Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest za\u0107ma?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rodzaje za\u0107my\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny za\u0107my?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy za\u0107my\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da rozpoznanie za\u0107my?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak leczy\u0107 za\u0107m\u0119?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy mo\u017cliwe jest ca\u0142kowite wyleczenie za\u0107my?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy istniej\u0105 przeciwwskazania do operacji za\u0107my?\u202f <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 powik\u0142ania nieleczonej za\u0107my?\u202f <\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest za\u0107ma?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Za\u0107ma, inaczej okre\u015blana jako katarakta, to nic innego, jak zm\u0119tnienie soczewki oka. Wed\u0142ug WHO za\u0107ma odpowiada nawet za 50% przypadk\u00f3w upo\u015bledzenia wzroku na \u015bwiecie. Dlaczego? <\/strong>Uk\u0142ad optyczny oka tworzy kilka element\u00f3w:\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- rog\u00f3wka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ciecz wodnista,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- soczewka oka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cia\u0142o szkliste oka.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Elementy te odpowiadaj\u0105 za prawid\u0142owe za\u0142amywanie si\u0119 \u015bwiat\u0142a i jego ogniskowanie na siatk\u00f3wce, co w efekcie umo\u017cliwia prawid\u0142owe widzenie. W sytuacji, kiedy soczewka oka ulega zm\u0119tnieniu, przenikanie promieni \u015bwietlnych staje si\u0119 utrudnione, a ostro\u015b\u0107 widzenia pogarsza si\u0119.\u202f <\/p>\n\n\n\n
\nZa\u0107ma stanowi oko\u0142o 50% wszystkich przypadk\u00f3w problem\u00f3w ze wzrokiem na \u015bwiecie.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Przyczyny pojawienia si\u0119 za\u0107my s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne – pocz\u0105wszy od naturalnych proces\u00f3w starzenia si\u0119 organizmu, a\u017c po konsekwencje przyjmowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w. Z tego powodu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka rodzaj\u00f3w za\u0107my.\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nRodzaje za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej za\u0107ma diagnozowana jest u pacjent\u00f3w po 50. roku \u017cycia, mo\u017ce ona dotyka\u0107 r\u00f3wnie\u017c m\u0142odszych pacjent\u00f3w – w tym nawet dzieci. <\/p>\n\n\n\n
W zale\u017cno\u015bci od\u202f pacjenta, przyczyn i lokalizacji zmian, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107my:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- za\u0107ma wrodzona<\/strong> – dolegliwo\u015b\u0107, pojawiaj\u0105ca si\u0119 u noworodk\u00f3w lub dzieci w pierwszych latach \u017cycia, u pod\u0142o\u017ca kt\u00f3rej le\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju zaburzenia metaboliczne lub choroby genetyczne, a tak\u017ce wp\u0142yw infekcji wirusowyc<\/a>h lub lek\u00f3w, przyjmowanych przez kobiet\u0119 w trakcie ci\u0105\u017cy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma starcza (katarakta starcza, degeneracyjna)<\/strong> – najcz\u0119\u015bciej diagnozowany typ za\u0107my, w przypadku kt\u00f3rego zmiany rozwijaj\u0105 si\u0119 latami, stopniowo prowadz\u0105c do ca\u0142kowitej utraty wzroku,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma wik\u0142aj\u0105ca<\/strong> – diagnozowana w przypadku, gdy zm\u0119tnienie soczewki oka jest efektem innych chor\u00f3b w obr\u0119bie ga\u0142ki ocznej, takich jak jaskra czy wady wzroku lub te\u017c chor\u00f3b og\u00f3lnoustrojowych, w tym cukrzycy<\/a>. Do tej grupy zalicza si\u0119 tak\u017ce zm\u0119tnienie soczewki, wywo\u0142ane urazami ga\u0142ki ocznej.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/oko-z-zacma-bez-1024x755.