Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mianem zaburze\u0144 od\u017cywiania okre\u015bla si\u0119 stany behawioralne opieraj\u0105ce si\u0119 o uporczywe zaburzenia zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z jedzeniem i piciem, po\u0142\u0105czone z zaburzeniami emocji i my\u015bli. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 one brakiem r\u00f3wnowagi w relacji mi\u0119dzy jedzeniem a cia\u0142em. W znacz\u0105cy spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 one na funkcjonowanie spo\u0142eczne, fizyczne oraz psychiczne osoby chorej.<\/p>\n\n\n\n Problem zaburze\u0144 od\u017cywiania jest powszechny \u2013 prawie 70 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie cierpi na tego typu dolegliwo\u015bci.<\/strong> Szacuje si\u0119, \u017ce dotycz\u0105 one oko\u0142o 7 procent nastolatk\u00f3w i oko\u0142o 5 procent os\u00f3b doros\u0142ych. Najcz\u0119\u015bciej zachorowanie przypada na okres dorastania, ale mo\u017ce si\u0119 pojawia\u0107 tak\u017ce p\u00f3\u017aniej. Zaburzenia od\u017cywiania kojarzone s\u0105 przede wszystkim z dziewczynami i kobietami, jednak choruj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ch\u0142opcy i m\u0119\u017cczy\u017ani. Pomimo wzrastaj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w zakresie zaburze\u0144 od\u017cywiania, wci\u0105\u017c wiele ich symptom\u00f3w jest wykrywanych zbyt p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n Zaburzenia od\u017cywiania s\u0105 to jednostki chorobowe, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 zaburzeniami \u0142aknienia na poziomie psychicznym.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Zaburzenia jedzenia dzieli si\u0119 na dwie grupy:<\/p>\n\n\n\n Zaburzenia od\u017cywiania<\/strong> nie maj\u0105 jednoznacznej przyczyny. Mog\u0105 mie\u0107 zwi\u0105zek z czynnikami biologicznymi, genetycznymi, spo\u0142ecznymi i emocjonalnymi. Zazwyczaj osoby cierpi\u0105ce na zaburzenia od\u017cywiania:<\/p>\n\n\n\n U niekt\u00f3rych chorych te kwestie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z genetyczn\u0105 podatno\u015bci\u0105 na zachorowanie, za\u015b u innych z zachwian\u0105 r\u00f3wnowag\u0105 biochemiczn\u0105 w m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka zaburze\u0144 od\u017cywiania wymienia si\u0119 m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u017celi chodzi o og\u00f3lne sygna\u0142y mog\u0105ce \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce bliska nam osoba zmaga si\u0119 z zaburzeniami od\u017cywiania, s\u0105 to mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n Objawy poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 od\u017cywiania s\u0105 natomiast zale\u017cne od tego, o jakiej chorobie m\u00f3wimy.<\/p>\n\n\n\n W przypadku anoreksji <\/strong>(okre\u015blanej r\u00f3wnie\u017c jako jad\u0142owstr\u0119t psychiczny) u chorych obserwuje si\u0119 przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n Zazwyczaj anorektycy podejmuj\u0105 ci\u0105g\u0142e, niejednokrotnie ekstremalne wysi\u0142ki prowadz\u0105ce do zmniejszenia masy cia\u0142a nawet wtedy, gdy ju\u017c maj\u0105 niedowag\u0119. W niekt\u00f3rych przypadkach jad\u0142owstr\u0119t psychiczny mo\u017ce prowadzi\u0107 do skrajnego wyniszczenia organizmu i zag\u0142odzenia si\u0119 na \u015bmier\u0107. W przypadku anoreksji dochodzi r\u00f3wnie\u017c do powik\u0142a\u0144 takich jak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bulimia nazywana r\u00f3wnie\u017c \u017car\u0142oczno\u015bci\u0105 psychiczn\u0105 to choroba, kt\u00f3ra objawia si\u0119 z kolei napadami objadania si\u0119<\/strong> \u2013 chory zjada bardzo du\u017ce ilo\u015bci jedzenia w kr\u00f3tkim czasie, a p\u00f3\u017aniej prowokuje wymioty, \u017ceby pozby\u0107 si\u0119 nadmiaru kalorii. Czasami bulimicy wykorzystuj\u0105 w tym celu r\u00f3wnie\u017c \u015brodki przeczyszczaj\u0105ce. U pacjent\u00f3w z bulimi\u0105 obserwuje si\u0119 uszkodzenia szkliwa spowodowane cz\u0119stymi wymiotami, a tak\u017ce towarzysz\u0105ce im poczucie braku kontroli nad jedzeniem. U os\u00f3b z bulimi\u0105 stwierdza si\u0119 