{"id":3559,"date":"2023-03-17T09:30:00","date_gmt":"2023-03-17T08:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?p=3559"},"modified":"2025-10-27T14:20:08","modified_gmt":"2025-10-27T13:20:08","slug":"nowotwory-skory-ktore-znamiona-moga-okazac-sie-niebezpieczne-dla-naszego-zdrowia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/nowotwory-skory-ktore-znamiona-moga-okazac-sie-niebezpieczne-dla-naszego-zdrowia\/","title":{"rendered":"Nowotwory sk\u00f3ry – objawy, rodzaje, zapobieganie; Czerniak a pieprzyk"},"content":{"rendered":"\n

Lek. Justyna Sowi\u0144ska dermatolog-wenerolog<\/a><\/p>\n\n\n\n

Od kilkunastu lat obserwujemy intensywny rozw\u00f3j medycyny w zakresie diagnostyki, wykrywalno\u015bci, ale i leczenia nowotwor\u00f3w sk\u00f3ry. Znacz\u0105co wzrasta te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa dotycz\u0105ca potrzeby systematycznego kontrolowania znamion. Wszelkie nowe, ewoluuj\u0105ce w czasie, daj\u0105ce subiektywne dolegliwo\u015bci wykwity sk\u00f3rne (nie tylko tzw. \u201epieprzyki\u201d) powinny zosta\u0107 poddane ocenie klinicznej i dermatoskopowej specjalisty. Zanim jednak specjalista b\u0119dzie mia\u0142 sposobno\u015b\u0107 je oceni\u0107, ka\u017cdy z nas powinien pami\u0119ta\u0107 o samokontroli i nale\u017cytym traktowaniu swojej sk\u00f3ry przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n\n

\n
\n \n\n
<\/div>\n\n\n\n

Rak podstawnokom\u00f3rkowy<\/h2>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych sk\u00f3ry najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym jest rak podstawnokom\u00f3rkowy (ang. basal cell carcinoma, BCC) wykazuj\u0105cy powolny wzrost, cechuj\u0105cy si\u0119 bardzo nisk\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105 i bardzo niskim ryzykiem przerzutowania (do 0,5 % wszystkich BCC), jednak mog\u0105cy doprowadzi\u0107 do destrukcji otaczaj\u0105cych tkanek. Najcz\u0119stsz\u0105 jego lokalizacj\u0105 s\u0105 miejsca eksponowane na promieniowanie ultrafioletowe, w wi\u0119kszo\u015bci g\u0142owa i szyja<\/strong>, natomiast sam nowotw\u00f3r mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy kliniczne – w ponad 80 % przypadk\u00f3w to guzek z teleangiektazjami, niekiedy z obecno\u015bci\u0105 barwnika, w obr\u0119bie kt\u00f3rego mo\u017cna zaobserwowa\u0107 charakterystyczny uniesiony i po\u0142yskuj\u0105cy brzeg. Najcz\u0119stsz\u0105 skarg\u0105 pacjent\u00f3w jest okresowo wyst\u0119puj\u0105ce podkrwawianie zmiany. <\/p>\n\n\n\n

Ponadto rakiem, podstawnokom\u00f3rkowym mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie niepozorna, dobrze odgraniczona blaszka rumieniowa r\u00f3\u017cnych wymiar\u00f3w czy zmiana przypominaj\u0105ca blizn\u0119, kt\u00f3rej wcze\u015bniej przecie\u017c nie by\u0142o, podobnie jak urazu, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by sprowokowa\u0107 jej powstanie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Rak kolczystokom\u00f3rkowy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n

