\n\n\n\n
Cytomegalia (CMV) \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest wirus CMV i jak dochodzi do zaka\u017cenia?<\/strong> Cytomegalia to choroba zaka\u017ana wywo\u0142ywana przez ludzki herpeswirus typu 5 (HHV-5\/CMV), kt\u00f3ry przenosi si\u0119 przez kontakt z p\u0142ynami ustrojowymi (\u015blina, krew, mocz, mleko matki). Po pierwotnym zaka\u017ceniu wirus przechodzi w stan u\u015bpienia (latencji) i pozostaje w organizmie do ko\u0144ca \u017cycia, mog\u0105c reaktywowa\u0107 si\u0119 przy spadku odporno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 objawy i kto jest najbardziej nara\u017cony?<\/strong> U wi\u0119kszo\u015bci zdrowych os\u00f3b zaka\u017cenie przebiega bezobjawowo lub przypomina gryp\u0119 i mononukleoz\u0119 (gor\u0105czka, os\u0142abienie, powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne). Choroba jest niebezpieczna dla pacjent\u00f3w po przeszczepach oraz chorych na AIDS, u kt\u00f3rych mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zapalenie p\u0142uc, w\u0105troby czy siatk\u00f3wki oka.<\/li>\n\n\n\n
- Dlaczego cytomegalia jest gro\u017ana w ci\u0105\u017cy?<\/strong> Zaka\u017cenie pierwotne u kobiety ci\u0119\u017carnej (zw\u0142aszcza w I trymestrze) niesie ryzyko transmisji wirusa na p\u0142\u00f3d. Cytomegalia wrodzona mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych wad rozwojowych, takich jak uszkodzenie s\u0142uchu i wzroku, ma\u0142og\u0142owie czy zaburzenia neurologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 nawet po kilku miesi\u0105cach od porodu.<\/li>\n\n\n\n
- Jak diagnozowa\u0107 i leczy\u0107 zaka\u017cenie?<\/strong> Diagnostyka opiera si\u0119 na oznaczeniu przeciwcia\u0142 we krwi: klasa IgM \u015bwiadczy o \u015bwie\u017cym zaka\u017ceniu, a IgG o przebytym w przesz\u0142o\u015bci. Nie ma szczepionki na CMV, a leczenie (g\u0142\u00f3wnie gancyklowir) stosuje si\u0119 zazwyczaj tylko w ci\u0119\u017ckich przypadkach szpitalnych. Podstaw\u0105 profilaktyki jest cz\u0119ste mycie r\u0105k, zw\u0142aszcza po kontakcie z ma\u0142ymi dzie\u0107mi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nSpis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest wirus cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Cytomegalia \u2013 rodzaje zaka\u017ce\u0144 i postacie kliniczne choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy cytomegalii nabytej<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czym grozi cytomegalia w ci\u0105\u017cy?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak interpretowa\u0107 wyniki bada\u0144 w kierunku cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie cytomegalii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak zapobiega\u0107 zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czym jest wirus cytomegalii?<\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba, rozwijaj\u0105ca si\u0119 w wyniku zaka\u017cenia wirusem cytomegalii (CMV – cytomegalovirus, HHV-5, czyli human herpes virus-5), nale\u017c\u0105cym do rodziny ludzkich herpeswirus\u00f3w. Jest to jeden z najwi\u0119kszych wirus\u00f3w z dwuniciowym DNA (jego \u015brednica si\u0119ga nawet 200 nm). Wirus ten wyst\u0119puje powszechnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, a jego jedynym rezerwuarem, a tym samym \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia, jest cz\u0142owiek. <\/strong>Przenosi si\u0119 on do organizmu mi\u0119dzy innymi przez p\u0142yny biologiczne, a jego transmisji sprzyjaj\u0105 du\u017ce skupiska ludzkie i nieprawid\u0142owa higiena. Po przedostaniu si\u0119 do organizmu, wirus atakuje mi\u0119dzy innymi leukocyty, limfocyty oraz fibroblasty. W przebiegu infekcji nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy wytwarza swoiste przeciwcia\u0142a klasy IgM i IgG przeciwko wirusowi CMV, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zwalczy\u0107 chorob\u0119. <\/p>\n\n\n\nNiestety, wirus po zaka\u017ceniu pierwotnym przechodzi wewn\u0105trz naszych kom\u00f3rek <\/strong>(obecny jest on przede wszystkim w kom\u00f3rkach gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego) w stan u\u015bpienia (latencji) co sprawia, \u017ce przebycie infekcji CMV nie daje trwa\u0142ej odporno\u015bci i mo\u017cliwa jest ponowna aktywacja wirusa. Dochodzi do niej najcz\u0119\u015bciej w momencie, gdy nasz uk\u0142ad immunologiczny jest os\u0142abiony. Ponadto szacuje si\u0119, \u017ce cytomegalowirus odpowiedzialny jest za nawet 2% zaka\u017ce\u0144 wrodzonych w\u015br\u00f3d noworodk\u00f3w.\u202f <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-mezczyzna-700x600.webp\")
ju\u017c od 1399 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n M\u0119\u017cczyzna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – internista nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 117 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWirus cytomegalii jest obecny we wszystkich szeroko\u015bciach geograficznych. Jego aktywno\u015b\u0107 nie jest zale\u017cna od p\u00f3r roku czy pochodzenia etnicznego nosicieli, co sprawia, \u017ce zaka\u017cenia tym patogenem s\u0105 stosunkowo powszechne. Cz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 one jednak w krajach o niskim statusie ekonomicznym. Statystyki wskazuj\u0105, \u017ce na cytomegali\u0119 zachorowa\u0142o co najmniej raz w \u017cyciu nawet 40-80% populacji \u015bwiatowej <\/strong>(ok. 40-60% w krajach wysokorozwini\u0119tych i nawet powy\u017cej 80% w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119), jednak zaka\u017cenie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przebiega bezobjawowo.\u202f <\/p>\n\n\n\nJak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem CMV?<\/strong> Do zaka\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie poprzez p\u0142yny ustrojowe cz\u0142owieka (m.in. \u015blina, krew, \u0142zy, mocz, nasienie, mleko, wydzielina b\u0142on \u015bluzowych pochwy czy szyjki macicy), w kt\u00f3rych wirus cytomegalii mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilkunastu miesi\u0119cy od zara\u017cenia. <\/strong>Wi\u0119ksza obecno\u015b\u0107 wirusa CMV w p\u0142ynach ustrojowych obserwowana jest w trakcie infekcji pierwotnej (kt\u00f3ra ma miejsce zwykle w dzieci\u0144stwie) ni\u017c infekcji wt\u00f3rnej, dlatego szczeg\u00f3lnie wysoki odsetek os\u00f3b po przebytym zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii obserwuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi w\u015br\u00f3d dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.\u202f <\/p>\n\n\n\nW\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka zaka\u017cenia wirusem cytomegalii wymienia si\u0119:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- prac\u0119 w du\u017cych skupiskach ludzkich,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- niedostateczne przestrzeganie zasad higieny osobistej (mycia r\u0105k, przedmiot\u00f3w wsp\u00f3lnego u\u017cytku itp.),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cz\u0119ste kontakty z dzie\u0107mi (w \u017c\u0142obku, przedszkolu, szkole),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przetoczenie krwi lub produkt\u00f3w krwiopochodnych,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przeszczep narz\u0105d\u00f3w<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- kontakty seksualne (CMV obecny jest w nasieniu i wydzielinach dr\u00f3g rodnych).\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie p\u0142odu, czyli tzw. zaka\u017cenie wewn\u0105trzmaciczne. Dochodzi do niego wskutek zaka\u017cenia pierwotnego u matki, kiedy transmisja wirusa z krwi\u0105 przez \u0142o\u017cysko jest wyj\u0105tkowo wysoka (ok. 50% przypadk\u00f3w, a przy zaka\u017ceniu wt\u00f3rnym mniej wi\u0119cej 1% przypadk\u00f3w). Konsekwencje zaka\u017cenia wewn\u0105trzmacicznego p\u0142odu s\u0105 zale\u017cne w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy dosz\u0142o do transmisji zaka\u017cenia (najwi\u0119ksze zagro\u017cenie stanowi infekcja CMV w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy). Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie wirusem CMV noworodka w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCytomegalia – rodzaje zaka\u017ce\u0144 i postacie kliniczne choroby\u202f <\/h2>\n\n\n\n
