Spis tre\u015bci: <\/h3>\n\n\n\n\n- Zaburzenia miesi\u0105czkowania i ich przyczyny\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zaburzenia – na jakie objawy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Bardzo rzadkie miesi\u0105czki\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zbyt cz\u0119ste krwawienia menstruacyjne\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Sk\u0105pe miesi\u0105czkowanie <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Bardzo obfite i d\u0142ugotrwaj\u0105ce miesi\u0105czki\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zanik miesi\u0105czki\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Dlaczego miesi\u0105czki s\u0105 bolesne?\u202f<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l miesi\u0105czkowy?\u202f <\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Zaburzenia miesi\u0105czkowania i ich przyczyny\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Zapewne nie ma kobiety, kt\u00f3ra nigdy nie do\u015bwiadczy\u0142aby przesuni\u0119\u0107 cyklu miesi\u0105czkowego. Zdarza si\u0119, \u017ce okres<\/a> przychodzi zbyt szybko lub za p\u00f3\u017ano o kilka czy kilkana\u015bcie dni. Je\u015bli jest to sytuacja jednorazowa, najcz\u0119\u015bciej nie ma si\u0119 czym martwi\u0107. <\/strong>O zaburzeniach miesi\u0105czkowania \u015bwiadcz\u0105 bowiem powtarzaj\u0105ce si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci w tym zakresie. Przede wszystkim dotycz\u0105 one zaburze\u0144 w funkcjonowaniu osi podwzg\u00f3rze – przysadka \u2013 jajniki, kt\u00f3ra odpowiada za kluczowe dla cyklu miesi\u0105czkowego hormony. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pakiet-dla-kobiet.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Hormonalnych dla kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Zmagasz si\u0119 z nag\u0142ymi zmianami nastroju lub problemami z cer\u0105? Zbadaj poziom kluczowych hormon\u00f3w, aby odzyska\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 i spok\u00f3j.<\/div>\n
\n 249 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyn tego typu zaburze\u0144 mo\u017ce by\u0107 jednak wiele. W\u015br\u00f3d nich, wymienia si\u0119 m.in.: <\/p>\n\n\n\n\n
\n \n \n\n\n\n\n- nieprawid\u0142owo\u015bci w diecie, zw\u0142aszcza nadmierne ograniczenie kalorii, <\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia od\u017cywiania<\/a> (anoreksja, bulimia i inne), <\/li>\n\n\n\n
- nadmierna lub zbyt niska masa cia\u0142a, <\/li>\n\n\n\n
- nadmierny wysi\u0142ek fizyczny \u2013 cz\u0119sto dotyczy kobiet zawodowo uprawiaj\u0105cych sport (cho\u0107 nie tylko), <\/li>\n\n\n\n
- nadu\u017cywanie alkoholu<\/a>, <\/li>\n\n\n\n
- palenie tytoniu, <\/li>\n\n\n\n
- stres,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- zmianowy system pracy, w\u0142\u0105czaj\u0105cy tak\u017ce prac\u0119 na nocne zmiany, <\/li>\n\n\n\n
- choroby endokrynologiczno-ginekologiczne, jak np. PCOS <\/a>(zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w), nadmierna produkcja prolaktyny, choroba Hashimoto<\/a> czy inne zaburzenia w pracy tarczycy<\/a>, <\/li>\n\n\n\n
- inne choroby, w tym np. choroby nadnerczy czy zaburzenia psychiczne. <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/zaburzenia-cyklu-777x1024.webp\")
<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\nZaburzenia cyklu \u2013 na jakie objawy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