Na drugim miejscu pod wzgl\u0119dem cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania uplasowa\u0142 si\u0119 rak kolczystokom\u00f3rkowy (ang. squamous cell carcinoma, SCC), nieco gorszy w rokowaniu od poprzedniego, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 tendencji do wzrostu naciekaj\u0105cego, z destrukcj\u0105 otaczaj\u0105cych tkanek w momencie p\u00f3\u017anego wykrycia, ale i wi\u0119kszej mo\u017cliwo\u015bci przerzutowania, nie tylko do regionalnych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, ale i narz\u0105d\u00f3w odleg\u0142ych (do 4 % nowotwor\u00f3w typu SCC). Rak kolczystokom\u00f3rkowy<\/strong> rozwija si\u0119 na pod\u0142o\u017cu sk\u00f3ry uprzednio uszkodzonej, m. in. promieniowaniem UV, na pod\u0142o\u017cu leukoplakii, blizn pooparzeniowych, przewlek\u0142ych ran – najcz\u0119\u015bciej w obr\u0119bie nosa, wargi dolnej, ma\u0142\u017cowin usznych, sk\u00f3ry skalpu u pacjent\u00f3w wy\u0142ysia\u0142ych czy grzbiet\u00f3w r\u0105k. Mo\u017ce te\u017c wyst\u0119powa\u0107 w obr\u0119bie b\u0142on \u015bluzowych jamy ustnej, okolicy anogenitalnej, jak i w obr\u0119bie aparatu paznokciowego. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Wczesne postaci kliniczne to niepozorne, niewielkie, szorstkie plamy. W formie inwazyjnej rak kolczystokom\u00f3rkowy<\/strong> przyjmuje posta\u0107 rumieniowej, twardej grudki lub guzka, cz\u0119sto z obecno\u015bci\u0105 owrzodzenia lub strupa w cz\u0119\u015bci centralnej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czerniak<\/h2>\n\n\n\n

Jednak rak sk\u00f3ry<\/strong>, o kt\u00f3rym tyle s\u0142yszymy, czytamy, i kt\u00f3rego tak bardzo si\u0119 boimy to czerniak<\/a> (melanoma malignum). Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania czerniaka<\/strong> znacznie wzros\u0142a w ostatnich dziesi\u0119cioleciach, co po cz\u0119\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z jego wy\u017csz\u0105 wykrywalno\u015bci\u0105. Rokowanie w przypadku czerniaka jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zane ze stopniem zaawansowania nowotworu, dlatego znaczenie wczesnego rozpoznania jest niepodwa\u017calne. Z aktualnych danych wynika, \u017ce w chwili rozpoznania, oko\u0142o 90 % czerniak\u00f3w wykazuje jedynie zaawansowanie miejscowe, a w takich przypadkach tzw.<\/p>\n\n\n\n

5-letnie prze\u017cycie pacjent\u00f3w si\u0119ga nawet 95 %. Niestety, dane nie s\u0105 tak zadowalaj\u0105ce w sytuacji zaj\u0119cia regionalnych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych oraz uog\u00f3lnienia choroby nowotworowej. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby\u015bmy oceniali systematycznie nasz\u0105 sk\u00f3r\u0119. Czerniak<\/strong> jest wyleczalny, a szanse na to s\u0105 tym wi\u0119ksze, im szybciej go wykryjemy.<\/p>\n\n\n\n

W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w czerniaki powstaj\u0105 w obr\u0119bie sk\u00f3ry niezmienionej, czyli de novo<\/em>, znacznie mniej czerniak\u00f3w<\/strong> rozwija si\u0119 w wyniku zez\u0142o\u015bliwienia istniej\u0105cego od lat znamienia. Cechy, kt\u00f3re powinny budzi\u0107 niepok\u00f3j pacjenta i sk\u0142oni\u0107 go do odwiedzenia specjalisty opracowano dawno temu i cho\u0107 znana regu\u0142a ABCDE<\/strong>, przy rozwoju nowoczesnych technik umo\u017cliwiaj\u0105cych wykrycie czerniaka<\/strong> na bardzo wczesnym etapie, nie mo\u017ce by\u0107 narz\u0119dziem diagnostycznym w r\u0119kach klinicysty, nadal jest wa\u017cna w samokontroli znamion ka\u017cdego pacjenta, kt\u00f3ry przygl\u0105da si\u0119 swojej sk\u00f3rze. Na co wi\u0119c zwracamy uwag\u0119 kontroluj\u0105c swoje w\u0142asne znamiona?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zgodnie z systemem ABCDE:<\/h3>\n\n\n\n