W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, wyr\u00f3\u017cniamy trzy rodzaje zaka\u017ce\u0144:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- Zaka\u017cenie pierwotne<\/strong> – pierwotna infekcja ma miejsce przy pierwszym kontakcie z wirusem. Dochodzi do niej najcz\u0119\u015bciej jeszcze w dzieci\u0144stwie. Wtedy w naszym krwioobiegu pojawiaj\u0105 si\u0119 swoiste dla CMV przeciwcia\u0142a. Zaka\u017cenie pierwotne jest niebezpieczne zw\u0142aszcza dla ci\u0119\u017carnych i os\u00f3b o obni\u017conej odporno\u015bci (chorzy poddani immunosupresji, pacjenci z AIDS, biorcy przeszczep\u00f3w).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Zaka\u017cenie chroniczne (latentne)<\/strong> – jest nast\u0119pstwem infekcji pierwotnej – wirus przebywa w u\u015bpieniu, ukryty g\u0142\u00f3wnie w neutrofilach i limfocytach, nie daj\u0105c \u017cadnych symptom\u00f3w. W tym czasie mo\u017ce nast\u0119powa\u0107 jednak okresowe wydzielanie wirusa do p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jego dalszego rozprzestrzeniania si\u0119 w organizmie.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Zaka\u017cenie wt\u00f3rne<\/strong> – dochodzi do niego przy okresowym znacznym spadku odporno\u015bci, powoduj\u0105cym reaktywacj\u0119 u\u015bpionego wirusa. Zaka\u017cenie wt\u00f3rne mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy ponownym kontakcie z zewn\u0119trznym \u017ar\u00f3d\u0142em wirusa CMV. Cho\u0107 rzadko kiedy daje wyra\u017ane objawy, w jego trakcie dochodzi do zwi\u0119kszonego wydzielania wirusa do p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, co wi\u0105\u017ce si\u0119 ponownie z ryzykiem transmisji cytomegalowirusa na innych ludzi.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce postacie kliniczne cytomegalii:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- cytomegali\u0119 nabyt\u0105 (gdy zarazimy si\u0119 wirusem CMV od innej osoby),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cytomegali\u0119 wrodzon\u0105 (gdy dochodzi do tzw. pionowej transmisji zaka\u017cenia z matki na p\u0142\u00f3d przez \u0142o\u017cysko),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cytomegali\u0119 oko\u0142oporodow\u0105 (gdy do zaka\u017cenia dojdzie w trakcie porodu lub w okresie noworodkowym).\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/duet-widget-700x600.webp\")
ju\u017c od 2699 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n Duet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – internista nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 225 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy cytomegalii nabytej\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nCytomegalia to choroba wirusowa, kt\u00f3ra u os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym (oko\u0142o 90% zaka\u017conych), mo\u017ce mie\u0107 przebieg bezobjawowy lub sk\u0105po objawowy. Czas trwania infekcji mo\u017ce wynosi\u0107 od kilku dni, do nawet kilku tygodni.\u202f <\/p>\n\n\n\n
U os\u00f3b z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, a tak\u017ce u dzieci i os\u00f3b starszych, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do pojawienia si\u0119 ma\u0142o specyficznych objaw\u00f3w choroby, przypominaj\u0105cych nieco te, obserwowane w przebiegu mononukleozy. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- podwy\u017cszona temperatura cia\u0142a,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l g\u0142owy<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le mi\u0119\u015bniowo – stawowe,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- og\u00f3lne pogorszenie samopoczucia,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny gard\u0142a,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszenie w\u0105troby i \u015bledziony.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz wspomnianych objaw\u00f3w chorobowych, u niekt\u00f3rych os\u00f3b cytomegalia mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wirusowe zapalenie w\u0105troby, kt\u00f3re objawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105<\/a>, os\u0142abieniem i dyskomfortem, odczuwanym w nadbrzuszu.\u202f <\/p>\n\n\n\nU pacjent\u00f3w z upo\u015bledzonym uk\u0142adem odporno\u015bciowym (np. chorych na AIDS), przy zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie p\u0142uc<\/a>,\u202f\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny b\u0142ony \u015bluzowej przewodu pokarmowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie trzustk<\/a>i,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie m\u00f3zgu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny nadnerczy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie siatk\u00f3wki i naczyni\u00f3wki.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym grozi cytomegalia w ci\u0105\u017cy?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o zaka\u017cenie wirusem cytomegalii, najpowa\u017cniejsze konsekwencje wyst\u0119puj\u0105 w przypadku infekcji u p\u0142odu, a tak\u017ce zaka\u017ce\u0144 oko\u0142oporodowych. Ich rodzaj i stopie\u0144 zaawansowania zale\u017c\u0105 w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy mia\u0142o miejsce zaka\u017cenie pierwotne kobiety. <\/strong>To w\u0142a\u015bnie zaka\u017cenie pierwotne jest obarczone zdecydowanie wi\u0119kszym ryzykiem transmisji wirusa przez \u0142o\u017cysko ni\u017c w przypadku jego reaktywacji i rozwoju infekcji wt\u00f3rnej.\u202f <\/p>\n\n\n\nPrzy zaka\u017ceniu CMV u kobiet w ci\u0105\u017cy (zw\u0142aszcza w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy)., znacz\u0105co wzrasta ryzyko obumarcia p\u0142odu i poronienia. Ponadto, po porodzie, u noworodka istnieje ryzyko wyst\u0105pienia objaw\u00f3w aktywnego zaka\u017cenia, przypominaj\u0105cych seps\u0119<\/a>. Z kolei cytomegalia u kobiet ci\u0119\u017carnych, zdiagnozowana w ostatnim trymestrze ci\u0105\u017cy, zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju hipotrofii p\u0142odu oraz przedwczesnego porodu. U tych dzieci zdecydowanie cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 tak\u017ce przed\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119. Pami\u0119tajmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105, zw\u0142aszcza wcze\u015bniak\u00f3w lub dzieci z nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105.\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\nUszkodzenia kom\u00f3rkowe, spowodowane przez namna\u017canie si\u0119 CMV i zwi\u0105zany z nim stan zapalny, mog\u0105 prowadzi\u0107 do trwa\u0142ych zmian w organizmie dziecka. Co wa\u017cne, znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie jest widoczna w okresie noworodkowym, a ujawnia si\u0119 dopiero w ci\u0105gu kolejnych miesi\u0119cy, nawet a\u017c do uko\u0144czenia przez dziecko 2. roku \u017cycia.
