\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest choroba wrzodowa \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy?<\/strong> Choroba wrzodowa to g\u0142\u0119boki ubytek (wrz\u00f3d) w b\u0142onie \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka lub dwunastnicy. Powstaje, gdy mechanizmy obronne \u015bluz\u00f3wki zostaj\u0105 uszkodzone przez czynniki dra\u017cni\u0105ce, przede wszystkim kwas solny i pepsyn\u0119.<\/li>\n\n\n\n
- Co najcz\u0119\u015bciej powoduje wrzody \u017co\u0142\u0105dka?<\/strong> G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jest zaka\u017cenie bakteri\u0105 Helicobacter pylori<\/em>. Drugim istotnym czynnikiem jest regularne przyjmowanie niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych (NLPZ, np. ibuprofen, kwas acetylosalicylowy). Stres i palenie tytoniu zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 typowe objawy choroby wrzodowej?<\/strong> Charakterystyczny jest b\u00f3l w nadbrzuszu. Przy wrzodach \u017co\u0142\u0105dka pojawia si\u0119 1-3 godziny po posi\u0142ku; przy wrzodach dwunastnicy cz\u0119sto wyst\u0119puje na czczo lub noc\u0105 (tzw. b\u00f3le g\u0142odowe), a ust\u0119puje po jedzeniu. Mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 nudno\u015bci i zgaga.<\/li>\n\n\n\n
- Jak diagnozuje i leczy si\u0119 wrzody \u017co\u0142\u0105dka?<\/strong> Podstaw\u0105 diagnozy jest gastroskopia, kt\u00f3ra pozwala zobaczy\u0107 wrzody i pobra\u0107 wycinki (m.in. na H. pylori<\/em>). Leczenie polega na stosowaniu lek\u00f3w hamuj\u0105cych kwas \u017co\u0142\u0105dkowy oraz antybiotykoterapii (eradykacji) w celu usuni\u0119cia bakterii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nSpis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to s\u0105 wrzody?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i czynniki ryzyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – dieta i profilaktyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rokowania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to s\u0105 wrzody?<\/h2>\n\n\n\n
Wrzody to inaczej ograniczony ubytek tkankowy, <\/strong>kt\u00f3ry si\u0119ga w g\u0142\u0105b wy\u015bcie\u0142aj\u0105cej przew\u00f3d pokarmowy b\u0142ony \u015bluzowej. Zazwyczaj wraz z nim wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c stan zapalny i skrzepowa martwica. Wrzody \u017co\u0142\u0105dka maj\u0105 charakterystyczn\u0105 lokalizacj\u0119 w krzywi\u017anie mniejszej \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nWrz\u00f3d dwunastnicy jest ubytkiem w b\u0142onie \u015bluzowej dwunastnicy dochodz\u0105cym do warstwy mi\u0119\u015bniowej ich \u015bciany. Sytuuje si\u0119 on zazwyczaj w opuszce dwunastnicy<\/strong>. Choroba wrzodowa mo\u017ce przebiega\u0107 w postaci pojedynczych wrzod\u00f3w albo mnogich rozlanych ich niszy Pierwszym jej objawem jest b\u00f3l, ale mo\u017ce ona przebiega\u0107 r\u00f3wnie\u017c bezobjawowo, nasilaj\u0105c si\u0119 w okresie wiosenno-jesiennym.
Wrzody umiejscawiaj\u0105 si\u0119 tylko w tej cz\u0119\u015bci przewodu pokarmowego, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 pepsyna<\/strong> \u2013 enzym dzia\u0142aj\u0105cy w \u017co\u0142\u0105dku i trawi\u0105cy bia\u0142ka. Ubytki, powstaj\u0105ce w \u015bciankach kt\u00f3re uszkadzaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka, mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 wielko\u015b\u0107 od ziarnka pieprzu, do nawet kilkunastu centymetr\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bol-brzucha.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Test wodorowo-metanowy w kierunku SIBO<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z uci\u0105\u017cliwymi wzd\u0119ciami, gazami lub nieregularnymi wypr\u00f3\u017cnieniami po posi\u0142kach? Wykonaj test wodorowo-metanowy, aby zweryfikowa\u0107 obecno\u015b\u0107 SIBO i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie.<\/div>\n
\n od 390 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i czynniki ryzyka<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWrzody rozwijaj\u0105 si\u0119 na skutek zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy odporno\u015bci\u0105 b\u0142ony \u015bluzowej a ilo\u015bci\u0105 substancji o dzia\u0142aniu wrzodotw\u00f3rczym<\/strong>. Do najwa\u017cniejszych przyczyn jej powstania zalicza si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- zaka\u017cenie bakteri\u0105 Helicobacter pylori,<\/em><\/li>\n\n\n\n
- przyjmowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w, np. NLPZ oraz glikokortykosteroid\u00f3w stosowanych w leczeniu chor\u00f3b autoimmunologicznych<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie produkt\u00f3w dra\u017cni\u0105cych \u017co\u0142\u0105dek. Nale\u017cy do nich. ocet, mocny alkohol<\/a>, pieprz,<\/li>\n\n\n\n
- ostra papryka, kawa, i napoje gazowane,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- nara\u017cenie na przewlek\u0142y stres i napi\u0119cie nerwowe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka czy te\u017c dwunastnicy rozwin\u0105\u0107 mog\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przebiegu wielu chor\u00f3b, takich jak.: zesp\u00f3\u0142 Zollingera i Ellisona, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, sarkoidoza, zesp\u00f3\u0142 rakowiaka.<\/strong>
Wrzodom \u017co\u0142\u0105dka sprzyja tak\u017ce niezdrowy tryb \u017cycia: palenie papieros\u00f3w, nadmierne za\u017cywanie lek\u00f3w<\/a> przeciwzapalnych i przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nStres a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
D\u0142ugotrwa\u0142y stres powoduje tzw. wrzody stresowe<\/strong>, kt\u00f3re troch\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od klasycznych wrzod\u00f3w trawiennych, m.in. lokalizacj\u0105 i \u015brednic\u0105. Wysoki poziom adrenaliny powoduje bowiem napi\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, utrudniaj\u0105c w ten spos\u00f3b dop\u0142yw krwi oraz upo\u015bledzaj\u0105c regeneracj\u0119 nab\u0142onka<\/strong>. Skutkiem tego jest zwi\u0119kszenie si\u0119 podatno\u015bci \u015bluz\u00f3wki na dzia\u0142anie kwasu solnego.<\/p>\n\n\n\nWarto wiedzie\u0107, \u017ce stres prowokuje organizm do wydzielania wi\u0119kszej ilo\u015bci kwasu solnego, kt\u00f3rego nadmiar szkodzi \u015bluz\u00f3wce, co wp\u0142ywa na os\u0142abienie odporno\u015bci nab\u0142onka oraz zapalenie b\u0142ony \u015bluzowej<\/strong>, sprzyjaj\u0105ce powstawaniu nad\u017cerki<\/strong> i w konsekwencji chorob\u0119 wrzodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZaka\u017cenie helicobacter a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
