107 minimum 6 tygodni. Miejsce po biopsji musi bowiem ulec wygojeniu, w przeciwnym razie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w obrazie elementy, kt\u00f3re przyczyni\u0105 si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w w interpretacji badania [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n W tej kwestii jest podobnie, jak w przypadku tomografii \u2013 uzyskany obraz mo\u017cna obejrze\u0107 od razu, lecz na opis czeka si\u0119 zwykle od kilku dni do dw\u00f3ch tygodni. <\/strong>Co wa\u017cne, jest on stworzony przy zastosowaniu medycznej terminologii, kt\u00f3ra nie dla ka\u017cdego pacjenta jest w pe\u0142ni zrozumia\u0142a. St\u0105d te\u017c interpretacj\u0119 nale\u017cy przeprowadzi\u0107 wsp\u00f3lnie z lekarzem, kt\u00f3ry zaleci\u0142 badanie.\u202f <\/p>\n\n\n\n O wielu podobie\u0144stwach oraz cechach r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych opisywane tu badania mo\u017cna wnioskowa\u0107 z powy\u017cszych opis\u00f3w. Je\u015bli jednak chodzi o kluczowe kwestie, w\u015br\u00f3d cech wsp\u00f3lnych TK oraz MRI na pewno nale\u017cy wymieni\u0107 samo ich sedno \u2013 s\u0105 to radiologiczne badania obrazowe<\/strong>. R\u00f3\u017cne s\u0105 jednak sposoby uzyskiwania ich wynik\u00f3w (promienie rentgenowskie vs. fale radiowe oraz pole magnetyczne). O czym jeszcze warto wiedzie\u0107 w tym kontek\u015bcie?\u202f <\/p>\n\n\n\n Jak to zosta\u0142o wspomniane, oba badania mo\u017cna przeprowadzi\u0107 z zastosowaniem \u015brodka kontrastuj\u0105cego. W przypadku rezonansu, stosuje si\u0119 preparaty, zawieraj\u0105ce gadolin, za\u015b w TK wykorzystuje si\u0119 \u015brodki, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem jest jod (te drugie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z cz\u0119stszymi reakcjami alergicznymi, cho\u0107 ryzyko ich wyst\u0105pienia pojawia si\u0119 tak\u017ce w kontek\u015bcie \u015brodk\u00f3w, stosowanych w MRI). Ich podanie nast\u0119puje zwykle do\u017cylnie, lecz w niekt\u00f3rych przypadkach mog\u0105 by\u0107 to \u015brodki aplikowane doustnie. Stosuje si\u0119 je w celu poprawienia wyrazisto\u015bci otrzymywanego w wyniku badania obrazu.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Kontrast jest zatem niezwykle pomocy w zakresie diagnostycznym, cho\u0107 u wielu os\u00f3b budzi obawy. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce zgodnie z zasadami, zawsze nale\u017cy stosowa\u0107 najni\u017csz\u0105 mo\u017cliw\u0105 dawk\u0119, co zmniejsza ryzyko ewentualnych powik\u0142a\u0144. Co wi\u0119cej, przed wykonaniem badania z kontrastem, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 okre\u015blone testy laboratoryjne<\/strong>, w tym sprawdzenie wspomnianego wy\u017cej wska\u017anika filtracji k\u0142\u0119buszkowej (eGFR). Dlaczego? Kontrast kumuluje si\u0119 bowiem w tkankach, a u os\u00f3b, u kt\u00f3rych nerki nie pracuj\u0105 prawid\u0142owo, mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 problemy z jego wydalaniem, czego efektem mo\u017ce by\u0107 np. nefropatia pokontrastowa (wi\u0105\u017ce si\u0119 przede wszystkim ze zmniejszeniem filtracji k\u0142\u0119buszkowej, co mo\u017ce skutkowa\u0107 nawet niewydolno\u015bci\u0105 nerek) [4]<\/sup>.<\/sub>\u202f <\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015brodka kontrastowego nie podaje si\u0119 osobom, u kt\u00f3rych w czasie wcze\u015bniejszych tego typu bada\u0144 wyst\u0105pi\u0142a nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na podawany preparat, a tak\u017ce nie jest zalecane stosowanie go w przypadku kobiet w ci\u0105\u017cy (co wa\u017cne, w ci\u0105\u017cy kontrast aplikuje si\u0119 tylko w skrajnych przypadkach, a sama ci\u0105\u017c\u0105 jest przeciwskazaniem do TK). \u202f <\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107 tak\u017ce, \u017ce w przypadku wykonywania badania z kontrastem, nie mo\u017cna od razu po jego zako\u0144czeniu opu\u015bci\u0107 plac\u00f3wki. Nale\u017cy pozosta\u0107 pod obserwacj\u0105 przez oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce nie wyst\u0105pi nag\u0142a reakcja alergiczna. Co r\u00f3wnie wa\u017cne, po zastosowaniu \u015brodka kontrastowego nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 du\u017co p\u0142yn\u00f3w<\/strong> \u2013 jest to istotne z perspektywy wydalania kontrastu wraz z moczem (im wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 wspomnianych p\u0142yn\u00f3w, tym szybciej uda si\u0119 go pozby\u0107 z organizmu).