Spis tre\u015bci: <\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest holter EKG i na jakiej zasadzie dzia\u0142a? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kiedy za\u0142o\u017cy\u0107 holter EKG \u2013 wskazania <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak przebiega i ile trwa badanie? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy do wykonania badania trzeba si\u0119 przygotowa\u0107? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czego nie mo\u017cna robi\u0107 podczas badania? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Ile czeka si\u0119 na wyniki? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
\u202fCzym jest holter EKG i na jakiej zasadzie dzia\u0142a? <\/h2>\n\n\n\n
Holter to nazwa urz\u0105dzenia, kt\u00f3re pozwala na d\u0142ugoczasowe monitorowanie elektrycznej czynno\u015bci serca w warunkach ambulatoryjnych<\/strong> (elektrokardiografia ambulatoryjna to w skr\u00f3cie AECG, ang. ambulatory electrocardiography<\/em>). Jego nazwa pochodzi od nazwiska wynalazcy, czyli Normana Holtera, kt\u00f3ry by\u0142 ameryka\u0144skim biofizykiem (1914-1983). Skonstruowa\u0142 sprz\u0119t, kt\u00f3ry \u2013 owszem \u2013 pozwala\u0142 monitorowa\u0107 wspomniany parametr przez wiele godzin i zapisywa\u0107 otrzymywane dane (wykorzystywano do tego fale radiowe). Wa\u017cy\u0142 on jednak ok. 38 kg, co znacznie utrudnia\u0142o codzienne funkcjonowanie pacjent\u00f3w i pacjentek. Patrz\u0105c na wsp\u00f3\u0142czesne sprz\u0119ty, jest to wr\u0119cz trudne do wyobra\u017cenia. <\/p>\n\n\n\nObecnie holtery EKG to cyfrowe urz\u0105dzenia, kt\u00f3re bez problemu mieszcz\u0105 si\u0119 w d\u0142oni<\/strong>. Mog\u0105 zapisa\u0107 wiele godzin danych na miniaturowych kartach pami\u0119ci (wsp\u00f3\u0142czesne metody sprawiaj\u0105, \u017ce czas badania mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 nawet do kilkunastu dni). Zwykle umieszcza si\u0119 je w futerale przypi\u0119tym w pasie, co sprawia, \u017ce zupe\u0142nie nie przeszkadzaj\u0105 w aktywno\u015bciach dnia codziennego, w tym tak\u017ce w spaniu czy pracy. Schowane pod ubraniem, s\u0105 w zasadzie niewidoczne, wi\u0119c bez problemu badanie mo\u017cna wykona\u0107 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdego dnia. <\/p>\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej s\u0105 to urz\u0105dzenia 3-kana\u0142owe, cho\u0107 dost\u0119pne s\u0105 tak\u017ce modele 12-kana\u0142owe (inaczej: 12-odprowadzeniowe), kt\u00f3re maj\u0105 10 elektrod \u2013 6 z nich to elektrody przedsercowe, a 4 \u2013 ko\u0144czynowe (cho\u0107 umieszczane na powierzchni klatki piersiowej). Tego typu rozwi\u0105zanie cechuje si\u0119 wysokim poziomem czu\u0142o\u015bci oraz swoisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wr\u0119cz por\u00f3wna\u0107 do wynik\u00f3w, osi\u0105ganych podczas EKG z pr\u00f3b\u0105 wysi\u0142kow\u0105. Tzw. \u201edwunastk\u0119\u201d stosuje si\u0119 jednak tylko w wybranych przypadkach, np. wtedy, gdy standardowe badanie 3-kana\u0142owe okazuje si\u0119 niewystarczaj\u0105ce do przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki [1, 2, 3, 4]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\nNale\u017cy wiedzie\u0107, \u017ce badanie holterowskie jest w pe\u0142ni bezpieczne dla os\u00f3b w ka\u017cdym wieku<\/strong> \u2013 od niemowl\u0105t, po senior\u00f3w. Co wi\u0119cej, jest nieinwazyjne, nie powoduje \u017cadnego b\u00f3lu czy innego rodzaju dyskomfortu. Nie ma zatem szczeg\u00f3lnych przeciwwskaza\u0144 do jego przeprowadzenia. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKiedy za\u0142o\u017cy\u0107 holter EKG? Wskazania <\/strong><\/h2>\n\n\n\nWskazania do przeprowadzenia 24-godzinnego badania metod\u0105 Holtera stanowi\u0105 ca\u0142kiem d\u0142ug\u0105 list\u0119, a niekt\u00f3re z nich nie kojarz\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio z problemami kadriologicznymi. Stworzeniem wytycznych w tym zakresie zaj\u0119\u0142y si\u0119 specjalistyczne grupy ekspert\u00f3w, jak np. International Society for Holter and Noninvasive Electrocardiology <\/em>(ISHNE), czyli mi\u0119dzynarodowe stowarzyszenie, zajmuj\u0105ce si\u0119 badaniami, wykonywanymi metod\u0105 Holtera oraz bezinwazyjn\u0105 elektrokardiologi\u0105 – np. American College of Cardiology<\/em> czy American Heart Association<\/em>. Wed\u0142ug ich zalecen badanie holterowskie EKG powinno by\u0107 zlecane m.in. w przypadku: <\/p>\n\n\n\n\n- omdle\u0144<\/a>, zawrot\u00f3w g\u0142owy lub zas\u0142abni\u0119\u0107, kt\u00f3rych przyczyna jest nieznana, <\/li>\n\n\n\n
