\n\n\n\n
Morfologia krwi \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest morfologia krwi i dlaczego jest tak wa\u017cna?<\/strong> Morfologia krwi to podstawowe badanie oceniaj\u0105ce liczb\u0119 i jako\u015b\u0107 jej sk\u0142adnik\u00f3w (krwinek czerwonych, bia\u0142ych, p\u0142ytek). Jest kluczowa dla oceny og\u00f3lnego stanu zdrowia i stanowi pierwszy krok w wykrywaniu wielu schorze\u0144.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie choroby mo\u017ce wykry\u0107 pe\u0142na morfologia krwi?<\/strong> Badanie to pomaga we wst\u0119pnej diagnozie m.in. anemii (niedokrwisto\u015bci), stan\u00f3w zapalnych, infekcji wirusowych i bakteryjnych, zaburze\u0144 odporno\u015bci, problem\u00f3w z krzepni\u0119ciem, a nawet podejrzenia nowotwor\u00f3w uk\u0142adu krwiotw\u00f3rczego.<\/li>\n\n\n\n
- Jak prawid\u0142owo przygotowa\u0107 si\u0119 do badania krwi?<\/strong> Na badanie nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na czczo (optymalnie 12 godzin po ostatnim posi\u0142ku). Dzie\u0144 wcze\u015bniej unikaj alkoholu i intensywnego wysi\u0142ku fizycznego. Rano przed pobraniem mo\u017cesz wypi\u0107 niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 niegazowanej wody.<\/li>\n\n\n\n
- Co oznaczaj\u0105 nieprawid\u0142owe wyniki morfologii?<\/strong> Odchylenia (np. niski poziom hemoglobiny czy podwy\u017cszone leukocyty) mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o r\u00f3\u017cnych procesach, od niedobor\u00f3w po stany chorobowe. Pami\u0119taj, \u017ce interpretacj\u0119 wynik\u00f3w krwi nale\u017cy zawsze powierzy\u0107 lekarzowi prowadz\u0105cemu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nSpis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest krew i co wchodzi w jej sk\u0142ad?<\/a> <\/li>\n\n\n\n
- Badanie krwi – co wykrywa i na co mo\u017ce wskazywa\u0107? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Podstawowe badania krwi, jakie nale\u017cy wykonywa\u0107<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kiedy si\u0119 zleca pe\u0142n\u0105 morfologi\u0119 krwi i co to takiego?<\/a> <\/li>\n\n\n\n
- W jaki spos\u00f3b nale\u017cy si\u0119 przygotowa\u0107 do badania?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Morfologia krwi, a og\u00f3lny stan zdrowia pacjenta<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Co mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nieprawid\u0142owo\u015bciami w morfologii krwi?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest krew i co wchodzi w jej sk\u0142ad? <\/h2>\n\n\n\n
Krew to jeden z najwa\u017cniejszych p\u0142yn\u00f3w ustrojowych. Sk\u0142ada si\u0119 z osocza, kt\u00f3re stanowi 55% obj\u0119to\u015bci krwi pe\u0142nej i zawieszonych w nim element\u00f3w morfotycznych krwi. Osocze to p\u0142ynny sk\u0142adnik krwi. W jego sk\u0142ad wchodz\u0105 rozpuszczone gazy, sole mineralne, a tak\u017ce m.in. enzymy, bia\u0142ka, metabolity i hormony. W osoczu zawieszone s\u0105 tak\u017ce elementy morfotyczne krwi, takie jak czerwone krwinki<\/strong> (erytrocyty) oraz bia\u0142e krwinki <\/strong>(leukocyty), kt\u00f3re dziel\u0105 si\u0119 na monocyty<\/a>, limfocyty<\/a> i granulocyty (zasado- kwaso- i oboj\u0119tnoch\u0142onne), a tak\u017ce krwinki p\u0142ytkowe. <\/p>\n\n\n\nKrew to przyk\u0142ad niezwyk\u0142ej tkanki \u0142\u0105cznej, kt\u00f3ra przez ca\u0142y czas przemieszcza si\u0119 w naczyniach krwiono\u015bnych. Spe\u0142nia wiele bardzo wa\u017cnych funkcji. S\u0105 to m.in. funkcje: homeostatyczne (w tym termoregulacyjna), obronne i transportowe (krew transportuje hormony, gazy oddechowe, produkty przemiany materii, substancje przeka\u017anikowe, sk\u0142adniki od\u017cywcze). <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/badania-krwi.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Morfologia krwi<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Sprawd\u017a podstawowe parametry krwi, by oceni\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia lub monitorowa\u0107 proces leczenia.<\/div>\n
\n 23,75 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nBadanie krwi – co wykrywa i na co mo\u017ce wskazywa\u0107? <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nMorfologia krwi umo\u017cliwia wczesne wykrycie (jeszcze zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze objawy) wielu powa\u017cnych schorze\u0144. Za po\u015brednictwem tego rodzaju badania, mo\u017cna wst\u0119pnie zdiagnozowa\u0107 mi\u0119dzy innymi: choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia odporno\u015bci, stany zapalne, niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>, infekcje wirusowe<\/a> oraz bakteryjne, anemi\u0119, alergie, nowotwory, stan przedcukrzycowy oraz cukrzyc\u0119<\/a>, skaz\u0119 krwotoczn\u0105 i r\u00f3\u017cne inne choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Oczywi\u015bcie, w przypadku jakichkolwiek nieprawid\u0142owo\u015bci wykazanych w morfologii, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na powy\u017csze choroby, konieczne jest przeprowadzenie dalszej, dok\u0142adnej diagnostyki. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie badania krwi wykonywa\u0107? <\/strong> <\/h2>\n\n\n\nWiele chor\u00f3b przez d\u0142ugi czas nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du warto profilaktycznie monitorowa\u0107 sw\u00f3j stan zdrowia. W\u00f3wczas przydatne mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 wykonanie podstawowych bada\u0144 krwi, takich jak: <\/p>\n\n\n\n
\n- Morfologia<\/strong> \u2013 jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, jest to badanie, kt\u00f3rego celem jest ilo\u015bciowa oraz jako\u015bciowa ocena poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w morfotycznych krwi. Nieprawid\u0142owo\u015bci w morfologii<\/a> mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 m.in. o zaburzeniach odporno\u015bci, o odwodnieniu albo o nieprawid\u0142owym dzia\u0142aniu szpiku. <\/li>\n\n\n\n