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nW zale\u017cno\u015bci od lokalizacji zm\u0119tnienia soczewki, mo\u017ce to by\u0107:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- za\u0107ma korowa<\/strong> – gdy zm\u0119tnienie wyst\u0119puje na obwodzie soczewki – cz\u0119sto przyjmuje kszta\u0142t klina lub szprychy, a w jej przebiegu wyst\u0119puje tak\u017ce podw\u00f3jne widzenie i zbielenie soczewki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma podtorebkowa tylna (czaszowata)<\/strong> – zm\u0119tnienie tylnej torebki soczewki, cz\u0119sto diagnozowane u os\u00f3b m\u0142odych; jej cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest rozszczepienie \u015bwiat\u0142a, powoduj\u0105ce gorsze widzenie (zw\u0142aszcza przy jasnym \u015bwietle),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma j\u0105drowa<\/strong> – powoduje centralne zm\u0119tnienie soczewki oka; jako jedyna mo\u017ce powodowa\u0107 pozorn\u0105 popraw\u0119 widzenia z bliska i pogorszenie widzenia z daleka, dodatkowo widziany obraz mo\u017ce by\u0107 za\u017c\u00f3\u0142cony,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma b\u0142oniasta<\/strong> – wyst\u0119puje, gdy dochodzi do przerwania ci\u0105g\u0142o\u015bci torebki soczewki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma biegunowa<\/strong> – zm\u0119tnienie, zlokalizowane jest w przedniej lub tylnej torebce,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma warstwowa<\/strong> – zmiany zlokalizowane s\u0105 obwodzie soczewki i w ma\u0142ym stopniu obejmuj\u0105 jej centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na stopie\u0144 zm\u0119tnienia soczewki, wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cemy z kolei:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- za\u0107m\u0119 pocz\u0105tkow\u0105 – gdy zmiany obejmuj\u0105 jedynie cz\u0119\u015b\u0107 soczewki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107m\u0119 dojrza\u0142\u0105 – gdy zm\u0119tnienie obejmuje ca\u0142\u0105 soczewk\u0119,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107m\u0119 przejrza\u0142\u0105 – gdy dochodzi do obkurczenia i zniszczenia soczewki, a co za tym idzie, do ca\u0142kowitej utraty wzroku.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Przyczyny za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015bci z nas wydaje si\u0119, \u017ce za\u0107ma to schorzenie, dotykaj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie os\u00f3b starszych. Prawd\u0105 jest, \u017ce faktycznie najcz\u0119\u015bciej dotyka ona osoby po 60. roku \u017cycia, co jest spowodowane zmianami degeneracyjnymi, jednak zaawansowany wiek nie jest jedyn\u0105 przyczyn\u0105 jej wyst\u0119powania. Obni\u017cenie ostro\u015bci wzroku, spowodowane za\u0107m\u0105, mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c charakter wrodzony, a na jej wyst\u0119powanie sk\u0142ada si\u0119 wiele czynnik\u00f3w.\u202f <\/p>\n\n\n\n
Za\u0107ma wrodzona najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zana jest z:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- zaka\u017ceniem w okresie prenatalnym – m.in. wirusem r\u00f3\u017cyczki<\/a>, CMV<\/a> (cytomegalowirusem), wirusem opryszczki czy wirusami, odpowiadaj\u0105cymi za wirusowe zapalenie w\u0105troby,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105 dziecka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zaburzeniami metabolicznymi, np. niedoborem galaktokinazy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- wadami genetycznymi, takimi jak zesp\u00f3\u0142 Downa (trisomia 21. pary chromosom\u00f3w), zesp\u00f3\u0142 Edwardsa (trisomia 18. pary chromosom\u00f3w) czy zesp\u00f3\u0142 Patau (trisomia 13. pary chromosom\u00f3w),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- czynnikami toksycznymi, takimi jak promieniowanie jonizuj\u0105ce czy niekt\u00f3re leki, kt\u00f3re by\u0142y przyjmowane przez matk\u0119 w trakcie ci\u0105\u017cy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- schorzeniami ga\u0142ki ocznej, takimi jak retinopatia wcze\u015bniak\u00f3w, odwarstwienie siatk\u00f3wki, ma\u0142oocze, siatk\u00f3wczak itp.,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- wadami dziedzicznymi.