W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej obserwowanych powik\u0142a\u0144 wrodzonej cytomegalii s\u0105:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- zaburzenia wzroku (m.in. w wyniku zaniku nerwu wzrokowego),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- oczopl\u0105s,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie s\u0142uchu (wybi\u00f3rcze lub nawet ca\u0142kowita jego utrata),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- drgawki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie m\u00f3zgu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- niedow\u0142ady, zwi\u0105zane z uszkodzeniem OUN,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe (os\u0142abione lub wzmo\u017cone),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142og\u0142owie lub wodog\u0142owie,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie uk\u0142adu nerwowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- anemia<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- wysypka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zwapnienia wewn\u0105trzczaszkowe,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107 lub skaza krwotoczna,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- owrzodzenie przewodu pokarmowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stany zapalne w\u0105troby lub \u015bledziony.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W przypadku dzieci, u kt\u00f3rych do zaka\u017cenia dosz\u0142o w okresie ci\u0105\u017cy lub oko\u0142oporodowym, cz\u0119sto konieczna jest specjalistyczna terapia, pozwalaj\u0105ca z\u0142agodzi\u0107 odleg\u0142e nast\u0119pstwa zaka\u017cenia wrodzonego (g\u0142\u00f3wnie ze strony o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego). Warto mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze, \u017ce nawet u ponad 20% dzieci, u kt\u00f3rych nie wyst\u0105pi\u0142y wyra\u017ane objawy zaka\u017cenia CMV w okresie poporodowym, w p\u00f3\u017anym dzieci\u0144stwie pojawi\u0142 si\u0119 niedos\u0142uch lub g\u0142uchota.<\/strong> Z tego wzgl\u0119du CMV uwa\u017ca si\u0119 za jeden z najcz\u0119stszych czynnik\u00f3w, powoduj\u0105cych utrat\u0119 s\u0142uchu u dzieci. Du\u017cym wsparciem dla dziecka i rodzic\u00f3w jest wsp\u00f3\u0142praca z takimi specjalistami, jak fizjoterapeuci<\/a>, psycholodzy<\/a> i logopedzi.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak interpretowa\u0107 wyniki bada\u0144 w kierunku cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba wirusowa, dlatego te\u017c przy zaka\u017ceniu CMV nasz organizm zaczyna produkowa\u0107 swoiste przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko wirusowi. W przypadku podejrzenia zaka\u017cenia u pacjent\u00f3w, a tak\u017ce w ramach bada\u0144 przesiewowych u kobiet ci\u0119\u017carnych, wykonuje si\u0119 serologiczne badanie krwi<\/a>, polegaj\u0105ce na oznaczeniu poziomu przeciwcia\u0142 przeciwko cytomegalowirusowi metod\u0105 ELISA, w klasie IgM i IgG<\/strong>. Materia\u0142em niezb\u0119dnym do badania jest pr\u00f3bka krwi \u017cylnej.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak interpretowa\u0107 wyniki?\u202f <\/h3>\n\n\n\n\n- Brak przeciwcia\u0142, zar\u00f3wno w klasie IgM, jak i IgG,<\/strong> \u015bwiadczy o tym, \u017ce pacjent nigdy nie mia\u0142 kontaktu z wirusem i mo\u017ce u niego w przysz\u0142o\u015bci wyst\u0105pi\u0107 zaka\u017cenie pierwotne.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Ujemny wynik przeciwcia\u0142 IgM oraz dodatni dla przeciwcia\u0142 IgG<\/strong> \u015bwiadczy o tym, \u017ce pacjent w przesz\u0142o\u015bci przeby\u0142 zaka\u017cenie pierwotne, a obecnie wirus cytomeagalii pozostaje w latencji (u\u015bpiony).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Dodatnie przeciwcia\u0142a IgM i ujemne przeciwcia\u0142a IgG<\/strong> \u015bwiadczy\u0107 mog\u0105 o niedawno nabytym, aktywnym zaka\u017ceniu pierwotnym.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgM oraz obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG <\/strong>mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o aktywnym zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii, jak r\u00f3wnie\u017c o aktywnym zaka\u017ceniu wt\u00f3rnym. W tym przypadku nie da si\u0119 okre\u015bli\u0107 charakteru infekcji ze 100% pewno\u015bci\u0105.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz bada\u0144 serologicznych, zaawansowana diagnostyka cytomegalii obejmuje tak\u017ce badania CMV DNA metod\u0105 RT-PCR<\/a>, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 r\u00f3\u017cnicowa\u0107 aktywn\u0105 form\u0119 zaka\u017cenia od postaci utajonej. Mog\u0105 one by\u0107 wykonywane tak\u017ce u kobiet ci\u0119\u017carnych, w celu okre\u015blenia ryzyka transmisji przez\u0142o\u017cyskowej.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie cytomegalii\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba, kt\u00f3rej objawy mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilku tygodni. U os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym, ust\u0119puj\u0105 one samoistnie.<\/strong> W ich przypadku, jedyn\u0105 form\u0105 leczenia s\u0105 \u015brodki, \u0142agodz\u0105ce poszczeg\u00f3lne objawy, takie jak np. leki przeciwb\u00f3lowe i przeciwzapalne, przeciwgor\u0105czkowe czy \u0142agodz\u0105ce b\u00f3l gard\u0142a. Wskazana jest tak\u017ce lekkostrawna dieta<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\nU pacjent\u00f3w z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, u kt\u00f3rych cytomegalia wywo\u0142uje ci\u0119\u017csze objawy zaka\u017cenia, a tak\u017ce u dzieci z wrodzon\u0105 cytomegali\u0105, stosuje si\u0119 dodatkowo leki o dzia\u0142aniu przeciwwirusowym, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej znany jest gancyklowir.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\nZ uwagi na fakt, i\u017c zastosowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych niesie za sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych oraz to, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich podaje si\u0119 do\u017cylnie, terapia wymaga pobytu w szpitalu. Czas jej trwania waha si\u0119 od 2 do nawet 4 tygodni, w zale\u017cno\u015bci od nasilenia objaw\u00f3w i indywidualnej reakcji organizmu na lek.\u202f <\/p>\n\n\n\n