Chorob\u0119 wrzodow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka wywo\u0142uje w po\u0142owie przypadk\u00f3w zaka\u017cenie Helicobacter pylori.<\/em> Bakteri\u0105 t\u0105 jest zara\u017cona ponad 50 proc. os\u00f3b na \u015bwiecie<\/strong> i a\u017c oko\u0142o 80 proc. doros\u0142ych Polak\u00f3w.<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi najcz\u0119\u015bciej drog\u0105 pokarmow\u0105 przez wod\u0119, \u017cywno\u015b\u0107, sprz\u0119t medyczny, a nawet poca\u0142unek. Do zaka\u017cenia dochodzi zwykle we wczesnym dzieci\u0144stwie, np. poprzez wk\u0142adanie przez dziecko do ust zabrudzonych przedmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nW wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w obecno\u015b\u0107 bakterii Helicobacter pylori<\/em> nie jest odczuwana w postaci \u017cadnych dolegliwo\u015bci, poniewa\u017c mo\u017cna by\u0107 jej nosicielem i nigdy nie chorowa\u0107 na wrzody<\/strong>. Jednak u 10 proc. zara\u017conych os\u00f3b rozwija si\u0119 choroba wywo\u0142ana wrzodami \u017co\u0142\u0105dka. Wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na zachorowanie wyst\u0119puje u os\u00f3b ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105 i grup\u0105 krwi<\/a> 0.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Test wodorowo-metanowy w kierunku SIBO<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z uci\u0105\u017cliwymi wzd\u0119ciami, gazami lub nieregularnymi wypr\u00f3\u017cnieniami po posi\u0142kach? Wykonaj test wodorowo-metanowy, aby zweryfikowa\u0107 obecno\u015b\u0107 SIBO i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie.<\/div>\n
\n od 390 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Charakterystycznym objawem wrzod\u00f3w jest b\u00f3l w nadbrzuszu<\/strong>, kt\u00f3ry pojawiaj\u0105cy si\u0119 od godziny do trzech godzin po posileniu si\u0119. Dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe ust\u0119puj\u0105 zwykle po za\u017cyciu \u015brodk\u00f3w, zoboj\u0119tniaj\u0105cych kwas solny. B\u00f3l taki pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c na czczo, rano lub noc\u0105. Zaczyna si\u0119 on na og\u00f3\u0142 mi\u0119dzy posi\u0142kami lub w nocy i trwa od kilku minut do kilku godzin I pojawia si\u0119 i znika na kilka dni, lub nawet tygodni.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/wrzody2-1024x545.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n
Objawami wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c: wymioty, nudno\u015bci, wzd\u0119cia, zaparcia, biegunki, <\/strong>brak apetytu, pieczenie za mostkiem, spadek masy cia\u0142a, odbijanie. Niekiedy choroba wrzodowa b\u0119dzie mia\u0142a przebieg bezobjawowy.<\/p>\n\n\n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka objawiaj\u0105 si\u0119 zwykle b\u00f3lem o charakterze\u00a0k\u0142ucia, przewiercania mi\u0119dzy p\u0119pkiem a \u015brodkiem prawego \u0142uku \u017cebrowego<\/strong>\u00a0i towarzyszy\u0107 mu mog\u0105\u00a0wymioty i brak apetytu, odbijanie i zgaga<\/a>,\u00a0a choroba ta najcz\u0119\u015bciej nasila si\u0119 w okresach wiosennych i jesiennych.<\/p>\n\n\n\nNatomiast do objaw\u00f3w wrzod\u00f3w dwunastnicy nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- b\u00f3le o charakterze ucisku, gniecenie w nadbrzuszu,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l na czczo,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142odowe, tzn. wyst\u0119puj\u0105ce nocami i wczesnym rankiem,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l ust\u0119puj\u0105cy po spo\u017cyciu posi\u0142ku,<\/li>\n\n\n\n
- brak apetytu,<\/li>\n\n\n\n
- zaparcia stolca,<\/li>\n\n\n\n
- spadek masy cia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jak wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy? <\/h2>\n\n\n\n
Podstawowym badaniem, kt\u00f3re wykonuje si\u0119 w celu rozpoznania wrzod\u00f3w jest gastroskopia. <\/strong>Poza ogl\u0105daniem b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, w razie stwierdzenia obecno\u015bci owrzodzenia standardowo pobiera si\u0119 drobne wycinki zmienionej chorobowo b\u0142ony \u015bluzowej do bada\u0144 histopatologicznych. Rzadko wykonuje si\u0119 badanie rentgenoskopowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\nW celu zdiagnozowania zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, wykona\u0107 mo\u017cna.:<\/p>\n\n\n\n
\n- test ureazowy,<\/li>\n\n\n\n
- hodowl\u0119 bakteryjn\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- testy serologiczne,<\/li>\n\n\n\n
- badanie histologiczne wycinka b\u0142ony \u015bluzowej,<\/li>\n\n\n\n
- test oddechowy,<\/li>\n\n\n\n
- test wykrywaj\u0105cy w kale antygeny Helicobacter<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPowik\u0142ania wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
Powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka czy dwunastnicy s\u0105 rzadkie, ale mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bardzo gro\u017ane dla \u017cycia. Nale\u017cy do nich przede wszystkim krwotok, perforacja<\/strong> oraz zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong>
Krwotok z g\u00f3rnego odcinka przewodu pokarmowego mo\u017ce by\u0107 wynikiem uszkodzenia naczynia krwiono\u015bnego wskutek dr\u0105\u017c\u0105cego charakteru wrzodu trawiennego. Wrzody trawienne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em a\u017c oko\u0142o 50 proc, przypadk\u00f3w krwawienia, jakie pojawia si\u0119 u chorych. Jego ryzyko u pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych niesteroidowe leki przeciwzapalne wzrasta. G\u0142\u00f3wne objawy krwotoku to fusowate wymioty i smoliste stolce.<\/strong> Jest to stan bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.
Innym gro\u017anym powik\u0142aniem, pojawiaj\u0105cym si\u0119 w wyniku choroby wrzodowej, jest perforacja, czyli p\u0119kni\u0119cie \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka lub dwunastnicy.<\/strong> Wyst\u0119puje u 2 do 7 proc. chorych i jest ona najgro\u017aniejszym z powik\u0142a\u0144 w chorobie wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka. Objawia si\u0119 nag\u0142ym niespodziewanym b\u00f3lem w nadbrzuszu, po kt\u00f3rym natychmiast rozwijaj\u0105 si\u0119 objawy tzw. ostrego brzucha z rozlanym zapaleniem otrzewnej. <\/strong>Charakteryzuje si\u0119 one: silnym b\u00f3lem, sztywno\u015bci\u0105 i obron\u0105 mi\u0119\u015bni brzucha, temperatur\u0105, a tak\u017ce charakterystyczn\u0105 pozycj\u0105 chorego z kolanami przykurczonymi do klatki piersiowej.<\/p>\n\n\n\nRokowanie w przypadku tego powik\u0142ania bez zastosowania leczenia operacyjnego jest wysoce niepomy\u015blne a leczeniem zabieg operacyjny<\/strong>, po kt\u00f3rym rekonwalescencja jest bardzo d\u0142uga.
