{"id":3734,"date":"2023-05-16T12:00:00","date_gmt":"2023-05-16T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?p=3734"},"modified":"2025-10-27T14:14:35","modified_gmt":"2025-10-27T13:14:35","slug":"czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/","title":{"rendered":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\">Mykotoksyny to substancje, wytwarzane przez niekt\u00f3re gatunki grzyb\u00f3w ple\u015bniowych, kt\u00f3re mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 m.in. w produktach spo\u017cywczych. Wnikaj\u0105 one do organizmu nie tylko drog\u0105 pokarmow\u0105, lecz tak\u017ce przez sk\u00f3r\u0119 czy drogi oddechowe. Jak mykotoksyny wp\u0142ywaj\u0105 na nasz organizm? Jakie s\u0105 objawy zatrucia mykotoksynami i jak wygl\u0105da leczenie?\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"text-ad\">\n  <div class=\"text-ad__text\">\n    \n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym s\u0105 mykotoksyny?\u202f&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Mykotoksyny (lub mikotoksyny) to <strong>substancje toksyczne, wytwarzane przez r\u00f3\u017cne gatunki ple\u015bni,<\/strong> w tym mi\u0119dzy innymi <em>Penicillium<\/em>, <em>Aspergillus, Fusarium, Claviceps<\/em> czy <em>Rhizoctonia<\/em>. Stanowi\u0105 one wt\u00f3rne produkty ich metabolizmu. Grzyby ple\u015bniowe to mikroorganizmy, powszechne w \u015brodowisku naturalnym. Cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 mi\u0119dzy innymi w mikroflorze gleby i p\u0142od\u00f3w rolnych.\u202f\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Do tej pory uda\u0142o si\u0119 wyodr\u0119bni\u0107 ponad 400 mykotoksyn, wytwarzanych przez grzyby ple\u015bniowe. <strong>Do najbardziej znanych mykotoksyn nale\u017c\u0105:<\/strong>\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>aflatoksyny (szacuje si\u0119, \u017ce ponad 4 miliardy os\u00f3b na \u015bwiecie nara\u017conych jest na ich szkodliwy wp\u0142yw),\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>ochratoksyny (zw\u0142aszcza ochratoksyna A, kt\u00f3ra jest najcz\u0119\u015bciej wykrywana w zbo\u017cach),\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>satratoksyny,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>trichoteceny,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>patulina,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>kwas aspergilowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Niestety, te niebezpieczne, wt\u00f3rne metabolity grzyb\u00f3w ple\u015bniowych, negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na nasz organizm i zaburzaj\u0105 jego funkcjonowanie. Jak toksyny wytwarzane przez grzyby dostaj\u0105 si\u0119 do naszego organizmu?\u202f\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najcz\u0119\u015bciej do ska\u017cenia mikotoksynami dochodzi drog\u0105 pokarmow\u0105,<\/strong> ale mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie drog\u0105 oddechow\u0105, np. w trakcie przebywania w ska\u017conych pomieszczeniach czy w trakcie pracy, u os\u00f3b maj\u0105cych bezpo\u015bredni kontakt z zanieczyszczonymi produktami \u017cywno\u015bciowymi (np. zbo\u017cem). Mo\u017cliwe jest tak\u017ce nara\u017cenie si\u0119 na ich szkodliwe dzia\u0142anie w wyniku kontaktu przez sk\u00f3r\u0119.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Maj\u0105c na uwadze problem, jakim s\u0105 niebezpieczne metabolity grzyb\u00f3w ple\u015bniowych, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o zamaskowanych mykotoksynach. <strong>S\u0105 to zwi\u0105zki, powstaj\u0105ce w wyniku reakcji obronnej ro\u015blin na obecno\u015b\u0107 mykotoksyn<\/strong> lub te\u017c stanowi\u0105ce efekt uboczny pewnych proces\u00f3w technologicznych, kt\u00f3rym poddawane s\u0105 produkty (zw\u0142aszcza zbo\u017cowe). Mykotoksyny zamaskowane nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia dla ro\u015blin, natomiast s\u0105 szkodliwe dla ludzi i zwierz\u0105t.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W jakich produktach wyst\u0119puj\u0105 mykotoksyny?\u202f&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Mykotoksyny to przede wszystkim biologiczne zanieczyszczenia \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re przedostaj\u0105 si\u0119 do niej w trakcie produkcji i przechowywania w nieodpowiednich warunkach, jak chocia\u017cby w pomieszczeniach o zbyt du\u017cej wilgotno\u015bci. Cz\u0119sto przyczyn\u0105 rozwoju ple\u015bni w produktach spo\u017cywczych jest te\u017c <strong>nieodpowiednie zabezpieczenie towaru na czas transportu<\/strong>, kt\u00f3ry odbywa si\u0119\u202fnp. drog\u0105 morsk\u0105.