W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, nawet w\u0142\u0105czenie terapii lekami przeciwwirusowymi nie powoduje ca\u0142kowitej eliminacji wirusa, <\/strong>a jedynie zatrzymanie ostrej fazy infekcji. W\u00f3wczas wirus cytomegalii przechodzi w stan u\u015bpienia, co w przysz\u0142o\u015bci niesie ryzyko reaktywacji.\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest wirus cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Cytomegalia \u2013 rodzaje zaka\u017ce\u0144 i postacie kliniczne choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy cytomegalii nabytej<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czym grozi cytomegalia w ci\u0105\u017cy?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak interpretowa\u0107 wyniki bada\u0144 w kierunku cytomegalii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie cytomegalii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak zapobiega\u0107 zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czym jest wirus cytomegalii?<\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba, rozwijaj\u0105ca si\u0119 w wyniku zaka\u017cenia wirusem cytomegalii (CMV – cytomegalovirus, HHV-5, czyli human herpes virus-5), nale\u017c\u0105cym do rodziny ludzkich herpeswirus\u00f3w. Jest to jeden z najwi\u0119kszych wirus\u00f3w z dwuniciowym DNA (jego \u015brednica si\u0119ga nawet 200 nm). Wirus ten wyst\u0119puje powszechnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, a jego jedynym rezerwuarem, a tym samym \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia, jest cz\u0142owiek. <\/strong>Przenosi si\u0119 on do organizmu mi\u0119dzy innymi przez p\u0142yny biologiczne, a jego transmisji sprzyjaj\u0105 du\u017ce skupiska ludzkie i nieprawid\u0142owa higiena. Po przedostaniu si\u0119 do organizmu, wirus atakuje mi\u0119dzy innymi leukocyty, limfocyty oraz fibroblasty. W przebiegu infekcji nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy wytwarza swoiste przeciwcia\u0142a klasy IgM i IgG przeciwko wirusowi CMV, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zwalczy\u0107 chorob\u0119. <\/p>\n\n\n\nNiestety, wirus po zaka\u017ceniu pierwotnym przechodzi wewn\u0105trz naszych kom\u00f3rek <\/strong>(obecny jest on przede wszystkim w kom\u00f3rkach gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego) w stan u\u015bpienia (latencji) co sprawia, \u017ce przebycie infekcji CMV nie daje trwa\u0142ej odporno\u015bci i mo\u017cliwa jest ponowna aktywacja wirusa. Dochodzi do niej najcz\u0119\u015bciej w momencie, gdy nasz uk\u0142ad immunologiczny jest os\u0142abiony. Ponadto szacuje si\u0119, \u017ce cytomegalowirus odpowiedzialny jest za nawet 2% zaka\u017ce\u0144 wrodzonych w\u015br\u00f3d noworodk\u00f3w.\u202f <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ju\u017c od 1399 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n M\u0119\u017cczyzna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – internista nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 117 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWirus cytomegalii jest obecny we wszystkich szeroko\u015bciach geograficznych. Jego aktywno\u015b\u0107 nie jest zale\u017cna od p\u00f3r roku czy pochodzenia etnicznego nosicieli, co sprawia, \u017ce zaka\u017cenia tym patogenem s\u0105 stosunkowo powszechne. Cz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 one jednak w krajach o niskim statusie ekonomicznym. Statystyki wskazuj\u0105, \u017ce na cytomegali\u0119 zachorowa\u0142o co najmniej raz w \u017cyciu nawet 40-80% populacji \u015bwiatowej <\/strong>(ok. 40-60% w krajach wysokorozwini\u0119tych i nawet powy\u017cej 80% w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119), jednak zaka\u017cenie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przebiega bezobjawowo.\u202f <\/p>\n\n\n\nJak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem CMV?<\/strong> Do zaka\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie poprzez p\u0142yny ustrojowe cz\u0142owieka (m.in. \u015blina, krew, \u0142zy, mocz, nasienie, mleko, wydzielina b\u0142on \u015bluzowych pochwy czy szyjki macicy), w kt\u00f3rych wirus cytomegalii mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilkunastu miesi\u0119cy od zara\u017cenia. <\/strong>Wi\u0119ksza obecno\u015b\u0107 wirusa CMV w p\u0142ynach ustrojowych obserwowana jest w trakcie infekcji pierwotnej (kt\u00f3ra ma miejsce zwykle w dzieci\u0144stwie) ni\u017c infekcji wt\u00f3rnej, dlatego szczeg\u00f3lnie wysoki odsetek os\u00f3b po przebytym zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii obserwuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi w\u015br\u00f3d dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.\u202f <\/p>\n\n\n\nW\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka zaka\u017cenia wirusem cytomegalii wymienia si\u0119:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- prac\u0119 w du\u017cych skupiskach ludzkich,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- niedostateczne przestrzeganie zasad higieny osobistej (mycia r\u0105k, przedmiot\u00f3w wsp\u00f3lnego u\u017cytku itp.),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cz\u0119ste kontakty z dzie\u0107mi (w \u017c\u0142obku, przedszkolu, szkole),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przetoczenie krwi lub produkt\u00f3w krwiopochodnych,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- przeszczep narz\u0105d\u00f3w<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- kontakty seksualne (CMV obecny jest w nasieniu i wydzielinach dr\u00f3g rodnych).\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie p\u0142odu, czyli tzw. zaka\u017cenie wewn\u0105trzmaciczne. Dochodzi do niego wskutek zaka\u017cenia pierwotnego u matki, kiedy transmisja wirusa z krwi\u0105 przez \u0142o\u017cysko jest wyj\u0105tkowo wysoka (ok. 50% przypadk\u00f3w, a przy zaka\u017ceniu wt\u00f3rnym mniej wi\u0119cej 1% przypadk\u00f3w). Konsekwencje zaka\u017cenia wewn\u0105trzmacicznego p\u0142odu s\u0105 zale\u017cne w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy dosz\u0142o do transmisji zaka\u017cenia (najwi\u0119ksze zagro\u017cenie stanowi infekcja CMV w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy). Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie wirusem CMV noworodka w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCytomegalia – rodzaje zaka\u017ce\u0144 i postacie kliniczne choroby\u202f <\/h2>\n\n\n\n
