\n\n\n\n
Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Wp\u0142yw protez ruchomych na \u015brodowisko jamy ustnej<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Skutki nieprawid\u0142owej higieny jamy ustnej przy protezach<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czym jest stomatopatia? Objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Profilaktyka stomatopatii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Stomatopatia – leczenie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nWp\u0142yw protez ruchomych na \u015brodowisko jamy ustnej<\/h2>\n\n\n\n
W wyniku dzia\u0142ania patologicznych proces\u00f3w, takich jak pr\u00f3chnica czy zapalenie tkanek przyz\u0119bia, bardzo cz\u0119sto dochodzi do zaniedba\u0144 pacjent\u00f3w i w konsekwencji do utraty uz\u0119bienia. W celu poprawy komfortu \u017cycia pacjenta z brakami ilo\u015bciowymi z\u0119b\u00f3w czy te\u017c bezz\u0119biem, nale\u017cy przede wszystkim zniwelowa\u0107 dysfunkcje<\/strong>, przywr\u00f3ci\u0107 komfort i funkcj\u0119 \u017cucia, jak r\u00f3wnie\u017c estetyk\u0119. Bez wzgl\u0119du na rodzaj, uzupe\u0142nienia protetyczne maj\u0105 fizycznie zast\u0119powa\u0107 utracone tkanki, ale przede wszystkim ich g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest odtwarza\u0107 ich funkcje.<\/p>\n\n\n\nAby powy\u017csze zadania mog\u0142y by\u0107 spe\u0142nione, zaprojektowana przez lekarza proteza musi uwzgl\u0119dnia\u0107 uwarunkowania kliniczne, a poszczeg\u00f3lne etapy jej wykonania musz\u0105 odby\u0107 si\u0119 \u015bci\u015ble wed\u0142ug regu\u0142 post\u0119powania laboratoryjnego (Majewski), natomiast najwa\u017cniejszym czynnikiem powodzenia leczenia jest spos\u00f3b u\u017cytkowania uzupe\u0142nie\u0144 przez pacjenta i jego dostosowanie si\u0119 do zalece\u0144 lekarza.<\/strong><\/p>\n\n\n\nU\u017cytkowanie ruchomych uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych o rozleg\u0142ej p\u0142ycie osiadaj\u0105cej nie stwarza fizjologicznych warunk\u00f3w w jamie ustnej. Mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 ograniczenie dost\u0119pu tlenu do b\u0142ony \u015bluzowej,<\/strong> jak r\u00f3wnie\u017c zaburzenia w metabolizmie tkankowym. Korzystne warunki dla zalegania p\u0142ytki stwarza p\u0142yta akrylowa protezy, kt\u00f3ra pokrywa znaczn\u0105 powierzchni\u0119 b\u0142ony \u015bluzowej, szczeg\u00f3lnie p\u0142yta protezy ca\u0142kowitej szcz\u0119ki. Pod p\u0142yt\u0105 protezy nie wyst\u0119puje przep\u0142yw \u015bliny, stwierdza si\u0119 natomiast wzrost temperatury i wilgotno\u015bci, kt\u00f3re predysponuj\u0105 do rozwoju grzyb\u00f3w i bakterii.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/dentysta.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja stomatologiczna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Chcesz zadba\u0107 o zdrowy u\u015bmiech lub dokucza Ci nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0119b\u00f3w? Um\u00f3w si\u0119 na wizyt\u0119 kontroln\u0105 u stomatologa.<\/div>\n