- OB \u2013 tzw. odczyn Biernackiego – <\/strong>s\u0142u\u017cy do oceny szybko\u015bci, z jak\u0105 opadaj\u0105 czerwone krwinki. Tego rodzaju badanie jest pomocne np. podczas diagnozowania r\u00f3\u017cnego rodzaju stan\u00f3w zapalnych. Podwy\u017cszone OB wskazywa\u0107 mo\u017ce nastany zapalne, a tak\u017ce choroby nowotworowe, niekt\u00f3re choroby nerek lub w\u0105troby. <\/li>\n\n\n\n
- Glukoza<\/strong> \u2013 sprawdzenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi umo\u017cliwia szybkie rozpoznanie stanu przedcukrzycowego oraz cukrzycy. <\/li>\n\n\n\n
- Cholesterol<\/strong> \u2013 jego zbyt wysokie st\u0119\u017cenie w osoczu przek\u0142ada si\u0119 na zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju mia\u017cd\u017cycy<\/a>. Ponadto, na podstawie wyniku tego badania mo\u017cna tak\u017ce przeprowadzi\u0107 wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 ryzyka wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Morfologia krwi – co to takiego? Wskazania<\/h2>\n\n\n\n
Warto zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce pe\u0142na morfologia krwi (tzw. morfologia wieloparametrowa), to nic innego, jak ilo\u015bciowa i jako\u015bciowa ocena sk\u0142adu krwi obwodowej: krwinek bia\u0142ych (pi\u0119ciu typ\u00f3w), erytrocyt\u00f3w oraz trombocyt\u00f3w. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107, \u017ce to przyk\u0142ad badania przesiewowego, kt\u00f3re przeprowadzane jest i w celach diagnostycznych, i profilaktycznych. Elementami, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 dokonanie oceny uk\u0142adu czerwonokrwinkowego, s\u0105: <\/p>\n\n\n\n
\n- Hematokryt<\/strong> \u2013 ukazuje on stosunek obj\u0119to\u015bci czerwonych krwinek do obj\u0119to\u015bci ca\u0142ej krwi, <\/li>\n\n\n\n
- RBC<\/strong> \u2013 liczba erytrocyt\u00f3w (czerwonych krwinek), <\/li>\n\n\n\n
- Hb<\/a> (hemoglobina)<\/strong> \u2013 st\u0119\u017cenie hemoglobiny we krwi,\u00a0\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- RDW – wska\u017anik zmienno\u015bci (zr\u00f3\u017cnicowania) obj\u0119to\u015bci erytrocyt\u00f3w (tzw. wska\u017anik anizocytozy) <\/strong>\u2013 wskazuje na zmienno\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bci krwinek czerwonych (innymi s\u0142owy, ukazuje w jaki spos\u00f3b obj\u0119to\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych erytrocyt\u00f3w jest odmienna od warto\u015bci u\u015brednionej), <\/li>\n\n\n\n
- MCV <\/strong>\u2013 parametr ten pokazuje \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 krwinki czerwonej i funkcjonuje jako podstawa w zakresie podzia\u0142u erytrocyt\u00f3w na mikrocytarne, normocytarne i makrocytarne. Zar\u00f3wno za niskie i zbyt wysokie MCV wskazuj\u0105 na nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie wielko\u015bci krwinek czerwonych, <\/li>\n\n\n\n
- MCHC <\/strong>\u2013 to oznaczenie \u015bredniego st\u0119\u017cenia hemoglobiny w erytrocycie, <\/li>\n\n\n\n
- MCH <\/strong>\u2013 wskazuje na u\u015brednion\u0105 mas\u0119 hemoglobiny, jaka jest zawarta w pojedynczej czerwonej krwince. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wnikliwe przeanalizowanie uk\u0142adu czerwonokrwinkowego umo\u017cliwia wykluczenie niedokrwisto\u015bci oraz problem\u00f3w, jakie mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z wytwarzaniem hemoglobiny. <\/p>\n\n\n\n
Parametry, kt\u00f3re oceniane s\u0105 w uk\u0142adzie bia\u0142okrwinkowym, to: <\/p>\n\n\n\n
\n- Ocena rozmazu krwi <\/strong>\u2013 umo\u017cliwia wyodr\u0119bnienie populacji takich leukocyt\u00f3w, jak: neutrofile, limfocyty, bazofile, monocyty i eozynofile, <\/li>\n\n\n\n
- WBC ca\u0142kowite<\/strong> \u2013 ocenia st\u0119\u017cenie leukocyt\u00f3w we krwi. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wska\u017aniki, kt\u00f3re sprawdzane s\u0105 w odniesieniu do p\u0142ytek krwi, to: <\/p>\n\n\n\n
\n- MPV<\/strong> \u2013 u\u015bredniona obj\u0119to\u015b\u0107 p\u0142ytek krwi, <\/li>\n\n\n\n
- PLT<\/strong> \u2013 liczba p\u0142ytek krwi, <\/li>\n\n\n\n
- P-LCR<\/strong> \u2013 wskazuje na to, jaki odsetek wszystkich p\u0142ytek stanowi\u0105 du\u017ce p\u0142ytki krwi, <\/li>\n\n\n\n
- PDW<\/strong> \u2013 ukazuje zr\u00f3\u017cnicowanie (zmienno\u015b\u0107) w zakresie obj\u0119to\u015bci p\u0142ytek krwi, <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\nDzi\u0119ki wy\u017cej wspomnianym badaniom mo\u017cna stosunkowo wcze\u015bnie wykry\u0107 wiele wymienionych wy\u017cej chor\u00f3b. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kiedy warto wykona\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe badania krwi? Do niepokoj\u0105cych symptom\u00f3w, kt\u00f3rych nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107, zalicza si\u0119 przede wszystkim: <\/p>\n\n\n\n
\n- nag\u0142y spadek koncentracji i uczucie zm\u0119czenia, <\/li>\n\n\n\n
- wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c zazwyczaj senno\u015b\u0107, <\/li>\n\n\n\n
- podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0119 cia\u0142a, <\/li>\n\n\n\n
- blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry, <\/li>\n\n\n\n
- cz\u0119ste b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, <\/li>\n\n\n\n
- uczucie nag\u0142ej duszno\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 pojawia podczas uprawiania wysi\u0142ku fizycznego, <\/li>\n\n\n\n
- silny i uci\u0105\u017cliwy: kaszel, katar, b\u00f3l gard\u0142a, <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le staw\u00f3w <\/a>oraz mi\u0119\u015bni, <\/li>\n\n\n\n