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aflatoksyny &#8211; orzechy (szczeg\u00f3lnie orzechy ziemne), ziarna zb\u00f3\u017c, suszone owoce, nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych, przyprawy, piwo,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Patulina &#8211; owoce, soki, kie\u0142basa, pieczywo,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Ochratoksyna &#8211; ziarna zb\u00f3\u017c, soki owocowe, soja, konserwy mi\u0119sne, winogrona i ich przetwory (np. wino), ziarna kawy i kakao, piwo, suszone owoce,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Fumonizyny &#8211; kukurydza, kasza, m\u0105ka,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Kwas penicylinowy &#8211; m\u0105ka, sery (i inne produkty mleczne), kukurydza, salami, ry\u017c,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Kwas byssochaminowy &#8211; soki owocowe.\u202f&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u017celi chodzi o produkty pochodzenia zwierz\u0119cego, takie jak <strong>mi\u0119so, nabia\u0142 czy jaja, <\/strong>obecno\u015b\u0107 mykotoksyn najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zana jest ze spo\u017cywaniem przez zwierz\u0119ta zanieczyszczonej paszy.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce grzyby ple\u015bniowe, produkuj\u0105ce mykotoksyny mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 tak\u017ce w zawilgoconych pomieszczeniach i przedmiotach (drewnianych, papierowych czy p\u0142\u00f3ciennych), co r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla zdrowia ludzi. <strong>Rozwojowi niekt\u00f3rych ple\u015bni, opr\u00f3cz wilgoci, sprzyja temperatura, wynosz\u0105ca powy\u017cej 25 stopni Celsjusza. <\/strong>Nara\u017cenie zawodowe na mykotoksyny to powa\u017cny problem. Z tego wzgl\u0119du, kontrola ich zawarto\u015bci jest obowi\u0105zkowa nie tylko w przemy\u015ble spo\u017cywczym, lecz tak\u017ce w innych ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Toksyny wytwarzane przez grzyby ple\u015bniowe, po wnikni\u0119ciu do naszego organizmu, stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie. Prowadz\u0105 nie tylko do zatru\u0107 pokarmowych, lecz tak\u017ce do wielu innych niepo\u017c\u0105danych dolegliwo\u015bci i chor\u00f3b, a w skrajnych przypadkach mog\u0105 spowodowa\u0107 nawet zgon.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 mykotoksyny?\u202f&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Nie mamy wp\u0142ywu na zanieczyszczenia w produktach zbo\u017cowych, nasionach ro\u015blin str\u0105czkowych czy innych produktach spo\u017cywczych, powsta\u0142e w trakcie uprawy czy transportu. W trakcie robienia zakup\u00f3w, warto jednak dok\u0142adnie przyjrze\u0107 si\u0119 towarom i unika\u0107 tych, co do kt\u00f3rych mamy jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c odpowiednie przechowywanie produkt\u00f3w spo\u017cywczych i przestrzeganie podstawowych zasad higieny, co pozwoli ograniczy\u0107 ryzyko przedostania si\u0119 mykotoksyn do organizmu cz\u0142owieka.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mykotoksyny obecne w \u017cywno\u015bci nie tylko wp\u0142ywaj\u0105 negatywnie na nasze zdrowie, lecz tak\u017ce obni\u017caj\u0105 warto\u015bci od\u017cywcze spo\u017cywanych produkt\u00f3w, pogarszaj\u0105 ich wygl\u0105d i smak. <\/strong>W spo\u0142ecze\u0144stwie wci\u0105\u017c niestety panuje przekonanie, \u017ce wystarczy usun\u0105\u0107 fragment produktu, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 widoczna ple\u015b\u0144 (np. na owocach czy chlebie). To powa\u017cny b\u0142\u0105d, poniewa\u017c do rozwoju grzyb\u00f3w dochodzi g\u0142\u0119boko wewn\u0105trz produkt\u00f3w (w owocach rozw\u00f3j grzyb\u00f3w najcz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 od pestki). Z tego powodu pojawienie si\u0119 charakterystycznego nalotu na powierzchni produktu oznacza, \u017ce zosta\u0142 on ju\u017c w ca\u0142o\u015bci ska\u017cony. Co wa\u017cne, <strong>mykotoksyn nie da si\u0119 usun\u0105\u0107 tak\u017ce w trakcie obr\u00f3bki cieplnej <\/strong>(zar\u00f3wno mro\u017cenie, jak i gotowanie czy pieczenie nie hamuje rozwoju ple\u015bni).\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W celu eliminacji mykotoksyn z otaczaj\u0105cego nas \u015brodowiska nale\u017cy regularnie wietrzy\u0107 pomieszczenia. W przypadku ple\u015bni np. na \u015bcianach, przy listwach pod\u0142ogowych czy za tapetami, trzeba usuwa\u0107 j\u0105 za pomoc\u0105 specjalnych preparat\u00f3w o dzia\u0142aniu grzybob\u00f3jczym (preparaty takie dzia\u0142aj\u0105\u202fr\u00f3wnie\u017c na zarodniki grzyb\u00f3w).\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co powoduj\u0105 mykotoksyny?\u202f&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Mykotoksyny to grupa zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3ra wykazuje bardzo r\u00f3\u017cnorodny wp\u0142yw na nasz organizm. Zaka\u017cenia mykotoksynami s\u0105 natomiast powa\u017cnym problemem epidemiologicznym.