\n od 80 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSkutki nieprawid\u0142owej higieny jamy ustnej przy protezach<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nU os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku najcz\u0119stszym problemem jest z\u0142a higiena jamy ustnej i protez.<\/strong> W badaniach przeprowadzonych przez Oko\u0144skiego i wsp. u 87% badanych pacjent\u00f3w stwierdzono brak nale\u017cytej higieny protez, a w 50% stwierdzono znaczny osad i kamie\u0144. \u201eZnamienny jest fakt do\u015b\u0107 powszechnego przekonania w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w o czysto\u015bci ich protez i jednoczesnego zaskoczenia na widok zeskrobywanego osadu \u2013 p\u0142ytki protez\u201d<\/em> (Oko\u0144ski).<\/p>\n\n\n\nJama ustna jest rezerwuarem przestrzennym dla kolonizacji i rozwoju drobnoustroj\u00f3w takich jak: wirusy, bakterie, pierwotniaki oraz grzyby. Niedostateczna higiena prowadzi do rozwoju z\u0142o\u017conego biofilmu bakteryjno-grzybiczego,<\/strong> kt\u00f3ry tworzy swoist\u0105 nisz\u0119 ekologiczn\u0105. <\/p>\n\n\n\nMikroflora p\u0142ytki protez jest r\u00f3\u017cnorodna,<\/strong> ze znamiennymi r\u00f3\u017cnicami osobniczymi w przypadku bakterii dominuj\u0105cych i proporcjami wyst\u0119puj\u0105cymi pomi\u0119dzy nimi. Uzupe\u0142nienia protetyczne zar\u00f3wno ruchome jak i sta\u0142e, r\u00f3wnie\u017c zasiedla z\u0142o\u017cona heterogeniczna struktura mikroorganizm\u00f3w wraz z metabolitami, powsta\u0142a przez przyleganie bakterii ze \u015bliny, jak r\u00f3wnie\u017c resztek pokarmowych oraz proces\u00f3w zar\u00f3wno synergistycznych, jak i antagonistycznych mikrobiologicznych.<\/p>\n\n\n\nW przypadku protez ruchomych p\u0142ytka, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z bakterii i grzyb\u00f3w zespolonych substancj\u0105 mi\u0119dzykom\u00f3rkow\u0105, najcz\u0119\u015bciej gromadzi si\u0119 po ich wewn\u0119trznej stronie, w bezpo\u015brednim kontakcie z b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105. Zalegaj\u0105ce z\u0142ogi p\u0142ytki wp\u0142ywaj\u0105 na pH powierzchni b\u0142ony \u015bluzowej, obni\u017caj\u0105c je, co powoduje gwa\u0142towny wzrost grzyb\u00f3w dro\u017cd\u017copodobnych<\/strong> a tym samym zaostrza stan zapalny.<\/p>\n\n\n\nUzupe\u0142nienia protetyczne o znacznym zasi\u0119gu p\u0142yty wykonywane s\u0105 z tworzywa akrylowego, kt\u00f3re posiada mikroporow\u0105 struktur\u0119, co stwarza korzystne warunki do odk\u0142adania si\u0119 p\u0142ytki protez. Do powierzchni akrylu z \u0142atwo\u015bci\u0105 przywieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kom\u00f3rki grzyb\u00f3w. Bardzo szybko dochodzi do zaka\u017cenia mikrobiologicznego akrylowej p\u0142yty protezy<\/strong>, a bardzo siln\u0105 adhezj\u0119 wykazuje posta\u0107 mycelialna grzyb\u00f3w, w zwi\u0105zku z wnikaniem strz\u0119pek i pseudostrz\u0119pek do mikropor\u00f3w. <\/p>\n\n\n\nZnaczna ilo\u015b\u0107 p\u0142ytki protez wraz z kom\u00f3rkami Candida albicans jest adsorbowana w zwi\u0105zku z wch\u0142anianiem wody przez tworzywo akrylowe. Szorstkie powierzchnie protez <\/strong>s\u0105 r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142\u0105 retencj\u0105 dla p\u0142ytki, w zwi\u0105zku z powy\u017cszym powinny by\u0107 eliminowane. P\u0142ytka protez jest istotnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym namna\u017caniu grzyb\u00f3w dro\u017cd\u017copodobnych, liczne badania wykaza\u0142y wzmo\u017con\u0105 proliferacj\u0119 dro\u017cd\u017cak\u00f3w u os\u00f3b nieprawid\u0142owo dbaj\u0105cych o higien\u0119 protez.