ponadto:<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d powik\u0142a\u0144 jakie mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 \u017car\u0142oczno\u015b\u0107 psychiczna s\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sygna\u0142y \u015bwiadcz\u0105ce o bulimii:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zesp\u00f3\u0142 prze\u017cuwania (zesp\u00f3\u0142 ruminacji) to zaburzenie niespecyficzne. Pacjent z zespo\u0142em prze\u017cuwania wielokrotnie, uporczywie zwraca pokarmy. Nie wi\u0105\u017ce si\u0119 to z anoreksj\u0105, bulimi\u0105 czy innymi zaburzeniami od\u017cywiania. Spo\u017cyty pokarm cofa si\u0119 do ust bez uczucia md\u0142o\u015bci i krztuszenia i mo\u017ce by\u0107 ponownie \u017cute i po\u0142ykane lub wypluwane. <\/strong>W efekcie chory mo\u017ce by\u0107 niedo\u017cywiony i mie\u0107 niedobory sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Z tego typu zaburzeniami od\u017cywiania cz\u0119sto spotka\u0107 mo\u017cna si\u0119 u niemowl\u0105t lub os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 umys\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Zesp\u00f3\u0142 nocnego jedzenia<\/strong> charakteryzuje si\u0119 spo\u017cywaniem posi\u0142k\u00f3w w godzinach nocnych. Pacjenci oko\u0142o 25 procent zapotrzebowania energetycznego<\/a> przyjmuj\u0105 noc\u0105 \u2013 nie s\u0105 w stanie ponownie zasn\u0105\u0107 bez jedzenia. Zesp\u00f3\u0142 ten wi\u0105\u017ce si\u0119 z zaburzeniami snu i rytmu oko\u0142odobowego.<\/p>\n\n\n\n Z kolei Pica<\/strong> to zaburzenie od\u017cywiania polegaj\u0105ce na psychicznym przymuszeniu do jedzenia rzeczy powszechnie uznawanych za niejadalne, np. kredy, w\u0142os\u00f3w, kamyk\u00f3w, myd\u0142a czy ziemi. Jest to o tyle niebezpieczne, \u017ce mo\u017ce prowadzi\u0107 do zatru\u0107, infekcji i uraz\u00f3w jelit. <\/strong>Najcz\u0119\u015bciej diagnozowane jest u dzieci, os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 umys\u0142ow\u0105 oraz kobiet w ci\u0105\u017cy. Co wa\u017cne, spo\u017cywanie substancji niejadalnych nie mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 obrz\u0119d\u00f3w religijnych, kulturowych czy zachowaniem powszechnie akceptowanym w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n W przypadku tego typu zaburze\u0144 od\u017cywiania chory regularnie spo\u017cywa zbyt du\u017ce ilo\u015bci jedzenia, trac\u0105 nad tym kontrol\u0119. Zjadane porcje s\u0105 zdecydowanie wi\u0119ksze od zamierzonych, a jedzenie jest kontynuowane nawet gdy chory odczuwa uczucie przejedzenia si\u0119. Poza napadami objadania pacjent odczuwa wstyd i poczucie winy z powodu swojego zachowania, <\/strong>jednak nie pr\u00f3buje go kompensowa\u0107 \u0107wiczeniami czy wymiotami, jak ma to miejsce przy typowych zaburzeniach od\u017cywiania. Napady kompulsywnego objadania si\u0119 maj\u0105 miejsce zwykle minimum raz w tygodniu i niejednokrotnie przebiegaj\u0105 w samotno\u015bci, by ukry\u0107 przed bliskimi ob\u017carstwo.<\/p>\n\n\n\n Osoby cierpi\u0105ce z powodu zaburze\u0144 od\u017cywiania obejmuj\u0105cych nadmierne spo\u017cywanie pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych du\u017ce ilo\u015bci t\u0142uszczu i cukru nara\u017cone s\u0105 na:<\/p>\n\n\n\n Zalicza si\u0119 do nich mi\u0119dzy innymi zaburzenia od\u017cywiania polegaj\u0105ce na ograniczaniu przyjmowania pokarm\u00f3w z powod\u00f3w innych ni\u017c obawa przed przytyciem.<\/strong> W\u015br\u00f3d najcz\u0119stszych przyczyn ograniczenia spo\u017cywania pokarmu jest brak zainteresowania jedzenie, niekt\u00f3re jego cechy sensoryczne (smak, zapach, konsystencja, kolor itp.), czy obawa przez konsekwencjami spo\u017cycia posi\u0142ku (np. zad\u0142awieniem si\u0119). U pacjent\u00f3w z tego typu zaburzeniami od\u017cywiania obserwuje si\u0119 cz\u0119sto niedobory \u017cywieniowe i znaczn\u0105 utrat\u0119 masy cia\u0142a. S\u0105 one gro\u017ane zw\u0142aszcza w przypadku os\u00f3b najm\u0142odszych.