Inne z powik\u0142a\u0144 choroby wrzodowej zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika pojawia si\u0119 u 2 do 4 proc wszystkich chorych na ni\u0105 i jest ono zazwyczaj spowodowane przewlek\u0142ymi zmianami zapalnymi <\/strong>oraz owrzodzeniami w okolicy od\u017awiernika lub opuszki dwunastnicy. <\/strong>Doprowadzaj\u0105 one do powstania zmian bliznowatych, zw\u0119\u017caj\u0105cych \u015bwiat\u0142o od\u017awiernika, kt\u00f3re powoduj\u0105 przewlek\u0142e i d\u0142ugotrwa\u0142e zaleganie pokarmu w \u017co\u0142\u0105dku i dwunastnicy, Konsekwencj\u0105 s\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119sto nudno\u015bci oraz obfite wymioty. Nieleczone zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika wymaga ostatecznie leczenia operacyjnego.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli w por\u0119 nie zauwa\u017cy si\u0119 symptom\u00f3w choroby wrzodowej, mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c do przewlek\u0142ego zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka <\/strong>i powstania w niej nad\u017cerki. Warto wiedzie\u0107, i\u017c wrzody \u017co\u0142\u0105dka zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko powstania raka \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
W przypadku choroby wrzodowej, opr\u00f3cz zmiany stylu \u017cycia, nale\u017cy za\u017cywa\u0107 leki zmniejszaj\u0105ce wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego \u2013 tzw. blokery pompy protonowej lub blokery receptora histaminowego.<\/strong> W razie zaka\u017cenia Helicobacter pylori przeprowadza si\u0119 tzw. eradykacj\u0119, czyli antybiotykoterapi\u0119 w celu pozbycia si\u0119 bakterii utrudniaj\u0105cych naturalne procesy gojenia. Nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, i\u017c popularne preparaty na niestrawno\u015b\u0107 i zgag\u0119, kt\u00f3re os\u0142aniaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka i prze\u0142yku, zoboj\u0119tniaj\u0105 kwas \u017co\u0142\u0105dkowy lub hamuj\u0105 jego wytwarzanie, jedynie \u0142agodz\u0105 dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego, ale nie s\u0105 elementem leczenia wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\nWskazaniem do leczenia operacyjnego jest brak efekt\u00f3w leczenia albo pojawienie si\u0119 powik\u0142a\u0144, takich jak perforacja, krwotok, zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong>
Choroba wrzodowa \u017co\u0142\u0105dka<\/strong> w obecnych czasach sta\u0142a si\u0119 mniejszym problemem w wyniku bardzo skutecznego leczenia farmakologicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie operacyjne choroby wrzodowej<\/h3>\n\n\n\n
Zdarza si\u0119, ze powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy stanowi\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia i wymagaj\u0105 jak najszybszej interwencji chirurgicznej. Najcz\u0119\u015bciej operacji wymaga krwawienie z wrzodu albo jego perforacja, oraz choroby uk\u0142adu pokarmowego, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 owrzodzenia takie jak: choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> lub zesp\u00f3\u0142 Zollingera-Ellisona. Metodami operacyjnymi stosowanymi w leczeniu wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka s\u0105: ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe wyci\u0119cie \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>, przeci\u0119cie nerw\u00f3w b\u0142\u0119dnych, poszerzenie od\u017awiernika.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka – dieta i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
Leczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka powinno by\u0107 prowadzone wraz ze wdro\u017ceniem odpowiedniego sposobu od\u017cywiania. <\/strong>Niewskazane w\u00f3wczas s\u0105 potrawy sma\u017cone, kiszone, marynowane, wzdymaj\u0105ce, t\u0142uste i mocno przyprawione, alkohol, mocna herbata, kawa, s\u0142odycze, napoje gazowane, barwione, czy \u017c\u00f3\u0142ty ser. Chorzy powinni r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 stresu, papieros\u00f3w i lek\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych dra\u017cni\u0105co na \u015bluz\u00f3wk\u0119 \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\nNa wrzody \u017co\u0142\u0105dka cierpi\u0105 cz\u0119sto osoby m\u0142ode i w \u015brednim wieku, a tak\u017ce zapracowane i znerwicowane. Mog\u0105 by\u0107 one spowodowane jedzeniem produkt\u00f3w wysoko przetworzonych, t\u0142ustych, ostrych i sma\u017conych.<\/strong> Do choroby przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadu\u017cywanie kawy, alkoholu oraz ostrych przypraw,nieregularne jedzenie, przejadanie si\u0119, nadu\u017cywanie lek\u00f3w o dzia\u0142aniu przeciwb\u00f3lowym i przeciwzapalnym.<\/p>\n\n\n\nJedzenie nie powinno zwi\u0119ksza\u0107 wydzielania soku \u017co\u0142\u0105dkowego. <\/strong>Powinno by\u0107 ono ciep\u0142e, a potrawy nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 gotowane lub gotowane na parze. Pacjent powinien zjada\u0107 ma\u0142e jego porcje do 5 razy dziennie. Przy problemach z u\u0142o\u017ceniem menu warto si\u0119gn\u0105\u0107 po pomoc dietetyka<\/a>. Dietetyk mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie dodatkowych bada\u0144, aby precyzyjnie u\u0142o\u017cy\u0107 diet\u0119.<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRokowania w chorobie wrzodowej<\/h2>\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka, kt\u00f3re zosta\u0142y wykryte na wczesnym etapie, mo\u017cna z powodzeniem wyleczy\u0107. <\/strong>Zwalcza si\u0119 je za pomoc\u0105 tzw. inhibitor\u00f3w pompy protonowej takich jak: omeprazol, czy lanzoprazol zmniejszaj\u0105ce wydzielanie kwasu solnego. W razie zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, jednocze\u015bnie za\u017cywa si\u0119 zwykle dwa antybiotyki: klarytromycyn\u0119 lub amoksycylin\u0119 oraz metronidazol. Dzi\u0119ki zastosowaniu tych lek\u00f3w nie ma ju\u017c prawie potrzeby usuwania operacyjnie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
\n\n\n\n
Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to s\u0105 wrzody?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i czynniki ryzyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – dieta i profilaktyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rokowania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to s\u0105 wrzody?<\/h2>\n\n\n\n
Wrzody to inaczej ograniczony ubytek tkankowy, <\/strong>kt\u00f3ry si\u0119ga w g\u0142\u0105b wy\u015bcie\u0142aj\u0105cej przew\u00f3d pokarmowy b\u0142ony \u015bluzowej. Zazwyczaj wraz z nim wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c stan zapalny i skrzepowa martwica. Wrzody \u017co\u0142\u0105dka maj\u0105 charakterystyczn\u0105 lokalizacj\u0119 w krzywi\u017anie mniejszej \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nWrz\u00f3d dwunastnicy jest ubytkiem w b\u0142onie \u015bluzowej dwunastnicy dochodz\u0105cym do warstwy mi\u0119\u015bniowej ich \u015bciany. Sytuuje si\u0119 on zazwyczaj w opuszce dwunastnicy<\/strong>. Choroba wrzodowa mo\u017ce przebiega\u0107 w postaci pojedynczych wrzod\u00f3w albo mnogich rozlanych ich niszy Pierwszym jej objawem jest b\u00f3l, ale mo\u017ce ona przebiega\u0107 r\u00f3wnie\u017c bezobjawowo, nasilaj\u0105c si\u0119 w okresie wiosenno-jesiennym.