- biegunki<\/a>. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Morfologia krwi<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Sprawd\u017a podstawowe parametry krwi, by oceni\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia lub monitorowa\u0107 proces leczenia.<\/div>\n
\n 23,75 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMorfologia – przygotowanie do badania<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWarto pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce parametry krwi mog\u0105 by\u0107 zmienne, w zale\u017cno\u015bci od tego, co wcze\u015bniej jedli\u015bmy. R\u00f3wnie znacz\u0105ca jest pod tym wzgl\u0119dem pora dnia. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do badania krwi, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, aby ju\u017c oko\u0142o 3 dni wcze\u015bniej: <\/p>\n\n\n\n
\n- nie si\u0119ga\u0107 po alkohol<\/a> ani \u017cadne inne u\u017cywki, <\/li>\n\n\n\n
- ograniczy\u0107 intensywny wysi\u0142ek fizyczny. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ponadto, dzie\u0144 przed badaniem (nie zmieniaj\u0105c w spos\u00f3b znacz\u0105cy swoich wcze\u015bniejszych nawyk\u00f3w oraz przyzwyczaje\u0144, tak, aby wynik by\u0142 miarodajny), dobrze b\u0119dzie zastosowa\u0107 bardziej lekkostrawn\u0105 diet\u0119. Na dwana\u015bcie godzin przed udaniem si\u0119 na badanie, wskazana jest rezygnacja z herbaty, kawy oraz spo\u017cywania jakichkolwiek posi\u0142k\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
W dniu, na kt\u00f3ry zosta\u0142o zaplanowane badanie: <\/p>\n\n\n\n
\n- w godzinach porannych, przed wyj\u015bciem z domu, mo\u017cna wypi\u0107 maksymalnie dwie szklanki wody, <\/li>\n\n\n\n
- do laboratorium trzeba si\u0119 uda\u0107 si\u0119 na czczo (optymalne b\u0119dzie nieprzyjmowanie \u017cadnych lek\u00f3w, jednak lekarz mo\u017ce zleci\u0107 ich programowe przyj\u0119cie), <\/li>\n\n\n\n
- przed samym badaniem nale\u017cy usi\u0105\u015b\u0107 i odpocz\u0105\u0107 (na oko\u0142o kwadrans). Jest to wa\u017cne, poniewa\u017c nawet umiarkowany wysi\u0142ek fizyczny (czyli np. piesze przyj\u015bcie do laboratorium) mo\u017ce zaburzy\u0107 wyniki bada\u0144. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Morfologia krwi – interpretacja wynik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Analizuj\u0105c badania laboratoryjne, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na warto\u015bci referencyjne podane przez laboratorium. W zale\u017cno\u015bci od metod bada\u0144 podawane zakresy norm mog\u0105 by\u0107 inne, a szczeg\u00f3\u0142owe por\u00f3wnanie wynik\u00f3w bada\u0144 z r\u00f3\u017cnych laboratori\u00f3w – dla niedo\u015bwiadczonej osoby trudne. <\/p>\n\n\n\n
Laboratorium podaj\u0105c warto\u015bci referencyjne jest w stanie uwzgl\u0119dni\u0107 wiek pacjenta, ale nie zna istotnie wp\u0142ywaj\u0105cych na oczekiwane wyniki okoliczno\u015bci takich jak: planowanie ci\u0105\u017cy, ci\u0105\u017ca, karmienie piersi\u0105<\/a>, stosowane leczenie, wielko\u015b\u0107 i tempo zmian w stosunku do wynik\u00f3w poprzednich. <\/p>\n\n\n\nDlatego podawane zakresy normy nale\u017cy traktowa\u0107, jako normy statystyczne, dotycz\u0105ce wi\u0119kszo\u015bci ludzi zdrowych, ale nie ka\u017cdego cz\u0142owieka. Wyniki bada\u0144 laboratoryjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci odchylenia od podanych warto\u015bci referencyjnych, nale\u017cy konsultowa\u0107 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCo mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nieprawid\u0142o\u015bciami w morfologii krwi?<\/h2>\n\n\n\n
Podwy\u017cszona hemoglobina oraz liczba czerwonych krwinek mog\u0105 wskazywa\u0107 na nadkrwisto\u015b\u0107. Z kolei w sytuacji odwrotnej, b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z anemi\u0105 (niedokrwisto\u015bci\u0105). Na obni\u017cenie tego wska\u017anika szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinny zwr\u00f3ci\u0107 osoby b\u0119d\u0105ce na diecie wega\u0144skiej i wegetaria\u0144skiej, ale nie tylko. Warto zada\u0107 sobie pytanie, czy nasza codzienna dieta jest odpowiednio zbilansowana. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce w jej optymalizacji warto b\u0119dzie skorzysta\u0107 z pomocy dietetyka.<\/p>\n\n\n\n
Kolejna wa\u017cna zale\u017cno\u015b\u0107 jest taka, \u017ce nawodnienie determinuje wynik hematokrytu. Tym samym, przy przewodnieniu jego warto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 niska, a przy odwodnieniu b\u0119dzie wysoka. Je\u015bli zatem nasz hematokryt jest wysoki, warto jeszcze przed wizyt\u0105 u lekarza zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 wypijanych przez nas p\u0142yn\u00f3w. Pami\u0119tajmy, \u017ce doros\u0142y cz\u0142owiek powinien wypija\u0107 w ci\u0105gu dnia minimum 1,5 litra wody. Oczywi\u015bcie w przypadku sytuacji takich jak ci\u0105\u017ca, wysoka temperatura otoczenia, intensywny wysi\u0142ek fizyczny, ilo\u015b\u0107 dostarczanych p\u0142yn\u00f3w musi by\u0107 odpowiednio dostosowana.<\/p>\n\n\n\n
W powi\u0105zaniu z wy\u017cej wspomnianymi wska\u017anikami trzeba odczytywa\u0107 warto\u015bci, takie jak MCV, MCH i MCHC. Niedokrwisto\u015b\u0107, w po\u0142\u0105czeniu z nisk\u0105 \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 krwinek czerwonych (MCV), mo\u017ce wskazywa\u0107 na niedobory \u017celaza. W tej sytuacji r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nasz\u0105 diet\u0119. Nie jest wykluczone, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przez nieprawid\u0142owe od\u017cywianie pojawi\u0142y si\u0119 u nas niedobory \u017celaza. Warto zatem podczas konsultacji lekarskiej poinformowa\u0107 specjalist\u0119 jak wygl\u0105da nasz codzienny jad\u0142ospis.<\/p>\n\n\n\n