W ci\u0105gu ca\u0142ego cyklu miesi\u0105czkowego w organizmie kobiety zachodzi wiele zmian. Zwykle jednak te, zwi\u0105zane z przebiegiem menstruacji, s\u0105 do\u015b\u0107 \u0142atwo zauwa\u017calne – zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce silnie oddzia\u0142uj\u0105 na codzienne funkcjonowanie (jak np. bardzo intensywne krwawienie<\/strong>). Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u015bli s\u0105 to sytuacje jednostkowe, najcz\u0119\u015bciej nie stanowi\u0105 powodu do obaw. Dodatkowo w cyklu miesi\u0105czkowym mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce r\u00f3\u017cnego rodzaju przesuni\u0119cia, zwi\u0105zane np. ze wzmo\u017conym stresem w pracy czy przej\u015bciem infekcji, zw\u0142aszcza tej, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142a gor\u0105czka. Je\u015bli jednak jakiekolwiek problemy z krwawieniem menstruacyjnym s\u0105 zjawiskiem powtarzaj\u0105cym si\u0119, zdecydowanie wymaga to konsultacji lekarskiej (pocz\u0105tkowo ginekologicznej, cho\u0107 w dalszej kolejno\u015bci mog\u0105 by\u0107 konieczne dodatkowe konsultacje, np. z endokrynologiem<\/a> lub urologiem<\/a>).<\/p>\n\n\n\nJakie problemy, zwi\u0105zane z przebiegiem miesi\u0105czki wyst\u0119puj\u0105 zatem najcz\u0119\u015bciej i co warto o nich wiedzie\u0107? <\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/ginekolog-button-1024x205.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nBardzo rzadkie miesi\u0105czki\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Rzadkie miesi\u0105czkowanie okre\u015bla si\u0119 jako oligomenorrhoea<\/em> \u2013 w takich przypadkach cykl trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 35 dni. Zwykle dochodzi wtedy do zaburzenia r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy hormonami<\/strong> kluczowymi dla pierwszej po\u0142owy cyklu (czyli przede wszystkim estradiolem), a najwa\u017cniejszym hormonem dla drugiej po\u0142owy cyklu \u2013 progesteronem<\/a>. D\u0142u\u017csze cykle nieraz zwi\u0105zane s\u0105 tak\u017ce np. z PCOS, kt\u00f3remu cz\u0119sto towarzysz\u0105 r\u00f3wnie\u017c: nadmierne ow\u0142osienie typu m\u0119skiego, tr\u0105dzik<\/a> czy trudno\u015bci z utrzymaniem masy cia\u0142a w normie Co wa\u017cne, d\u0142u\u017csze cykle miesi\u0105czkowe cz\u0119sto dotycz\u0105 tak\u017ce dziewczynek, kt\u00f3re dopiero rozpocz\u0119\u0142y miesi\u0105czkowanie \u2013 w ich przypadku zwykle nie \u015bwiadczy to \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bciach. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZbyt cz\u0119ste krwawienia menstruacyjne\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Za zbyt kr\u00f3tkie uznaje si\u0119 cykle trwaj\u0105ce mniej ni\u017c 22 dni <\/strong>\u2013 tego typu problem okre\u015bla si\u0119 jako polymenorrhoea<\/em>. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce zbyt cz\u0119ste krwawienia mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 utrat\u0105 krwi, czego skutkiem mo\u017ce by\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>. <\/p>\n\n\n\nCo stoi za skr\u00f3ceniem cyklu miesi\u0105czkowego? Mo\u017ce by\u0107 to np. zbyt niskie st\u0119\u017cenie progesteronu w drugiej fazie cyklu. To za\u015b mo\u017ce wynika\u0107 np. ze zbyt wysokiego st\u0119\u017cenia prolaktyny lub braku owulacji<\/a> (cho\u0107 niskie st\u0119\u017cenie progesteronu r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce skutkowa\u0107 brakiem krwawie\u0144 lub plamieniami \u2013 do ka\u017cdego przypadku zawsze nale\u017cy podchodzi\u0107 indywidualnie). <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSk\u0105pe miesi\u0105czkowanie <\/h3>\n\n\n\n