W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, wyr\u00f3\u017cniamy trzy rodzaje zaka\u017ce\u0144:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- Zaka\u017cenie pierwotne<\/strong> – pierwotna infekcja ma miejsce przy pierwszym kontakcie z wirusem. Dochodzi do niej najcz\u0119\u015bciej jeszcze w dzieci\u0144stwie. Wtedy w naszym krwioobiegu pojawiaj\u0105 si\u0119 swoiste dla CMV przeciwcia\u0142a. Zaka\u017cenie pierwotne jest niebezpieczne zw\u0142aszcza dla ci\u0119\u017carnych i os\u00f3b o obni\u017conej odporno\u015bci (chorzy poddani immunosupresji, pacjenci z AIDS, biorcy przeszczep\u00f3w).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Zaka\u017cenie chroniczne (latentne)<\/strong> – jest nast\u0119pstwem infekcji pierwotnej – wirus przebywa w u\u015bpieniu, ukryty g\u0142\u00f3wnie w neutrofilach i limfocytach, nie daj\u0105c \u017cadnych symptom\u00f3w. W tym czasie mo\u017ce nast\u0119powa\u0107 jednak okresowe wydzielanie wirusa do p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jego dalszego rozprzestrzeniania si\u0119 w organizmie.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Zaka\u017cenie wt\u00f3rne<\/strong> – dochodzi do niego przy okresowym znacznym spadku odporno\u015bci, powoduj\u0105cym reaktywacj\u0119 u\u015bpionego wirusa. Zaka\u017cenie wt\u00f3rne mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy ponownym kontakcie z zewn\u0119trznym \u017ar\u00f3d\u0142em wirusa CMV. Cho\u0107 rzadko kiedy daje wyra\u017ane objawy, w jego trakcie dochodzi do zwi\u0119kszonego wydzielania wirusa do p\u0142yn\u00f3w ustrojowych, co wi\u0105\u017ce si\u0119 ponownie z ryzykiem transmisji cytomegalowirusa na innych ludzi.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce postacie kliniczne cytomegalii:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- cytomegali\u0119 nabyt\u0105 (gdy zarazimy si\u0119 wirusem CMV od innej osoby),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cytomegali\u0119 wrodzon\u0105 (gdy dochodzi do tzw. pionowej transmisji zaka\u017cenia z matki na p\u0142\u00f3d przez \u0142o\u017cysko),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- cytomegali\u0119 oko\u0142oporodow\u0105 (gdy do zaka\u017cenia dojdzie w trakcie porodu lub w okresie noworodkowym).\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ju\u017c od 2699 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n Duet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – internista nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 225 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy cytomegalii nabytej\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nCytomegalia to choroba wirusowa, kt\u00f3ra u os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym (oko\u0142o 90% zaka\u017conych), mo\u017ce mie\u0107 przebieg bezobjawowy lub sk\u0105po objawowy. Czas trwania infekcji mo\u017ce wynosi\u0107 od kilku dni, do nawet kilku tygodni.\u202f <\/p>\n\n\n\n
U os\u00f3b z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, a tak\u017ce u dzieci i os\u00f3b starszych, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do pojawienia si\u0119 ma\u0142o specyficznych objaw\u00f3w choroby, przypominaj\u0105cych nieco te, obserwowane w przebiegu mononukleozy. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- podwy\u017cszona temperatura cia\u0142a,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l g\u0142owy<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le mi\u0119\u015bniowo – stawowe,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- og\u00f3lne pogorszenie samopoczucia,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny gard\u0142a,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszenie w\u0105troby i \u015bledziony.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz wspomnianych objaw\u00f3w chorobowych, u niekt\u00f3rych os\u00f3b cytomegalia mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wirusowe zapalenie w\u0105troby, kt\u00f3re objawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105<\/a>, os\u0142abieniem i dyskomfortem, odczuwanym w nadbrzuszu.\u202f <\/p>\n\n\n\nU pacjent\u00f3w z upo\u015bledzonym uk\u0142adem odporno\u015bciowym (np. chorych na AIDS), przy zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119:\u202f <\/p>\n\n\n\n
\n- \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie p\u0142uc<\/a>,\u202f\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny b\u0142ony \u015bluzowej przewodu pokarmowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie trzustk<\/a>i,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie m\u00f3zgu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stan zapalny nadnerczy,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie siatk\u00f3wki i naczyni\u00f3wki.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym grozi cytomegalia w ci\u0105\u017cy?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Je\u017celi chodzi o zaka\u017cenie wirusem cytomegalii, najpowa\u017cniejsze konsekwencje wyst\u0119puj\u0105 w przypadku infekcji u p\u0142odu, a tak\u017ce zaka\u017ce\u0144 oko\u0142oporodowych. Ich rodzaj i stopie\u0144 zaawansowania zale\u017c\u0105 w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy mia\u0142o miejsce zaka\u017cenie pierwotne kobiety. <\/strong>To w\u0142a\u015bnie zaka\u017cenie pierwotne jest obarczone zdecydowanie wi\u0119kszym ryzykiem transmisji wirusa przez \u0142o\u017cysko ni\u017c w przypadku jego reaktywacji i rozwoju infekcji wt\u00f3rnej.\u202f <\/p>\n\n\n\nPrzy zaka\u017ceniu CMV u kobiet w ci\u0105\u017cy (zw\u0142aszcza w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy)., znacz\u0105co wzrasta ryzyko obumarcia p\u0142odu i poronienia. Ponadto, po porodzie, u noworodka istnieje ryzyko wyst\u0105pienia objaw\u00f3w aktywnego zaka\u017cenia, przypominaj\u0105cych seps\u0119<\/a>. Z kolei cytomegalia u kobiet ci\u0119\u017carnych, zdiagnozowana w ostatnim trymestrze ci\u0105\u017cy, zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju hipotrofii p\u0142odu oraz przedwczesnego porodu. U tych dzieci zdecydowanie cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 tak\u017ce przed\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119. Pami\u0119tajmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105, zw\u0142aszcza wcze\u015bniak\u00f3w lub dzieci z nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105.\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\nUszkodzenia kom\u00f3rkowe, spowodowane przez namna\u017canie si\u0119 CMV i zwi\u0105zany z nim stan zapalny, mog\u0105 prowadzi\u0107 do trwa\u0142ych zmian w organizmie dziecka. Co wa\u017cne, znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie jest widoczna w okresie noworodkowym, a ujawnia si\u0119 dopiero w ci\u0105gu kolejnych miesi\u0119cy, nawet a\u017c do uko\u0144czenia przez dziecko 2. roku \u017cycia.