- pojawiaj\u0105cych si\u0119 napadowo zaburze\u0144 rytmu serca, co cz\u0119sto okre\u015bla si\u0119 jako \u201eko\u0142atanie serca”, <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l\u00f3w zamostkowych, <\/li>\n\n\n\n
- napad\u00f3w braku tchu, <\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142ego zm\u0119czenia o nieznanej przyczynie, <\/li>\n\n\n\n
- duszno\u015bci wysi\u0142kowej (z\u0142ej tolerancji wysi\u0142ku fizycznego), <\/li>\n\n\n\n
- udaru niedokrwiennego m\u00f3zgu<\/a> o nieznanej przyczynie (je\u015bli wyst\u0119puje podejrzenie napadowego migotania lub trzepania przedsionk\u00f3w), <\/li>\n\n\n\n
- zespo\u0142u Wolffa-Parkinsona-White\u2019a (schorzenie wrodzone), <\/li>\n\n\n\n
- potrzeby skontrolowania pracy rozrusznika serca, <\/li>\n\n\n\n
- konieczno\u015bci oceny skuteczno\u015bci farmakoterapii antyarytmicznej, <\/li>\n\n\n\n
- u pacjent\u00f3w i pacjentek po przebytym zawale mi\u0119\u015bnia sercowego, <\/li>\n\n\n\n
- u pacjent\u00f3w i pacjentek z kardiomiopati\u0105 rozszerzeniow\u0105 lub przerostow\u0105, <\/li>\n\n\n\n
- u pacjent\u00f3w i pacjentek z bezdechem nocnym. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej, holter EKG mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny tak\u017ce w diagnostyce lub monitoringu leczenia, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym <\/strong>czy te\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaju wrodzonymi wadami serca<\/strong>. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to metoda, wykorzystywana nieraz \u201ew zast\u0119pstwie\u201d pr\u00f3by wysi\u0142kowej (w przypadkach, gdy jej wykonanie jest niemo\u017cliwe), a tak\u017ce przed niekt\u00f3rymi zabiegami operacyjnymi (np. by oceni\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia arytmii) [1, 4]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzebieg i czas trwania badania<\/h2>\n\n\n\n
Du\u017cym plusem badania EKG metod\u0105 Holtera jest nie tylko wspomniana wygoda, lecz tak\u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 jego przeprowadzenia. Urz\u0105dzenie wystarczy bowiem odpowiednio za\u0142o\u017cy\u0107 \u2013 rekomenduje si\u0119, by dokonywa\u0142 tego personel medyczny, cho\u0107 w niekt\u00f3rych przypadkach istnieje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego za\u0142o\u017cenia. Ca\u0142y proces polega na odpowiednim przymocowaniu elektrod. <\/strong>Co wa\u017cne, pocz\u0105tkowo nale\u017cy odt\u0142u\u015bci\u0107 sk\u00f3r\u0119 w miejscach ich przyklejenia. Dopiero po tej czynno\u015bci nakleja si\u0119 elektrody, do kt\u00f3rych przymocowane s\u0105 kable, po\u0142\u0105czone z rejestratorem. Rejestrator mo\u017cna za\u015b powiesi\u0107 na szyi lub przetrzymywa\u0107 w specjalnej saszetce, kt\u00f3r\u0105 przypina si\u0119 przy pasie. W momencie w\u0142\u0105czenia urz\u0105dzenia rozpoczyna si\u0119 zapis, kt\u00f3ry zwykle trwa 24 godziny<\/strong>. Zako\u0144czenie zapisu jest automatyczne lub wymaga pojawienia si\u0119 w plac\u00f3wce. <\/p>\n\n\n\nCo wa\u017cne, podczas badania poleca si\u0119 prowadzi\u0107 dziennik aktywno\u015bci, w kt\u00f3rym zapisywane s\u0105 istotne wydarzenia z danej doby, jak np. godzina przyj\u0119cia lek\u00f3w, czas treningu czy moment odczucia ko\u0142atania serca \u2013 to bardzo wa\u017cne z punktu widzenia diagnostyki. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"pakiet](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kardiolog-konsultacja.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja kardiologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Odczuwasz ko\u0142atanie serca lub Twoje ci\u015bnienie t\u0119tnicze cz\u0119sto odbiega od normy? Um\u00f3w wizyt\u0119 u kardiologa, aby sprawdzi\u0107 kondycj\u0119 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i zadba\u0107 o swoj\u0105 wydolno\u015b\u0107.<\/div>\n
\n od 200 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nCzy do badania holter EKG trzeba si\u0119 przygotowa\u0107? <\/h2>\n\n\n\n