Hypomenorrhoea<\/em> to za\u015b okre\u015blenie miesi\u0105czek, kt\u00f3re trwaj\u0105 kr\u00f3tko, a w ich trakcie nast\u0119puje ma\u0142a utrata krwi. Cz\u0119sto opisuje si\u0119 je jako plamienia. Przyczynami takiego stanu mog\u0105 by\u0107 m.in.: hipoplazja jajnik\u00f3w, pierwotna niewydolno\u015b\u0107 jajnik\u00f3w, wt\u00f3rna czynno\u015bciowa niewydolno\u015b\u0107 podwzg\u00f3rza, hiperprolaktynemia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nBardzo obfite i d\u0142ugo trwaj\u0105ce miesi\u0105czki\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Je\u015bli utrata krwi wynosi wi\u0119cej ni\u017c 100 ml, m\u00f3wi si\u0119 o problemie, okre\u015blanym jako hypermenorrhoea<\/em>. Je\u017celi za\u015b dochodzi do krwotocznej miesi\u0105czki, nazywa si\u0119 j\u0105 menorrhagi\u0105<\/em>. Kolejnym problemem z tej grupy jest przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 miesi\u0105czka krwotoczna (menometrorrhagia<\/em>), kiedy to krwawienie jest bardzo nasilone, a dodatkowo ulega przed\u0142u\u017ceniu. Co wa\u017cne, w takim przypadku konieczne jest sprawdzenie parametr\u00f3w \u017celaza oraz ferrytyny, kt\u00f3re wska\u017c\u0105, czy nie dosz\u0142o do anemii.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\nCo mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy? Obfite krwawienia mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 np. o procesach rozrostowych w drogach rodnych kobiety<\/strong>. Mog\u0105 by\u0107 to zmiany \u0142agodne, jak i choroby nowotworowe (przyk\u0142adowo jest to jeden z pierwszych symptom\u00f3w, jakie daje rak trzonu macicy). Inn\u0105 przyczyn\u0105 mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c infekcje, kt\u00f3re zazwyczaj mo\u017cna szybko i skutecznie wyleczy\u0107 pod okiem specjalisty. Wskazana jest tak\u017ce diagnostyka w kierunku endometriozy<\/a>. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce obfite, bolesne i trwaj\u0105ce d\u0142ugo miesi\u0105czki nie s\u0105 norm\u0105 \u2013 nie mo\u017cna takiego stanu bagatelizowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZanik miesi\u0105czki <\/h3>\n\n\n\n
Amenorrhoea secundaria <\/em>to okre\u015blenie wt\u00f3rnego braku miesi\u0105czki, kiedy to przerwa w krwawieniu wynosi ponad 3 cykle. Przyczyn mo\u017ce by\u0107 wiele – od tych, zwi\u0105zanych ze zbyt restrykcyjnymi dietami, przez nadmierny wysi\u0142ek fizyczny, zbyt wysoki poziom wydzielanej prolaktyny<\/a> (skutkiem mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno skracaj\u0105ce si\u0119 cykle, jak i w\u0142a\u015bnie wt\u00f3rny zanik miesi\u0105czki), po zrosty w jamie macicy, kt\u00f3re s\u0105 niezale\u017cne od st\u0119\u017cenia poszczeg\u00f3lnych hormon\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\nJak zatem wida\u0107, zar\u00f3wno samych zaburze\u0144 w zakresie miesi\u0105czkowania, jak i ich przyczyn, jest bardzo du\u017co. Do ka\u017cdego przypadku nale\u017cy zatem podej\u015b\u0107 indywidualnie, przeprowadzaj\u0105c dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119, zar\u00f3wno z wykorzystaniem bada\u0144 obrazowych, jak i laboratoryjnych. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDlaczego okres boli?