<\/p>\n\n\n\nW zwi\u0105zku z powy\u017cszym istnieje \u015bcis\u0142a korelacja pomi\u0119dzy higien\u0105 protez a intensywno\u015bci\u0105 wzrostu flory grzybiczej.<\/strong> Powy\u017csze czynniki powoduj\u0105 cz\u0119ste wyst\u0119powanie stomatopatii protetycznych w szcz\u0119ce, gdzie ze wzgl\u0119du na zasi\u0119g, p\u0142yta protezy ma znacznie lepsz\u0105 adhezj\u0119. W \u017cuchwie stomatopatie spowodowane p\u0142ytk\u0105 obserwowane s\u0105 sporadycznie, gdy\u017c na skutek gorszego przylegania p\u0142yty protezy dochodzi do samooczyszczania przez \u015blin\u0119. <\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym jest stomatopatia? Objawy<\/h2>\n\n\n\n
Stomatopatia<\/strong> to termin okre\u015blaj\u0105cy patologiczne objawy zar\u00f3wno subiektywne jak i obiektywne, zwi\u0105zane z u\u017cytkowaniem uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, g\u0142\u00f3wnie ruchomych. Przedmiotowe objawy stomatopatii s\u0105 uj\u0119te w klasyfikacji Newtona:<\/p>\n\n\n\n\n- I klasa<\/strong> \u2013 ograniczone zapalenie widoczne w postaci drobnych punkt\u00f3w zaczerwienienia, g\u0142\u00f3wnie usytuowanych wok\u00f3\u0142 uj\u015b\u0107 przewod\u00f3w \u015blinowych podniebienia, b\u0105d\u017a ma\u0142e plamiste pola rumieniowe na makroskopowo niezmienionej b\u0142onie \u015bluzowej.<\/li>\n\n\n\n
- II klasa<\/strong> \u2013 uog\u00f3lnione zapalenie w postaci rumienia zapalnego wyst\u0119puj\u0105cego na b\u0142onie \u015bluzowej pod\u0142o\u017ca protetycznego, \u015bluz\u00f3wka g\u0142adka, nierzadko wyst\u0119puje obrz\u0119k.<\/li>\n\n\n\n
- III klasa<\/strong> \u2013 zapalenie ziarninuj\u0105ce, b\u0142ona \u015bluzowa zapalnie zmieniona. Stan zapalny mo\u017ce obejmowa\u0107 ca\u0142y obszar pod\u0142o\u017ca protetycznego, lecz najcz\u0119\u015bciej dotyczy \u015brodkowej cz\u0119\u015bci podniebienia, w okolicach odpowiadaj\u0105cym niew\u0142a\u015bciwie wykonanym odci\u0105\u017ceniom.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Klinicznie bardzo trudno jest okre\u015bli\u0107 jednoznacznie klas\u0119 stomatopatii, gdy\u017c bardzo cz\u0119sto obserwuje si\u0119 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie wy\u017cej opisanych stadi\u00f3w z r\u00f3\u017cnym nasileniem zmian zapalnych. Gdy zmiany zapalne s\u0105 zainfekowane grzybami dro\u017cd\u017copodobnymi, ich zasi\u0119g mo\u017ce wykracza\u0107 poza pole protetyczne i obejmowa\u0107 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 policzk\u00f3w oraz j\u0119zyk. Bolesno\u015b\u0107, uczucie pieczenia, brak dozna\u0144 smakowych, sucho\u015b\u0107 b\u0142ony \u015bluzowej <\/strong>– to najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszane przez pacjenta objawy, kt\u00f3re mog\u0105 zmniejsza\u0107 si\u0119 lub ust\u0119powa\u0107 po usuni\u0119ciu protez. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja stomatologiczna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Chcesz zadba\u0107 o zdrowy u\u015bmiech lub dokucza Ci nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0119b\u00f3w? Um\u00f3w si\u0119 na wizyt\u0119 kontroln\u0105 u stomatologa.<\/div>\n
