Czym jest menopauza i andropauza?<\/h2>\n\n\n\n
Menopauza i andropauza s\u0105 naturalnymi procesami zachodz\u0105cymi w ciele kobiet i m\u0119\u017cczyzn oko\u0142o 50. roku \u017cycia. O m\u0119skich problemach przekwitania m\u00f3wi si\u0119 rzadziej, ale spadek hormon\u00f3w jest to nie tylko problem kobiet, ale r\u00f3wnie\u017c i pan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cnica w przebiegu procesu starzenia u obu p\u0142ci jest jednak istotna. Po pierwsze u kobiet w okresie menopauzy dochodzi ostatecznie do ca\u0142kowitego zako\u0144czenia zdolno\u015bci reprodukcyjnej,<\/strong> natomiast u m\u0119\u017cczyzn ta zdolno\u015b\u0107 jedynie zmniejsza si\u0119, dlatego okre\u015blanie andropauzy jako m\u0119skie klimakterium jest b\u0142\u0119dem.<\/p>\n\n\n\n Ponadto andropauza przebiega \u0142agodniej ni\u017c menopauza u kobiet. Natomiast ich symptomy s\u0105 do\u015b\u0107 podobne. Naturalna menopauza jest normaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wchodzenia w jesie\u0144 \u017cycia<\/em>. Najpopularniejsz\u0105 definicj\u0105 menopauzy jest rok bez krwawienia miesi\u0105czkowego<\/a>. Natomiast andropauza jest okresem przej\u015bciowym w \u017cyciu m\u0119\u017cczyzny pomi\u0119dzy dojrza\u0142o\u015bci\u0105 a staro\u015bci\u0105 i obejmuje szereg zmian fizycznych, kt\u00f3re powoduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zmiany o charakterze seksualnym i psychologicznym.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Czas wyst\u0105pienia pierwszych objaw\u00f3w przekwitania u kobiety warunkuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie predyspozycje genetyczne<\/strong>. Nie ma sposobu, aby przewidzie\u0107 wiek, w kt\u00f3rym pojawi\u0105 si\u0119 objawy klimakterium, ani jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 si\u0119 one utrzymywa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce okres przekwitania rozpoczyna si\u0119 najcz\u0119\u015bciej pomi\u0119dzy 45. a 49. rokiem \u017cycia<\/strong> i trwa oko\u0142o 10 lat. Sama menopauza, czyli \u201eszczyt\u201d klimakterium, przypada zwykle na 50. rok \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107, i\u017c menopauz\u0119 dzielimy na trzy etapy:<\/p>\n\n\n\n Po osi\u0105gni\u0119ciu oko\u0142o 40. roku \u017cycia, w ciele kobiety zaczynaj\u0105 zachodzi\u0107 zmiany dotycz\u0105ce p\u0142odno\u015bci, kt\u00f3ra wraz ze zmianami hormonalnymi wygasa. Ostateczn\u0105 menopauz\u0119 poprzedzaj\u0105 dwa okresy: premenopauza i perimenopauza.<\/p>\n\n\n\n Premenopauza zaczyna si\u0119 od 8 do 10 lat przed menopauz\u0105 a pierwsze jej objawy s\u0105 do\u015b\u0107 \u0142agodne. Dotycz\u0105 one g\u0142\u00f3wnie zaburze\u0144 miesi\u0105czkowania, cykle bowiem staj\u0105 si\u0119 nieregularne, a samo krwawienie ma r\u00f3\u017cna d\u0142ugo\u015b\u0107 i intensywno\u015b\u0107. Mog\u0105 te\u017c nasili\u0107 si\u0119 objawy napi\u0119cia przedmiesi\u0105czkowego, takie jak silne b\u00f3le piersi, b\u00f3le w podbrzuszu czy staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Po rozpocz\u0119ciu okresu perimenopauzy u kobieta daj\u0105 si\u0119 odczu\u0107 nieprzyjemne skutki zmian hormonalnych, takie jak uderzenia gor\u0105ca, potliwo\u015b\u0107<\/a>, bezsenno\u015b\u0107<\/a>, zwroty