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re dane wskazuj\u0105, \u017ce zesp\u00f3\u0142 bolesnego miesi\u0105czkowania<\/strong> (ZBM)<\/strong> dotyczy nawet ponad po\u0142owy kobiet. Co wa\u017cne, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ZBM pierwotny oraz wt\u00f3rny. ZBM wt\u00f3rny wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi nieprawid\u0142owo\u015bciami, do jakich dochodzi w miednicy mniejszej (np. stanami zapalnymi, mi\u0119\u015bniakami macicy<\/a>, polipami, nieprawid\u0142owo\u015bciami anatomicznymi czy endometrioz\u0105). <\/p>\n\n\n\nBolesne miesi\u0105czkowanie o charakterze pierwotnym jest za\u015b wynikiem nadmiernej czynno\u015bci skurczowej macicy, czemu nie towarzysz\u0105 inne zmiany narz\u0105dowe. Najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w m\u0142odym wieku i nieraz towarzyszy ju\u017c pierwszej miesi\u0105czce (cho\u0107 cz\u0119\u015bciej jednak wyst\u0119puje oko\u0142o 1-3 lata p\u00f3\u017aniej). Nieprzyjemny b\u00f3l dotyczy kobiet z cyklami owulacyjnymi, a nadmierna reakcja skurczowo-b\u00f3lowa wynika np. z dzia\u0142ania wazopresyny i oksytocyny<\/a>.<\/p>\n\n\n\nInn\u0105 istotn\u0105 przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 nasilona produkcja i wydzielanie prostaglandyn<\/strong> (niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w). S\u0105 to hormony, kt\u00f3re poprzez silne stymulowanie skurczu macicy, a co za tym idzie, powodowanie jej napi\u0119cia, mog\u0105 prowadzi\u0107 do ograniczenia przep\u0142ywu krwi, czego skutkiem jest niedotlenienie oraz bolesno\u015b\u0107 (co wi\u0119cej, konsekwencj\u0105 nadmiernego ograniczenia wspomnianego przep\u0142ywu krwi mo\u017ce by\u0107 nawet zakrzepica<\/a>). Co r\u00f3wnie istotne, w wyniku dzia\u0142ania prostaglandyn dochodzi te\u017c do nadwra\u017cliwo\u015bci nerw\u00f3w i st\u0105d w\u0142a\u015bnie bior\u0105 si\u0119 wzmo\u017cone dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSposoby na b\u00f3l miesi\u0105czkowy <\/h2>\n\n\n\n
W zakresie \u0142agodzenia b\u00f3lu miesi\u0105czkowego stosuje si\u0119 wiele metod \u2013 od behawioralnych, przez alternatywne, po farmakologiczne (nie wspominaj\u0105c o metodach operacyjnych, kt\u00f3re bywaj\u0105 konieczne np. w endometriozie – w tym przypadku s\u0105 one jednak odpowiedzi\u0105 na sam\u0105 chorob\u0119, a efekt ograniczenia b\u00f3lu jest niejako dodatkowym zyskiem z leczenia).\u00a0<\/p>\n\n\n\n
W wielu przypadkach sposobem na bolesne miesi\u0105czki jest zmiana stylu \u017cycia<\/strong> \u2013 odpowiednie od\u017cywianie, redukcja stresu, prawid\u0142owa d\u0142ugo\u015b\u0107 snu, aktywno\u015b\u0107 fizyczna. Zwykle \u2013 je\u015bli powy\u017csze sposoby nie pomagaj\u0105 \u2013 si\u0119ga si\u0119 po dost\u0119pne bez recepty leki przeciwb\u00f3lowe. Farmaceutykami z wyboru s\u0105 tu niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), kt\u00f3re mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 np. z lekami rozkurczowymi. Najpopularniejsz\u0105 substancj\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do grupy NLPZ jest ibuprofen. <\/p>\n\n\n\nDlaczego to w\u0142a\u015bnie o nich mowa? <\/strong>Poniewa\u017c NLPZ s\u0105 inhibitorami syntezy prostaglandyn, czyli zmniejszaj\u0105 szybko\u015b\u0107 oraz nat\u0119\u017cenie syntetyzowania opisanych ju\u017c wcze\u015bniej prostaglandyn. Co wa\u017cne, niekt\u00f3re osoby si\u0119gaj\u0105 w takich sytuacjach tak\u017ce po paracetamol, lecz nie jest to zalecane \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 mechanizm powstawania b\u00f3lu menstruacyjnego, jest to lek nieskuteczny (nie ma bowiem w\u0142a\u015bciwo\u015bci, jakie posiadaj\u0105 substancje z grupy NLPZ w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119dem prostaglandyn).