\n od 80 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nProfilaktyka stomatopatii<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nAby m\u00f3c zapobiec rozwojowi stomatopatii protetycznych nale\u017cy wprowadzi\u0107 dzia\u0142ania profilaktyczne<\/strong>, polegaj\u0105ce na szybkiej eliminacji czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na rozw\u00f3j zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z u\u017cytkowaniem uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, zar\u00f3wno ruchomych, jak i sta\u0142ych. Istotn\u0105 rol\u0119 w inicjowaniu proces\u00f3w zapalnych odgrywa p\u0142ytka czy to z\u0119b\u00f3w w\u0142asnych, czy protez. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, edukacja pacjenta i u\u015bwiadamianie w tym zakresie<\/strong> b\u0119d\u0105 kluczowym dzia\u0142aniem w profilaktyce stomatopatii.<\/p>\n\n\n\nPrzestrzeganie zasad higieny jamy ustnej przez pacjenta jest podstawowym warunkiem powodzenia w leczeniu protetycznym. U\u017cytkowanie protez ruchomych, szczeg\u00f3lnie osiadaj\u0105cych z rozleg\u0142\u0105 p\u0142yt\u0105 narusza r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy gatunkami drobnoustroj\u00f3w bytuj\u0105cych w jamie ustnej i stwarza niefizjologiczne warunki. Dlatego te\u017c nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na re\u017cim higieniczny. <\/strong><\/p>\n\n\n\nNale\u017cy poinformowa\u0107 pacjenta jak dba\u0107 o protez\u0119 z\u0119bow\u0105<\/strong>. Instrukta\u017c powinien informowa\u0107 o oczyszczaniu uzupe\u0142nie\u0144 po ka\u017cdym posi\u0142ku przy u\u017cyciu szczotki do protez i myd\u0142a lub specjalnego preparatu przeznaczonego do higieny protez. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o higienie z\u0119b\u00f3w w\u0142asnych pacjenta i p\u0142ukaniu jamy ustnej antyseptyczn\u0105 p\u0142ukank\u0105. <\/p>\n\n\n\nWa\u017cn\u0105 informacj\u0105, jak\u0105 pacjent powinien uzyska\u0107 od lekarza jest r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b przechowywania uzupe\u0142nie\u0144. Zalecamy przerw\u0119 kilkugodzinn\u0105 w ca\u0142odobowym u\u017cytkowaniu protez, <\/strong>np. w nocy, aby umo\u017cliwi\u0107 samooczyszczanie b\u0142ony \u015bluzowej przez \u015blin\u0119, a tym samym znacznego stopnia redukcji p\u0142ytki, jak r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 przekrwienie pod\u0142o\u017ca protetycznego na skutek ucisku p\u0142yty protezy. <\/p>\n\n\n\nOdpowiednie czyszczenie protez<\/strong> to podstawa, nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce pacjent po oczyszczeniu protezy powinien przechowywa\u0107 j\u0105 na sucho, w odpowiednim pojemniku z otworami zapewniaj\u0105cymi wentylacj\u0119.<\/p>\n\n\n\nW obecnych czasach mamy szeroki asortyment preparat\u00f3w do higieny uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, lecz pomimo podkre\u015blania wa\u017cnej roli stomatologiczno-protetycznego wychowania pacjenta, \u015bwiadomo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w w tym zakresie pozostaje nadal ma\u0142o satysfakcjonuj\u0105ca. Z bada\u0144 przeprowadzonych przez Fr\u0105czak i wsp. wynika, i\u017c wraz z wiekiem zmniejsza si\u0119 