Wrzody umiejscawiaj\u0105 si\u0119 tylko w tej cz\u0119\u015bci przewodu pokarmowego, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 pepsyna<\/strong> \u2013 enzym dzia\u0142aj\u0105cy w \u017co\u0142\u0105dku i trawi\u0105cy bia\u0142ka. Ubytki, powstaj\u0105ce w \u015bciankach kt\u00f3re uszkadzaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka, mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 wielko\u015b\u0107 od ziarnka pieprzu, do nawet kilkunastu centymetr\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Test wodorowo-metanowy w kierunku SIBO<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z uci\u0105\u017cliwymi wzd\u0119ciami, gazami lub nieregularnymi wypr\u00f3\u017cnieniami po posi\u0142kach? Wykonaj test wodorowo-metanowy, aby zweryfikowa\u0107 obecno\u015b\u0107 SIBO i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie.<\/div>\n
\n od 390 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i czynniki ryzyka<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWrzody rozwijaj\u0105 si\u0119 na skutek zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy odporno\u015bci\u0105 b\u0142ony \u015bluzowej a ilo\u015bci\u0105 substancji o dzia\u0142aniu wrzodotw\u00f3rczym<\/strong>. Do najwa\u017cniejszych przyczyn jej powstania zalicza si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- zaka\u017cenie bakteri\u0105 Helicobacter pylori,<\/em><\/li>\n\n\n\n
- przyjmowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w, np. NLPZ oraz glikokortykosteroid\u00f3w stosowanych w leczeniu chor\u00f3b autoimmunologicznych<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie produkt\u00f3w dra\u017cni\u0105cych \u017co\u0142\u0105dek. Nale\u017cy do nich. ocet, mocny alkohol<\/a>, pieprz,<\/li>\n\n\n\n
- ostra papryka, kawa, i napoje gazowane,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- nara\u017cenie na przewlek\u0142y stres i napi\u0119cie nerwowe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka czy te\u017c dwunastnicy rozwin\u0105\u0107 mog\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przebiegu wielu chor\u00f3b, takich jak.: zesp\u00f3\u0142 Zollingera i Ellisona, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, sarkoidoza, zesp\u00f3\u0142 rakowiaka.<\/strong>
Wrzodom \u017co\u0142\u0105dka sprzyja tak\u017ce niezdrowy tryb \u017cycia: palenie papieros\u00f3w, nadmierne za\u017cywanie lek\u00f3w<\/a> przeciwzapalnych i przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nStres a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
D\u0142ugotrwa\u0142y stres powoduje tzw. wrzody stresowe<\/strong>, kt\u00f3re troch\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od klasycznych wrzod\u00f3w trawiennych, m.in. lokalizacj\u0105 i \u015brednic\u0105. Wysoki poziom adrenaliny powoduje bowiem napi\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, utrudniaj\u0105c w ten spos\u00f3b dop\u0142yw krwi oraz upo\u015bledzaj\u0105c regeneracj\u0119 nab\u0142onka<\/strong>. Skutkiem tego jest zwi\u0119kszenie si\u0119 podatno\u015bci \u015bluz\u00f3wki na dzia\u0142anie kwasu solnego.<\/p>\n\n\n\nWarto wiedzie\u0107, \u017ce stres prowokuje organizm do wydzielania wi\u0119kszej ilo\u015bci kwasu solnego, kt\u00f3rego nadmiar szkodzi \u015bluz\u00f3wce, co wp\u0142ywa na os\u0142abienie odporno\u015bci nab\u0142onka oraz zapalenie b\u0142ony \u015bluzowej<\/strong>, sprzyjaj\u0105ce powstawaniu nad\u017cerki<\/strong> i w konsekwencji chorob\u0119 wrzodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZaka\u017cenie helicobacter a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
Chorob\u0119 wrzodow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka wywo\u0142uje w po\u0142owie przypadk\u00f3w zaka\u017cenie Helicobacter pylori.<\/em> Bakteri\u0105 t\u0105 jest zara\u017cona ponad 50 proc. os\u00f3b na \u015bwiecie<\/strong> i a\u017c oko\u0142o 80 proc. doros\u0142ych Polak\u00f3w.<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi najcz\u0119\u015bciej drog\u0105 pokarmow\u0105 przez wod\u0119, \u017cywno\u015b\u0107, sprz\u0119t medyczny, a nawet poca\u0142unek. Do zaka\u017cenia dochodzi zwykle we wczesnym dzieci\u0144stwie, np. poprzez wk\u0142adanie przez dziecko do ust zabrudzonych przedmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nW wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w obecno\u015b\u0107 bakterii Helicobacter pylori<\/em> nie jest odczuwana w postaci \u017cadnych dolegliwo\u015bci, poniewa\u017c mo\u017cna by\u0107 jej nosicielem i nigdy nie chorowa\u0107 na wrzody<\/strong>. Jednak u 10 proc. zara\u017conych os\u00f3b rozwija si\u0119 choroba wywo\u0142ana wrzodami \u017co\u0142\u0105dka. Wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na zachorowanie wyst\u0119puje u os\u00f3b ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105 i grup\u0105 krwi<\/a> 0.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Badanie<\/div>\n Test wodorowo-metanowy w kierunku SIBO<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z uci\u0105\u017cliwymi wzd\u0119ciami, gazami lub nieregularnymi wypr\u00f3\u017cnieniami po posi\u0142kach? Wykonaj test wodorowo-metanowy, aby zweryfikowa\u0107 obecno\u015b\u0107 SIBO i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie.<\/div>\n