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli chodzi o inne formy farmakoterapii, wskazane mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 stosowanie lek\u00f3w hormonalnych. <\/strong>W celu \u0142agodzenia b\u00f3lu miesi\u0105czkowego, niekt\u00f3rym kobietom przypisuje si\u0119 m.in. doustne \u015brodki antykoncepcyjne<\/a>. Pozwalaj\u0105 one zredukowa\u0107 poziom wydzielanych prostaglandyn, a tak\u017ce mog\u0105 wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w mechanizmie bloku wydzielania enzym\u00f3w stanu zapalnego.\u00a0<\/p>\n\n\n\nCoraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce o metodach alternatywnych, przyk\u0142adowo elektroterapii. Wskazuje si\u0119 przede wszystkim na przezsk\u00f3rn\u0105 elektryczn\u0105 stymulacj\u0119 nerw\u00f3w TENS (ang. transcutaneous electrical nerve stimulation<\/em>). Emitowane przez odpowiednie urz\u0105dzenie pr\u0105dy oddzia\u0142uj\u0105 na aktywno\u015b\u0107 nerw\u00f3w, co umo\u017cliwia zniesienie odczu\u0107 b\u00f3lowych. Dodatkowo, pr\u0105dy TENS o niskiej cz\u0119stotliwo\u015bci pobudzaj\u0105 wydzielanie beta-endorfin \u2013 cia\u0142o produkuje je w naturalny spos\u00f3b, a ich dzia\u0142anie wp\u0142ywa na niwelowanie nieprzyjemnych dozna\u0144. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce stosowanie tego typu metod nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 z ginekologiem<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Zaburzenia miesi\u0105czkowania i ich przyczyny\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Zapewne nie ma kobiety, kt\u00f3ra nigdy nie do\u015bwiadczy\u0142aby przesuni\u0119\u0107 cyklu miesi\u0105czkowego. Zdarza si\u0119, \u017ce okres<\/a> przychodzi zbyt szybko lub za p\u00f3\u017ano o kilka czy kilkana\u015bcie dni. Je\u015bli jest to sytuacja jednorazowa, najcz\u0119\u015bciej nie ma si\u0119 czym martwi\u0107. <\/strong>O zaburzeniach miesi\u0105czkowania \u015bwiadcz\u0105 bowiem powtarzaj\u0105ce si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci w tym zakresie. Przede wszystkim dotycz\u0105 one zaburze\u0144 w funkcjonowaniu osi podwzg\u00f3rze – przysadka \u2013 jajniki, kt\u00f3ra odpowiada za kluczowe dla cyklu miesi\u0105czkowego hormony. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Przyczyn tego typu zaburze\u0144 mo\u017ce by\u0107 jednak wiele. W\u015br\u00f3d nich, wymienia si\u0119 m.in.: <\/p>\n\n\n\n\n W ci\u0105gu ca\u0142ego cyklu miesi\u0105czkowego w organizmie kobiety zachodzi wiele zmian. Zwykle jednak te, zwi\u0105zane z przebiegiem menstruacji, s\u0105 do\u015b\u0107 \u0142atwo zauwa\u017calne – zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce silnie oddzia\u0142uj\u0105 na codzienne funkcjonowanie (jak np. bardzo intensywne krwawienie<\/strong>). Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u015bli s\u0105 to sytuacje jednostkowe, najcz\u0119\u015bciej nie stanowi\u0105 powodu do obaw. Dodatkowo w cyklu miesi\u0105czkowym mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce r\u00f3\u017cnego rodzaju przesuni\u0119cia, zwi\u0105zane np. ze wzmo\u017conym stresem w pracy czy przej\u015bciem infekcji, zw\u0142aszcza tej, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142a gor\u0105czka. Je\u015bli jednak jakiekolwiek problemy z krwawieniem menstruacyjnym s\u0105 zjawiskiem powtarzaj\u0105cym si\u0119, zdecydowanie wymaga to konsultacji lekarskiej (pocz\u0105tkowo ginekologicznej, cho\u0107 w dalszej kolejno\u015bci mog\u0105 by\u0107 konieczne dodatkowe konsultacje, np. z endokrynologiem<\/a> lub urologiem<\/a>).