Anemia oraz wysokie MCV pojawiaj\u0105 si\u0119 przy niedoborze kwasu foliowego albo witaminy B12<\/a>. Taki wynik mo\u017cna uzyska\u0107 przy badaniu os\u00f3b niedo\u017cywionych, wegan albo pacjent\u00f3w, zmagaj\u0105cych si\u0119 z chorobami w\u0105troby. <\/p>\n\n\n\nZbyt du\u017cy wzrost liczby krwinek bia\u0142ych okre\u015bla si\u0119 mianem leukocytozy. Z kolei, gdy WBC jest zbyt niskie, to wskazuje to na leukopeni\u0119. Za wzrost WBC mog\u0105 odpowiada\u0107 zaburzenia o charakterze metabolicznym, za\u017cywanie niekt\u00f3rych z lek\u00f3w, a nawet oparzenia<\/a>. Bardzo du\u017cy wzrost bia\u0142ych krwinek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c o chorobach nowotworowych szpiku kostnego lub uk\u0142adu ch\u0142onnego.<\/p>\n\n\n\nGdy wzrasta (ponad norm\u0119) liczba p\u0142ytek we krwi (PLT), mo\u017ce to wskazywa\u0107 np. na nadp\u0142ytkowo\u015b\u0107 samoistn\u0105, z\u0142o\u015bliwy lub \u0142agodny stan zapalny albo anemi\u0119, wynikaj\u0105c\u0105 z niedoboru \u017celaza. <\/p>\n\n\n\n
Spadek p\u0142ytek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 natomiast o przerzutach nowotwor\u00f3w do szpiku albo o ma\u0142op\u0142ytkowo\u015bci polekowej. Ju\u017c na kilku wybranych przyk\u0142adach bardzo dobrze wida\u0107, \u017ce odczytywanie wynik\u00f3w bada\u0144 krwi wymaga medycznego wykszta\u0142cenia i do\u015bwiadczenia. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n\n\n\n
Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest krew i co wchodzi w jej sk\u0142ad?<\/a> <\/li>\n\n\n\n
- Badanie krwi – co wykrywa i na co mo\u017ce wskazywa\u0107? <\/a><\/li>\n\n\n\n
- Podstawowe badania krwi, jakie nale\u017cy wykonywa\u0107<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kiedy si\u0119 zleca pe\u0142n\u0105 morfologi\u0119 krwi i co to takiego?<\/a> <\/li>\n\n\n\n
- W jaki spos\u00f3b nale\u017cy si\u0119 przygotowa\u0107 do badania?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Morfologia krwi, a og\u00f3lny stan zdrowia pacjenta<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Co mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nieprawid\u0142owo\u015bciami w morfologii krwi?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest krew i co wchodzi w jej sk\u0142ad? <\/h2>\n\n\n\n
Krew to jeden z najwa\u017cniejszych p\u0142yn\u00f3w ustrojowych. Sk\u0142ada si\u0119 z osocza, kt\u00f3re stanowi 55% obj\u0119to\u015bci krwi pe\u0142nej i zawieszonych w nim element\u00f3w morfotycznych krwi. Osocze to p\u0142ynny sk\u0142adnik krwi. W jego sk\u0142ad wchodz\u0105 rozpuszczone gazy, sole mineralne, a tak\u017ce m.in. enzymy, bia\u0142ka, metabolity i hormony. W osoczu zawieszone s\u0105 tak\u017ce elementy morfotyczne krwi, takie jak czerwone krwinki<\/strong> (erytrocyty) oraz bia\u0142e krwinki <\/strong>(leukocyty), kt\u00f3re dziel\u0105 si\u0119 na monocyty<\/a>, limfocyty<\/a> i granulocyty (zasado- kwaso- i oboj\u0119tnoch\u0142onne), a tak\u017ce krwinki p\u0142ytkowe. <\/p>\n\n\n\nKrew to przyk\u0142ad niezwyk\u0142ej tkanki \u0142\u0105cznej, kt\u00f3ra przez ca\u0142y czas przemieszcza si\u0119 w naczyniach krwiono\u015bnych. Spe\u0142nia wiele bardzo wa\u017cnych funkcji. S\u0105 to m.in. funkcje: homeostatyczne (w tym termoregulacyjna), obronne i transportowe (krew transportuje hormony, gazy oddechowe, produkty przemiany materii, substancje przeka\u017anikowe, sk\u0142adniki od\u017cywcze). <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Morfologia krwi<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Sprawd\u017a podstawowe parametry krwi, by oceni\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia lub monitorowa\u0107 proces leczenia.<\/div>\n
\n 23,75 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nBadanie krwi – co wykrywa i na co mo\u017ce wskazywa\u0107? <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nMorfologia krwi umo\u017cliwia wczesne wykrycie (jeszcze zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze objawy) wielu powa\u017cnych schorze\u0144. Za po\u015brednictwem tego rodzaju badania, mo\u017cna wst\u0119pnie zdiagnozowa\u0107 mi\u0119dzy innymi: choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia odporno\u015bci, stany zapalne, niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>, infekcje wirusowe<\/a> oraz bakteryjne, anemi\u0119, alergie, nowotwory, stan przedcukrzycowy oraz cukrzyc\u0119<\/a>, skaz\u0119 krwotoczn\u0105 i r\u00f3\u017cne inne choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Oczywi\u015bcie, w przypadku jakichkolwiek nieprawid\u0142owo\u015bci wykazanych w morfologii, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na powy\u017csze choroby, konieczne jest przeprowadzenie dalszej, dok\u0142adnej diagnostyki. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie badania krwi wykonywa\u0107? <\/strong> <\/h2>\n\n\n\nWiele chor\u00f3b przez d\u0142ugi czas nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du warto profilaktycznie monitorowa\u0107 sw\u00f3j stan zdrowia. W\u00f3wczas przydatne mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 wykonanie podstawowych bada\u0144 krwi, takich jak: <\/p>\n\n\n\n
\n- Morfologia<\/strong> \u2013 jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, jest to badanie, kt\u00f3rego celem jest ilo\u015bciowa oraz jako\u015bciowa ocena poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w morfotycznych krwi. Nieprawid\u0142owo\u015bci w morfologii<\/a> mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 m.in. o zaburzeniach odporno\u015bci, o odwodnieniu albo o nieprawid\u0142owym dzia\u0142aniu szpiku. <\/li>\n\n\n\n