\n od 390 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Charakterystycznym objawem wrzod\u00f3w jest b\u00f3l w nadbrzuszu<\/strong>, kt\u00f3ry pojawiaj\u0105cy si\u0119 od godziny do trzech godzin po posileniu si\u0119. Dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe ust\u0119puj\u0105 zwykle po za\u017cyciu \u015brodk\u00f3w, zoboj\u0119tniaj\u0105cych kwas solny. B\u00f3l taki pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c na czczo, rano lub noc\u0105. Zaczyna si\u0119 on na og\u00f3\u0142 mi\u0119dzy posi\u0142kami lub w nocy i trwa od kilku minut do kilku godzin I pojawia si\u0119 i znika na kilka dni, lub nawet tygodni.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Objawami wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c: wymioty, nudno\u015bci, wzd\u0119cia, zaparcia, biegunki, <\/strong>brak apetytu, pieczenie za mostkiem, spadek masy cia\u0142a, odbijanie. Niekiedy choroba wrzodowa b\u0119dzie mia\u0142a przebieg bezobjawowy.<\/p>\n\n\n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka objawiaj\u0105 si\u0119 zwykle b\u00f3lem o charakterze\u00a0k\u0142ucia, przewiercania mi\u0119dzy p\u0119pkiem a \u015brodkiem prawego \u0142uku \u017cebrowego<\/strong>\u00a0i towarzyszy\u0107 mu mog\u0105\u00a0wymioty i brak apetytu, odbijanie i zgaga<\/a>,\u00a0a choroba ta najcz\u0119\u015bciej nasila si\u0119 w okresach wiosennych i jesiennych.<\/p>\n\n\n\nNatomiast do objaw\u00f3w wrzod\u00f3w dwunastnicy nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- b\u00f3le o charakterze ucisku, gniecenie w nadbrzuszu,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l na czczo,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142odowe, tzn. wyst\u0119puj\u0105ce nocami i wczesnym rankiem,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l ust\u0119puj\u0105cy po spo\u017cyciu posi\u0142ku,<\/li>\n\n\n\n
- brak apetytu,<\/li>\n\n\n\n
- zaparcia stolca,<\/li>\n\n\n\n
- spadek masy cia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jak wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy? <\/h2>\n\n\n\n
Podstawowym badaniem, kt\u00f3re wykonuje si\u0119 w celu rozpoznania wrzod\u00f3w jest gastroskopia. <\/strong>Poza ogl\u0105daniem b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, w razie stwierdzenia obecno\u015bci owrzodzenia standardowo pobiera si\u0119 drobne wycinki zmienionej chorobowo b\u0142ony \u015bluzowej do bada\u0144 histopatologicznych. Rzadko wykonuje si\u0119 badanie rentgenoskopowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\nW celu zdiagnozowania zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, wykona\u0107 mo\u017cna.:<\/p>\n\n\n\n
\n- test ureazowy,<\/li>\n\n\n\n
- hodowl\u0119 bakteryjn\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- testy serologiczne,<\/li>\n\n\n\n
- badanie histologiczne wycinka b\u0142ony \u015bluzowej,<\/li>\n\n\n\n
- test oddechowy,<\/li>\n\n\n\n
- test wykrywaj\u0105cy w kale antygeny Helicobacter<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPowik\u0142ania wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
Powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka czy dwunastnicy s\u0105 rzadkie, ale mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bardzo gro\u017ane dla \u017cycia. Nale\u017cy do nich przede wszystkim krwotok, perforacja<\/strong> oraz zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong>
Krwotok z g\u00f3rnego odcinka przewodu pokarmowego mo\u017ce by\u0107 wynikiem uszkodzenia naczynia krwiono\u015bnego wskutek dr\u0105\u017c\u0105cego charakteru wrzodu trawiennego. Wrzody trawienne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em a\u017c oko\u0142o 50 proc, przypadk\u00f3w krwawienia, jakie pojawia si\u0119 u chorych. Jego ryzyko u pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych niesteroidowe leki przeciwzapalne wzrasta. G\u0142\u00f3wne objawy krwotoku to fusowate wymioty i smoliste stolce.<\/strong> Jest to stan bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.
Innym gro\u017anym powik\u0142aniem, pojawiaj\u0105cym si\u0119 w wyniku choroby wrzodowej, jest perforacja, czyli p\u0119kni\u0119cie \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka lub dwunastnicy.<\/strong> Wyst\u0119puje u 2 do 7 proc. chorych i jest ona najgro\u017aniejszym z powik\u0142a\u0144 w chorobie wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka. Objawia si\u0119 nag\u0142ym niespodziewanym b\u00f3lem w nadbrzuszu, po kt\u00f3rym natychmiast rozwijaj\u0105 si\u0119 objawy tzw. ostrego brzucha z rozlanym zapaleniem otrzewnej. <\/strong>Charakteryzuje si\u0119 one: silnym b\u00f3lem, sztywno\u015bci\u0105 i obron\u0105 mi\u0119\u015bni brzucha, temperatur\u0105, a tak\u017ce charakterystyczn\u0105 pozycj\u0105 chorego z kolanami przykurczonymi do klatki piersiowej.<\/p>\n\n\n\nRokowanie w przypadku tego powik\u0142ania bez zastosowania leczenia operacyjnego jest wysoce niepomy\u015blne a leczeniem zabieg operacyjny<\/strong>, po kt\u00f3rym rekonwalescencja jest bardzo d\u0142uga.