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pozosta\u0142e przyczyny za\u0107my to: \u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- zmiany, zwi\u0105zane z naturalnym procesem starzenia si\u0119 organizmu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- urazy ga\u0142ki ocznej,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce, w tym zw\u0142aszcza cukrzyca<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stany zapalne struktur ga\u0142ki ocznej, m.in. rog\u00f3wki, b\u0142ony naczyniowej czy tward\u00f3wki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- d\u0142ugotrwa\u0142e odwarstwienie siatk\u00f3wki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- guz wewn\u0105trzga\u0142kowy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- niedoczynno\u015b\u0107 przytarczyc,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- atopowe zapalenie sk\u00f3ry<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zabiegi operacyjne w obr\u0119bie ga\u0142ki ocznej,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przyjmowanie lek\u00f3w sterydowych.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Objawy za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Za\u0107ma to podst\u0119pna choroba, kt\u00f3ra w pocz\u0105tkowym stadium pozostaje praktycznie niezauwa\u017calna. Zm\u0119tnienie soczewki nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi, charakterystycznymi objawami za\u0107my, a je\u017celi takowe wyst\u0119puj\u0105, to cz\u0119sto s\u0105 one przez nas bagatelizowane. Z tego powodu do okulisty zg\u0142aszamy si\u0119 w bardziej zaawansowanych stadiach choroby, gdy pojawia si\u0119 znaczne pogorszenie widzenia. Zmiany, wywo\u0142ane przez poszczeg\u00f3lne rodzaje za\u0107my, mog\u0105 zachodzi\u0107 w jednym lub w obu oczach, jednak tempo ich rozwoju mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cne w ka\u017cdym z nich.\u202f <\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 pierwsze objawy za\u0107my? Nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innymi:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- szybsze ni\u017c dotychczas zm\u0119czenie oczu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przymglone widzenie, zniekszta\u0142cone kszta\u0142ty, co sk\u0142ania do nadmiernego pocierania oczu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszona wra\u017cliwo\u015b\u0107 oczu w jasnym o\u015bwietleniu.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Z czasem rozwijaj\u0105 si\u0119 kolejne, typowe objawy za\u0107my:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- pogorszenie ostro\u015bci wzroku,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- pog\u0142\u0119biaj\u0105ca si\u0119 kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015bci z doborem okular\u00f3w,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zmiana koloru \u017arenicy z czarnego na bia\u0142awy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- podw\u00f3jne widzenie przedmiot\u00f3w,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia rozpoznawania kolor\u00f3w (wydaj\u0105 si\u0119 one bledsze, mniej jaskrawe),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015bci w samodzielnym poruszaniu si\u0119 (gdy zmiany s\u0105 na tyle zaawansowane, \u017ce pacjent widzi tylko zarys przedmiot\u00f3w).\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lnym przypadkiem jest za\u0107ma wrodzona, kt\u00f3rej jedynym objawem przez d\u0142ugi czas mog\u0105 by\u0107 zaburzenia ostro\u015bci wzroku. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym charakterystyczny odruch oczno-palcowy (uciskanie oka palcami lub pi\u0105stk\u0105). Dopiero p\u00f3\u017aniej u maluch\u00f3w mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 zmian\u0119 koloru \u017arenicy na szary. U starszych dzieci zaobserwowa\u0107 mo\u017cna z kolei problemy z poruszaniem si\u0119 czy przysuwanie r\u00f3\u017cnego rodzaju przedmiot\u00f3w blisko oczu.