<\/p>\n\n\n\n Istotnym w kontek\u015bcie zaburze\u0144 od\u017cywiania przypadkiem jest tak\u017ce ortoreksja. To zaburzenie od\u017cywiania polegaj\u0105ce na obsesyjnym skupianiu si\u0119 na zdrowym od\u017cywianiu. <\/strong>Chory \u015bwiadomie odrzuca ca\u0142e grupy \u017cywno\u015bci, w obawie przed ich niezdrowym wp\u0142ywem na organizm, co niejednokrotnie zak\u0142\u00f3ca jego codzienne funkcjonowanie. Takie dzia\u0142ania prowadz\u0105 mi\u0119dzy innymi do zwi\u0119kszenia stresu emocjonalnego, niedo\u017cywienia, utraty wagi, a nawet unikaniu spotka\u0144 z bliskimi, w obawie przed jedzeniem poza domem.<\/p>\n\n\n\n Symptomy ortoreksji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak leczy si\u0119 zaburzenia od\u017cywiania?<\/strong> W ich przypadku najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa dobrze dobrana do potrzeb pacjenta terapia psychologiczna, czasem wspomagana lekami psychotropowymi. Niestety, wiele chorych z zaburzeniami od\u017cywiania nie chce przyzna\u0107 si\u0119 do problemu i twierdzi, \u017ce nie potrzebuj\u0105 leczenia. Warto wtedy wspiera\u0107 blisk\u0105 nam osob\u0119 i d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by chcia\u0142a jednak porozmawia\u0107 z psychiatr\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi chodzi o anoreksj\u0119<\/strong>, zazwyczaj stosuje si\u0119 terapi\u0119 indywidualn\u0105 i rodzinn\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu powr\u00f3t do normalnej wagi. Opr\u00f3cz tego czasami wprowadza si\u0119 leki przeciwdepresyjne. W wielu przypadkach dla bezpiecze\u0144stwa pacjenta konieczna jest hospitalizacja. Niestety, mimo wysi\u0142k\u00f3w choroba mo\u017ce nawraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n U os\u00f3b z bulimi\u0105<\/strong> przeprowadza si\u0119 terapi\u0119 indywidualn\u0105 i, podobnie jak w anoreksji<\/strong>, podaje leki przeciwdepresyjne zmniejszaj\u0105ce \u0142aknienie. Bulimicy rzadko wymagaj\u0105 leczenia szpitalnego.<\/p>\n\n\n\n W innych zaburzeniach<\/strong> zazwyczaj zaleca si\u0119 psychoterapi\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 zidentyfikowa\u0107 czynniki, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 np. epizody objadania si\u0119 i ucz\u0105c\u0105 chorego, jak radzi\u0107 sobie z niepohamowan\u0105 ch\u0119ci\u0105 jedzenia.<\/p>\n\n\n\n Bez wzgl\u0119du na to na jakie zaburzenia od\u017cywiania cierpimy, terapia ma charakter d\u0142ugofalowy i mo\u017ce trwa\u0107 nawet kilka lat, a jej powodzenie w du\u017cej mierze zale\u017cy od wytrwa\u0142o\u015bci samego pacjenta. Istotn\u0105 rol\u0119 w leczeniu zaburze\u0144 od\u017cywiania odgrywa tak\u017ce wsparcie ze strony najbli\u017cszych.<\/strong> Zrozumienie przez nich przyczyn i mechanizm\u00f3w towarzysz\u0105cych zaburzeniom od\u017cywiania pomaga w monitorowaniu chorego i szybkim reagowaniu w razie wyst\u0105pienia nieprawid\u0142owych zachowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tajmy, \u017ce zaburzenia od\u017cywiania to nie rodzaj diety. To choroby psychiczne, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u015bmiertelne, dlatego nie nale\u017cy ich bagatelizowa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n
Czym s\u0105 zaburzenia od\u017cywiania?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Przyczyny zaburze\u0144 od\u017cywiania<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Zaburzenia od\u017cywiania – objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
Anoreksja – objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"Typowe](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/typowe-objawy-anoreksji-1024x987.webp\" "\\"Typowe")
\n
Bulimia – czym jest, objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
![\"Typowe](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/symptomy-bulimii-1024x987.webp\" "\\"Typowe")
Zesp\u00f3\u0142 prze\u017cuwania<\/h2>\n\n\n\n
Zesp\u00f3\u0142 jedzenia nocnego<\/h2>\n\n\n\n
Zesp\u00f3\u0142 Pica<\/h2>\n\n\n\n
Jedzenie kompulsywne<\/h2>\n\n\n\n
\n
ARFID i ortoreksja<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"Typowe](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/symptomy-ortoreksji-1024x781.webp\" "\\"Typowe")
Leczenie zaburze\u0144 od\u017cywiania<\/h2>\n\n\n\n
![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/psychiatra-wizyta.webp\")