Inne z powik\u0142a\u0144 choroby wrzodowej zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika pojawia si\u0119 u 2 do 4 proc wszystkich chorych na ni\u0105 i jest ono zazwyczaj spowodowane przewlek\u0142ymi zmianami zapalnymi <\/strong>oraz owrzodzeniami w okolicy od\u017awiernika lub opuszki dwunastnicy. <\/strong>Doprowadzaj\u0105 one do powstania zmian bliznowatych, zw\u0119\u017caj\u0105cych \u015bwiat\u0142o od\u017awiernika, kt\u00f3re powoduj\u0105 przewlek\u0142e i d\u0142ugotrwa\u0142e zaleganie pokarmu w \u017co\u0142\u0105dku i dwunastnicy, Konsekwencj\u0105 s\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119sto nudno\u015bci oraz obfite wymioty. Nieleczone zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika wymaga ostatecznie leczenia operacyjnego.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli w por\u0119 nie zauwa\u017cy si\u0119 symptom\u00f3w choroby wrzodowej, mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c do przewlek\u0142ego zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka <\/strong>i powstania w niej nad\u017cerki. Warto wiedzie\u0107, i\u017c wrzody \u017co\u0142\u0105dka zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko powstania raka \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
W przypadku choroby wrzodowej, opr\u00f3cz zmiany stylu \u017cycia, nale\u017cy za\u017cywa\u0107 leki zmniejszaj\u0105ce wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego \u2013 tzw. blokery pompy protonowej lub blokery receptora histaminowego.<\/strong> W razie zaka\u017cenia Helicobacter pylori przeprowadza si\u0119 tzw. eradykacj\u0119, czyli antybiotykoterapi\u0119 w celu pozbycia si\u0119 bakterii utrudniaj\u0105cych naturalne procesy gojenia. Nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, i\u017c popularne preparaty na niestrawno\u015b\u0107 i zgag\u0119, kt\u00f3re os\u0142aniaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka i prze\u0142yku, zoboj\u0119tniaj\u0105 kwas \u017co\u0142\u0105dkowy lub hamuj\u0105 jego wytwarzanie, jedynie \u0142agodz\u0105 dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego, ale nie s\u0105 elementem leczenia wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\nWskazaniem do leczenia operacyjnego jest brak efekt\u00f3w leczenia albo pojawienie si\u0119 powik\u0142a\u0144, takich jak perforacja, krwotok, zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong>
Choroba wrzodowa \u017co\u0142\u0105dka<\/strong> w obecnych czasach sta\u0142a si\u0119 mniejszym problemem w wyniku bardzo skutecznego leczenia farmakologicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie operacyjne choroby wrzodowej<\/h3>\n\n\n\n
Zdarza si\u0119, ze powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy stanowi\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia i wymagaj\u0105 jak najszybszej interwencji chirurgicznej. Najcz\u0119\u015bciej operacji wymaga krwawienie z wrzodu albo jego perforacja, oraz choroby uk\u0142adu pokarmowego, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 owrzodzenia takie jak: choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> lub zesp\u00f3\u0142 Zollingera-Ellisona. Metodami operacyjnymi stosowanymi w leczeniu wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka s\u0105: ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe wyci\u0119cie \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>, przeci\u0119cie nerw\u00f3w b\u0142\u0119dnych, poszerzenie od\u017awiernika.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWrzody \u017co\u0142\u0105dka – dieta i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
Leczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka powinno by\u0107 prowadzone wraz ze wdro\u017ceniem odpowiedniego sposobu od\u017cywiania. <\/strong>Niewskazane w\u00f3wczas s\u0105 potrawy sma\u017cone, kiszone, marynowane, wzdymaj\u0105ce, t\u0142uste i mocno przyprawione, alkohol, mocna herbata, kawa, s\u0142odycze, napoje gazowane, barwione, czy \u017c\u00f3\u0142ty ser. Chorzy powinni r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 stresu, papieros\u00f3w i lek\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych dra\u017cni\u0105co na \u015bluz\u00f3wk\u0119 \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\nNa wrzody \u017co\u0142\u0105dka cierpi\u0105 cz\u0119sto osoby m\u0142ode i w \u015brednim wieku, a tak\u017ce zapracowane i znerwicowane. Mog\u0105 by\u0107 one spowodowane jedzeniem produkt\u00f3w wysoko przetworzonych, t\u0142ustych, ostrych i sma\u017conych.<\/strong> Do choroby przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadu\u017cywanie kawy, alkoholu oraz ostrych przypraw,nieregularne jedzenie, przejadanie si\u0119, nadu\u017cywanie lek\u00f3w o dzia\u0142aniu przeciwb\u00f3lowym i przeciwzapalnym.<\/p>\n\n\n\nJedzenie nie powinno zwi\u0119ksza\u0107 wydzielania soku \u017co\u0142\u0105dkowego. <\/strong>Powinno by\u0107 ono ciep\u0142e, a potrawy nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 gotowane lub gotowane na parze. Pacjent powinien zjada\u0107 ma\u0142e jego porcje do 5 razy dziennie. Przy problemach z u\u0142o\u017ceniem menu warto si\u0119gn\u0105\u0107 po pomoc dietetyka<\/a>. Dietetyk mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie dodatkowych bada\u0144, aby precyzyjnie u\u0142o\u017cy\u0107 diet\u0119.<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRokowania w chorobie wrzodowej<\/h2>\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka, kt\u00f3re zosta\u0142y wykryte na wczesnym etapie, mo\u017cna z powodzeniem wyleczy\u0107. <\/strong>Zwalcza si\u0119 je za pomoc\u0105 tzw. inhibitor\u00f3w pompy protonowej takich jak: omeprazol, czy lanzoprazol zmniejszaj\u0105ce wydzielanie kwasu solnego. W razie zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, jednocze\u015bnie za\u017cywa si\u0119 zwykle dwa antybiotyki: klarytromycyn\u0119 lub amoksycylin\u0119 oraz metronidazol. Dzi\u0119ki zastosowaniu tych lek\u00f3w nie ma ju\u017c prawie potrzeby usuwania operacyjnie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nCo to s\u0105 wrzody?<\/h2>\n\n\n\n