\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak wygl\u0105da rozpoznanie za\u0107my?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c objawy za\u0107my s\u0105 pocz\u0105tkowo ma\u0142o charakterystyczne i niezbyt uci\u0105\u017cliwe dla pacjent\u00f3w, cz\u0119sto jest ona diagnozowana przypadkiem, w ramach kontrolnych bada\u0144 u okulisty<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\nPodstaw\u0119 rozpoznania za\u0107my stanowi bowiem badanie dna oka oraz badania przy u\u017cyciu lampy szczelinowej, kt\u00f3ra pozwala na ocen\u0119 stopnia zm\u0119tnienia soczewki. Jest to badanie nieinwazyjne, wymaga jednak podania pacjentowi specjalnych kropli, rozszerzaj\u0105cych \u017arenic\u0119. Wykonanie kontroli dna oka i przejrzysto\u015bci soczewki, uzupe\u0142nione o wnikliwy wywiad lekarski, jest wystarczaj\u0105ce do postawienia diagnozy.\u202f <\/p>\n\n\n\n
Wyj\u0105tek stanowi wyst\u0119powanie za\u0107my dojrza\u0142ej<\/strong>, w przypadku kt\u00f3rej zm\u0119tnienie soczewki jest na tyle du\u017ce, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015bci dokonania oceny dna oka za pomoc\u0105 wziernika okulistycznego. W tym przypadku konieczne jest przeprowadzenie badania USG<\/a> ga\u0142ki ocznej. Pozwala ono stwierdzi\u0107 czy opr\u00f3cz dolegliwo\u015bci, jak\u0105 jest za\u0107ma starcza, nie wyst\u0119puj\u0105 te\u017c inne schorzenia, jak np. odwarstwienie siatk\u00f3wki lub guz w obr\u0119bie oka.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak leczy\u0107 za\u0107m\u0119?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Leczenie za\u0107my w du\u017cej mierze zale\u017cy od tego, z jak\u0105 jej postaci\u0105 mamy do czynienia. Je\u017celi za\u0107ma zosta\u0142a wykryta na wczesnym etapie rozwoju, okulista zaleca pacjentom stosowanie specjalnych kropli, aplikowanych bezpo\u015brednio na ga\u0142k\u0119 oczn\u0105. Nie s\u0105 one w stanie wyleczy\u0107 za\u0107my, jednak op\u00f3\u017aniaj\u0105 nieco post\u0119powanie zmian.\u202f <\/p>\n\n\n\n
\nWczesna za\u0107ma mo\u017ce by\u0107 leczona specjalnymi kroplami, aplikowanymi na ga\u0142k\u0119 oczn\u0105. Pozwala to na op\u00f3\u017anienie post\u0119powania zmian w soczewce.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Je\u017celi mamy jednak do czynienia z zaawansowanymi zmianami lub u pacjenta wyst\u0119puje za\u0107ma wrodzona b\u0105d\u017a powik\u0142ana, jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia jest przeprowadzenie operacji za\u0107my<\/strong>. Polega ona na usuni\u0119ciu uszkodzonej soczewki i zast\u0105pieniu jej now\u0105, sztuczn\u0105 soczewk\u0105. W przypadku za\u0107my wrodzonej, operacja przeprowadzana jest ju\u017c w pierwszych tygodniach \u017cycia dziecka, co w po\u0142\u0105czeniu z odpowiedni\u0105 rehabilitacj\u0105 umo\u017cliwia mu prawid\u0142owy rozw\u00f3j.\u202f <\/p>\n\n\n\nOperacja za\u0107my wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym. Najcz\u0119\u015bciej do usuni\u0119cia uszkodzonej soczewki wykorzystuje si\u0119 ultrad\u017awi\u0119ki (tzw. fakoemulsyfikacja), co pozwala znacz\u0105co ograniczy\u0107 szeroko\u015b\u0107 ci\u0119cia rog\u00f3wki (do zaledwie 3 mm). Zabieg trwa od kilkunastu do kilkudziesi\u0119ciu minut i nie wymaga hospitalizacji. Gdy u pacjenta za\u0107ma wyst\u0119puje w obu oczach, w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cna je zoperowa\u0107 tego samego dnia. Jest to tzw. natychmiastowa sekwencyjna obustronna operacja za\u0107my (ISBCS)<\/strong>. Powik\u0142ania po zabiegu s\u0105 mo\u017cliwe, ale wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tkowo rzadko. Coraz popularniejsze jest tak\u017ce laserowe usuwanie za\u0107my, czyli femtofakoemulsyfikacja.