<\/p>\n\n\n\n Jakie problemy, zwi\u0105zane z przebiegiem miesi\u0105czki wyst\u0119puj\u0105 zatem najcz\u0119\u015bciej i co warto o nich wiedzie\u0107? <\/p>\n\n\n Rzadkie miesi\u0105czkowanie okre\u015bla si\u0119 jako oligomenorrhoea<\/em> \u2013 w takich przypadkach cykl trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 35 dni. Zwykle dochodzi wtedy do zaburzenia r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy hormonami<\/strong> kluczowymi dla pierwszej po\u0142owy cyklu (czyli przede wszystkim estradiolem), a najwa\u017cniejszym hormonem dla drugiej po\u0142owy cyklu \u2013 progesteronem<\/a>. D\u0142u\u017csze cykle nieraz zwi\u0105zane s\u0105 tak\u017ce np. z PCOS, kt\u00f3remu cz\u0119sto towarzysz\u0105 r\u00f3wnie\u017c: nadmierne ow\u0142osienie typu m\u0119skiego, tr\u0105dzik<\/a> czy trudno\u015bci z utrzymaniem masy cia\u0142a w normie Co wa\u017cne, d\u0142u\u017csze cykle miesi\u0105czkowe cz\u0119sto dotycz\u0105 tak\u017ce dziewczynek, kt\u00f3re dopiero rozpocz\u0119\u0142y miesi\u0105czkowanie \u2013 w ich przypadku zwykle nie \u015bwiadczy to \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bciach. <\/p>\n\n\n\n Za zbyt kr\u00f3tkie uznaje si\u0119 cykle trwaj\u0105ce mniej ni\u017c 22 dni <\/strong>\u2013 tego typu problem okre\u015bla si\u0119 jako polymenorrhoea<\/em>. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce zbyt cz\u0119ste krwawienia mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 utrat\u0105 krwi, czego skutkiem mo\u017ce by\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Co stoi za skr\u00f3ceniem cyklu miesi\u0105czkowego? Mo\u017ce by\u0107 to np. zbyt niskie st\u0119\u017cenie progesteronu w drugiej fazie cyklu. To za\u015b mo\u017ce wynika\u0107 np. ze zbyt wysokiego st\u0119\u017cenia prolaktyny lub braku owulacji<\/a> (cho\u0107 niskie st\u0119\u017cenie progesteronu r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce skutkowa\u0107 brakiem krwawie\u0144 lub plamieniami \u2013 do ka\u017cdego przypadku zawsze nale\u017cy podchodzi\u0107 indywidualnie). <\/p>\n\n\n\n Hypomenorrhoea<\/em> to za\u015b okre\u015blenie miesi\u0105czek, kt\u00f3re trwaj\u0105 kr\u00f3tko, a w ich trakcie nast\u0119puje ma\u0142a utrata krwi. Cz\u0119sto opisuje si\u0119 je jako plamienia. Przyczynami takiego stanu mog\u0105 by\u0107 m.in.: hipoplazja jajnik\u00f3w, pierwotna niewydolno\u015b\u0107 jajnik\u00f3w, wt\u00f3rna czynno\u015bciowa niewydolno\u015b\u0107 podwzg\u00f3rza, hiperprolaktynemia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli utrata krwi wynosi wi\u0119cej ni\u017c 100 ml, m\u00f3wi si\u0119 o problemie, okre\u015blanym jako hypermenorrhoea<\/em>. Je\u017celi za\u015b dochodzi do krwotocznej miesi\u0105czki, nazywa si\u0119 j\u0105 menorrhagi\u0105<\/em>. Kolejnym problemem z tej grupy jest przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 miesi\u0105czka krwotoczna (menometrorrhagia<\/em>), kiedy to krwawienie jest bardzo nasilone, a dodatkowo ulega przed\u0142u\u017ceniu. Co wa\u017cne, w takim przypadku konieczne jest sprawdzenie parametr\u00f3w \u017celaza oraz ferrytyny, kt\u00f3re wska\u017c\u0105, czy nie dosz\u0142o do anemii.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n Co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy? Obfite krwawienia mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 np. o procesach rozrostowych w drogach rodnych kobiety<\/strong>. Mog\u0105 by\u0107 to zmiany \u0142agodne, jak i choroby nowotworowe (przyk\u0142adowo jest to jeden z pierwszych symptom\u00f3w, jakie daje rak trzonu macicy). Inn\u0105 przyczyn\u0105 mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c infekcje, kt\u00f3re zazwyczaj mo\u017cna szybko i skutecznie wyleczy\u0107 pod okiem specjalisty. Wskazana jest tak\u017ce diagnostyka w kierunku endometriozy<\/a>. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce obfite, bolesne i trwaj\u0105ce d\u0142ugo miesi\u0105czki nie s\u0105 norm\u0105 \u2013 nie mo\u017cna takiego stanu bagatelizowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n Amenorrhoea secundaria <\/em>to okre\u015blenie wt\u00f3rnego braku miesi\u0105czki, kiedy to przerwa w krwawieniu wynosi ponad 3 cykle. Przyczyn mo\u017ce by\u0107 wiele – od tych, zwi\u0105zanych ze zbyt restrykcyjnymi dietami, przez nadmierny wysi\u0142ek fizyczny, zbyt wysoki poziom wydzielanej prolaktyny<\/a> (skutkiem mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno skracaj\u0105ce si\u0119 cykle, jak i w\u0142a\u015bnie wt\u00f3rny zanik miesi\u0105czki), po zrosty w jamie macicy, kt\u00f3re s\u0105 niezale\u017cne od st\u0119\u017cenia poszczeg\u00f3lnych hormon\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Jak zatem wida\u0107, zar\u00f3wno samych zaburze\u0144 w zakresie miesi\u0105czkowania, jak i ich przyczyn, jest bardzo du\u017co. Do ka\u017cdego przypadku nale\u017cy zatem podej\u015b\u0107 indywidualnie, przeprowadzaj\u0105c dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119, zar\u00f3wno z wykorzystaniem bada\u0144 obrazowych, jak i laboratoryjnych. <\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re dane wskazuj\u0105, \u017ce zesp\u00f3\u0142 bolesnego miesi\u0105czkowania<\/strong> (ZBM)<\/strong> dotyczy nawet ponad po\u0142owy kobiet. Co wa\u017cne, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ZBM pierwotny oraz wt\u00f3rny. ZBM wt\u00f3rny wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi nieprawid\u0142owo\u015bciami, do jakich dochodzi w miednicy mniejszej (np. stanami zapalnymi, mi\u0119\u015bniakami macicy<\/a>, polipami, nieprawid\u0142owo\u015bciami anatomicznymi czy endometrioz\u0105). <\/p>\n\n\n\n Bolesne miesi\u0105czkowanie o charakterze pierwotnym jest za\u015b wynikiem nadmiernej czynno\u015bci skurczowej macicy, czemu nie towarzysz\u0105 inne zmiany narz\u0105dowe. Najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w m\u0142odym wieku i nieraz towarzyszy ju\u017c pierwszej miesi\u0105czce (cho\u0107 cz\u0119\u015bciej jednak wyst\u0119puje oko\u0142o 1-3 lata p\u00f3\u017aniej). Nieprzyjemny b\u00f3l dotyczy kobiet z cyklami owulacyjnymi, a nadmierna reakcja skurczowo-b\u00f3lowa wynika np. z dzia\u0142ania wazopresyny i oksytocyny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Inn\u0105 istotn\u0105 przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 nasilona produkcja i wydzielanie prostaglandyn<\/strong> (niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w). S\u0105 to hormony, kt\u00f3re poprzez silne stymulowanie skurczu macicy, a co za tym idzie, powodowanie jej napi\u0119cia, mog\u0105 prowadzi\u0107 do ograniczenia przep\u0142ywu krwi, czego skutkiem jest niedotlenienie oraz bolesno\u015b\u0107 (co wi\u0119cej, konsekwencj\u0105 nadmiernego ograniczenia wspomnianego przep\u0142ywu krwi mo\u017ce by\u0107 nawet zakrzepica<\/a>). Co r\u00f3wnie istotne, w wyniku dzia\u0142ania prostaglandyn dochodzi te\u017c do nadwra\u017cliwo\u015bci nerw\u00f3w i st\u0105d w\u0142a\u015bnie bior\u0105 si\u0119 wzmo\u017cone dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n W zakresie \u0142agodzenia b\u00f3lu miesi\u0105czkowego stosuje si\u0119 wiele metod \u2013 od behawioralnych, przez alternatywne, po farmakologiczne (nie wspominaj\u0105c o metodach operacyjnych, kt\u00f3re bywaj\u0105 konieczne np. w endometriozie – w tym przypadku s\u0105 one jednak odpowiedzi\u0105 na sam\u0105 chorob\u0119, a efekt ograniczenia b\u00f3lu jest niejako dodatkowym zyskiem z leczenia).