Do badania w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie ma konieczno\u015bci specjalnego przygotowania. Nie powinno si\u0119 odstawia\u0107 stosowanych na co dzie\u0144 lek\u00f3w, ani te\u017c do\u0142\u0105cza\u0107 \u017cadnych innych. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c rezygnowa\u0107 ze standardowych aktywno\u015bci \u2013 wr\u0119cz przeciwnie. Zalecane jest, aby zachowywa\u0107 \u201enormalnie\u201d i wykonywa\u0107 zwyk\u0142e codzienne czynno\u015bci<\/strong>, czyli np. i\u015b\u0107 do pracy, na spotkanie z przyjaci\u00f3\u0142mi, <\/p>\n\n\n\nNale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jednak o tym, \u017ce na ciele pacjenta maj\u0105 zosta\u0107 przyczepione elektrody. W celu zmniejszenia ryzyka ich odpadni\u0119cia lub silniejszego przymocowania, nale\u017cy unika\u0107 stosowania oliwki, krem\u00f3w, balsam\u00f3w itd. U m\u0119\u017cczyzn konieczna mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce miejscowa depilacja klatki piersiowej \u2013 w\u0142osy znacznie os\u0142abiaj\u0105 przyczepno\u015b\u0107 elektrod. <\/p>\n\n\n\n
Nieco inaczej wygl\u0105da to w przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 wstawiony rozrusznik serca. Poza wymienionymi wy\u017cej wskaz\u00f3wkami, musz\u0105 one przed wykonaniem badania przedstawi\u0107 tzw. paszport urz\u0105dzenia, w kt\u00f3rym opisane s\u0105 jego obecne parametry. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nHolter EKG – czego nie robi\u0107 podczas badania?<\/h2>\n\n\n\n
Pomimo tego, \u017ce podczas badania EKG metod\u0105 Holtera, nie ma konieczno\u015bci rezygnowania ze standardowych codziennych aktywno\u015bci, jest to jednak uj\u0119cie bardzo og\u00f3lne. Istniej\u0105 bowiem pewne ograniczenia. Warto wiedzie\u0107, \u017ce: <\/p>\n\n\n\n
\n- Holter nie jest urz\u0105dzeniem wodoodpornym, dlatego w przypadku badania 24-godzinnego, nie powinno si\u0119 bra\u0107 prysznica czy k\u0105pieli. Je\u015bli Holter zak\u0142adany jest na d\u0142u\u017cej, mo\u017cna wzi\u0105\u0107 szybki prysznic, najlepiej wtedy, gdy nale\u017cy wymieni\u0107 elektrody na nowe (zwykle robi si\u0119 to raz na dob\u0119). <\/li>\n\n\n\n
- W trakcie badania nie powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 poduszek i foteli elektrycznych. <\/li>\n\n\n\n
- Nale\u017cy unika\u0107 trzymania blisko rejestratora telefonu kom\u00f3rkowego czy innych sprz\u0119t\u00f3w elektronicznych \u2013 mog\u0105 zak\u0142\u00f3ci\u0107 zapis [6]<\/sup>. <\/li>\n\n\n\n
- Nale\u017cy unika\u0107 spania na brzuchu. <\/li>\n\n\n\n
- Poleca si\u0119 zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 podczas ubierania \u2013 najlepiej zak\u0142ada\u0107 do\u015b\u0107 lu\u017ane ubrania, kt\u00f3re zmniejsz\u0105 ryzyko przypadkowego odpi\u0119cia kabli, co mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do przerwania zapisu. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce je\u015bli dojdzie do niespodziewanych zdarze\u0144, mog\u0105cych wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik, np. upadku na klatk\u0119 piersiow\u0105, przemokni\u0119cia czy chocia\u017cby uczulenia na klej elektrod, konieczny jest kontakt z punktem, wykonuj\u0105cym badanie. Podobnie nale\u017cy zadzia\u0142a\u0107 w przypadku zauwa\u017cenia jakichkolwiek awarii w urz\u0105dzeniu, jak np. uszkodzenie przewod\u00f3w \u2013 badanie nale\u017cy wtedy przerwa\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Co wa\u017cne, Holtera nie mo\u017cna absolutnie stosowa\u0107 w czasie defibrylacji<\/strong>, poniewa\u017c nie jest on zabezpieczony przed dzia\u0142aniem impuls\u00f3w defibrylatora. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce jest to informacja, skierowana przede wszystkim do medyk\u00f3w, lecz nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce np. na dworcach, w galeriach handlowych, uniwersytetach czy innych miejscach publicznych, defibrylatory dost\u0119pne s\u0105 do powszechnego u\u017cytku. Jest to efekt programu PAD (Public Access Defibrillation Program<\/em>), kt\u00f3ry ma za zadanie zwi\u0119ksza\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 do zautomatyzowanych defibrylator\u00f3w zewn\u0119trznych (w skr\u00f3cie okre\u015bla si\u0119 je jako AED – ang. Automated External Defibrillator<\/em>). Umo\u017cliwiaj\u0105 one szybk\u0105 reakcj\u0119 \u015bwiadk\u00f3w nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia \u2013 w razie zaobserwowania takiego zdarzenia, nale\u017cy poszukiwa\u0107 skrzynek, oznaczonych zielon\u0105 naklejk\u0105 z bia\u0142ym sercem \u2013 w ich \u015brodku znajduje si\u0119 b\u0142yskawica, a obok widnieje w\u0142a\u015bnie napis AED. Je\u015bli jednak przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 zauwa\u017cy si\u0119 u osoby poszkodowanej holter EKG, koniecznie nale\u017cy go zdj\u0105\u0107. W tym celu wystarczy poci\u0105gn\u0105\u0107 za wszystkie przewody \u2013 elektrody po prostu bez problemu odklej\u0105 si\u0119 od sk\u00f3ry. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nIle czeka si\u0119 na wyniki holtera EKG? <\/strong><\/h2>\n\n\n\nNa wyniki badania holter EKG zwykle czeka si\u0119 kr\u00f3tko \u2013 zazwyczaj oko\u0142o 3 dni, lecz w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cna dosta\u0107 je nawet do 24 godzin od oddania urz\u0105dzenia. Co wa\u017cne, interpretacja otrzymanych wynik\u00f3w powinna by\u0107 wykonana przez specjalist\u0119 (lekarza kardiologa<\/a>)<\/strong>, kt\u00f3ry nie tylko zna si\u0119 na odczycie EKG, lecz tak\u017ce dok\u0142adnie wie, jak to badanie po\u0142\u0105czy\u0107 np. z wynikami innych bada\u0144 czy stosowanymi lekami. <\/p>\n\n\n\nJakie choroby serca mo\u017ce wykaza\u0107 holter EKG? <\/strong><\/h2>\n\n\n\nHolter EKG pozwala przyk\u0142adowo na zaobserwowanie cech choroby niedokrwiennej serca (cho\u0107 nie jest to badanie, stosowane w rutynowej jej diagnostyce)<\/strong>. Co ciekawe, to w\u0142a\u015bnie stosowanie monitoringu za pomoc\u0105 Holtera pozwoli\u0142o odkry\u0107 takie zjawisko, jak nieme niedokrwienie \u2013 to niedokrwienie mi\u0119\u015bnia sercowego, kt\u00f3re nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z tzw. b\u00f3lami stenokardialnymi (bolesno\u015b\u0107, ucisk, pieczenie, odczuwanie g\u0142ownie w zwi\u0105zku z chorob\u0105 niedokrwienn\u0105 serca; pojawia si\u0119 zwykle w klatce piersiowej, mo\u017ce promieniowa\u0107 np. do lewego ramienia czy szyi). <\/p>\n\n\n\nHolter jest te\u017c niezwykle przydatnym urz\u0105dzeniem w ocenie arytmii (zaburzenia rytmu serca<\/strong>), w tym m.in. migotania przedsionk\u00f3w, czyli najcz\u0119stszego rodzaju zaburze\u0144 rytmu serca. Cz\u0119sto bardzo trudno rozpozna\u0107 j\u0105 w standardowym badaniu EKG, a wykrycie, i\u017c dana osoba miewa napadowe migotanie przedsionk\u00f3w, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niezwykle wa\u017cne i wskazywa\u0107 na konieczno\u015b\u0107 odpowiedniego leczenia [8]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\nCo wi\u0119cej, Holter pozwala wykry\u0107 zaburzenia w tempie pracy serca. Gdy okazuje si\u0119 zbyt wolne, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o bradykardii<\/strong> (mniej ni\u017c 60 uderze\u0144 na minut\u0119). Je\u015bli za\u015b pracuje zbyt szybko, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 diagnoza tachykardii<\/a><\/strong>, inaczej okre\u015blanej cz\u0119stoskurczem (wi\u0119cej ni\u017c 100 uderze\u0144 na minut\u0119). <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia \u2013 jakie badania warto wykona\u0107? <\/strong><\/h2>\n\n\n\nDo wykonania wst\u0119pnych bada\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 oceni\u0107 prac\u0119 uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, nale\u017c\u0105 bardzo podstawowe testy. Cz\u0119sto wykonuj\u0105 je lekarze pierwszego kontaktu, a jest to przede wszystkim os\u0142uchanie serca za pomoc\u0105 stetoskopu, <\/strong>a tak\u017ce pomiar ci\u015bnienia t\u0119tniczego<\/strong>. Specjali\u015bci mog\u0105 te\u017c zleci\u0107 przeprowadzenie bada\u0144 z krwi \u017cylnej, kt\u00f3re tak\u017ce s\u0105 pomocne w diagnostyce kardiologicznej<\/a>. W przypadku bada\u0144 laboratoryjnych, w kontek\u015bcie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, polecane s\u0105 m.in. nast\u0119puj\u0105ce testy: <\/p>\n\n\n\n\n- glukoza, <\/li>\n\n\n\n
- lipidogram<\/a>,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- homocysteina<\/a>,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- D-dimer<\/a>,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- troponina sercowa, <\/li>\n\n\n\n