- OB \u2013 tzw. odczyn Biernackiego – <\/strong>s\u0142u\u017cy do oceny szybko\u015bci, z jak\u0105 opadaj\u0105 czerwone krwinki. Tego rodzaju badanie jest pomocne np. podczas diagnozowania r\u00f3\u017cnego rodzaju stan\u00f3w zapalnych. Podwy\u017cszone OB wskazywa\u0107 mo\u017ce nastany zapalne, a tak\u017ce choroby nowotworowe, niekt\u00f3re choroby nerek lub w\u0105troby. <\/li>\n\n\n\n
- Glukoza<\/strong> \u2013 sprawdzenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi umo\u017cliwia szybkie rozpoznanie stanu przedcukrzycowego oraz cukrzycy. <\/li>\n\n\n\n
- Cholesterol<\/strong> \u2013 jego zbyt wysokie st\u0119\u017cenie w osoczu przek\u0142ada si\u0119 na zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju mia\u017cd\u017cycy<\/a>. Ponadto, na podstawie wyniku tego badania mo\u017cna tak\u017ce przeprowadzi\u0107 wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 ryzyka wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Morfologia krwi – co to takiego? Wskazania<\/h2>\n\n\n\n
Warto zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce pe\u0142na morfologia krwi (tzw. morfologia wieloparametrowa), to nic innego, jak ilo\u015bciowa i jako\u015bciowa ocena sk\u0142adu krwi obwodowej: krwinek bia\u0142ych (pi\u0119ciu typ\u00f3w), erytrocyt\u00f3w oraz trombocyt\u00f3w. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107, \u017ce to przyk\u0142ad badania przesiewowego, kt\u00f3re przeprowadzane jest i w celach diagnostycznych, i profilaktycznych. Elementami, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 dokonanie oceny uk\u0142adu czerwonokrwinkowego, s\u0105: <\/p>\n\n\n\n
\n- Hematokryt<\/strong> \u2013 ukazuje on stosunek obj\u0119to\u015bci czerwonych krwinek do obj\u0119to\u015bci ca\u0142ej krwi, <\/li>\n\n\n\n
- RBC<\/strong> \u2013 liczba erytrocyt\u00f3w (czerwonych krwinek), <\/li>\n\n\n\n
- Hb<\/a> (hemoglobina)<\/strong> \u2013 st\u0119\u017cenie hemoglobiny we krwi,\u00a0\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- RDW – wska\u017anik zmienno\u015bci (zr\u00f3\u017cnicowania) obj\u0119to\u015bci erytrocyt\u00f3w (tzw. wska\u017anik anizocytozy) <\/strong>\u2013 wskazuje na zmienno\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bci krwinek czerwonych (innymi s\u0142owy, ukazuje w jaki spos\u00f3b obj\u0119to\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych erytrocyt\u00f3w jest odmienna od warto\u015bci u\u015brednionej), <\/li>\n\n\n\n
- MCV <\/strong>\u2013 parametr ten pokazuje \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 krwinki czerwonej i funkcjonuje jako podstawa w zakresie podzia\u0142u erytrocyt\u00f3w na mikrocytarne, normocytarne i makrocytarne. Zar\u00f3wno za niskie i zbyt wysokie MCV wskazuj\u0105 na nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie wielko\u015bci krwinek czerwonych, <\/li>\n\n\n\n
- MCHC <\/strong>\u2013 to oznaczenie \u015bredniego st\u0119\u017cenia hemoglobiny w erytrocycie, <\/li>\n\n\n\n
- MCH <\/strong>\u2013 wskazuje na u\u015brednion\u0105 mas\u0119 hemoglobiny, jaka jest zawarta w pojedynczej czerwonej krwince. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wnikliwe przeanalizowanie uk\u0142adu czerwonokrwinkowego umo\u017cliwia wykluczenie niedokrwisto\u015bci oraz problem\u00f3w, jakie mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z wytwarzaniem hemoglobiny. <\/p>\n\n\n\n
Parametry, kt\u00f3re oceniane s\u0105 w uk\u0142adzie bia\u0142okrwinkowym, to: <\/p>\n\n\n\n
\n- Ocena rozmazu krwi <\/strong>\u2013 umo\u017cliwia wyodr\u0119bnienie populacji takich leukocyt\u00f3w, jak: neutrofile, limfocyty, bazofile, monocyty i eozynofile, <\/li>\n\n\n\n
- WBC ca\u0142kowite<\/strong> \u2013 ocenia st\u0119\u017cenie leukocyt\u00f3w we krwi. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wska\u017aniki, kt\u00f3re sprawdzane s\u0105 w odniesieniu do p\u0142ytek krwi, to: <\/p>\n\n\n\n
\n- MPV<\/strong> \u2013 u\u015bredniona obj\u0119to\u015b\u0107 p\u0142ytek krwi, <\/li>\n\n\n\n
- PLT<\/strong> \u2013 liczba p\u0142ytek krwi, <\/li>\n\n\n\n
- P-LCR<\/strong> \u2013 wskazuje na to, jaki odsetek wszystkich p\u0142ytek stanowi\u0105 du\u017ce p\u0142ytki krwi, <\/li>\n\n\n\n
- PDW<\/strong> \u2013 ukazuje zr\u00f3\u017cnicowanie (zmienno\u015b\u0107) w zakresie obj\u0119to\u015bci p\u0142ytek krwi, <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\nDzi\u0119ki wy\u017cej wspomnianym badaniom mo\u017cna stosunkowo wcze\u015bnie wykry\u0107 wiele wymienionych wy\u017cej chor\u00f3b. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Kiedy warto wykona\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe badania krwi? Do niepokoj\u0105cych symptom\u00f3w, kt\u00f3rych nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107, zalicza si\u0119 przede wszystkim: <\/p>\n\n\n\n
\n- nag\u0142y spadek koncentracji i uczucie zm\u0119czenia, <\/li>\n\n\n\n
- wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c zazwyczaj senno\u015b\u0107, <\/li>\n\n\n\n
- podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0119 cia\u0142a, <\/li>\n\n\n\n
- blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry, <\/li>\n\n\n\n
- cz\u0119ste b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, <\/li>\n\n\n\n
- uczucie nag\u0142ej duszno\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 pojawia podczas uprawiania wysi\u0142ku fizycznego, <\/li>\n\n\n\n
- silny i uci\u0105\u017cliwy: kaszel, katar, b\u00f3l gard\u0142a, <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le staw\u00f3w <\/a>oraz mi\u0119\u015bni, <\/li>\n\n\n\n
- biegunki<\/a>. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Morfologia krwi<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Sprawd\u017a podstawowe parametry krwi, by oceni\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia lub monitorowa\u0107 proces leczenia.<\/div>\n