intensywno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w higienicznych. <\/strong><\/p>\n\n\n\nR\u00f3wnie\u017c Kurnatowska i wsp. w swoich badaniach stwierdzili ujemn\u0105 korelacj\u0119 pomi\u0119dzy czasem po\u015bwi\u0119conym zabiegom higienicznym a czasem u\u017cytkowania uzupe\u0142nie\u0144. Natomiast w badaniach przeprowadzonych przez \u0141at\u0119 i wsp. 98% pacjent\u00f3w poda\u0142o, i\u017c nie zostali w og\u00f3le poinformowani o sposobie higienizacji i piel\u0119gnacji protez.<\/strong> <\/p>\n\n\n\nTak wi\u0119c opieka stomatologiczno-protetyczna wraz z wychowaniem pacjenta i wykszta\u0142ceniem u niego prawid\u0142owych zasad post\u0119powania powinna by\u0107 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 planu leczenia i winna by\u0107 przeprowadzana zar\u00f3wno przed leczeniem, w trakcie, jak i po. Mierzwi\u0144ska-Nastalska i wsp. uzyskali zadowalaj\u0105ce wyniki w stosowaniu zalece\u0144 lekarza przez pacjenta, powtarzaj\u0105c je systematycznie podczas ka\u017cdej wizyty.<\/p>\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nWp\u0142yw protez ruchomych na \u015brodowisko jamy ustnej<\/h2>\n\n\n\n
W wyniku dzia\u0142ania patologicznych proces\u00f3w, takich jak pr\u00f3chnica czy zapalenie tkanek przyz\u0119bia, bardzo cz\u0119sto dochodzi do zaniedba\u0144 pacjent\u00f3w i w konsekwencji do utraty uz\u0119bienia. W celu poprawy komfortu \u017cycia pacjenta z brakami ilo\u015bciowymi z\u0119b\u00f3w czy te\u017c bezz\u0119biem, nale\u017cy przede wszystkim zniwelowa\u0107 dysfunkcje<\/strong>, przywr\u00f3ci\u0107 komfort i funkcj\u0119 \u017cucia, jak r\u00f3wnie\u017c estetyk\u0119. Bez wzgl\u0119du na rodzaj, uzupe\u0142nienia protetyczne maj\u0105 fizycznie zast\u0119powa\u0107 utracone tkanki, ale przede wszystkim ich g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest odtwarza\u0107 ich funkcje.<\/p>\n\n\n\n Aby powy\u017csze zadania mog\u0142y by\u0107 spe\u0142nione, zaprojektowana przez lekarza proteza musi uwzgl\u0119dnia\u0107 uwarunkowania kliniczne, a poszczeg\u00f3lne etapy jej wykonania musz\u0105 odby\u0107 si\u0119 \u015bci\u015ble wed\u0142ug regu\u0142 post\u0119powania laboratoryjnego (Majewski), natomiast najwa\u017cniejszym czynnikiem powodzenia leczenia jest spos\u00f3b u\u017cytkowania uzupe\u0142nie\u0144 przez pacjenta i jego dostosowanie si\u0119 do zalece\u0144 lekarza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n U\u017cytkowanie ruchomych uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych o rozleg\u0142ej p\u0142ycie osiadaj\u0105cej nie stwarza fizjologicznych warunk\u00f3w w jamie ustnej. Mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 ograniczenie dost\u0119pu tlenu do b\u0142ony \u015bluzowej,<\/strong> jak r\u00f3wnie\u017c zaburzenia w metabolizmie tkankowym. Korzystne warunki dla zalegania p\u0142ytki stwarza p\u0142yta akrylowa protezy, kt\u00f3ra pokrywa znaczn\u0105 powierzchni\u0119 b\u0142ony \u015bluzowej, szczeg\u00f3lnie p\u0142yta protezy ca\u0142kowitej szcz\u0119ki. Pod p\u0142yt\u0105 protezy nie wyst\u0119puje przep\u0142yw \u015bliny, stwierdza si\u0119 natomiast wzrost temperatury i wilgotno\u015bci, kt\u00f3re predysponuj\u0105 do rozwoju grzyb\u00f3w i bakterii.