g\u0142owy. Dziej\u0119 si\u0119 tak z powodu spadku st\u0119\u017cenia estrogenu i progesteronu w organizmie. Po menopauzie czyli pe\u0142nym roku po ostatniej miesi\u0105czce, przychodzi postmenopauza, w kt\u00f3rej dochodzi do ca\u0142kowitego wyga\u015bni\u0119cia czynno\u015bci jajnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Natomiast przedwczesna menopauza mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 u niekt\u00f3rych kobiet jeszcze przed 40 rokiem \u017cycia z przyczyny naturalnego ust\u0105pienia czynno\u015bci jajnik\u00f3w, po usuni\u0119ciu jajnik\u00f3w lub na skutek leczenia raka. Menopauz\u0119 uwa\u017ca si\u0119 wczesn\u0105, je\u015bli pojawi si\u0119 mi\u0119dzy 40 a 45 rokiem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Objawy zwi\u0105zane z menopauz\u0105 mo\u017cna zasadniczo podzieli\u0107 na dwie grupy:<\/p>\n\n\n\n Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c nietypowe objawy menopauzy, takie jak szumy w uszach<\/a>, <\/em>obrz\u0119k n\u00f3g, czy zesp\u00f3\u0142 suchego oka. Przy menopauzie mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 objawy b\u00f3lu staw\u00f3w, kr\u0119gos\u0142upa i przede wszystkim g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n Ponadto u niekt\u00f3rych kobiet w menopauzie nie wyst\u0119puje zainteresowane seksem, innym z kolei seks sprawia wi\u0119ksz\u0105 przyjemno\u015b\u0107 ni\u017c we wcze\u015bniejszym okresie.<\/p>\n\n\n\n Spokojny sen w okresie przekwitania mo\u017ce by\u0107 trudny dla pa\u0144. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet odczuwa bowiem jego zak\u0142\u00f3cenia z powodu nocnych pot\u00f3w, z\u0142ego samopoczucia psychicznego<\/strong> czy ko\u0142atania serca<\/strong>. Z kolei d\u0142ugotrwa\u0142y brak snu mo\u017ce prowadzi\u0107 do braku energii zm\u0119czenia i problem\u00f3w z pami\u0119ci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kiedy praca jajnik\u00f3w zaczyna wygasa\u0107, skutkuje to spadkiem estrogen\u00f3w<\/strong>. Nast\u0119puje w\u00f3wczas r\u00f3wnie\u017c wzrost gonadotropin przysadkowych, takich jak: FSH i LH. Pierwsze objawy menopauzy to zazwyczaj uderzenia gor\u0105ca<\/strong>, kt\u00f3re odczuwane s\u0105 w postaci nag\u0142ych fal ciep\u0142a przep\u0142ywaj\u0105cych od g\u0142owy do tu\u0142owia. Pojawiaj\u0105 si\u0119 one g\u0142\u00f3wnie z powodu zmieniaj\u0105cego si\u0119 poziomu estrogen\u00f3w<\/strong>. Na uderzenia te sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nag\u0142e uczucie gor\u0105ca i potencjalnie zaczerwienienie twarzy i szyi, czerwone plamy na klatce piersiowej i ramionach, a tak\u017ce pocenie si\u0119 zako\u0144czone dreszczami.<\/p>\n\n\n\n Uderzenia gor\u0105ca mog\u0105 trwa\u0107 od 30 sekund do p\u00f3\u0142 godziny i wyst\u0119powa\u0107 nawet kilkana\u015bcie razy na dob\u0119. Z kolei ko\u0142atanie serca cz\u0119sto kojarzone jest z przem\u0119czeniem, jednak w przypadku menopauzy tego typu problemy s\u0105 dosy\u0107 charakterystyczne.