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Spo\u017cywanie ska\u017conych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142uje ostre zatrucie mykotoksynami z r\u00f3\u017cnorodnymi objawami, g\u0142\u00f3wnie ze strony uk\u0142adu pokarmowego i nerwowego, takimi jak:\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>b\u00f3le brzucha,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci i wymioty,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>za\u017c\u00f3\u0142cenie sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>drgawki,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u015bpi\u0105czka.\u202f&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>D\u0142ugotrwa\u0142y kontakt z mykotoksynami (np. w trakcie pracy) to wi\u0119ksze ryzyko zatrucia przewlek\u0142ego, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju alergii oddechowych i sk\u00f3rnych, <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/marskosc-watroby-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\">marsko\u015bci w\u0105troby<\/a>, b\u00f3li stawowych, problem\u00f3w z koncentracj\u0105 i zaburze\u0144 umys\u0142owych.\u202f\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Opr\u00f3cz tego, mykotoksyny wykazuj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci:<\/strong>\u202f&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mutagenne &#8211; powoduj\u0105ce zmiany genetyczne,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>immunotoksyczne &#8211; wywo\u0142uj\u0105c reakcje alergiczne i zmiany w uk\u0142adzie immunologicznym,\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>kancerogenne &#8211; ich obecno\u015b\u0107 wp\u0142ywa na rozw\u00f3j nowotwor\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka, w\u0105troby, prze\u0142yku, nowotwor\u00f3w p\u0142askonab\u0142onkowych g\u0142owy i szyi, a tak\u017ce bia\u0142aczek (zar\u00f3wno o charakterze ostrym, jak i przewlek\u0142ym),\u202f&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>teratogenne \u2013 powoduj\u0105ce zmiany u p\u0142odu.\u202f&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Udowodniono, \u017ce <strong>mykotoksyny wp\u0142ywaj\u0105 negatywnie na nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy<\/strong> (zwi\u0119kszaj\u0105c podatno\u015b\u0107 przyk\u0142adowo na <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wirus-hiv-drogi-zakazenia-leczenie-profilaktyka\/\">zaka\u017cenie HIV<\/a>), <strong>uk\u0142ad oddechowy<\/strong> (powoduj\u0105c <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/astma-przyczyny-diagnostyka-leczenie\/\">astm\u0119<\/a> i inne choroby uk\u0142adu oddechowego), <strong>uszkadzaj\u0105 nerki i o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy<\/strong> (wywo\u0142uj\u0105 zmiany degeneracyjne). Ich obecno\u015b\u0107 niekorzystnie wp\u0142ywa tak\u017ce na nasz\u0105 gospodark\u0119 hormonaln\u0105, a co za tym idzie mo\u017ce prowadzi\u0107 mi\u0119dzy innymi do <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/nieplodnosc-diagnoza-i-leczenie\/\">zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci<\/a>.\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:9px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak leczy\u0107 i ile trwa zatrucie ple\u015bni\u0105?\u202f&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce objawy zatrucia mykotoksynami cz\u0119sto s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnorodne, nie zawsze podczas stawiania diagnozy lekarz bierze pod uwag\u0119 zatrucie ple\u015bni\u0105, jako mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 zg\u0142aszanych przez pacjenta dolegliwo\u015bci.\u202f\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Leczenie zatrucia mykotoksynami w du\u017cej mierze <strong>zale\u017cy od rodzaju ple\u015bni,<\/strong> kt\u00f3ra jest odpowiedzialna za wyst\u0119puj\u0105ce symptomy, a tak\u017ce od og\u00f3lnego stanu pacjenta. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w leczenie ma bowiem g\u0142\u00f3wnie charakter objawowy. Je\u017celi objawy dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie przewodu pokarmowego, pomocne mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 <strong>przyjmowanie w\u0119gla aktywowanego,<\/strong> kt\u00f3ry nie tylko dzia\u0142a ochronnie na b\u0142ony \u015bluzowe przewodu pokarmowego, \u0142agodz\u0105c takie objawy, jak <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/biegunka-bakteryjna-jak-sobie-z-nia-radzic\/\">biegunka<\/a>, lecz tak\u017ce wspomaga eliminacj\u0119 toksyn z organizmu. Z kolei przy bezpo\u015brednim kontakcie z zarodnikami ple\u015bni, wskazane jest <strong>przep\u0142ukiwanie oczu i dekontaminacja sk\u00f3ry<\/strong> przez co najmniej 20 minut. Jednak dzia\u0142ania te nie zawsze okazuj\u0105 si\u0119 wystarczaj\u0105ce.