\u202f <\/p>\n\n\n\nCo w sytuacji, gdy pacjent nie chce lub nie mo\u017ce skorzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci, jak\u0105 jest wszczepienie sztucznej soczewki, a mimo to chce mie\u0107 wykonan\u0105 operacj\u0119 za\u0107my? Wtedy, po zabiegu konieczne jest stosowanie silnych, skupiaj\u0105cych okular\u00f3w lub soczewek kontaktowych<\/a>.\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\nJak wygl\u0105da rekonwalescencja po zabiegu? <\/strong>Dzie\u0144 po zabiegu pacjent powinien by\u0107 poddany kontroli. Przez 4 tygodnie po operacji, konieczne jest r\u00f3wnie\u017c stosowanie specjalnych kropli sterydowych i kropli z antybiotykiem. Przez pierwsze kilka miesi\u0119cy nale\u017cy tak\u017ce unika\u0107 wysi\u0142ku fizycznego, wstrz\u0105s\u00f3w i pocierania oczu – tak, by unikn\u0105\u0107 przesuni\u0119cia si\u0119 sztucznej soczewki.\u202f <\/p>\n\n\n\nPopraw\u0119 widzenia obserwuje si\u0119 ju\u017c w ci\u0105gu kilku pierwszych dni po zabiegu – z czasem obraz staje si\u0119 coraz bardziej ostry, a kolory ja\u015bniejsze.\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy da si\u0119 zapobiec za\u0107mie lub ca\u0142kowicie j\u0105 wyleczy\u0107?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Za\u0107ma to choroba, kt\u00f3rej nie da si\u0119 zapobiec w 100%, gdy\u017c jest w pewnym stopniu zwi\u0105zana z naturalnym starzeniem si\u0119 organizmu. Mo\u017cna jednak op\u00f3\u017ani\u0107 jej pojawienie si\u0119 lub spowolni\u0107 tempo rozwoju – tak, aby nie dosz\u0142o do ca\u0142kowitej utraty wzroku. Podstaw\u0105 s\u0105 tu takie dzia\u0142ania, jak:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- unikanie silnego promieniowania s\u0142onecznego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- unikanie promieniowania, emitowanego przez ekrany i urz\u0105dzenia elektroniczne (tzw. \u015bwiat\u0142o niebieskie),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- regularne badania wzroku.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czy za\u0107m\u0119 mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/strong> Operacja za\u0107my, po\u0142\u0105czona ze wszczepieniem sztucznej soczewki, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w (nawet 90%) pozwala na trwa\u0142e usuni\u0119cie zmian i znacz\u0105c\u0105 popraw\u0119 ostro\u015bci widzenia. Umo\u017cliwia to powr\u00f3t do wykonywania normalnych czynno\u015bci i znacz\u0105co poprawia komfort codziennego \u017cycia. Je\u017celi jednak problemy z widzeniem wci\u0105\u017c wyst\u0119puj\u0105, mo\u017cliwe, \u017ce dosz\u0142o ju\u017c do innych zmian degeneracyjnych w obr\u0119bie narz\u0105du wzroku.\u202f <\/p>\n\n\n\n\nZabieg chirurgiczny to obecnie najlepsza dost\u0119pna forma leczenia za\u0107my, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 ponad 90% skuteczno\u015bci\u0105.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
U niewielkiego odsetka pacjent\u00f3w po operacji usuni\u0119cia za\u0107my dochodzi do cz\u0119\u015bciowego zm\u0119tnienia tylnej torebki soczewki. Wtedy laserowo wykonuje si\u0119 otw\u00f3r w torebce, co pozwala na przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej ostro\u015bci wzroku.\u202f <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOperacja za\u0107my – przeciwwskazania<\/h2>\n\n\n\n
Cho\u0107 operacja usuni\u0119cia za\u0107my jest zabiegiem szybkim i bezpiecznym, niewymagaj\u0105cym hospitalizacji, nie w ka\u017cdym przypadku mo\u017ce zosta\u0107 wykonana. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych przeciwwskaza\u0144 s\u0105:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- aktywny stan zapalny w organizmie lub infekcja wirusowa<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- og\u00f3lny z\u0142y stan zdrowia,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- odwarstwienie siatk\u00f3wki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- jaskra,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- sto\u017cek rog\u00f3wki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zmiany na dnie oka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- opadanie powiek,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zaawansowana, nieustabilizowana cukrzyca lub inne schorzenia metaboliczne,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- schorzenia neurologiczne, m.in. padaczka, drgawki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- alergia,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ci\u0105\u017ca i okres karmienia piersi\u0105.