W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej obserwowanych powik\u0142a\u0144 wrodzonej cytomegalii s\u0105:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n- zaburzenia wzroku (m.in. w wyniku zaniku nerwu wzrokowego),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- za\u0107ma<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- oczopl\u0105s,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie s\u0142uchu (wybi\u00f3rcze lub nawet ca\u0142kowita jego utrata),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- drgawki,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie m\u00f3zgu,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- niedow\u0142ady, zwi\u0105zane z uszkodzeniem OUN,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe (os\u0142abione lub wzmo\u017cone),\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142og\u0142owie lub wodog\u0142owie,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie uk\u0142adu nerwowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- anemia<\/a>,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- wysypka,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- zwapnienia wewn\u0105trzczaszkowe,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107 lub skaza krwotoczna,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- owrzodzenie przewodu pokarmowego,\u202f <\/li>\n\n\n\n
- stany zapalne w\u0105troby lub \u015bledziony.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W przypadku dzieci, u kt\u00f3rych do zaka\u017cenia dosz\u0142o w okresie ci\u0105\u017cy lub oko\u0142oporodowym, cz\u0119sto konieczna jest specjalistyczna terapia, pozwalaj\u0105ca z\u0142agodzi\u0107 odleg\u0142e nast\u0119pstwa zaka\u017cenia wrodzonego (g\u0142\u00f3wnie ze strony o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego). Warto mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze, \u017ce nawet u ponad 20% dzieci, u kt\u00f3rych nie wyst\u0105pi\u0142y wyra\u017ane objawy zaka\u017cenia CMV w okresie poporodowym, w p\u00f3\u017anym dzieci\u0144stwie pojawi\u0142 si\u0119 niedos\u0142uch lub g\u0142uchota.<\/strong> Z tego wzgl\u0119du CMV uwa\u017ca si\u0119 za jeden z najcz\u0119stszych czynnik\u00f3w, powoduj\u0105cych utrat\u0119 s\u0142uchu u dzieci. Du\u017cym wsparciem dla dziecka i rodzic\u00f3w jest wsp\u00f3\u0142praca z takimi specjalistami, jak fizjoterapeuci<\/a>, psycholodzy<\/a> i logopedzi.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak interpretowa\u0107 wyniki bada\u0144 w kierunku cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba wirusowa, dlatego te\u017c przy zaka\u017ceniu CMV nasz organizm zaczyna produkowa\u0107 swoiste przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko wirusowi. W przypadku podejrzenia zaka\u017cenia u pacjent\u00f3w, a tak\u017ce w ramach bada\u0144 przesiewowych u kobiet ci\u0119\u017carnych, wykonuje si\u0119 serologiczne badanie krwi<\/a>, polegaj\u0105ce na oznaczeniu poziomu przeciwcia\u0142 przeciwko cytomegalowirusowi metod\u0105 ELISA, w klasie IgM i IgG<\/strong>. Materia\u0142em niezb\u0119dnym do badania jest pr\u00f3bka krwi \u017cylnej.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak interpretowa\u0107 wyniki?\u202f <\/h3>\n\n\n\n\n- Brak przeciwcia\u0142, zar\u00f3wno w klasie IgM, jak i IgG,<\/strong> \u015bwiadczy o tym, \u017ce pacjent nigdy nie mia\u0142 kontaktu z wirusem i mo\u017ce u niego w przysz\u0142o\u015bci wyst\u0105pi\u0107 zaka\u017cenie pierwotne.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Ujemny wynik przeciwcia\u0142 IgM oraz dodatni dla przeciwcia\u0142 IgG<\/strong> \u015bwiadczy o tym, \u017ce pacjent w przesz\u0142o\u015bci przeby\u0142 zaka\u017cenie pierwotne, a obecnie wirus cytomeagalii pozostaje w latencji (u\u015bpiony).\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Dodatnie przeciwcia\u0142a IgM i ujemne przeciwcia\u0142a IgG<\/strong> \u015bwiadczy\u0107 mog\u0105 o niedawno nabytym, aktywnym zaka\u017ceniu pierwotnym.\u202f <\/li>\n\n\n\n
- Obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgM oraz obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG <\/strong>mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o aktywnym zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii, jak r\u00f3wnie\u017c o aktywnym zaka\u017ceniu wt\u00f3rnym. W tym przypadku nie da si\u0119 okre\u015bli\u0107 charakteru infekcji ze 100% pewno\u015bci\u0105.\u202f <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz bada\u0144 serologicznych, zaawansowana diagnostyka cytomegalii obejmuje tak\u017ce badania CMV DNA metod\u0105 RT-PCR<\/a>, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 r\u00f3\u017cnicowa\u0107 aktywn\u0105 form\u0119 zaka\u017cenia od postaci utajonej. Mog\u0105 one by\u0107 wykonywane tak\u017ce u kobiet ci\u0119\u017carnych, w celu okre\u015blenia ryzyka transmisji przez\u0142o\u017cyskowej.\u202f <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie cytomegalii\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba, kt\u00f3rej objawy mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilku tygodni. U os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym, ust\u0119puj\u0105 one samoistnie.<\/strong> W ich przypadku, jedyn\u0105 form\u0105 leczenia s\u0105 \u015brodki, \u0142agodz\u0105ce poszczeg\u00f3lne objawy, takie jak np. leki przeciwb\u00f3lowe i przeciwzapalne, przeciwgor\u0105czkowe czy \u0142agodz\u0105ce b\u00f3l gard\u0142a. Wskazana jest tak\u017ce lekkostrawna dieta<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\nU pacjent\u00f3w z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, u kt\u00f3rych cytomegalia wywo\u0142uje ci\u0119\u017csze objawy zaka\u017cenia, a tak\u017ce u dzieci z wrodzon\u0105 cytomegali\u0105, stosuje si\u0119 dodatkowo leki o dzia\u0142aniu przeciwwirusowym, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej znany jest gancyklowir.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\nZ uwagi na fakt, i\u017c zastosowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych niesie za sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych oraz to, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich podaje si\u0119 do\u017cylnie, terapia wymaga pobytu w szpitalu. Czas jej trwania waha si\u0119 od 2 do nawet 4 tygodni, w zale\u017cno\u015bci od nasilenia objaw\u00f3w i indywidualnej reakcji organizmu na lek.\u202f <\/p>\n\n\n\n
