Co to jest mia\u017cd\u017cyca?<\/h2>\n\n\n\n
Mia\u017cd\u017cyca to przewlek\u0142y proces zapalny, kt\u00f3ry obejmuje aort\u0119 oraz t\u0119tnice \u015bredniej wielko\u015bci (biodrowe, wie\u0144cowe, nerkowe i szyjne). Z tego wzgl\u0119du wyr\u00f3\u017cniana jest: mia\u017cd\u017cyca ko\u0144czyn dolnych, mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic nerkowych, mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic szyjnych, mia\u017cd\u017cyca m\u00f3zgu, mia\u017cd\u017cyca aorty, mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic i jelit w jamie brzusznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Istota tego procesu to odk\u0142adanie si\u0119 w przestrzeni mi\u0119dzy warstw\u0105 mi\u0119\u015bniow\u0105 naczynia a \u015br\u00f3db\u0142onkiem z\u0142og\u00f3w, pozakom\u00f3rkowych skupisk cholesterolu oraz kom\u00f3rek piankowatych. Wytwarzane w taki spos\u00f3b pasma t\u0142uszczowe to najwcze\u015bniejsza posta\u0107 zmian mia\u017cd\u017cycowych.<\/p>\n\n\n\n Z czasem do element\u00f3w, kt\u00f3re wchodz\u0105 w sk\u0142ad pasm mia\u017cd\u017cycowych, dochodz\u0105 kolejne, czyli elementy w\u0142\u00f3kniste tkanki \u0142\u0105cznej. One stopniowo pokrywaj\u0105 ca\u0142e pierwotne ognisko zapalne i w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b doprowadzaj\u0105 do jego oddzielenia od reszty naczynia. Wytwarzana w taki spos\u00f3b zaawansowana zmiana mia\u017cd\u017cycowa okre\u015blana jest jako blaszka mia\u017cd\u017cycowa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cechuje j\u0105 to, \u017ce mo\u017ce przenika\u0107 do \u015bwiat\u0142a naczynia i w ten spos\u00f3b przyczynia si\u0119 do jego zw\u0119\u017cenia. W\u00f3wczas prowadzi do zmniejszenia przep\u0142ywu krwi w obszarze, kt\u00f3ry si\u0119 znajduje za zw\u0119\u017ceniem. Przewlek\u0142e ograniczenie dro\u017cno\u015bci wielu albo pojedynczej t\u0119tnicy wie\u0144cowej prowadzi do zespo\u0142u, kt\u00f3ry nazwano stabiln\u0105 chorob\u0105 wie\u0144cow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wbrew pozorom nara\u017ceni s\u0105 na ni\u0105 wszyscy, a nie tylko osoby starsze. Do czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 przyczyni\u0107 do jej powstania, zalicza si\u0119 przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n Ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych w spos\u00f3b znacz\u0105cy wzrasta po uko\u0144czeniu 50. roku \u017cycia. St\u0105d te\u017c bardzo wa\u017cne jest to, \u017ceby ju\u017c wiele lat wcze\u015bniej zacz\u0105\u0107 prowadzi\u0107 bardziej aktywny i zdrowy tryb \u017cycia. Tylko tego rodzaju postawa mo\u017ce uchroni\u0107 przed zachorowaniem albo spowolni\u0107 zmiany mia\u017cd\u017cycowe. Warto regularnie wykonywa\u0107 podstawowe badania. Dodatkowo mo\u017cna sprawdzi\u0107 swoje predyspozycje podczas bada\u0144 genetycznych serca i chor\u00f3b zakrzepowo-zatorowych.<\/a> Je\u017celi ich wynik wskazuje, \u017ce mamy szanse poprzez czynnik genetyczny zachorowa\u0107 na mia\u017cd\u017cyc\u0119, nale\u017cy jak najwcze\u015bniej rozpocz\u0105\u0107 diagnostyk\u0119 bada\u0144 serca.<\/a><\/p>\n\n\n\n Objawy mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic nie s\u0105 jednoznaczne, a wynika to z tego, \u017ce jest to choroba o wolnym przebiegu. Ponadto jej symptomy mog\u0105 by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane, a determinuje je miejsce wyst\u0119powania blaszki mia\u017cd\u017cycowej.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3rzy z pacjent\u00f3w w og\u00f3le nie odczuwaj\u0105 \u017cadnych niepokoj\u0105cych dolegliwo\u015bci. U nich kliniczne objawy mia\u017cd\u017cycy pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo p\u00f3\u017ano, gdy choroba jest ju\u017c zaawansowana. Wynika to z tego, \u017ce \u0142agodna posta\u0107 mia\u017cd\u017cycy mo\u017ce nie dawa\u0107 \u017cadnych charakterystycznych objaw\u00f3w. W\u00f3wczas jednak, od czasu do czasu, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do ostrych incydent\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 one powi\u0105zane z zamkni\u0119ciem jednej z g\u0142\u00f3wnych t\u0119tnic lub\/i z zakrzepic\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Spos\u00f3b post\u0119powania uzale\u017cniony jest od tego, czy w danym przypadku pojawi\u0142y si\u0119 objawy kliniczne, czy te\u017c nie. U os\u00f3b, u kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142y objawy niedokrwienia, zlecana jest diagnostyka nieinwazyjna oraz inwazyjna. Dzi\u0119ki niej mo\u017cna ustali\u0107 po\u0142o\u017cenie i stopie\u0144 zaawansowania zmian mia\u017cd\u017cycowych. Ocenie s\u0105 poddawane czynniki ryzyka, jakie wyst\u0119puj\u0105 u konkretnej osoby. Opr\u00f3cz tego musz\u0105 zosta\u0107 wykonane badania krwi<\/a> i laboratoryjne, a w\u015br\u00f3d nich przede wszystkim: lipidogram, pomiar glukozy i homocysteiny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o badania obrazowe, to podstawowymi metodami s\u0105: ultrasonografia (badanie dopplerowskie), tomografia komputerowa<\/a> z dot\u0119tniczym podaniem kontrastu (angio-TK, koronarografia), arteriografia t\u0119tnic.