<\/a>\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czym jest za\u0107ma?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Za\u0107ma, inaczej okre\u015blana jako katarakta, to nic innego, jak zm\u0119tnienie soczewki oka. Wed\u0142ug WHO za\u0107ma odpowiada nawet za 50% przypadk\u00f3w upo\u015bledzenia wzroku na \u015bwiecie. Dlaczego? <\/strong>Uk\u0142ad optyczny oka tworzy kilka element\u00f3w:\u202f <\/p>\n\n\n\n Elementy te odpowiadaj\u0105 za prawid\u0142owe za\u0142amywanie si\u0119 \u015bwiat\u0142a i jego ogniskowanie na siatk\u00f3wce, co w efekcie umo\u017cliwia prawid\u0142owe widzenie. W sytuacji, kiedy soczewka oka ulega zm\u0119tnieniu, przenikanie promieni \u015bwietlnych staje si\u0119 utrudnione, a ostro\u015b\u0107 widzenia pogarsza si\u0119.\u202f <\/p>\n\n\n\n Za\u0107ma stanowi oko\u0142o 50% wszystkich przypadk\u00f3w problem\u00f3w ze wzrokiem na \u015bwiecie.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Przyczyny pojawienia si\u0119 za\u0107my s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne – pocz\u0105wszy od naturalnych proces\u00f3w starzenia si\u0119 organizmu, a\u017c po konsekwencje przyjmowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w. Z tego powodu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka rodzaj\u00f3w za\u0107my.\u202f <\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej za\u0107ma diagnozowana jest u pacjent\u00f3w po 50. roku \u017cycia, mo\u017ce ona dotyka\u0107 r\u00f3wnie\u017c m\u0142odszych pacjent\u00f3w – w tym nawet dzieci. <\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od\u202f pacjenta, przyczyn i lokalizacji zmian, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107my:\u202f <\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od lokalizacji zm\u0119tnienia soczewki, mo\u017ce to by\u0107:\u202f <\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na stopie\u0144 zm\u0119tnienia soczewki, wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cemy z kolei:\u202f <\/p>\n\n\n\n Wi\u0119kszo\u015bci z nas wydaje si\u0119, \u017ce za\u0107ma to schorzenie, dotykaj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie os\u00f3b starszych. Prawd\u0105 jest, \u017ce faktycznie najcz\u0119\u015bciej dotyka ona osoby po 60. roku \u017cycia, co jest spowodowane zmianami degeneracyjnymi, jednak zaawansowany wiek nie jest jedyn\u0105 przyczyn\u0105 jej wyst\u0119powania. Obni\u017cenie ostro\u015bci wzroku, spowodowane za\u0107m\u0105, mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c charakter wrodzony, a na jej wyst\u0119powanie sk\u0142ada si\u0119 wiele czynnik\u00f3w.\u202f <\/p>\n\n\n\n Za\u0107ma wrodzona najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zana jest z:\u202f <\/p>\n\n\n\n Pozosta\u0142e przyczyny za\u0107my to: \u202f <\/p>\n\n\n\n Za\u0107ma to podst\u0119pna choroba, kt\u00f3ra w pocz\u0105tkowym stadium pozostaje praktycznie niezauwa\u017calna. Zm\u0119tnienie soczewki nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi, charakterystycznymi objawami za\u0107my, a je\u017celi takowe wyst\u0119puj\u0105, to cz\u0119sto s\u0105 one przez nas bagatelizowane. Z tego powodu do okulisty zg\u0142aszamy si\u0119 w bardziej zaawansowanych stadiach choroby, gdy pojawia si\u0119 znaczne pogorszenie widzenia. Zmiany, wywo\u0142ane przez poszczeg\u00f3lne rodzaje za\u0107my, mog\u0105 zachodzi\u0107 w jednym lub w obu oczach, jednak tempo ich rozwoju mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cne w ka\u017cdym z nich.