<\/p>\n\n\n\n U kobiet w menopauzie procesy fizjologiczne zwi\u0105zane ze starzeniem si\u0119 organizmu mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do problem\u00f3w w funkcjonowaniu seksualnym. Zmiany w obr\u0119bie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych,<\/strong> takie jak sucho\u015b\u0107 pochwy<\/strong> mog\u0105 utrudnia\u0107 utrzymywanie stosunk\u00f3w seksualnych, a nawet je uniemo\u017cliwia\u0107. Polegaj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie na:<\/p>\n\n\n\n U kobiet w okresie menopauzy mog\u0105 s\u0142abn\u0105\u0107 mi\u0119\u015bnie p\u0119cherza. Prowadzi to do wycieku moczu w czasie kichania, kaszlu, \u015bmiechu albo biegania. Stan ten okre\u015bla si\u0119 jako nietrzymanie moczu<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n U wielu kobiet w tym okresie wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wahania nastroju,<\/strong> zespo\u0142y depresyjne, rozdra\u017cnienie, trudno\u015bci z zasypianiem<\/strong>, zaburzenia pami\u0119ci, obni\u017cenie nastroju, l\u0119k i niepok\u00f3j oraz zawroty g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n W szczytowym okresie klimakterium spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c symptomy schorze\u0144 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia oraz uk\u0142adu kostnego. Przy zaburzonym poziomie hormon\u00f3w, kobiety s\u0105 nara\u017cone na takie gro\u017ane schorzenia jak: choroba wie\u0144cowa, zawa\u0142 serca<\/strong> czy udar m\u00f3zgu<\/strong> oraz choroby autoimmunologiczne. Z kolei szybkie obni\u017cenie st\u0119\u017cenia wapnia w tkance kostnej zwi\u0119ksza u nich ryzyko osteoporozy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n W okresie menopauzy wygasaj\u0105 funkcje jajnik\u00f3w i dochodzi w\u00f3wczas do zmniejszenia st\u0119\u017cenia estrogen\u00f3w<\/strong>, a zwi\u0119kszenia st\u0119\u017cenia hormon\u00f3w przysadkowych: zar\u00f3wno luteinizuj\u0105cego (LH), jak i folikulotropowego (FSH). Test na menopauz\u0119 wykrywa podwy\u017cszony poziom FSH w moczu. Hormonalna terapia zast\u0119pcza<\/strong> (HTZ) polega na podawaniu kobiecie naturalnych lub syntetycznych \u017ce\u0144skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych. S\u0105 to zwykle estrogeny albo kombinacja estrogen\u00f3w i gestagen\u00f3w<\/strong> stosowane w celu wyr\u00f3wnania ich poziomu w organizmie.<\/p>\n\n\n\n Hormonalna terapia zast\u0119pcza pomaga w leczeniu dolegliwo\u015bci zespo\u0142u klimakterycznego oraz zmniejsza ryzyko zachorowania na osteoporoz\u0119 i choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Stosuje si\u0119 j\u0105 od kilku miesi\u0119cy, do kilku lat.<\/p>\n\n\n <\/div>\n O zachodz\u0105cych w organizmie m\u0119\u017cczyzny zmianach andropauzalnych<\/strong> \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce szereg objaw\u00f3w na poziomie fizycznym, seksualnym i psychologicznym. Na podstawie ich oceny zosta\u0142y stworzone specjalne testy do zdiagnozowania andropauzy. Andropauza objawy ma do\u015b\u0107 jednoznaczne. Czasem, by postawi\u0107 wst\u0119pn\u0105 diagnoz\u0119 pogorszonego samopoczucia u m\u0119\u017cczyzny, wystarcz\u0105 badania podstawowe, takie jak morfologia, badanie cukru we krwi, badanie tarczycy<\/a>, poziomu lipid\u00f3w oraz PSA<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Obowi\u0105zkowym badaniem jest te\u017c badanie prostaty,<\/strong> wykonywane przez lekarza urologa<\/a>. Bardzo istotne w diagnostyce andropauzy jest badanie poziomu testosteronu.