\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>W sytuacji, gdy wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tkowo silne objawy i leczenie zatrucia w warunkach domowych nie przynosi oczekiwanych rezultat\u00f3w, konieczna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 <strong>hospitalizacja.<\/strong> Ma ona na celu nie tylko monitorowanie parametr\u00f3w \u017cyciowych pacjenta. Daje ona tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 szybkiej reakcji personelu medycznego na zaburzenia oddychania, kr\u0105\u017cenia czy gospodarki elektrolitowej. Zw\u0142aszcza w przypadku ostrych zatru\u0107, cechuj\u0105cych si\u0119 wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105, szybka hospitalizacja jest kluczowa.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce mykotoksyny stanowi\u0105 realne zagro\u017cenie, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce do tej pory nie uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 leku, niweluj\u0105cego ich szkodliwy wp\u0142yw na zdrowie cz\u0142owieka.\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n  <\/div>\n  <div class=\"text-ad__sidebar\">\n      <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/badania\/uklad-pokarmowy\/badania-mikroflory-jelitowej-z-kalu\/\" class=\"service-box\">\n    <div class=\"service-box__photo\">\n      <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"560\" height=\"500\" src=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bol-brzucha.webp\" class=\"attachment-ads size-ads\" alt=\"badania ukladu pokarmowego polmed\" srcset=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bol-brzucha.webp 560w, https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bol-brzucha-300x268.webp 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/>              <div class=\"service-box__label\" style=\"background-color:#dd9933\">Sprawd\u017a!<\/div>\n            <div class=\"service-box__tn\">\n        <div class=\"service-box__type\">Pakiet bada\u0144<\/div>\n        <div class=\"service-box__name\">Badania mikroflory jelitowej (z ka\u0142u)<\/div>\n      <\/div>\n    <\/div>\n    <div class=\"service-box__info\">\n      <div class=\"service-box__text\">Borykasz si\u0119 z nawracaj\u0105cymi wzd\u0119ciami lub problemami z trawieniem? Sprawd\u017a stan swoich bakterii jelitowych i dowiedz si\u0119, jak wesprze\u0107 odporno\u015b\u0107.<\/div>\n      <hr \/>\n      <div class=\"service-box__price\">od 560 z\u0142<\/div>\n    <\/div>\n  <\/a>\n\n    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em>Konsultacja merytoryczna <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/lekarz\/ireneusz-markowski\/\">lek.\u00a0Ireneusz Markowski<\/a><\/em><\/strong><br><strong><em>Dyrektor Medyczny POLMED<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-cyan-bluish-gray-color has-text-color\">Bibliografia:\u202f&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list has-cyan-bluish-gray-color has-text-color\">\n<li>Mi\u015bniakiewicz M., Biologiczne zanieczyszczenia \u017cywno\u015bci. Mikotoksyny, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2008,<\/li>\n\n\n\n<li>Panasiuk \u0141., Sopel M., Pietruszka K., Jedziniak P., Posyniak A., Modyfikowane mykotoksyny \u2013 ukryte zagro\u017cenia poza urz\u0119dow\u0105 kontrol\u0105, \u017bycie Weterynaryjne, 2018&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Barabasz W., Pikulicka A., Mykotoksyny \u2013 zagro\u017cenie dla zdrowia ludzi i zwierz\u0105t. Cz\u0119\u015b\u0107 2. ,Mykotoksyny zamaskowane \u2013 powstawanie, wyst\u0119powanie w \u017cywno\u015bci i paszach, metody identyfikacji i eliminacji mykotoksyn, prawodawstwo dotycz\u0105ce mytotoksyn, Journal of Health Study and Medicine, 2017,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Jarzynka S., D\u0105bkowska M., Netsvyetayeva I., Swoboda-Kope\u0107 E., Mikotoksyny \u2013 niebezpieczne metabolity grzyb\u00f3w ple\u015bniowych. Medycyna Rodzinna, 2010, <\/li>\n\n\n\n<li>Kowalska A., Walkiewicz K., Kozie\u0142 P., Muc-Wierzgo\u0144 M., Aflatoksyny \u2013 charakterystyka i wp\u0142yw na zdrowie cz\u0142owieka, Postepy Hig Med Dosw, 2017<\/li>\n\n\n\n<li>Godlewska K., Higiena: Zanieczyszczenia ple\u015bniami i dro\u017cd\u017cami w produkcji mleczarskiej, Forum Mleczarskie Biznes 2\/2015 &nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-text-color has-background has-small-font-size\" style=\"background:linear-gradient(135deg,rgb(17,88,165) 0%,rgb(0,163,224) 100%)\"><strong>Informacja:<\/strong><br><em>Artyku\u0142y opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pe\u0142ni\u0105 funkcji konsultacji medycznej ani nie wyra\u017caj\u0105 opinii specjalist\u00f3w i lekarzy. Prezentowane tre\u015bci stanowi\u0105 og\u00f3lne wskaz\u00f3wki i nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych modyfikacji diety lub terapii, nawyk\u00f3w lub okre\u015blaniu zmiany dawkowania lek\u00f3w oraz innych substancji leczniczych. Przed podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na Twoje \u017cycie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj si\u0119 z lekarzem lub specjalist\u0105.