\u202f <\/p>\n\n\n\n Zar\u00f3wno tomografia, jak i rezonans magnetyczny, maj\u0105 swoje przeciwwskazania. Je\u015bli chodzi o MRI, mo\u017cna podzieli\u0107 je na bezwzgl\u0119dne oraz wzgl\u0119dne. O tych pierwszych m\u00f3wi si\u0119 w odniesieniu do pacjent\u00f3w z wszczepionym rozrusznikiem serca, kardiodefibrylatorem, neurostymulatorem czy implantami s\u0142uchowymi starszej generacji, a tak\u017ce posiadaj\u0105cych w ciele drobinki metalu (np. r\u00f3\u017cnego rodzaju od\u0142amki czy metalowe odczynniki, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w niekt\u00f3rych barwnikach tatua\u017c\u00f3w). Je\u015bli za\u015b chodzi o przeciwwskazania wzgl\u0119dne, jest to m.in. pompa insulinowa, protezy wewn\u0105trznaczyniowe czy niekt\u00f3re rodzaje wk\u0142adek dopochwowych.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, wykonanie MRI uniemo\u017cliwiaj\u0105 tak\u017ce endoprotezy, aparaty ortodontyczne, implanty stomatologiczne oraz inne elementy, kt\u00f3re posiadaj\u0105 w sobie metal. S\u0105 to jednak coraz rzadsze przypadki, poniewa\u017c wymienione tu rozwi\u0105zania wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie cz\u0119sto tworzone s\u0105 z materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re w kontek\u015bcie rezonansu s\u0105 ca\u0142kowicie bezpieczne [2,4]<\/sup>.<\/sub> Dlaczego jest to a\u017c tak istotne? Poniewa\u017c podczas oddzia\u0142ywania pola magnetycznego, metalowe elementy mog\u0105 ulega\u0107 przemieszczeniu i uszkadza\u0107 okoliczne tkanki<\/strong>. Co wi\u0119cej, pole magnetyczne mo\u017ce niekorzystnie zadzia\u0142a\u0107 np. na rozrusznik serca, zaburzaj\u0105c jego prac\u0119 i tym samym powoduj\u0105c powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia.\u202f <\/p>\n\n\n\n Warto te\u017c jeszcze raz podkre\u015bli\u0107 wag\u0119 czynnik\u00f3w psychologicznych<\/strong> \u2013 zar\u00f3wno tomografia komputerowa, jak i rezonans magnetyczny, mog\u0105 by\u0107 niewykonalne u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy mierz\u0105 si\u0119 z klaustrofobi\u0105 lub innymi problemami z zakresu zaburze\u0144 l\u0119kowych. W ich przypadku istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania sedacji b\u0105d\u017a znieczulenia og\u00f3lnego \u2013 zawsze jest to ustalane indywidualnie i odbywa si\u0119 pod okiem anestezjologa (warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce tego typu procedury same w sobie maj\u0105 przeciwwskazania i zawsze nale\u017cy bra\u0107 je pod uwag\u0119).\u202f <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli za\u015b chodzi o tomografi\u0119 komputerow\u0105, tutaj przeciwwskaza\u0144 jest znacznie mniej. Przede wszystkim dotycz\u0105 ci\u0105\u017cy \u2013 ze wzgl\u0119du na nara\u017cenie na promieniowanie rentgenowskie<\/strong> (pod jego wp\u0142ywem mo\u017ce dochodzi\u0107 np. do uszkodze\u0144 DNA, kt\u00f3re s\u0105 niezwykle niebezpieczne dla p\u0142odu). W\u015br\u00f3d innych wymienia si\u0119 m.in.: niewydolno\u015b\u0107 nerek, cukrzyc\u0119 insulinozale\u017cn\u0105, uczulenie na jod, nadczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a>. Nie s\u0105 jednak w tym przypadku \u017cadnym ograniczeniem rozruszniki serca, r\u00f3\u017cnego rodzaju implanty czy inne metalowe elementy, st\u0105d te\u017c TK jest pierwszym wyborem u os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 je w swoim ciele.\u202f <\/p>\n\n\n\n Jak zatem wida\u0107, oba opisane tu badania maj\u0105 swoje plusy i minusy. Na pewno mog\u0105 by\u0107 jednak bardzo pomocne w r\u00f3\u017cnych procesach diagnostycznych – cz\u0119sto decyduj\u0105 o postawieniu finalnego rozpoznania.\u202f <\/p>\n\n\n <\/div>\n Tomografia komputerowa – wskazania do badania\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Przebieg badania TK\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Tomografia Komputerowa \u2013 ile czeka si\u0119 na wynik?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny \u2013 na czym polega?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Wskazania do wykonania rezonansu magnetycznego\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
Jak przebiega MRI?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Ile si\u0119 czeka na wynik rezonansu magnetycznego?<\/h2>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny a tomografia komputerowa\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
Badania z kontrastem \u2013 czy s\u0105 powodem do obaw?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
TK i MRI – przeciwwskazania<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/duet-senior-widget-700x600.webp\")