Wrzody to inaczej ograniczony ubytek tkankowy, <\/strong>kt\u00f3ry si\u0119ga w g\u0142\u0105b wy\u015bcie\u0142aj\u0105cej przew\u00f3d pokarmowy b\u0142ony \u015bluzowej. Zazwyczaj wraz z nim wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c stan zapalny i skrzepowa martwica. Wrzody \u017co\u0142\u0105dka maj\u0105 charakterystyczn\u0105 lokalizacj\u0119 w krzywi\u017anie mniejszej \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wrz\u00f3d dwunastnicy jest ubytkiem w b\u0142onie \u015bluzowej dwunastnicy dochodz\u0105cym do warstwy mi\u0119\u015bniowej ich \u015bciany. Sytuuje si\u0119 on zazwyczaj w opuszce dwunastnicy<\/strong>. Choroba wrzodowa mo\u017ce przebiega\u0107 w postaci pojedynczych wrzod\u00f3w albo mnogich rozlanych ich niszy Pierwszym jej objawem jest b\u00f3l, ale mo\u017ce ona przebiega\u0107 r\u00f3wnie\u017c bezobjawowo, nasilaj\u0105c si\u0119 w okresie wiosenno-jesiennym. Wrzody rozwijaj\u0105 si\u0119 na skutek zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy odporno\u015bci\u0105 b\u0142ony \u015bluzowej a ilo\u015bci\u0105 substancji o dzia\u0142aniu wrzodotw\u00f3rczym<\/strong>. Do najwa\u017cniejszych przyczyn jej powstania zalicza si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Wrzody \u017co\u0142\u0105dka czy te\u017c dwunastnicy rozwin\u0105\u0107 mog\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przebiegu wielu chor\u00f3b, takich jak.: zesp\u00f3\u0142 Zollingera i Ellisona, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, sarkoidoza, zesp\u00f3\u0142 rakowiaka.<\/strong> D\u0142ugotrwa\u0142y stres powoduje tzw. wrzody stresowe<\/strong>, kt\u00f3re troch\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od klasycznych wrzod\u00f3w trawiennych, m.in. lokalizacj\u0105 i \u015brednic\u0105. Wysoki poziom adrenaliny powoduje bowiem napi\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, utrudniaj\u0105c w ten spos\u00f3b dop\u0142yw krwi oraz upo\u015bledzaj\u0105c regeneracj\u0119 nab\u0142onka<\/strong>. Skutkiem tego jest zwi\u0119kszenie si\u0119 podatno\u015bci \u015bluz\u00f3wki na dzia\u0142anie kwasu solnego.<\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107, \u017ce stres prowokuje organizm do wydzielania wi\u0119kszej ilo\u015bci kwasu solnego, kt\u00f3rego nadmiar szkodzi \u015bluz\u00f3wce, co wp\u0142ywa na os\u0142abienie odporno\u015bci nab\u0142onka oraz zapalenie b\u0142ony \u015bluzowej<\/strong>, sprzyjaj\u0105ce powstawaniu nad\u017cerki<\/strong> i w konsekwencji chorob\u0119 wrzodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chorob\u0119 wrzodow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka wywo\u0142uje w po\u0142owie przypadk\u00f3w zaka\u017cenie Helicobacter pylori.<\/em> Bakteri\u0105 t\u0105 jest zara\u017cona ponad 50 proc. os\u00f3b na \u015bwiecie<\/strong> i a\u017c oko\u0142o 80 proc. doros\u0142ych Polak\u00f3w.<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi najcz\u0119\u015bciej drog\u0105 pokarmow\u0105 przez wod\u0119, \u017cywno\u015b\u0107, sprz\u0119t medyczny, a nawet poca\u0142unek. Do zaka\u017cenia dochodzi zwykle we wczesnym dzieci\u0144stwie, np. poprzez wk\u0142adanie przez dziecko do ust zabrudzonych przedmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w obecno\u015b\u0107 bakterii Helicobacter pylori<\/em> nie jest odczuwana w postaci \u017cadnych dolegliwo\u015bci, poniewa\u017c mo\u017cna by\u0107 jej nosicielem i nigdy nie chorowa\u0107 na wrzody<\/strong>. Jednak u 10 proc. zara\u017conych os\u00f3b rozwija si\u0119 choroba wywo\u0142ana wrzodami \u017co\u0142\u0105dka. Wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na zachorowanie wyst\u0119puje u os\u00f3b ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 dziedziczn\u0105 i grup\u0105 krwi<\/a> 0.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n Charakterystycznym objawem wrzod\u00f3w jest b\u00f3l w nadbrzuszu<\/strong>, kt\u00f3ry pojawiaj\u0105cy si\u0119 od godziny do trzech godzin po posileniu si\u0119. Dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe ust\u0119puj\u0105 zwykle po za\u017cyciu \u015brodk\u00f3w, zoboj\u0119tniaj\u0105cych kwas solny. B\u00f3l taki pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c na czczo, rano lub noc\u0105. Zaczyna si\u0119 on na og\u00f3\u0142 mi\u0119dzy posi\u0142kami lub w nocy i trwa od kilku minut do kilku godzin I pojawia si\u0119 i znika na kilka dni, lub nawet tygodni.<\/p>\n\n\n\n Wrzody \u017co\u0142\u0105dka objawiaj\u0105 si\u0119 zwykle b\u00f3lem o charakterze\u00a0k\u0142ucia, przewiercania mi\u0119dzy p\u0119pkiem a \u015brodkiem prawego \u0142uku \u017cebrowego<\/strong>\u00a0i towarzyszy\u0107 mu mog\u0105\u00a0wymioty i brak apetytu, odbijanie i zgaga<\/a>,\u00a0a choroba ta najcz\u0119\u015bciej nasila si\u0119 w okresach wiosennych i jesiennych.<\/p>\n\n\n\n Natomiast do objaw\u00f3w wrzod\u00f3w dwunastnicy nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n Podstawowym badaniem, kt\u00f3re wykonuje si\u0119 w celu rozpoznania wrzod\u00f3w jest gastroskopia. <\/strong>Poza ogl\u0105daniem b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy, w razie stwierdzenia obecno\u015bci owrzodzenia standardowo pobiera si\u0119 drobne wycinki zmienionej chorobowo b\u0142ony \u015bluzowej do bada\u0144 histopatologicznych. Rzadko wykonuje si\u0119 badanie rentgenoskopowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W celu zdiagnozowania zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, wykona\u0107 mo\u017cna.:<\/p>\n\n\n\n Powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka czy dwunastnicy s\u0105 rzadkie, ale mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bardzo gro\u017ane dla \u017cycia. Nale\u017cy do nich przede wszystkim krwotok, perforacja<\/strong> oraz zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong> Rokowanie w przypadku tego powik\u0142ania bez zastosowania leczenia operacyjnego jest wysoce niepomy\u015blne a leczeniem zabieg operacyjny<\/strong>, po kt\u00f3rym rekonwalescencja jest bardzo d\u0142uga. Je\u015bli w por\u0119 nie zauwa\u017cy si\u0119 symptom\u00f3w choroby wrzodowej, mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c do przewlek\u0142ego zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka <\/strong>i powstania w niej nad\u017cerki. Warto wiedzie\u0107, i\u017c wrzody \u017co\u0142\u0105dka zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko powstania raka \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W przypadku choroby wrzodowej, opr\u00f3cz zmiany stylu \u017cycia, nale\u017cy za\u017cywa\u0107 leki zmniejszaj\u0105ce wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego \u2013 tzw. blokery pompy protonowej lub blokery receptora histaminowego.<\/strong> W razie zaka\u017cenia Helicobacter pylori przeprowadza si\u0119 tzw. eradykacj\u0119, czyli antybiotykoterapi\u0119 w celu pozbycia si\u0119 bakterii utrudniaj\u0105cych naturalne procesy gojenia. Nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, i\u017c popularne preparaty na niestrawno\u015b\u0107 i zgag\u0119, kt\u00f3re os\u0142aniaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka i prze\u0142yku, zoboj\u0119tniaj\u0105 kwas \u017co\u0142\u0105dkowy lub hamuj\u0105 jego wytwarzanie, jedynie \u0142agodz\u0105 dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego, ale nie s\u0105 elementem leczenia wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\n Wskazaniem do leczenia operacyjnego jest brak efekt\u00f3w leczenia albo pojawienie si\u0119 powik\u0142a\u0144, takich jak perforacja, krwotok, zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika.<\/strong> Zdarza si\u0119, ze powik\u0142ania choroby wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy stanowi\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia i wymagaj\u0105 jak najszybszej interwencji chirurgicznej. Najcz\u0119\u015bciej operacji wymaga krwawienie z wrzodu albo jego perforacja, oraz choroby uk\u0142adu pokarmowego, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 owrzodzenia takie jak: choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> lub zesp\u00f3\u0142 Zollingera-Ellisona. Metodami operacyjnymi stosowanymi w leczeniu wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka s\u0105: ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe wyci\u0119cie \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>, przeci\u0119cie nerw\u00f3w b\u0142\u0119dnych, poszerzenie od\u017awiernika.