<\/p>\n\n\n\n Andropauza, okre\u015blana te\u017c jako m\u0119skie klimakterium,<\/strong> pojawia si\u0119 u m\u0119\u017cczyzn w r\u00f3\u017cnym wieku, jednak najcz\u0119\u015bciej mi\u0119dzy 45. a 55. rokiem \u017cycia, a niekiedy p\u00f3\u017aniej. Przebieg andropauzy nie jest tak intensywny, jak przebieg menopauzy u kobiet, jednak wp\u0142ywa on na og\u00f3lne os\u0142abienie organizmu i pogarsza codzienne funkcjonowanie.<\/p>\n\n\n\n M\u0119\u017cczy\u017ani w tym okresie maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do nabierania tkanki t\u0142uszczowej<\/strong> oraz utraty masy mi\u0119\u015bniowej i kostnej, do czego przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zwolniony metabolizm i wzrost insulinooporno\u015bci oraz niejednokrotnie stany przedcukrzycowe.<\/p>\n\n\n\n Pojawiaj\u0105 si\u0119 u nich r\u00f3wnie\u017c zaburzenia snu<\/strong>, a tak\u017ce brak apetytu, zm\u0119czenie i os\u0142abienie organizmu. Mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uderzenia gor\u0105ca, nadmierna potliwo\u015b\u0107 i ko\u0142atania serca. Cz\u0119sto dochodzi te\u017c do przerostu prostaty<\/strong> i problem\u00f3w z oddawaniem moczu.<\/p>\n\n\n\n W okresie andropauzy dochodzi do spadku poziomu kilku wa\u017cnych hormon\u00f3w: Spadek poziomu m\u0119skich hormon\u00f3w oraz przerost prostaty mog\u0105 powodowa\u0107 u m\u0119\u017cczyzn w okresie andropauzy problemy z erekcj\u0105.<\/strong> M\u0119\u017cczy\u017ani w okresie andropauzy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nara\u017ceni na <\/strong>insulinooporno\u015b\u0107<\/a>, cukrzyc\u0119<\/strong> i mia\u017cd\u017cyc\u0119 naczy\u0144<\/strong>, dlatego bardzo szkodliwe jest dla nich spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci cukru i palenie papieros\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Testosteron<\/strong> \u2014 hormon, kt\u00f3ry kojarzy si\u0119 z m\u0119sko\u015bci\u0105, jest produkowany g\u0142\u00f3wnie przez j\u0105dra<\/strong>. W okresie od 25. do 60. roku m\u0119\u017cczy\u017ani trac\u0105 go nawet 70 proc., czego objawami s\u0105:<\/p>\n\n\n\n Podobnie jak w przypadku kobiet u m\u0119\u017cczyzn, jednym ze sposob\u00f3w \u0142agodzenia objaw\u00f3w andropauzy, mo\u017ce by\u0107 terapia hormonalna<\/strong>. Polega ona przede wszystkim na podawaniu pod kontrol\u0105 lekarza testosteronu i daje dobre efekty, pozwalaj\u0105c wyr\u00f3wna\u0107 jego poziom. Podwy\u017cszenie poziomu testosteronu pozwala na:<\/p>\n\n\n\n Pomoc w problemach zwi\u0105zanych ze starzeniem jest istotna szczeg\u00f3lnie ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3rych ono w Polsce dotyczy. Jest to bowiem prawie 6 milion\u00f3w kobiet i 5 milion\u00f3w m\u0119\u017cczyzn<\/strong> po 50 roku \u017cycia. Wed\u0142ug WHO do 2030 r. na \u015bwiecie b\u0119dzie 1,2 miliarda starzej\u0105cych si\u0119 kobiet i 1 miliard starzej\u0105cych si\u0119 m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n Dlatego te\u017c w 2000, roku \u015awiatowa Organizacj\u0119 Zdrowia i Mi\u0119dzynarodowe Towarzystwo Menopauzy ustanowi\u0142y dzie\u0144 18 pa\u017adziernika \u015awiatowym Dniem Menopauzy i Andropauzy.<\/strong> Ma on na celu zwr\u00f3cenie uwagi na problemy oraz mo\u017cliwo\u015bci radzenia sobie z objawami i nast\u0119pstwami zmian zwi\u0105zanych z przekwitaniem, jakie daj\u0105 osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3\u0142czesnej medycyny.