<\/em><br><em><strong>Wydawca nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za ewentualne konsekwencje,<\/strong> wynikaj\u0105ce z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcze\u015bniejszej konsultacji z profesjonalist\u0105.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mykotoksyny to substancje, wytwarzane przez niekt\u00f3re gatunki grzyb\u00f3w ple\u015bniowych, kt\u00f3re mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 m.in. w produktach spo\u017cywczych.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3741,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-16T10:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-27T13:14:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\"},\"author\":{\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\"},\"headline\":\"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f\",\"datePublished\":\"2023-05-16T10:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-27T13:14:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\"},\"wordCount\":1747,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Choroby\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"MedicalWebPage\"],\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\",\"name\":\"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-16T10:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-27T13:14:35+00:00\",\"description\":\"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"description\":\"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\",\"name\":\"POLMED SA\",\"alternateName\":\"POLMED\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"POLMED SA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\",\"https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"POLMED Zdrowie\"},\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie","description":"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie","og_description":"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.","og_url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/","og_site_name":"POLMED Zdrowie","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","article_published_time":"2023-05-16T10:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-10-27T13:14:35+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"POLMED Zdrowie","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"POLMED Zdrowie","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/"},"author":{"name":"POLMED Zdrowie","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418"},"headline":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f","datePublished":"2023-05-16T10:00:00+00:00","dateModified":"2025-10-27T13:14:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/"},"wordCount":1747,"publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg","articleSection":["Choroby"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","MedicalWebPage"],"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/","name":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f - POLMED Zdrowie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg","datePublished":"2023-05-16T10:00:00+00:00","dateModified":"2025-10-27T13:14:35+00:00","description":"Czym s\u0105 mykotoksyny i w jakich produktach mo\u017cna je znale\u017a\u0107? Czy s\u0105 gro\u017ane? Jak wygl\u0105da leczenie? Czytaj na polmed.pl.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#primaryimage","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/shutterstock_1176407653-1.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/czym-sa-mykotoksyny-i-jakie-moga-niesc-zagrozenia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mykotoksyny \u2013 czym s\u0105 i jakie mog\u0105 nie\u015b\u0107 zagro\u017cenia?\u202f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","name":"POLMED Zdrowie","description":"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu","publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization","name":"POLMED SA","alternateName":"POLMED","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","width":300,"height":300,"caption":"POLMED SA"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/","https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418","name":"POLMED Zdrowie","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","caption":"POLMED Zdrowie"},"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3734"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13052,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734\/revisions\/13052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}