- NT-proBNP<\/a> (peptyd natriuretyczny),\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- lipoproteina a<\/a>,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- kwas moczowy<\/a>,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- s\u00f3d, potas, magnez. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Je\u015bli chodzi o badania nieinwazyjne, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce do dyspozycji jest tak\u017ce tzw. Holter ci\u015bnieniowy (okre\u015blany nieraz jako Holter RR).<\/strong> Pozwala on na ca\u0142odobow\u0105 rejestracj\u0119 ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi oraz cz\u0119sto\u015bci t\u0119tna. Ten rodzaj urz\u0105dzenia stosuje si\u0119 m.in. w diagnostyce zaburze\u0144 ci\u015bnienia krwi, takich jak r\u00f3\u017cnego rodzaju wahania ci\u015bnienia, spadki czy nag\u0142e wzrosty warto\u015bci ci\u015bnienia. <\/p>\n\n\n\nInnym badaniem nieinwazyjnym, kt\u00f3re pozwala oceni\u0107 prac\u0119 serca, jest np. echokardiografia<\/strong>, kt\u00f3ra potocznie nazywana jest echem serca. To nic innego, jak badanie USG serca, kt\u00f3re jest bezpieczne dla pacjent\u00f3w i bezbolesne. Co wa\u017cne, nie jest to badanie przesiewowe \u2013 zostaj\u0105 na nie skierowane osoby, kt\u00f3rych diagnostyka tego wymaga. Rzadziej wykonywanym badaniem jest pozytonowa tomografia emisyjna (PET) <\/strong>\u2013 wykorzystuje si\u0119 j\u0105 m.in. do oceny \u017cywotno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. Nieinwazyjn\u0105 metod\u0105 diagnostyczn\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c rezonans magnetyczny serca (MRI),<\/strong> kt\u00f3ry uznaje si\u0119 za tzw. z\u0142oty standard w zakresie oceny parametr\u00f3w funkcji serca oraz jego masy [6]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\nU niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w i pacjentek konieczna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce koronarografia<\/strong>. Inaczej okre\u015bla si\u0119 j\u0105 angiografi\u0105 wie\u0144cow\u0105 i nale\u017cy ona do grupy bada\u0144 inwazyjnych. Wymaga podania kontrastu, a tak\u017ce zastosowania promieniowania rentgenowskiego. Jest to zatem badanie radiologiczne, pozwalaj\u0105ce oceni\u0107 naczynia krwiono\u015bne, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w sercu. Jak wida\u0107, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni medycy maj\u0105 naprawd\u0119 spore mo\u017cliwo\u015bci. W razie jakichkolwiek problem\u00f3w kardiologicznych, nie warto zwleka\u0107 z konsultacj\u0105 – mo\u017ce ona nawet uratowa\u0107 \u017cycie. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\u202fCzym jest holter EKG i na jakiej zasadzie dzia\u0142a? <\/h2>\n\n\n\n
Holter to nazwa urz\u0105dzenia, kt\u00f3re pozwala na d\u0142ugoczasowe monitorowanie elektrycznej czynno\u015bci serca w warunkach ambulatoryjnych<\/strong> (elektrokardiografia ambulatoryjna to w skr\u00f3cie AECG, ang. ambulatory electrocardiography<\/em>). Jego nazwa pochodzi od nazwiska wynalazcy, czyli Normana Holtera, kt\u00f3ry by\u0142 ameryka\u0144skim biofizykiem (1914-1983). Skonstruowa\u0142 sprz\u0119t, kt\u00f3ry \u2013 owszem \u2013 pozwala\u0142 monitorowa\u0107 wspomniany parametr przez wiele godzin i zapisywa\u0107 otrzymywane dane (wykorzystywano do tego fale radiowe). Wa\u017cy\u0142 on jednak ok. 38 kg, co znacznie utrudnia\u0142o codzienne funkcjonowanie pacjent\u00f3w i pacjentek. Patrz\u0105c na wsp\u00f3\u0142czesne sprz\u0119ty, jest to wr\u0119cz trudne do wyobra\u017cenia. <\/p>\n\n\n\n Obecnie holtery EKG to cyfrowe urz\u0105dzenia, kt\u00f3re bez problemu mieszcz\u0105 si\u0119 w d\u0142oni<\/strong>. Mog\u0105 zapisa\u0107 wiele godzin danych na miniaturowych kartach pami\u0119ci (wsp\u00f3\u0142czesne metody sprawiaj\u0105, \u017ce czas badania mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 nawet do kilkunastu dni). Zwykle umieszcza si\u0119 je w futerale przypi\u0119tym w pasie, co sprawia, \u017ce zupe\u0142nie nie przeszkadzaj\u0105 w aktywno\u015bciach dnia codziennego, w tym tak\u017ce w spaniu czy pracy. Schowane pod ubraniem, s\u0105 w zasadzie niewidoczne, wi\u0119c bez problemu badanie mo\u017cna wykona\u0107 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdego dnia. <\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to urz\u0105dzenia 3-kana\u0142owe, cho\u0107 dost\u0119pne s\u0105 tak\u017ce modele 12-kana\u0142owe (inaczej: 12-odprowadzeniowe), kt\u00f3re maj\u0105 10 elektrod \u2013 6 z nich to elektrody przedsercowe, a 4 \u2013 ko\u0144czynowe (cho\u0107 umieszczane na powierzchni klatki piersiowej). Tego typu rozwi\u0105zanie cechuje si\u0119 wysokim poziomem czu\u0142o\u015bci oraz swoisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wr\u0119cz por\u00f3wna\u0107 do wynik\u00f3w, osi\u0105ganych podczas EKG z pr\u00f3b\u0105 wysi\u0142kow\u0105. Tzw. \u201edwunastk\u0119\u201d stosuje si\u0119 jednak tylko w wybranych przypadkach, np. wtedy, gdy standardowe badanie 3-kana\u0142owe okazuje si\u0119 