\n 23,75 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMorfologia – przygotowanie do badania<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWarto pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce parametry krwi mog\u0105 by\u0107 zmienne, w zale\u017cno\u015bci od tego, co wcze\u015bniej jedli\u015bmy. R\u00f3wnie znacz\u0105ca jest pod tym wzgl\u0119dem pora dnia. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do badania krwi, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, aby ju\u017c oko\u0142o 3 dni wcze\u015bniej: <\/p>\n\n\n\n
\n- nie si\u0119ga\u0107 po alkohol<\/a> ani \u017cadne inne u\u017cywki, <\/li>\n\n\n\n
- ograniczy\u0107 intensywny wysi\u0142ek fizyczny. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ponadto, dzie\u0144 przed badaniem (nie zmieniaj\u0105c w spos\u00f3b znacz\u0105cy swoich wcze\u015bniejszych nawyk\u00f3w oraz przyzwyczaje\u0144, tak, aby wynik by\u0142 miarodajny), dobrze b\u0119dzie zastosowa\u0107 bardziej lekkostrawn\u0105 diet\u0119. Na dwana\u015bcie godzin przed udaniem si\u0119 na badanie, wskazana jest rezygnacja z herbaty, kawy oraz spo\u017cywania jakichkolwiek posi\u0142k\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
W dniu, na kt\u00f3ry zosta\u0142o zaplanowane badanie: <\/p>\n\n\n\n
\n- w godzinach porannych, przed wyj\u015bciem z domu, mo\u017cna wypi\u0107 maksymalnie dwie szklanki wody, <\/li>\n\n\n\n
- do laboratorium trzeba si\u0119 uda\u0107 si\u0119 na czczo (optymalne b\u0119dzie nieprzyjmowanie \u017cadnych lek\u00f3w, jednak lekarz mo\u017ce zleci\u0107 ich programowe przyj\u0119cie), <\/li>\n\n\n\n
- przed samym badaniem nale\u017cy usi\u0105\u015b\u0107 i odpocz\u0105\u0107 (na oko\u0142o kwadrans). Jest to wa\u017cne, poniewa\u017c nawet umiarkowany wysi\u0142ek fizyczny (czyli np. piesze przyj\u015bcie do laboratorium) mo\u017ce zaburzy\u0107 wyniki bada\u0144. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Morfologia krwi – interpretacja wynik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Analizuj\u0105c badania laboratoryjne, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na warto\u015bci referencyjne podane przez laboratorium. W zale\u017cno\u015bci od metod bada\u0144 podawane zakresy norm mog\u0105 by\u0107 inne, a szczeg\u00f3\u0142owe por\u00f3wnanie wynik\u00f3w bada\u0144 z r\u00f3\u017cnych laboratori\u00f3w – dla niedo\u015bwiadczonej osoby trudne. <\/p>\n\n\n\n
Laboratorium podaj\u0105c warto\u015bci referencyjne jest w stanie uwzgl\u0119dni\u0107 wiek pacjenta, ale nie zna istotnie wp\u0142ywaj\u0105cych na oczekiwane wyniki okoliczno\u015bci takich jak: planowanie ci\u0105\u017cy, ci\u0105\u017ca, karmienie piersi\u0105<\/a>, stosowane leczenie, wielko\u015b\u0107 i tempo zmian w stosunku do wynik\u00f3w poprzednich. <\/p>\n\n\n\nDlatego podawane zakresy normy nale\u017cy traktowa\u0107, jako normy statystyczne, dotycz\u0105ce wi\u0119kszo\u015bci ludzi zdrowych, ale nie ka\u017cdego cz\u0142owieka. Wyniki bada\u0144 laboratoryjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci odchylenia od podanych warto\u015bci referencyjnych, nale\u017cy konsultowa\u0107 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCo mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nieprawid\u0142o\u015bciami w morfologii krwi?<\/h2>\n\n\n\n
Podwy\u017cszona hemoglobina oraz liczba czerwonych krwinek mog\u0105 wskazywa\u0107 na nadkrwisto\u015b\u0107. Z kolei w sytuacji odwrotnej, b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z anemi\u0105 (niedokrwisto\u015bci\u0105). Na obni\u017cenie tego wska\u017anika szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinny zwr\u00f3ci\u0107 osoby b\u0119d\u0105ce na diecie wega\u0144skiej i wegetaria\u0144skiej, ale nie tylko. Warto zada\u0107 sobie pytanie, czy nasza codzienna dieta jest odpowiednio zbilansowana. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce w jej optymalizacji warto b\u0119dzie skorzysta\u0107 z pomocy dietetyka.<\/p>\n\n\n\n
Kolejna wa\u017cna zale\u017cno\u015b\u0107 jest taka, \u017ce nawodnienie determinuje wynik hematokrytu. Tym samym, przy przewodnieniu jego warto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 niska, a przy odwodnieniu b\u0119dzie wysoka. Je\u015bli zatem nasz hematokryt jest wysoki, warto jeszcze przed wizyt\u0105 u lekarza zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 wypijanych przez nas p\u0142yn\u00f3w. Pami\u0119tajmy, \u017ce doros\u0142y cz\u0142owiek powinien wypija\u0107 w ci\u0105gu dnia minimum 1,5 litra wody. Oczywi\u015bcie w przypadku sytuacji takich jak ci\u0105\u017ca, wysoka temperatura otoczenia, intensywny wysi\u0142ek fizyczny, ilo\u015b\u0107 dostarczanych p\u0142yn\u00f3w musi by\u0107 odpowiednio dostosowana.<\/p>\n\n\n\n
W powi\u0105zaniu z wy\u017cej wspomnianymi wska\u017anikami trzeba odczytywa\u0107 warto\u015bci, takie jak MCV, MCH i MCHC. Niedokrwisto\u015b\u0107, w po\u0142\u0105czeniu z nisk\u0105 \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 krwinek czerwonych (MCV), mo\u017ce wskazywa\u0107 na niedobory \u017celaza. W tej sytuacji r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nasz\u0105 diet\u0119. Nie jest wykluczone, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przez nieprawid\u0142owe od\u017cywianie pojawi\u0142y si\u0119 u nas niedobory \u017celaza. Warto zatem podczas konsultacji lekarskiej poinformowa\u0107 specjalist\u0119 jak wygl\u0105da nasz codzienny jad\u0142ospis.<\/p>\n\n\n\n