\u202f <\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 pierwsze objawy za\u0107my? Nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innymi:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Z czasem rozwijaj\u0105 si\u0119 kolejne, typowe objawy za\u0107my:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnym przypadkiem jest za\u0107ma wrodzona, kt\u00f3rej jedynym objawem przez d\u0142ugi czas mog\u0105 by\u0107 zaburzenia ostro\u015bci wzroku. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym charakterystyczny odruch oczno-palcowy (uciskanie oka palcami lub pi\u0105stk\u0105). Dopiero p\u00f3\u017aniej u maluch\u00f3w mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 zmian\u0119 koloru \u017arenicy na szary. U starszych dzieci zaobserwowa\u0107 mo\u017cna z kolei problemy z poruszaniem si\u0119 czy przysuwanie r\u00f3\u017cnego rodzaju przedmiot\u00f3w blisko oczu.\u202f <\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c objawy za\u0107my s\u0105 pocz\u0105tkowo ma\u0142o charakterystyczne i niezbyt uci\u0105\u017cliwe dla pacjent\u00f3w, cz\u0119sto jest ona diagnozowana przypadkiem, w ramach kontrolnych bada\u0144 u okulisty<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\n Podstaw\u0119 rozpoznania za\u0107my stanowi bowiem badanie dna oka oraz badania przy u\u017cyciu lampy szczelinowej, kt\u00f3ra pozwala na ocen\u0119 stopnia zm\u0119tnienia soczewki. Jest to badanie nieinwazyjne, wymaga jednak podania pacjentowi specjalnych kropli, rozszerzaj\u0105cych \u017arenic\u0119. Wykonanie kontroli dna oka i przejrzysto\u015bci soczewki, uzupe\u0142nione o wnikliwy wywiad lekarski, jest wystarczaj\u0105ce do postawienia diagnozy.\u202f <\/p>\n\n\n\n Wyj\u0105tek stanowi wyst\u0119powanie za\u0107my dojrza\u0142ej<\/strong>, w przypadku kt\u00f3rej zm\u0119tnienie soczewki jest na tyle du\u017ce, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015bci dokonania oceny dna oka za pomoc\u0105 wziernika okulistycznego. W tym przypadku konieczne jest przeprowadzenie badania USG<\/a> ga\u0142ki ocznej. Pozwala ono stwierdzi\u0107 czy opr\u00f3cz dolegliwo\u015bci, jak\u0105 jest za\u0107ma starcza, nie wyst\u0119puj\u0105 te\u017c inne schorzenia, jak np. odwarstwienie siatk\u00f3wki lub guz w obr\u0119bie oka.\u202f <\/p>\n\n\n\n Leczenie za\u0107my w du\u017cej mierze zale\u017cy od tego, z jak\u0105 jej postaci\u0105 mamy do czynienia. Je\u017celi za\u0107ma zosta\u0142a wykryta na wczesnym etapie rozwoju, okulista zaleca pacjentom stosowanie specjalnych kropli, aplikowanych bezpo\u015brednio na ga\u0142k\u0119 oczn\u0105. Nie s\u0105 one w stanie wyleczy\u0107 za\u0107my, jednak op\u00f3\u017aniaj\u0105 nieco post\u0119powanie zmian.\u202f <\/p>\n\n\n\n Wczesna za\u0107ma mo\u017ce by\u0107 leczona specjalnymi kroplami, aplikowanymi na ga\u0142k\u0119 oczn\u0105. Pozwala to na op\u00f3\u017anienie post\u0119powania zmian w soczewce.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Je\u017celi mamy jednak do czynienia z zaawansowanymi zmianami lub u pacjenta wyst\u0119puje za\u0107ma wrodzona b\u0105d\u017a powik\u0142ana, jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia jest przeprowadzenie operacji za\u0107my<\/strong>. Polega ona na usuni\u0119ciu uszkodzonej soczewki i zast\u0105pieniu jej now\u0105, sztuczn\u0105 soczewk\u0105. W przypadku za\u0107my wrodzonej, operacja przeprowadzana jest ju\u017c w pierwszych tygodniach \u017cycia dziecka, co w po\u0142\u0105czeniu z odpowiedni\u0105 rehabilitacj\u0105 umo\u017cliwia mu prawid\u0142owy rozw\u00f3j.\u202f <\/p>\n\n\n\n Operacja za\u0107my wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym. Najcz\u0119\u015bciej do usuni\u0119cia uszkodzonej soczewki wykorzystuje si\u0119 ultrad\u017awi\u0119ki (tzw. fakoemulsyfikacja), co pozwala znacz\u0105co ograniczy\u0107 szeroko\u015b\u0107 ci\u0119cia rog\u00f3wki (do zaledwie 3 mm). Zabieg trwa od kilkunastu do kilkudziesi\u0119ciu minut i nie wymaga hospitalizacji. Gdy u pacjenta za\u0107ma wyst\u0119puje w obu oczach, w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cna je zoperowa\u0107 tego samego dnia. Jest to tzw. natychmiastowa sekwencyjna obustronna operacja za\u0107my (ISBCS)<\/strong>. Powik\u0142ania po zabiegu s\u0105 mo\u017cliwe, ale wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tkowo rzadko. Coraz popularniejsze jest tak\u017ce laserowe usuwanie za\u0107my, czyli femtofakoemulsyfikacja.