\u00a0<\/p>\n\n\n\n W wielu przypadkach sposobem na bolesne miesi\u0105czki jest zmiana stylu \u017cycia<\/strong> \u2013 odpowiednie od\u017cywianie, redukcja stresu, prawid\u0142owa d\u0142ugo\u015b\u0107 snu, aktywno\u015b\u0107 fizyczna. Zwykle \u2013 je\u015bli powy\u017csze sposoby nie pomagaj\u0105 \u2013 si\u0119ga si\u0119 po dost\u0119pne bez recepty leki przeciwb\u00f3lowe. Farmaceutykami z wyboru s\u0105 tu niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), kt\u00f3re mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 np. z lekami rozkurczowymi. Najpopularniejsz\u0105 substancj\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do grupy NLPZ jest ibuprofen. <\/p>\n\n\n\n Dlaczego to w\u0142a\u015bnie o nich mowa? <\/strong>Poniewa\u017c NLPZ s\u0105 inhibitorami syntezy prostaglandyn, czyli zmniejszaj\u0105 szybko\u015b\u0107 oraz nat\u0119\u017cenie syntetyzowania opisanych ju\u017c wcze\u015bniej prostaglandyn. Co wa\u017cne, niekt\u00f3re osoby si\u0119gaj\u0105 w takich sytuacjach tak\u017ce po paracetamol, lecz nie jest to zalecane \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 mechanizm powstawania b\u00f3lu menstruacyjnego, jest to lek nieskuteczny (nie ma bowiem w\u0142a\u015bciwo\u015bci, jakie posiadaj\u0105 substancje z grupy NLPZ w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119dem prostaglandyn).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o inne formy farmakoterapii, wskazane mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 stosowanie lek\u00f3w hormonalnych. <\/strong>W celu \u0142agodzenia b\u00f3lu miesi\u0105czkowego, niekt\u00f3rym kobietom przypisuje si\u0119 m.in. doustne \u015brodki antykoncepcyjne<\/a>. Pozwalaj\u0105 one zredukowa\u0107 poziom wydzielanych prostaglandyn, a tak\u017ce mog\u0105 wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w mechanizmie bloku wydzielania enzym\u00f3w stanu zapalnego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce o metodach alternatywnych, przyk\u0142adowo elektroterapii. Wskazuje si\u0119 przede wszystkim na przezsk\u00f3rn\u0105 elektryczn\u0105 stymulacj\u0119 nerw\u00f3w TENS (ang. transcutaneous electrical nerve stimulation<\/em>). Emitowane przez odpowiednie urz\u0105dzenie pr\u0105dy oddzia\u0142uj\u0105 na aktywno\u015b\u0107 nerw\u00f3w, co umo\u017cliwia zniesienie odczu\u0107 b\u00f3lowych. Dodatkowo, pr\u0105dy TENS o niskiej cz\u0119stotliwo\u015bci pobudzaj\u0105 wydzielanie beta-endorfin \u2013 cia\u0142o produkuje je w naturalny spos\u00f3b, a ich dzia\u0142anie wp\u0142ywa na niwelowanie nieprzyjemnych dozna\u0144. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce stosowanie tego typu metod nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 z ginekologiem<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
\n \n
<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\nZaburzenia cyklu \u2013 na jakie objawy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nBardzo rzadkie miesi\u0105czki\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Zbyt cz\u0119ste krwawienia menstruacyjne\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Sk\u0105pe miesi\u0105czkowanie <\/h3>\n\n\n\n
Bardzo obfite i d\u0142ugo trwaj\u0105ce miesi\u0105czki\u202f <\/h3>\n\n\n\n
Zanik miesi\u0105czki <\/h3>\n\n\n\n
Dlaczego okres boli?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nSposoby na b\u00f3l miesi\u0105czkowy <\/h2>\n\n\n\n
![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")