<\/p>\n\n\n\n Leczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka powinno by\u0107 prowadzone wraz ze wdro\u017ceniem odpowiedniego sposobu od\u017cywiania. <\/strong>Niewskazane w\u00f3wczas s\u0105 potrawy sma\u017cone, kiszone, marynowane, wzdymaj\u0105ce, t\u0142uste i mocno przyprawione, alkohol, mocna herbata, kawa, s\u0142odycze, napoje gazowane, barwione, czy \u017c\u00f3\u0142ty ser. Chorzy powinni r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 stresu, papieros\u00f3w i lek\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych dra\u017cni\u0105co na \u015bluz\u00f3wk\u0119 \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\n Na wrzody \u017co\u0142\u0105dka cierpi\u0105 cz\u0119sto osoby m\u0142ode i w \u015brednim wieku, a tak\u017ce zapracowane i znerwicowane. Mog\u0105 by\u0107 one spowodowane jedzeniem produkt\u00f3w wysoko przetworzonych, t\u0142ustych, ostrych i sma\u017conych.<\/strong> Do choroby przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadu\u017cywanie kawy, alkoholu oraz ostrych przypraw,nieregularne jedzenie, przejadanie si\u0119, nadu\u017cywanie lek\u00f3w o dzia\u0142aniu przeciwb\u00f3lowym i przeciwzapalnym.<\/p>\n\n\n\n Jedzenie nie powinno zwi\u0119ksza\u0107 wydzielania soku \u017co\u0142\u0105dkowego. <\/strong>Powinno by\u0107 ono ciep\u0142e, a potrawy nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 gotowane lub gotowane na parze. Pacjent powinien zjada\u0107 ma\u0142e jego porcje do 5 razy dziennie. Przy problemach z u\u0142o\u017ceniem menu warto si\u0119gn\u0105\u0107 po pomoc dietetyka<\/a>. Dietetyk mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie dodatkowych bada\u0144, aby precyzyjnie u\u0142o\u017cy\u0107 diet\u0119.<\/p>\n\n\n Wrzody \u017co\u0142\u0105dka, kt\u00f3re zosta\u0142y wykryte na wczesnym etapie, mo\u017cna z powodzeniem wyleczy\u0107. <\/strong>Zwalcza si\u0119 je za pomoc\u0105 tzw. inhibitor\u00f3w pompy protonowej takich jak: omeprazol, czy lanzoprazol zmniejszaj\u0105ce wydzielanie kwasu solnego. W razie zaka\u017cenia bakteri\u0105 Helicobacter pylori, jednocze\u015bnie za\u017cywa si\u0119 zwykle dwa antybiotyki: klarytromycyn\u0119 lub amoksycylin\u0119 oraz metronidazol. Dzi\u0119ki zastosowaniu tych lek\u00f3w nie ma ju\u017c prawie potrzeby usuwania operacyjnie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
Wrzody umiejscawiaj\u0105 si\u0119 tylko w tej cz\u0119\u015bci przewodu pokarmowego, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 pepsyna<\/strong> \u2013 enzym dzia\u0142aj\u0105cy w \u017co\u0142\u0105dku i trawi\u0105cy bia\u0142ka. Ubytki, powstaj\u0105ce w \u015bciankach kt\u00f3re uszkadzaj\u0105 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka, mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 wielko\u015b\u0107 od ziarnka pieprzu, do nawet kilkunastu centymetr\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n Przyczyny wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i czynniki ryzyka<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Wrzodom \u017co\u0142\u0105dka sprzyja tak\u017ce niezdrowy tryb \u017cycia: palenie papieros\u00f3w, nadmierne za\u017cywanie lek\u00f3w<\/a> przeciwzapalnych i przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\nStres a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
Zaka\u017cenie helicobacter a wrzody<\/h3>\n\n\n\n
\n Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – objawy<\/h2>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n
Objawami wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c: wymioty, nudno\u015bci, wzd\u0119cia, zaparcia, biegunki, <\/strong>brak apetytu, pieczenie za mostkiem, spadek masy cia\u0142a, odbijanie. Niekiedy choroba wrzodowa b\u0119dzie mia\u0142a przebieg bezobjawowy.<\/p>\n\n\n\n\n
Jak wykry\u0107 wrzody \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy? <\/h2>\n\n\n\n
\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nPowik\u0142ania wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
Krwotok z g\u00f3rnego odcinka przewodu pokarmowego mo\u017ce by\u0107 wynikiem uszkodzenia naczynia krwiono\u015bnego wskutek dr\u0105\u017c\u0105cego charakteru wrzodu trawiennego. Wrzody trawienne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em a\u017c oko\u0142o 50 proc, przypadk\u00f3w krwawienia, jakie pojawia si\u0119 u chorych. Jego ryzyko u pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych niesteroidowe leki przeciwzapalne wzrasta. G\u0142\u00f3wne objawy krwotoku to fusowate wymioty i smoliste stolce.<\/strong> Jest to stan bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.
Innym gro\u017anym powik\u0142aniem, pojawiaj\u0105cym si\u0119 w wyniku choroby wrzodowej, jest perforacja, czyli p\u0119kni\u0119cie \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka lub dwunastnicy.<\/strong> Wyst\u0119puje u 2 do 7 proc. chorych i jest ona najgro\u017aniejszym z powik\u0142a\u0144 w chorobie wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka. Objawia si\u0119 nag\u0142ym niespodziewanym b\u00f3lem w nadbrzuszu, po kt\u00f3rym natychmiast rozwijaj\u0105 si\u0119 objawy tzw. ostrego brzucha z rozlanym zapaleniem otrzewnej. <\/strong>Charakteryzuje si\u0119 one: silnym b\u00f3lem, sztywno\u015bci\u0105 i obron\u0105 mi\u0119\u015bni brzucha, temperatur\u0105, a tak\u017ce charakterystyczn\u0105 pozycj\u0105 chorego z kolanami przykurczonymi do klatki piersiowej.<\/p>\n\n\n\n
Inne z powik\u0142a\u0144 choroby wrzodowej zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika pojawia si\u0119 u 2 do 4 proc wszystkich chorych na ni\u0105 i jest ono zazwyczaj spowodowane przewlek\u0142ymi zmianami zapalnymi <\/strong>oraz owrzodzeniami w okolicy od\u017awiernika lub opuszki dwunastnicy. <\/strong>Doprowadzaj\u0105 one do powstania zmian bliznowatych, zw\u0119\u017caj\u0105cych \u015bwiat\u0142o od\u017awiernika, kt\u00f3re powoduj\u0105 przewlek\u0142e i d\u0142ugotrwa\u0142e zaleganie pokarmu w \u017co\u0142\u0105dku i dwunastnicy, Konsekwencj\u0105 s\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119sto nudno\u015bci oraz obfite wymioty. Nieleczone zw\u0119\u017cenie od\u017awiernika wymaga ostatecznie leczenia operacyjnego.<\/p>\n\n\n\nLeczenie wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka<\/h2>\n\n\n\n
Choroba wrzodowa \u017co\u0142\u0105dka<\/strong> w obecnych czasach sta\u0142a si\u0119 mniejszym problemem w wyniku bardzo skutecznego leczenia farmakologicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\nLeczenie operacyjne choroby wrzodowej<\/h3>\n\n\n\n
Wrzody \u017co\u0142\u0105dka – dieta i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nRokowania w chorobie wrzodowej<\/h2>\n\n\n\n