\u202f <\/p>\n\n\n\n Co w sytuacji, gdy pacjent nie chce lub nie mo\u017ce skorzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci, jak\u0105 jest wszczepienie sztucznej soczewki, a mimo to chce mie\u0107 wykonan\u0105 operacj\u0119 za\u0107my? Wtedy, po zabiegu konieczne jest stosowanie silnych, skupiaj\u0105cych okular\u00f3w lub soczewek kontaktowych<\/a>.\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\n Jak wygl\u0105da rekonwalescencja po zabiegu? <\/strong>Dzie\u0144 po zabiegu pacjent powinien by\u0107 poddany kontroli. Przez 4 tygodnie po operacji, konieczne jest r\u00f3wnie\u017c stosowanie specjalnych kropli sterydowych i kropli z antybiotykiem. Przez pierwsze kilka miesi\u0119cy nale\u017cy tak\u017ce unika\u0107 wysi\u0142ku fizycznego, wstrz\u0105s\u00f3w i pocierania oczu – tak, by unikn\u0105\u0107 przesuni\u0119cia si\u0119 sztucznej soczewki.\u202f <\/p>\n\n\n\n Popraw\u0119 widzenia obserwuje si\u0119 ju\u017c w ci\u0105gu kilku pierwszych dni po zabiegu – z czasem obraz staje si\u0119 coraz bardziej ostry, a kolory ja\u015bniejsze.\u202f <\/p>\n\n\n\n Za\u0107ma to choroba, kt\u00f3rej nie da si\u0119 zapobiec w 100%, gdy\u017c jest w pewnym stopniu zwi\u0105zana z naturalnym starzeniem si\u0119 organizmu. Mo\u017cna jednak op\u00f3\u017ani\u0107 jej pojawienie si\u0119 lub spowolni\u0107 tempo rozwoju – tak, aby nie dosz\u0142o do ca\u0142kowitej utraty wzroku. Podstaw\u0105 s\u0105 tu takie dzia\u0142ania, jak:\u202f <\/p>\n\n\n\n Czy za\u0107m\u0119 mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/strong> Operacja za\u0107my, po\u0142\u0105czona ze wszczepieniem sztucznej soczewki, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w (nawet 90%) pozwala na trwa\u0142e usuni\u0119cie zmian i znacz\u0105c\u0105 popraw\u0119 ostro\u015bci widzenia. Umo\u017cliwia to powr\u00f3t do wykonywania normalnych czynno\u015bci i znacz\u0105co poprawia komfort codziennego \u017cycia. Je\u017celi jednak problemy z widzeniem wci\u0105\u017c wyst\u0119puj\u0105, mo\u017cliwe, \u017ce dosz\u0142o ju\u017c do innych zmian degeneracyjnych w obr\u0119bie narz\u0105du wzroku.\u202f <\/p>\n\n\n\n Zabieg chirurgiczny to obecnie najlepsza dost\u0119pna forma leczenia za\u0107my, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 ponad 90% skuteczno\u015bci\u0105.\u202f <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n U niewielkiego odsetka pacjent\u00f3w po operacji usuni\u0119cia za\u0107my dochodzi do cz\u0119\u015bciowego zm\u0119tnienia tylnej torebki soczewki. Wtedy laserowo wykonuje si\u0119 otw\u00f3r w torebce, co pozwala na przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej ostro\u015bci wzroku.\u202f <\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 operacja usuni\u0119cia za\u0107my jest zabiegiem szybkim i bezpiecznym, niewymagaj\u0105cym hospitalizacji, nie w ka\u017cdym przypadku mo\u017ce zosta\u0107 wykonana. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych przeciwwskaza\u0144 s\u0105:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n
\n
Rodzaje za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
<\/figure>\n\n\n\n\n
\n
Przyczyny za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Objawy za\u0107my\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Jak wygl\u0105da rozpoznanie za\u0107my?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Jak leczy\u0107 za\u0107m\u0119?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
Czy da si\u0119 zapobiec za\u0107mie lub ca\u0142kowicie j\u0105 wyleczy\u0107?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Operacja za\u0107my – przeciwwskazania<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/okulista-konsultacja.webp\")