niewystarczaj\u0105ce do przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki [1, 2, 3, 4]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy wiedzie\u0107, \u017ce badanie holterowskie jest w pe\u0142ni bezpieczne dla os\u00f3b w ka\u017cdym wieku<\/strong> \u2013 od niemowl\u0105t, po senior\u00f3w. Co wi\u0119cej, jest nieinwazyjne, nie powoduje \u017cadnego b\u00f3lu czy innego rodzaju dyskomfortu. Nie ma zatem szczeg\u00f3lnych przeciwwskaza\u0144 do jego przeprowadzenia. <\/p>\n\n\n\n Wskazania do przeprowadzenia 24-godzinnego badania metod\u0105 Holtera stanowi\u0105 ca\u0142kiem d\u0142ug\u0105 list\u0119, a niekt\u00f3re z nich nie kojarz\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio z problemami kadriologicznymi. Stworzeniem wytycznych w tym zakresie zaj\u0119\u0142y si\u0119 specjalistyczne grupy ekspert\u00f3w, jak np. International Society for Holter and Noninvasive Electrocardiology <\/em>(ISHNE), czyli mi\u0119dzynarodowe stowarzyszenie, zajmuj\u0105ce si\u0119 badaniami, wykonywanymi metod\u0105 Holtera oraz bezinwazyjn\u0105 elektrokardiologi\u0105 – np. American College of Cardiology<\/em> czy American Heart Association<\/em>. Wed\u0142ug ich zalecen badanie holterowskie EKG powinno by\u0107 zlecane m.in. w przypadku: <\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, holter EKG mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny tak\u017ce w diagnostyce lub monitoringu leczenia, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym <\/strong>czy te\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaju wrodzonymi wadami serca<\/strong>. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to metoda, wykorzystywana nieraz \u201ew zast\u0119pstwie\u201d pr\u00f3by wysi\u0142kowej (w przypadkach, gdy jej wykonanie jest niemo\u017cliwe), a tak\u017ce przed niekt\u00f3rymi zabiegami operacyjnymi (np. by oceni\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia arytmii) [1, 4]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n Du\u017cym plusem badania EKG metod\u0105 Holtera jest nie tylko wspomniana wygoda, lecz tak\u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 jego przeprowadzenia. Urz\u0105dzenie wystarczy bowiem odpowiednio za\u0142o\u017cy\u0107 \u2013 rekomenduje si\u0119, by dokonywa\u0142 tego personel medyczny, cho\u0107 w niekt\u00f3rych przypadkach istnieje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego za\u0142o\u017cenia. Ca\u0142y proces polega na odpowiednim przymocowaniu elektrod. <\/strong>Co wa\u017cne, pocz\u0105tkowo nale\u017cy odt\u0142u\u015bci\u0107 sk\u00f3r\u0119 w miejscach ich przyklejenia. Dopiero po tej czynno\u015bci nakleja si\u0119 elektrody, do kt\u00f3rych przymocowane s\u0105 kable, po\u0142\u0105czone z rejestratorem. Rejestrator mo\u017cna za\u015b powiesi\u0107 na szyi lub przetrzymywa\u0107 w specjalnej saszetce, kt\u00f3r\u0105 przypina si\u0119 przy pasie. W momencie w\u0142\u0105czenia urz\u0105dzenia rozpoczyna si\u0119 zapis, kt\u00f3ry zwykle trwa 24 godziny<\/strong>. Zako\u0144czenie zapisu jest automatyczne lub wymaga pojawienia si\u0119 w plac\u00f3wce. <\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, podczas badania poleca si\u0119 prowadzi\u0107 dziennik aktywno\u015bci, w kt\u00f3rym zapisywane s\u0105 istotne wydarzenia z danej doby, jak np. godzina przyj\u0119cia lek\u00f3w, czas treningu czy moment odczucia ko\u0142atania serca \u2013 to bardzo wa\u017cne z punktu widzenia diagnostyki. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Do badania w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie ma konieczno\u015bci specjalnego przygotowania. Nie powinno si\u0119 odstawia\u0107 stosowanych na co dzie\u0144 lek\u00f3w, ani te\u017c do\u0142\u0105cza\u0107 \u017cadnych innych. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c rezygnowa\u0107 ze standardowych aktywno\u015bci \u2013 wr\u0119cz przeciwnie. Zalecane jest, aby zachowywa\u0107 \u201enormalnie\u201d i wykonywa\u0107 zwyk\u0142e codzienne czynno\u015bci<\/strong>, czyli np. i\u015b\u0107 do pracy, na spotkanie z przyjaci\u00f3\u0142mi, <\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jednak o tym, \u017ce na ciele pacjenta maj\u0105 zosta\u0107 przyczepione elektrody. W celu zmniejszenia ryzyka ich odpadni\u0119cia lub silniejszego przymocowania, nale\u017cy unika\u0107 stosowania oliwki, krem\u00f3w, balsam\u00f3w itd. U m\u0119\u017cczyzn konieczna mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce miejscowa depilacja klatki piersiowej \u2013 w\u0142osy znacznie os\u0142abiaj\u0105 przyczepno\u015b\u0107 elektrod. <\/p>\n\n\n\n Nieco inaczej wygl\u0105da to w przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 wstawiony rozrusznik serca. Poza wymienionymi wy\u017cej wskaz\u00f3wkami, musz\u0105 one przed wykonaniem badania przedstawi\u0107 tzw. paszport urz\u0105dzenia, w kt\u00f3rym opisane s\u0105 jego obecne parametry. <\/p>\n\n\n\n Pomimo tego, \u017ce podczas badania EKG metod\u0105 Holtera, nie ma konieczno\u015bci rezygnowania ze standardowych codziennych aktywno\u015bci, jest to jednak uj\u0119cie bardzo og\u00f3lne. Istniej\u0105 bowiem pewne ograniczenia. Warto wiedzie\u0107, \u017ce: <\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce je\u015bli dojdzie do niespodziewanych zdarze\u0144, mog\u0105cych wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik, np. upadku na klatk\u0119 piersiow\u0105, przemokni\u0119cia czy chocia\u017cby uczulenia na klej elektrod, konieczny jest kontakt z punktem, wykonuj\u0105cym badanie. Podobnie nale\u017cy zadzia\u0142a\u0107 w przypadku zauwa\u017cenia jakichkolwiek awarii w urz\u0105dzeniu, jak np. uszkodzenie przewod\u00f3w \u2013 badanie nale\u017cy wtedy przerwa\u0107. <\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, Holtera nie mo\u017cna absolutnie stosowa\u0107 w czasie defibrylacji<\/strong>, poniewa\u017c nie jest on zabezpieczony przed dzia\u0142aniem impuls\u00f3w defibrylatora. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce jest to informacja, skierowana przede wszystkim do medyk\u00f3w, lecz nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce np. na dworcach, w galeriach handlowych, uniwersytetach czy innych miejscach publicznych, defibrylatory dost\u0119pne s\u0105 do powszechnego u\u017cytku. Jest to efekt programu PAD (Public Access Defibrillation Program<\/em>), kt\u00f3ry ma za zadanie zwi\u0119ksza\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 do zautomatyzowanych defibrylator\u00f3w zewn\u0119trznych (w skr\u00f3cie okre\u015bla si\u0119 je jako AED – ang. Automated External Defibrillator<\/em>). Umo\u017cliwiaj\u0105 one szybk\u0105 reakcj\u0119 \u015bwiadk\u00f3w nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia \u2013 w razie zaobserwowania takiego zdarzenia, nale\u017cy poszukiwa\u0107 skrzynek, oznaczonych zielon\u0105 naklejk\u0105 z bia\u0142ym sercem \u2013 w ich \u015brodku znajduje si\u0119 b\u0142yskawica, a obok widnieje w\u0142a\u015bnie napis AED. Je\u015bli jednak przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 zauwa\u017cy si\u0119 u osoby poszkodowanej holter EKG, koniecznie nale\u017cy go zdj\u0105\u0107. W tym celu wystarczy poci\u0105gn\u0105\u0107 za wszystkie przewody \u2013 elektrody po prostu bez problemu odklej\u0105 si\u0119 od sk\u00f3ry. <\/p>\n\n\n\n Na wyniki badania holter EKG zwykle czeka si\u0119 kr\u00f3tko \u2013 zazwyczaj oko\u0142o 3 dni, lecz w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cna dosta\u0107 je nawet do 24 godzin od oddania urz\u0105dzenia. Co wa\u017cne, interpretacja otrzymanych wynik\u00f3w powinna by\u0107 wykonana przez specjalist\u0119 (lekarza kardiologa<\/a>)<\/strong>, kt\u00f3ry nie tylko zna si\u0119 na odczycie EKG, lecz tak\u017ce dok\u0142adnie wie, jak to badanie po\u0142\u0105czy\u0107 np. z wynikami innych bada\u0144 czy stosowanymi lekami. <\/p>\n\n\n\n Holter EKG pozwala przyk\u0142adowo na zaobserwowanie cech choroby niedokrwiennej serca (cho\u0107 nie jest to badanie, stosowane w rutynowej jej diagnostyce)<\/strong>. Co ciekawe, to w\u0142a\u015bnie stosowanie monitoringu za pomoc\u0105 Holtera pozwoli\u0142o odkry\u0107 takie zjawisko, jak nieme niedokrwienie \u2013 to niedokrwienie mi\u0119\u015bnia sercowego, kt\u00f3re nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z tzw. b\u00f3lami stenokardialnymi (bolesno\u015b\u0107, ucisk, pieczenie, odczuwanie g\u0142ownie w zwi\u0105zku z chorob\u0105 niedokrwienn\u0105 serca; pojawia si\u0119 zwykle w klatce piersiowej, mo\u017ce promieniowa\u0107 np. do lewego ramienia czy szyi). <\/p>\n\n\n\n Holter jest te\u017c niezwykle przydatnym urz\u0105dzeniem w ocenie arytmii (zaburzenia rytmu serca<\/strong>), w tym m.in. migotania przedsionk\u00f3w, czyli najcz\u0119stszego rodzaju zaburze\u0144 rytmu serca. Cz\u0119sto bardzo trudno rozpozna\u0107 j\u0105 w standardowym badaniu EKG, a wykrycie, i\u017c dana osoba