Anemia oraz wysokie MCV pojawiaj\u0105 si\u0119 przy niedoborze kwasu foliowego albo witaminy B12<\/a>. Taki wynik mo\u017cna uzyska\u0107 przy badaniu os\u00f3b niedo\u017cywionych, wegan albo pacjent\u00f3w, zmagaj\u0105cych si\u0119 z chorobami w\u0105troby. <\/p>\n\n\n\nZbyt du\u017cy wzrost liczby krwinek bia\u0142ych okre\u015bla si\u0119 mianem leukocytozy. Z kolei, gdy WBC jest zbyt niskie, to wskazuje to na leukopeni\u0119. Za wzrost WBC mog\u0105 odpowiada\u0107 zaburzenia o charakterze metabolicznym, za\u017cywanie niekt\u00f3rych z lek\u00f3w, a nawet oparzenia<\/a>. Bardzo du\u017cy wzrost bia\u0142ych krwinek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c o chorobach nowotworowych szpiku kostnego lub uk\u0142adu ch\u0142onnego.<\/p>\n\n\n\nGdy wzrasta (ponad norm\u0119) liczba p\u0142ytek we krwi (PLT), mo\u017ce to wskazywa\u0107 np. na nadp\u0142ytkowo\u015b\u0107 samoistn\u0105, z\u0142o\u015bliwy lub \u0142agodny stan zapalny albo anemi\u0119, wynikaj\u0105c\u0105 z niedoboru \u017celaza. <\/p>\n\n\n\n
Spadek p\u0142ytek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 natomiast o przerzutach nowotwor\u00f3w do szpiku albo o ma\u0142op\u0142ytkowo\u015bci polekowej. Ju\u017c na kilku wybranych przyk\u0142adach bardzo dobrze wida\u0107, \u017ce odczytywanie wynik\u00f3w bada\u0144 krwi wymaga medycznego wykszta\u0142cenia i do\u015bwiadczenia. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
Czym jest krew i co wchodzi w jej sk\u0142ad? <\/h2>\n\n\n\n
Krew to jeden z najwa\u017cniejszych p\u0142yn\u00f3w ustrojowych. Sk\u0142ada si\u0119 z osocza, kt\u00f3re stanowi 55% obj\u0119to\u015bci krwi pe\u0142nej i zawieszonych w nim element\u00f3w morfotycznych krwi. Osocze to p\u0142ynny sk\u0142adnik krwi. W jego sk\u0142ad wchodz\u0105 rozpuszczone gazy, sole mineralne, a tak\u017ce m.in. enzymy, bia\u0142ka, metabolity i hormony. W osoczu zawieszone s\u0105 tak\u017ce elementy morfotyczne krwi, takie jak czerwone krwinki<\/strong> (erytrocyty) oraz bia\u0142e krwinki <\/strong>(leukocyty), kt\u00f3re dziel\u0105 si\u0119 na monocyty<\/a>, limfocyty<\/a> i granulocyty (zasado- kwaso- i oboj\u0119tnoch\u0142onne), a tak\u017ce krwinki p\u0142ytkowe. <\/p>\n\n\n\n Krew to przyk\u0142ad niezwyk\u0142ej tkanki \u0142\u0105cznej, kt\u00f3ra przez ca\u0142y czas przemieszcza si\u0119 w naczyniach krwiono\u015bnych. Spe\u0142nia wiele bardzo wa\u017cnych funkcji. S\u0105 to m.in. funkcje: homeostatyczne (w tym termoregulacyjna), obronne i transportowe (krew transportuje hormony, gazy oddechowe, produkty przemiany materii, substancje przeka\u017anikowe, sk\u0142adniki od\u017cywcze). <\/p>\n\n\n <\/div>\n Morfologia krwi umo\u017cliwia wczesne wykrycie (jeszcze zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze objawy) wielu powa\u017cnych schorze\u0144. Za po\u015brednictwem tego rodzaju badania, mo\u017cna wst\u0119pnie zdiagnozowa\u0107 mi\u0119dzy innymi: choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia odporno\u015bci, stany zapalne, niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>, infekcje wirusowe<\/a> oraz bakteryjne, anemi\u0119, alergie, nowotwory, stan przedcukrzycowy oraz cukrzyc\u0119<\/a>, skaz\u0119 krwotoczn\u0105 i r\u00f3\u017cne inne choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Oczywi\u015bcie, w przypadku jakichkolwiek nieprawid\u0142owo\u015bci wykazanych w morfologii, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na powy\u017csze choroby, konieczne jest przeprowadzenie dalszej, dok\u0142adnej diagnostyki. <\/p>\n\n\n\n Wiele chor\u00f3b przez d\u0142ugi czas nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du warto profilaktycznie monitorowa\u0107 sw\u00f3j stan zdrowia. W\u00f3wczas przydatne mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 wykonanie podstawowych bada\u0144 krwi, takich jak: <\/p>\n\n\n\n Warto zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce pe\u0142na morfologia krwi (tzw. morfologia wieloparametrowa), to nic innego, jak ilo\u015bciowa i jako\u015bciowa ocena sk\u0142adu krwi obwodowej: krwinek bia\u0142ych (pi\u0119ciu typ\u00f3w), erytrocyt\u00f3w oraz trombocyt\u00f3w. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107, \u017ce to przyk\u0142ad badania przesiewowego, kt\u00f3re przeprowadzane jest i w celach diagnostycznych, i profilaktycznych. Elementami, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 dokonanie oceny uk\u0142adu czerwonokrwinkowego, s\u0105: <\/p>\n\n\n\n Wnikliwe przeanalizowanie uk\u0142adu czerwonokrwinkowego umo\u017cliwia wykluczenie niedokrwisto\u015bci oraz problem\u00f3w, jakie mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z wytwarzaniem hemoglobiny. <\/p>\n\n\n\n Parametry, kt\u00f3re oceniane s\u0105 w uk\u0142adzie bia\u0142okrwinkowym, to: <\/p>\n\n\n\n Wska\u017aniki, kt\u00f3re sprawdzane s\u0105 w odniesieniu do p\u0142ytek krwi, to: <\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki wy\u017cej wspomnianym badaniom mo\u017cna stosunkowo wcze\u015bnie wykry\u0107 wiele wymienionych wy\u017cej chor\u00f3b. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Kiedy warto wykona\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe badania krwi? Do niepokoj\u0105cych symptom\u00f3w, kt\u00f3rych nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107, zalicza si\u0119 przede wszystkim: <\/p>\n\n\n\n Warto pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce parametry krwi mog\u0105 by\u0107 zmienne, w zale\u017cno\u015bci od tego, co wcze\u015bniej jedli\u015bmy. R\u00f3wnie znacz\u0105ca jest pod tym wzgl\u0119dem pora dnia. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do badania krwi, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, aby ju\u017c oko\u0142o 3 dni wcze\u015bniej: <\/p>\n\n\n\n Ponadto, dzie\u0144 przed badaniem (nie zmieniaj\u0105c w spos\u00f3b znacz\u0105cy swoich wcze\u015bniejszych nawyk\u00f3w oraz przyzwyczaje\u0144, tak, aby wynik by\u0142 miarodajny), dobrze b\u0119dzie zastosowa\u0107 bardziej lekkostrawn\u0105 diet\u0119. Na dwana\u015bcie godzin przed udaniem si\u0119 na badanie, wskazana jest rezygnacja z herbaty, kawy oraz spo\u017cywania jakichkolwiek posi\u0142k\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n W dniu, na kt\u00f3ry zosta\u0142o zaplanowane badanie: <\/p>\n\n\n\n Analizuj\u0105c badania laboratoryjne, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na warto\u015bci referencyjne podane przez laboratorium. W zale\u017cno\u015bci od metod bada\u0144 podawane zakresy norm mog\u0105 by\u0107 inne, a szczeg\u00f3\u0142owe por\u00f3wnanie wynik\u00f3w bada\u0144 z r\u00f3\u017cnych laboratori\u00f3w – dla niedo\u015bwiadczonej osoby trudne. <\/p>\n\n\n\n Laboratorium podaj\u0105c warto\u015bci referencyjne jest w stanie uwzgl\u0119dni\u0107 wiek pacjenta, ale nie zna istotnie wp\u0142ywaj\u0105cych na oczekiwane wyniki okoliczno\u015bci takich jak: planowanie ci\u0105\u017cy, ci\u0105\u017ca, karmienie piersi\u0105<\/a>, stosowane leczenie, wielko\u015b\u0107 i tempo zmian w stosunku do wynik\u00f3w poprzednich. <\/p>\n\n\n\n Dlatego podawane zakresy normy nale\u017cy traktowa\u0107, jako normy statystyczne, dotycz\u0105ce wi\u0119kszo\u015bci ludzi zdrowych, ale nie ka\u017cdego cz\u0142owieka. Wyniki bada\u0144 laboratoryjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci odchylenia od podanych warto\u015bci referencyjnych, nale\u017cy konsultowa\u0107 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n Podwy\u017cszona hemoglobina oraz liczba czerwonych krwinek mog\u0105 wskazywa\u0107 na nadkrwisto\u015b\u0107. Z kolei w sytuacji odwrotnej, b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z anemi\u0105 (niedokrwisto\u015bci\u0105). Na obni\u017cenie tego wska\u017anika szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinny zwr\u00f3ci\u0107 osoby b\u0119d\u0105ce na diecie wega\u0144skiej i wegetaria\u0144skiej, ale nie tylko. Warto zada\u0107 sobie pytanie, czy nasza codzienna dieta jest odpowiednio zbilansowana. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce w jej optymalizacji warto b\u0119dzie skorzysta\u0107 z pomocy dietetyka.<\/p>\n\n\n\n Kolejna wa\u017cna zale\u017cno\u015b\u0107 jest taka, \u017ce nawodnienie determinuje wynik hematokrytu. Tym samym, przy przewodnieniu jego warto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 niska, a przy odwodnieniu b\u0119dzie wysoka. Je\u015bli zatem nasz hematokryt jest wysoki, warto jeszcze przed wizyt\u0105 u lekarza zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 wypijanych przez nas p\u0142yn\u00f3w. Pami\u0119tajmy, \u017ce doros\u0142y cz\u0142owiek powinien wypija\u0107 w ci\u0105gu dnia minimum 1,5 litra wody. Oczywi\u015bcie w przypadku sytuacji takich jak ci\u0105\u017ca, wysoka temperatura otoczenia, intensywny wysi\u0142ek fizyczny, ilo\u015b\u0107 dostarczanych p\u0142yn\u00f3w musi by\u0107 odpowiednio dostosowana.<\/p>\n\n\n\n W powi\u0105zaniu z wy\u017cej wspomnianymi wska\u017anikami trzeba odczytywa\u0107 warto\u015bci, takie jak MCV, MCH i MCHC. Niedokrwisto\u015b\u0107, w po\u0142\u0105czeniu z nisk\u0105 \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 krwinek czerwonych (MCV), mo\u017ce wskazywa\u0107 na niedobory \u017celaza. W tej sytuacji r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nasz\u0105 diet\u0119. Nie jest wykluczone, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przez nieprawid\u0142owe od\u017cywianie pojawi\u0142y si\u0119 u nas niedobory \u017celaza. Warto zatem podczas konsultacji lekarskiej poinformowa\u0107 specjalist\u0119 jak wygl\u0105da nasz codzienny jad\u0142ospis.<\/p>\n\n\n\n Anemia oraz wysokie MCV pojawiaj\u0105 si\u0119 przy niedoborze kwasu foliowego albo witaminy B12<\/a>. Taki wynik mo\u017cna uzyska\u0107 przy badaniu os\u00f3b niedo\u017cywionych, wegan albo pacjent\u00f3w, zmagaj\u0105cych si\u0119 z chorobami w\u0105troby. <\/p>\n\n\n\n Zbyt du\u017cy wzrost liczby krwinek bia\u0142ych okre\u015bla si\u0119 mianem leukocytozy. Z kolei, gdy WBC jest zbyt niskie, to wskazuje to na leukopeni\u0119. Za wzrost WBC mog\u0105 odpowiada\u0107 zaburzenia o charakterze metabolicznym, za\u017cywanie niekt\u00f3rych z lek\u00f3w, a nawet oparzenia<\/a>. Bardzo du\u017cy wzrost bia\u0142ych krwinek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c o chorobach nowotworowych szpiku kostnego lub uk\u0142adu ch\u0142onnego.<\/p>\n\n\n\n Gdy wzrasta (ponad norm\u0119) liczba p\u0142ytek we krwi (PLT), mo\u017ce to wskazywa\u0107 np. na nadp\u0142ytkowo\u015b\u0107 samoistn\u0105, z\u0142o\u015bliwy lub \u0142agodny stan zapalny albo anemi\u0119, wynikaj\u0105c\u0105 z niedoboru \u017celaza. <\/p>\n\n\n\n Spadek p\u0142ytek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 natomiast o przerzutach nowotwor\u00f3w do szpiku albo o ma\u0142op\u0142ytkowo\u015bci polekowej. Ju\u017c na kilku wybranych przyk\u0142adach bardzo dobrze wida\u0107, \u017ce odczytywanie wynik\u00f3w bada\u0144 krwi wymaga medycznego wykszta\u0142cenia i do\u015bwiadczenia. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n Badanie krwi – co wykrywa i na co mo\u017ce wskazywa\u0107? <\/h2>\n\n\n\n\n
Jakie badania krwi wykonywa\u0107? <\/strong> <\/h2>\n\n\n\n
\n
Morfologia krwi – co to takiego? Wskazania<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n Morfologia – przygotowanie do badania<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
Morfologia krwi – interpretacja wynik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Co mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nieprawid\u0142o\u015bciami w morfologii krwi?<\/h2>\n\n\n\n