W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, nawet w\u0142\u0105czenie terapii lekami przeciwwirusowymi nie powoduje ca\u0142kowitej eliminacji wirusa, <\/strong>a jedynie zatrzymanie ostrej fazy infekcji. W\u00f3wczas wirus cytomegalii przechodzi w stan u\u015bpienia, co w przysz\u0142o\u015bci niesie ryzyko reaktywacji.\u202f <\/p>\n\n\n\n
Czym jest wirus cytomegalii?<\/h2>\n\n\n\n
Cytomegalia to choroba, rozwijaj\u0105ca si\u0119 w wyniku zaka\u017cenia wirusem cytomegalii (CMV – cytomegalovirus, HHV-5, czyli human herpes virus-5), nale\u017c\u0105cym do rodziny ludzkich herpeswirus\u00f3w. Jest to jeden z najwi\u0119kszych wirus\u00f3w z dwuniciowym DNA (jego \u015brednica si\u0119ga nawet 200 nm). Wirus ten wyst\u0119puje powszechnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, a jego jedynym rezerwuarem, a tym samym \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia, jest cz\u0142owiek. <\/strong>Przenosi si\u0119 on do organizmu mi\u0119dzy innymi przez p\u0142yny biologiczne, a jego transmisji sprzyjaj\u0105 du\u017ce skupiska ludzkie i nieprawid\u0142owa higiena. Po przedostaniu si\u0119 do organizmu, wirus atakuje mi\u0119dzy innymi leukocyty, limfocyty oraz fibroblasty. W przebiegu infekcji nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy wytwarza swoiste przeciwcia\u0142a klasy IgM i IgG przeciwko wirusowi CMV, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zwalczy\u0107 chorob\u0119. <\/p>\n\n\n\n Niestety, wirus po zaka\u017ceniu pierwotnym przechodzi wewn\u0105trz naszych kom\u00f3rek <\/strong>(obecny jest on przede wszystkim w kom\u00f3rkach gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego) w stan u\u015bpienia (latencji) co sprawia, \u017ce przebycie infekcji CMV nie daje trwa\u0142ej odporno\u015bci i mo\u017cliwa jest ponowna aktywacja wirusa. Dochodzi do niej najcz\u0119\u015bciej w momencie, gdy nasz uk\u0142ad immunologiczny jest os\u0142abiony. Ponadto szacuje si\u0119, \u017ce cytomegalowirus odpowiedzialny jest za nawet 2% zaka\u017ce\u0144 wrodzonych w\u015br\u00f3d noworodk\u00f3w.\u202f <\/p>\n\n\n <\/div>\n Wirus cytomegalii jest obecny we wszystkich szeroko\u015bciach geograficznych. Jego aktywno\u015b\u0107 nie jest zale\u017cna od p\u00f3r roku czy pochodzenia etnicznego nosicieli, co sprawia, \u017ce zaka\u017cenia tym patogenem s\u0105 stosunkowo powszechne. Cz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 one jednak w krajach o niskim statusie ekonomicznym. Statystyki wskazuj\u0105, \u017ce na cytomegali\u0119 zachorowa\u0142o co najmniej raz w \u017cyciu nawet 40-80% populacji \u015bwiatowej <\/strong>(ok. 40-60% w krajach wysokorozwini\u0119tych i nawet powy\u017cej 80% w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119), jednak zaka\u017cenie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przebiega bezobjawowo.\u202f <\/p>\n\n\n\n Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem CMV?<\/strong> Do zaka\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie poprzez p\u0142yny ustrojowe cz\u0142owieka (m.in. \u015blina, krew, \u0142zy, mocz, nasienie, mleko, wydzielina b\u0142on \u015bluzowych pochwy czy szyjki macicy), w kt\u00f3rych wirus cytomegalii mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilkunastu miesi\u0119cy od zara\u017cenia. <\/strong>Wi\u0119ksza obecno\u015b\u0107 wirusa CMV w p\u0142ynach ustrojowych obserwowana jest w trakcie infekcji pierwotnej (kt\u00f3ra ma miejsce zwykle w dzieci\u0144stwie) ni\u017c infekcji wt\u00f3rnej, dlatego szczeg\u00f3lnie wysoki odsetek os\u00f3b po przebytym zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii obserwuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi w\u015br\u00f3d dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.\u202f <\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka zaka\u017cenia wirusem cytomegalii wymienia si\u0119:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie p\u0142odu, czyli tzw. zaka\u017cenie wewn\u0105trzmaciczne. Dochodzi do niego wskutek zaka\u017cenia pierwotnego u matki, kiedy transmisja wirusa z krwi\u0105 przez \u0142o\u017cysko jest wyj\u0105tkowo wysoka (ok. 50% przypadk\u00f3w, a przy zaka\u017ceniu wt\u00f3rnym mniej wi\u0119cej 1% przypadk\u00f3w). Konsekwencje zaka\u017cenia wewn\u0105trzmacicznego p\u0142odu s\u0105 zale\u017cne w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy dosz\u0142o do transmisji zaka\u017cenia (najwi\u0119ksze zagro\u017cenie stanowi infekcja CMV w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy). Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie wirusem CMV noworodka w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\n W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, wyr\u00f3\u017cniamy trzy rodzaje zaka\u017ce\u0144:\u202f <\/p>\n\n\n\n Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce postacie kliniczne cytomegalii:\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n Cytomegalia to choroba wirusowa, kt\u00f3ra u os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym (oko\u0142o 90% zaka\u017conych), mo\u017ce mie\u0107 przebieg bezobjawowy lub sk\u0105po objawowy. Czas trwania infekcji mo\u017ce wynosi\u0107 od kilku dni, do nawet kilku tygodni.\u202f <\/p>\n\n\n\n U os\u00f3b z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, a tak\u017ce u dzieci i os\u00f3b starszych, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do pojawienia si\u0119 ma\u0142o specyficznych objaw\u00f3w choroby, przypominaj\u0105cych nieco te, obserwowane w przebiegu mononukleozy. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz wspomnianych objaw\u00f3w chorobowych, u niekt\u00f3rych os\u00f3b cytomegalia mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wirusowe zapalenie w\u0105troby, kt\u00f3re objawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105<\/a>, os\u0142abieniem i dyskomfortem, odczuwanym w nadbrzuszu.\u202f <\/p>\n\n\n\n U pacjent\u00f3w z upo\u015bledzonym uk\u0142adem odporno\u015bciowym (np. chorych na AIDS), przy zaka\u017ceniu wirusem cytomegalii mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119:\u202f <\/p>\n\n\n\n Je\u017celi chodzi o zaka\u017cenie wirusem cytomegalii, najpowa\u017cniejsze konsekwencje wyst\u0119puj\u0105 w przypadku infekcji u p\u0142odu, a tak\u017ce zaka\u017ce\u0144 oko\u0142oporodowych. Ich rodzaj i stopie\u0144 zaawansowania zale\u017c\u0105 w du\u017cej mierze od tego, w kt\u00f3rym trymestrze ci\u0105\u017cy mia\u0142o miejsce zaka\u017cenie pierwotne kobiety. <\/strong>To w\u0142a\u015bnie zaka\u017cenie pierwotne jest obarczone zdecydowanie wi\u0119kszym ryzykiem transmisji wirusa przez \u0142o\u017cysko ni\u017c w przypadku jego reaktywacji i rozwoju infekcji wt\u00f3rnej.