<\/p>\n\n\n <\/div>\n U os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku najcz\u0119stszym problemem jest z\u0142a higiena jamy ustnej i protez.<\/strong> W badaniach przeprowadzonych przez Oko\u0144skiego i wsp. u 87% badanych pacjent\u00f3w stwierdzono brak nale\u017cytej higieny protez, a w 50% stwierdzono znaczny osad i kamie\u0144. \u201eZnamienny jest fakt do\u015b\u0107 powszechnego przekonania w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w o czysto\u015bci ich protez i jednoczesnego zaskoczenia na widok zeskrobywanego osadu \u2013 p\u0142ytki protez\u201d<\/em> (Oko\u0144ski).<\/p>\n\n\n\n Jama ustna jest rezerwuarem przestrzennym dla kolonizacji i rozwoju drobnoustroj\u00f3w takich jak: wirusy, bakterie, pierwotniaki oraz grzyby. Niedostateczna higiena prowadzi do rozwoju z\u0142o\u017conego biofilmu bakteryjno-grzybiczego,<\/strong> kt\u00f3ry tworzy swoist\u0105 nisz\u0119 ekologiczn\u0105. <\/p>\n\n\n\n Mikroflora p\u0142ytki protez jest r\u00f3\u017cnorodna,<\/strong> ze znamiennymi r\u00f3\u017cnicami osobniczymi w przypadku bakterii dominuj\u0105cych i proporcjami wyst\u0119puj\u0105cymi pomi\u0119dzy nimi. Uzupe\u0142nienia protetyczne zar\u00f3wno ruchome jak i sta\u0142e, r\u00f3wnie\u017c zasiedla z\u0142o\u017cona heterogeniczna struktura mikroorganizm\u00f3w wraz z metabolitami, powsta\u0142a przez przyleganie bakterii ze \u015bliny, jak r\u00f3wnie\u017c resztek pokarmowych oraz proces\u00f3w zar\u00f3wno synergistycznych, jak i antagonistycznych mikrobiologicznych.<\/p>\n\n\n\n W przypadku protez ruchomych p\u0142ytka, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z bakterii i grzyb\u00f3w zespolonych substancj\u0105 mi\u0119dzykom\u00f3rkow\u0105, najcz\u0119\u015bciej gromadzi si\u0119 po ich wewn\u0119trznej stronie, w bezpo\u015brednim kontakcie z b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105. Zalegaj\u0105ce z\u0142ogi p\u0142ytki wp\u0142ywaj\u0105 na pH powierzchni b\u0142ony \u015bluzowej, obni\u017caj\u0105c je, co powoduje gwa\u0142towny wzrost grzyb\u00f3w dro\u017cd\u017copodobnych<\/strong> a tym samym zaostrza stan zapalny.<\/p>\n\n\n\n Uzupe\u0142nienia protetyczne o znacznym zasi\u0119gu p\u0142yty wykonywane s\u0105 z tworzywa akrylowego, kt\u00f3re posiada mikroporow\u0105 struktur\u0119, co stwarza korzystne warunki do odk\u0142adania si\u0119 p\u0142ytki protez. Do powierzchni akrylu z \u0142atwo\u015bci\u0105 przywieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kom\u00f3rki grzyb\u00f3w. Bardzo szybko dochodzi do zaka\u017cenia mikrobiologicznego akrylowej p\u0142yty protezy<\/strong>, a bardzo siln\u0105 adhezj\u0119 wykazuje posta\u0107 mycelialna grzyb\u00f3w, w zwi\u0105zku z wnikaniem strz\u0119pek i pseudostrz\u0119pek do mikropor\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Znaczna ilo\u015b\u0107 p\u0142ytki protez wraz z kom\u00f3rkami Candida albicans jest adsorbowana w zwi\u0105zku z wch\u0142anianiem wody przez tworzywo akrylowe. Szorstkie powierzchnie protez <\/strong>s\u0105 r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142\u0105 retencj\u0105 dla p\u0142ytki, w zwi\u0105zku z powy\u017cszym powinny by\u0107 eliminowane. P\u0142ytka protez jest istotnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym namna\u017caniu grzyb\u00f3w dro\u017cd\u017copodobnych, liczne badania wykaza\u0142y wzmo\u017con\u0105 proliferacj\u0119 dro\u017cd\u017cak\u00f3w u os\u00f3b nieprawid\u0142owo dbaj\u0105cych o higien\u0119 protez.