<\/p>\n\n\n\n Mog\u0105 one z\u0142agodzi\u0107 dolegliwo\u015bci towarzysz\u0105ce starzeniu si\u0119 organizmu, a nawet niekt\u00f3re z nich wyeliminowa\u0107. R\u00f3wnie istotne dla zachowania dobrego zdrowia i samopoczucia s\u0105 regularne badania<\/strong> i prawid\u0142owa <\/strong>dieta<\/strong> przy menopauzi<\/a>e oraz zdrowy styl \u017cycia. Wa\u017cne jest te\u017c, aby zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety uprawiali aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/seniorka.webp\")
\n Etapy menopauzy. W jakim wieku si\u0119 zaczyna?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Objawy menopauzy<\/h2>\n\n\n\n
\n
Zaburzenia snu a menopauza<\/h2>\n\n\n\n
Nadmierna potliwo\u015b\u0107 w okresie menopauzy<\/h2>\n\n\n\n
Ich nast\u0119pstwem s\u0105 zaburzenia naczynioruchowe, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 m.in. zlewne poty<\/strong>. Najbardziej dokuczliwe mo\u017ce by\u0107 pocenie si\u0119 w nocy. Za jego wyst\u0119powanie podobnie jak za pojawianie si\u0119 uderze\u0144 gor\u0105ca odpowiadaj\u0105 zmiany w st\u0119\u017ceniu adrenaliny, dopaminy<\/a> oraz prostaglandyn. Spadek poziomu estrogen\u00f3w mo\u017ce by\u0107 te\u017c przyczyn\u0105 pojawiania si\u0119 infekcji intymnych.<\/p>\n\n\n\nKo\u0142atanie serca i uderzenia gor\u0105ca – objawy, kt\u00f3re budz\u0105 l\u0119k<\/h2>\n\n\n\n
Menopauza – zmiany w obr\u0119bie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych<\/h2>\n\n\n\n
\n
Inne objawy: nietrzymanie moczu i wahania nastroju<\/h3>\n\n\n\n
Badania na menopauz\u0119\u0328<\/h2>\n\n\n\n
Dodatni wynik testu \u015bwiadczy o podwy\u017cszonym poziomie hormonu FSH i zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 klimakterium. Zr\u00f3b badania hormonalne<\/a> w POLMED!<\/p>\n\n\n\nMenopauza – hormonalna terapia zast\u0119pcza<\/h2>\n\n\n\n
\n Andropauza \u2013 jak zdiagnozowa\u0107 m\u0119skie przekwitanie?<\/h2>\n\n\n\n
Nale\u017cy do nich tzw. kwestionariusz Morleya (umieszczony na ko\u0144cu artyku\u0142u)<\/a><\/strong>,<\/strong> kt\u00f3ry zawiera pytania zwi\u0105zane ze zdrowiem fizycznym oraz dotycz\u0105ce innych sfer \u017cycia, intymnej czy zawodowej.<\/p>\n\n\n\nObjawy andropauzy<\/h2>\n\n\n\n
Andropauza \u2013 efekt niedobor\u00f3w hormonalnych u m\u0119\u017cczyzn<\/h2>\n\n\n\n
Nale\u017cy do nich:<\/p>\n\n\n\n\n
Najcz\u0119stsze objawy andropauzy<\/h2>\n\n\n\n
Typowe jest te\u017c obni\u017cenie nastroju<\/strong> i rozdra\u017cnienie, l\u0119k i niepok\u00f3j, a tak\u017ce problemy z koncentracj\u0105 oraz pami\u0119ci\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105, a tak\u017ce zaburzenia depresyjne. Do innych objaw\u00f3w somatycznych nale\u017c\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 skoki ci\u015bnienia t\u0119tniczego<\/strong> i obni\u017cenie masy kostnej oraz mi\u0119\u015bniowej, kt\u00f3ra zaczyna by\u0107 zast\u0119powana za pomoc\u0105 tkanki t\u0142uszczowej.<\/p>\n\n\n\nSpadek testosteronu a libido<\/h2>\n\n\n\n
\n
Terapia hormonalna na andropauz\u0119<\/h2>\n\n\n\n
\n
\u015awiatowy Dzie\u0144 Menopauzy i Andropauzy<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/senior-widget-700x600.webp\")