miewa napadowe migotanie przedsionk\u00f3w, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niezwykle wa\u017cne i wskazywa\u0107 na konieczno\u015b\u0107 odpowiedniego leczenia [8]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, Holter pozwala wykry\u0107 zaburzenia w tempie pracy serca. Gdy okazuje si\u0119 zbyt wolne, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o bradykardii<\/strong> (mniej ni\u017c 60 uderze\u0144 na minut\u0119). Je\u015bli za\u015b pracuje zbyt szybko, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 diagnoza tachykardii<\/a><\/strong>, inaczej okre\u015blanej cz\u0119stoskurczem (wi\u0119cej ni\u017c 100 uderze\u0144 na minut\u0119). <\/p>\n\n\n\n Do wykonania wst\u0119pnych bada\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 oceni\u0107 prac\u0119 uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, nale\u017c\u0105 bardzo podstawowe testy. Cz\u0119sto wykonuj\u0105 je lekarze pierwszego kontaktu, a jest to przede wszystkim os\u0142uchanie serca za pomoc\u0105 stetoskopu, <\/strong>a tak\u017ce pomiar ci\u015bnienia t\u0119tniczego<\/strong>. Specjali\u015bci mog\u0105 te\u017c zleci\u0107 przeprowadzenie bada\u0144 z krwi \u017cylnej, kt\u00f3re tak\u017ce s\u0105 pomocne w diagnostyce kardiologicznej<\/a>. W przypadku bada\u0144 laboratoryjnych, w kontek\u015bcie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, polecane s\u0105 m.in. nast\u0119puj\u0105ce testy: <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o badania nieinwazyjne, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce do dyspozycji jest tak\u017ce tzw. Holter ci\u015bnieniowy (okre\u015blany nieraz jako Holter RR).<\/strong> Pozwala on na ca\u0142odobow\u0105 rejestracj\u0119 ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi oraz cz\u0119sto\u015bci t\u0119tna. Ten rodzaj urz\u0105dzenia stosuje si\u0119 m.in. w diagnostyce zaburze\u0144 ci\u015bnienia krwi, takich jak r\u00f3\u017cnego rodzaju wahania ci\u015bnienia, spadki czy nag\u0142e wzrosty warto\u015bci ci\u015bnienia. <\/p>\n\n\n\n Innym badaniem nieinwazyjnym, kt\u00f3re pozwala oceni\u0107 prac\u0119 serca, jest np. echokardiografia<\/strong>, kt\u00f3ra potocznie nazywana jest echem serca. To nic innego, jak badanie USG serca, kt\u00f3re jest bezpieczne dla pacjent\u00f3w i bezbolesne. Co wa\u017cne, nie jest to badanie przesiewowe \u2013 zostaj\u0105 na nie skierowane osoby, kt\u00f3rych diagnostyka tego wymaga. Rzadziej wykonywanym badaniem jest pozytonowa tomografia emisyjna (PET) <\/strong>\u2013 wykorzystuje si\u0119 j\u0105 m.in. do oceny \u017cywotno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. Nieinwazyjn\u0105 metod\u0105 diagnostyczn\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c rezonans magnetyczny serca (MRI),<\/strong> kt\u00f3ry uznaje si\u0119 za tzw. z\u0142oty standard w zakresie oceny parametr\u00f3w funkcji serca oraz jego masy [6]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w i pacjentek konieczna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce koronarografia<\/strong>. Inaczej okre\u015bla si\u0119 j\u0105 angiografi\u0105 wie\u0144cow\u0105 i nale\u017cy ona do grupy bada\u0144 inwazyjnych. Wymaga podania kontrastu, a tak\u017ce zastosowania promieniowania rentgenowskiego. Jest to zatem badanie radiologiczne, pozwalaj\u0105ce oceni\u0107 naczynia krwiono\u015bne, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w sercu. Jak wida\u0107, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni medycy maj\u0105 naprawd\u0119 spore mo\u017cliwo\u015bci. W razie jakichkolwiek problem\u00f3w kardiologicznych, nie warto zwleka\u0107 z konsultacj\u0105 – mo\u017ce ona nawet uratowa\u0107 \u017cycie. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Kiedy za\u0142o\u017cy\u0107 holter EKG? Wskazania <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
Przebieg i czas trwania badania<\/h2>\n\n\n\n
\n Czy do badania holter EKG trzeba si\u0119 przygotowa\u0107? <\/h2>\n\n\n\n
Holter EKG – czego nie robi\u0107 podczas badania?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Ile czeka si\u0119 na wyniki holtera EKG? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Jakie choroby serca mo\u017ce wykaza\u0107 holter EKG? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Diagnostyka chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia \u2013 jakie badania warto wykona\u0107? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n