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z powy\u017cszym istnieje \u015bcis\u0142a korelacja pomi\u0119dzy higien\u0105 protez a intensywno\u015bci\u0105 wzrostu flory grzybiczej.<\/strong> Powy\u017csze czynniki powoduj\u0105 cz\u0119ste wyst\u0119powanie stomatopatii protetycznych w szcz\u0119ce, gdzie ze wzgl\u0119du na zasi\u0119g, p\u0142yta protezy ma znacznie lepsz\u0105 adhezj\u0119. W \u017cuchwie stomatopatie spowodowane p\u0142ytk\u0105 obserwowane s\u0105 sporadycznie, gdy\u017c na skutek gorszego przylegania p\u0142yty protezy dochodzi do samooczyszczania przez \u015blin\u0119. <\/p>\n\n\n Stomatopatia<\/strong> to termin okre\u015blaj\u0105cy patologiczne objawy zar\u00f3wno subiektywne jak i obiektywne, zwi\u0105zane z u\u017cytkowaniem uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, g\u0142\u00f3wnie ruchomych. Przedmiotowe objawy stomatopatii s\u0105 uj\u0119te w klasyfikacji Newtona:<\/p>\n\n\n\n Klinicznie bardzo trudno jest okre\u015bli\u0107 jednoznacznie klas\u0119 stomatopatii, gdy\u017c bardzo cz\u0119sto obserwuje si\u0119 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie wy\u017cej opisanych stadi\u00f3w z r\u00f3\u017cnym nasileniem zmian zapalnych. Gdy zmiany zapalne s\u0105 zainfekowane grzybami dro\u017cd\u017copodobnymi, ich zasi\u0119g mo\u017ce wykracza\u0107 poza pole protetyczne i obejmowa\u0107 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 policzk\u00f3w oraz j\u0119zyk. Bolesno\u015b\u0107, uczucie pieczenia, brak dozna\u0144 smakowych, sucho\u015b\u0107 b\u0142ony \u015bluzowej <\/strong>– to najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszane przez pacjenta objawy, kt\u00f3re mog\u0105 zmniejsza\u0107 si\u0119 lub ust\u0119powa\u0107 po usuni\u0119ciu protez. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Aby m\u00f3c zapobiec rozwojowi stomatopatii protetycznych nale\u017cy wprowadzi\u0107 dzia\u0142ania profilaktyczne<\/strong>, polegaj\u0105ce na szybkiej eliminacji czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na rozw\u00f3j zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z u\u017cytkowaniem uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, zar\u00f3wno ruchomych, jak i sta\u0142ych. Istotn\u0105 rol\u0119 w inicjowaniu proces\u00f3w zapalnych odgrywa p\u0142ytka czy to z\u0119b\u00f3w w\u0142asnych, czy protez. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, edukacja pacjenta i u\u015bwiadamianie w tym zakresie<\/strong> b\u0119d\u0105 kluczowym dzia\u0142aniem w profilaktyce stomatopatii.<\/p>\n\n\n\n Przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej przez pacjenta jest podstawowym warunkiem powodzenia w leczeniu protetycznym. U\u017cytkowanie protez ruchomych, szczeg\u00f3lnie osiadaj\u0105cych z rozleg\u0142\u0105 p\u0142yt\u0105 narusza r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy gatunkami drobnoustroj\u00f3w bytuj\u0105cych w jamie ustnej i stwarza niefizjologiczne warunki. Dlatego te\u017c nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na re\u017cim higieniczny. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy poinformowa\u0107 pacjenta jak dba\u0107 o protez\u0119 z\u0119bow\u0105<\/strong>. Instrukta\u017c powinien informowa\u0107 o oczyszczaniu uzupe\u0142nie\u0144 po ka\u017cdym posi\u0142ku przy u\u017cyciu szczotki do protez i myd\u0142a lub specjalnego preparatu przeznaczonego do higieny protez. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o higienie z\u0119b\u00f3w w\u0142asnych pacjenta i p\u0142ukaniu jamy ustnej antyseptyczn\u0105 p\u0142ukank\u0105. <\/p>\n\n\n\n Wa\u017cn\u0105 informacj\u0105, jak\u0105 pacjent powinien uzyska\u0107 od lekarza jest r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b przechowywania uzupe\u0142nie\u0144. Zalecamy przerw\u0119 kilkugodzinn\u0105 w ca\u0142odobowym u\u017cytkowaniu protez, <\/strong>np. w nocy, aby umo\u017cliwi\u0107 samooczyszczanie b\u0142ony \u015bluzowej przez \u015blin\u0119, a tym samym znacznego stopnia redukcji p\u0142ytki, jak r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 przekrwienie pod\u0142o\u017ca protetycznego na skutek ucisku p\u0142yty protezy. <\/p>\n\n\n\n Odpowiednie czyszczenie protez<\/strong> to podstawa, nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce pacjent po oczyszczeniu protezy powinien przechowywa\u0107 j\u0105 na sucho, w odpowiednim pojemniku z otworami zapewniaj\u0105cymi wentylacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n W obecnych czasach mamy szeroki asortyment preparat\u00f3w do higieny uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych, lecz pomimo podkre\u015blania wa\u017cnej roli stomatologiczno-protetycznego wychowania pacjenta, \u015bwiadomo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w w tym zakresie pozostaje nadal ma\u0142o satysfakcjonuj\u0105ca. Z bada\u0144 przeprowadzonych przez Fr\u0105czak i wsp. wynika, i\u017c wraz z wiekiem zmniejsza si\u0119 intensywno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w higienicznych. <\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c Kurnatowska i wsp. w swoich badaniach stwierdzili ujemn\u0105 korelacj\u0119 pomi\u0119dzy czasem po\u015bwi\u0119conym zabiegom higienicznym a czasem u\u017cytkowania uzupe\u0142nie\u0144. Natomiast w badaniach przeprowadzonych przez \u0141at\u0119 i wsp. 98% pacjent\u00f3w poda\u0142o, i\u017c nie zostali w og\u00f3le poinformowani o sposobie higienizacji i piel\u0119gnacji protez.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Tak wi\u0119c opieka stomatologiczno-protetyczna wraz z wychowaniem pacjenta i wykszta\u0142ceniem u niego prawid\u0142owych zasad post\u0119powania powinna by\u0107 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 planu leczenia i winna by\u0107 przeprowadzana zar\u00f3wno przed leczeniem, w trakcie, jak i po. Mierzwi\u0144ska-Nastalska i wsp. uzyskali zadowalaj\u0105ce wyniki w stosowaniu zalece\u0144 lekarza przez pacjenta, powtarzaj\u0105c je systematycznie podczas ka\u017cdej wizyty.<\/p>\n\n\n
\n Skutki nieprawid\u0142owej higieny jamy ustnej przy protezach<\/h2>\n\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nCzym jest stomatopatia? Objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n Profilaktyka stomatopatii<\/h2>\n\n\n\n\n