<\/p>\n\n\n\n Spos\u00f3b post\u0119powania przy mia\u017cd\u017cycy jest uzale\u017cniony od jej objaw\u00f3w i tego, gdzie jest umiejscowiona. Jej leczeniem zajmuj\u0105 si\u0119 kardiochirurdzy, chirurdzy naczyniowi<\/a>, kardiolodzy<\/a>, neurolodzy<\/a> i nefrolodzy<\/a>. U ka\u017cdego z chorych ze zmianami mia\u017cd\u017cycowymi rekomenduje si\u0119 wyeliminowanie albo kontrolowanie czynnik\u00f3w ryzyka. Bardzo wa\u017cne jest wtedy np. rozpocz\u0119cie bardziej aktywnego trybu \u017cycia, wyr\u00f3wnanie profilu lipidowego i glikemii (poprzez ograniczenie spo\u017cycia cukr\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w), monitorowanie ci\u015bnienia t\u0119tniczego, rzucenie nikotyny oraz wprowadzenie do swojej diety zdrowych i lekkostrawnych posi\u0142k\u00f3w<\/a>. W niekt\u00f3rych z przypadk\u00f3w lekarz mo\u017ce zaordynowa\u0107 za\u017cywanie lek\u00f3w przeciwp\u0142ytkowych (np. kwas acetylosalicylowy).<\/p>\n\n\n\n W przypadku mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic, je\u015bli jest ju\u017c zaawansowana, rekomendowane jest leczenie inwazyjne. Mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic wie\u0144cowych jest leczona przy zastosowaniu angioplastyki wie\u0144cowej (implantancja stentu). Gdy zmiany w obr\u0119bie t\u0119tnic wie\u0144cowych ju\u017c s\u0105 rozsiane, wtedy zazwyczaj s\u0105 stosowane by-passy (tzw. pomostowanie aortalno-wie\u0144cowe). Ta sama technika leczenia bywa r\u00f3wnie\u017c wdra\u017cana przy mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic nerkowych i mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic dolnych. Z kolei w odniesieniu do mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnicy szyjnej zazwyczaj przeprowadzany jest zabieg endarterektomii. W\u00f3wczas chirurg<\/a> mechanicznie usuwa blaszki mia\u017cd\u017cycowe zw\u0119\u017caj\u0105ce \u015bwiat\u0142o naczynia. W taki w\u0142a\u015bnie inwazyjny spos\u00f3b przeciwdzia\u0142a si\u0119 udarowi niedokrwiennemu m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n \u017beby spowolni\u0107 rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy i ograniczy\u0107 ryzyko spowodowane chorobami naczy\u0144 oraz serca<\/strong>, trzeba zacz\u0105\u0107 przestrzega\u0107 nast\u0119puj\u0105cych zasad:<\/p>\n\n\n\n Nieprawid\u0142owo leczona albo w og\u00f3le nieleczona mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 gro\u017anych dla zdrowia i \u017cycia pacjenta chor\u00f3b oraz powik\u0142a\u0144. W sytuacji, gdy zmiany obejmuj\u0105 t\u0119tnice wie\u0144cowe, w\u00f3wczas istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce rozwinie si\u0119 choroba niedokrwienna serca<\/strong>. Ona z kolei, gdy nie b\u0119dzie leczona, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Z kolei, gdy zmiany obejmuj\u0105 te z naczy\u0144 t\u0119tniczych, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za zaopatrywanie m\u00f3zgu w krew, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 udar<\/a>. Przy mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic dolnych w skrajnym przypadku mo\u017ce doj\u015b\u0107 do krytycznego niedokrwienia. W\u00f3wczas jedynym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 amputacja jednej albo obu dolnych ko\u0144czyn.<\/p>\n\n\n\n Optymalna dieta przy mia\u017cd\u017cycy to ograniczenie ilo\u015bci spo\u017cywanych na co dzie\u0144 cukr\u00f3w prostych. R\u00f3wnie wa\u017cne jest jej wzbogacenie o b\u0142onnik<\/a> oraz o \u015bwie\u017ce sezonowe warzywa. W przypadku os\u00f3b, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje zwi\u0119kszone ryzyko pojawienia si\u0119 mia\u017cd\u017cycy, rekomenduje si\u0119 wprowadzenie diety DASH <\/strong>albo \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Bardzo wa\u017cne jest w\u00f3wczas stosowanie konkretnej obr\u00f3bki termicznej poszczeg\u00f3lnych potraw. Zamiast sma\u017cy\u0107 na t\u0142uszczu, trzeba je zacz\u0105\u0107 gotowa\u0107 na parze, piec w folii i dusi\u0107 bez t\u0142uszczu.<\/p>\n\n\n\nMia\u017cdzyca t\u0119tnic – przyczyny<\/h2>\n\n\n\n
\n
Objawy mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic<\/h2>\n\n\n\n
Do najcz\u0119\u015bciej spotykanych objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy zalicza si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/miazdzyca2-1024x576.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nDiagnostyka mia\u017cd\u017cycy. Jakie trzeba zrobi\u0107 badania, \u017ceby j\u0105 wykry\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Leczenie mia\u017cdzycy<\/h2>\n\n\n\n
Czy mia\u017cd\u017cyca jest odwracalna?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Mia\u017cdzyca – powik\u0142ania<\/h2>\n\n\n\n
Dieta w mia\u017cd\u017cycy<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kardiolog-konsultacja.webp\")