\u202f <\/p>\n\n\n\n Przy zaka\u017ceniu CMV u kobiet w ci\u0105\u017cy (zw\u0142aszcza w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy)., znacz\u0105co wzrasta ryzyko obumarcia p\u0142odu i poronienia. Ponadto, po porodzie, u noworodka istnieje ryzyko wyst\u0105pienia objaw\u00f3w aktywnego zaka\u017cenia, przypominaj\u0105cych seps\u0119<\/a>. Z kolei cytomegalia u kobiet ci\u0119\u017carnych, zdiagnozowana w ostatnim trymestrze ci\u0105\u017cy, zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju hipotrofii p\u0142odu oraz przedwczesnego porodu. U tych dzieci zdecydowanie cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 tak\u017ce przed\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119. Pami\u0119tajmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce do zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 w trakcie porodu si\u0142ami natury lub podczas karmienia piersi\u0105, zw\u0142aszcza wcze\u015bniak\u00f3w lub dzieci z nisk\u0105 mas\u0105 urodzeniow\u0105.\u202f <\/strong><\/p>\n\n\n\n Uszkodzenia kom\u00f3rkowe, spowodowane przez namna\u017canie si\u0119 CMV i zwi\u0105zany z nim stan zapalny, mog\u0105 prowadzi\u0107 do trwa\u0142ych zmian w organizmie dziecka. Co wa\u017cne, znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie jest widoczna w okresie noworodkowym, a ujawnia si\u0119 dopiero w ci\u0105gu kolejnych miesi\u0119cy, nawet a\u017c do uko\u0144czenia przez dziecko 2. roku \u017cycia. W przypadku dzieci, u kt\u00f3rych do zaka\u017cenia dosz\u0142o w okresie ci\u0105\u017cy lub oko\u0142oporodowym, cz\u0119sto konieczna jest specjalistyczna terapia, pozwalaj\u0105ca z\u0142agodzi\u0107 odleg\u0142e nast\u0119pstwa zaka\u017cenia wrodzonego (g\u0142\u00f3wnie ze strony o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego). Warto mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze, \u017ce nawet u ponad 20% dzieci, u kt\u00f3rych nie wyst\u0105pi\u0142y wyra\u017ane objawy zaka\u017cenia CMV w okresie poporodowym, w p\u00f3\u017anym dzieci\u0144stwie pojawi\u0142 si\u0119 niedos\u0142uch lub g\u0142uchota.<\/strong> Z tego wzgl\u0119du CMV uwa\u017ca si\u0119 za jeden z najcz\u0119stszych czynnik\u00f3w, powoduj\u0105cych utrat\u0119 s\u0142uchu u dzieci. Du\u017cym wsparciem dla dziecka i rodzic\u00f3w jest wsp\u00f3\u0142praca z takimi specjalistami, jak fizjoterapeuci<\/a>, psycholodzy<\/a> i logopedzi.\u202f <\/p>\n\n\n\n Cytomegalia to choroba wirusowa, dlatego te\u017c przy zaka\u017ceniu CMV nasz organizm zaczyna produkowa\u0107 swoiste przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko wirusowi. W przypadku podejrzenia zaka\u017cenia u pacjent\u00f3w, a tak\u017ce w ramach bada\u0144 przesiewowych u kobiet ci\u0119\u017carnych, wykonuje si\u0119 serologiczne badanie krwi<\/a>, polegaj\u0105ce na oznaczeniu poziomu przeciwcia\u0142 przeciwko cytomegalowirusowi metod\u0105 ELISA, w klasie IgM i IgG<\/strong>. Materia\u0142em niezb\u0119dnym do badania jest pr\u00f3bka krwi \u017cylnej.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz bada\u0144 serologicznych, zaawansowana diagnostyka cytomegalii obejmuje tak\u017ce badania CMV DNA metod\u0105 RT-PCR<\/a>, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 r\u00f3\u017cnicowa\u0107 aktywn\u0105 form\u0119 zaka\u017cenia od postaci utajonej. Mog\u0105 one by\u0107 wykonywane tak\u017ce u kobiet ci\u0119\u017carnych, w celu okre\u015blenia ryzyka transmisji przez\u0142o\u017cyskowej.\u202f <\/p>\n\n\n\n Cytomegalia to choroba, kt\u00f3rej objawy mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 nawet do kilku tygodni. U os\u00f3b z prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym uk\u0142adem immunologicznym, ust\u0119puj\u0105 one samoistnie.<\/strong> W ich przypadku, jedyn\u0105 form\u0105 leczenia s\u0105 \u015brodki, \u0142agodz\u0105ce poszczeg\u00f3lne objawy, takie jak np. leki przeciwb\u00f3lowe i przeciwzapalne, przeciwgor\u0105czkowe czy \u0142agodz\u0105ce b\u00f3l gard\u0142a. Wskazana jest tak\u017ce lekkostrawna dieta<\/a>.\u202f <\/p>\n\n\n\n U pacjent\u00f3w z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, u kt\u00f3rych cytomegalia wywo\u0142uje ci\u0119\u017csze objawy zaka\u017cenia, a tak\u017ce u dzieci z wrodzon\u0105 cytomegali\u0105, stosuje si\u0119 dodatkowo leki o dzia\u0142aniu przeciwwirusowym, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej znany jest gancyklowir.<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n Z uwagi na fakt, i\u017c zastosowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych niesie za sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych oraz to, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich podaje si\u0119 do\u017cylnie, terapia wymaga pobytu w szpitalu. Czas jej trwania waha si\u0119 od 2 do nawet 4 tygodni, w zale\u017cno\u015bci od nasilenia objaw\u00f3w i indywidualnej reakcji organizmu na lek.\u202f <\/p>\n\n\n\n W przypadku choroby jak\u0105 jest cytomegalia, nawet w\u0142\u0105czenie terapii lekami przeciwwirusowymi nie powoduje ca\u0142kowitej eliminacji wirusa, <\/strong>a jedynie zatrzymanie ostrej fazy infekcji. W\u00f3wczas wirus cytomegalii przechodzi w stan u\u015bpienia, co w przysz\u0142o\u015bci niesie ryzyko reaktywacji.\u202f <\/p>\n\n\n\n
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Cytomegalia – rodzaje zaka\u017ce\u0144 i postacie kliniczne choroby\u202f <\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Objawy cytomegalii nabytej\u202f <\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
Czym grozi cytomegalia w ci\u0105\u017cy?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej obserwowanych powik\u0142a\u0144 wrodzonej cytomegalii s\u0105:<\/strong>\u202f <\/p>\n\n\n\n\n
Jak interpretowa\u0107 wyniki bada\u0144 w kierunku cytomegalii?\u202f <\/h2>\n\n\n\n
Jak interpretowa\u0107 wyniki?\u202f <\/h3>\n\n\n\n
\n
Leczenie cytomegalii\u202f <\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ciaza-widget-700x600.webp\")