\n\n\n\n
Wysoki cholesterol \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 cholesterol LDL od HDL i jakie pe\u0142ni\u0105 funkcje?<\/strong> Cholesterol LDL transportuje lipidy do kom\u00f3rek, a jego nadmiar odk\u0142ada si\u0119 w t\u0119tnicach, tworz\u0105c blaszki mia\u017cd\u017cycowe. Z kolei frakcja HDL odpowiada za \u201esprz\u0105tanie\u201d naczy\u0144, transportuj\u0105c nadmiar cholesterolu z tkanek z powrotem do w\u0105troby, co chroni uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 aktualne normy cholesterolu ca\u0142kowitego i frakcji LDL?<\/strong> Dla zdrowej osoby cholesterol ca\u0142kowity powinien wynosi\u0107 poni\u017cej 190 mg\/dl, a LDL poni\u017cej 115 mg\/dl. U pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 lub po zawale normy s\u0105 znacznie surowsze \u2013 lekarze d\u0105\u017c\u0105 do obni\u017cenia LDL poni\u017cej 70, 55, a nawet 40 mg\/dl w grupach ekstremalnego ryzyka.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 objawy i skutki nieleczonej hipercholesterolemii?<\/strong> Wysoki cholesterol zazwyczaj nie boli. Objawy takie jak \u017c\u00f3\u0142taki na powiekach pojawiaj\u0105 si\u0119 rzadko. Skutkiem zaniechania leczenia jest mia\u017cd\u017cyca, kt\u00f3ra zw\u0119\u017ca t\u0119tnice, prowadz\u0105c do niedokrwienia narz\u0105d\u00f3w, choroby wie\u0144cowej, zawa\u0142u serca lub udaru m\u00f3zgu.<\/li>\n\n\n\n
- Jak skutecznie obni\u017cy\u0107 cholesterol za pomoc\u0105 diety i stylu \u017cycia?<\/strong> Kluczowa jest redukcja t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych (t\u0142uste mi\u0119sa, mas\u0142o) na rzecz kwas\u00f3w omega-3 (ryby, oleje ro\u015blinne, orzechy). Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna podnosi poziom \u201edobrego\u201d HDL, a w razie konieczno\u015bci lekarz mo\u017ce wdro\u017cy\u0107 statyny, kt\u00f3re hamuj\u0105 syntez\u0119 cholesterolu w w\u0105trobie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest cholesterol?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie sprawdzi\u0107 poziom cholesterolu?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 postacie hipercholesterolemii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 objawy wysokiego cholesterolu?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie skutki powoduje wysoki cholesterol?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak zapobiec nadmiernemu wzrostowi cholesterolu?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
Cholesterol to lipid zaliczany do grupy steroid\u00f3w niezb\u0119dny do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Cz\u0119\u015bciowo jego synteza ma miejsce w w\u0105trobie i jelitach, pozosta\u0142a ilo\u015b\u0107 jest dostarczana do organizmu wraz z po\u017cywieniem. W organizmie cz\u0142owieka cholesterol wyst\u0119puje w osoczu i tkankach zar\u00f3wno w postaci wolnej, jak i zestryfikowanej. Zar\u00f3wno cholesterol, jak i inne lipidy transportowane s\u0105 po organizmie w po\u0142\u0105czeniu z bia\u0142kami, jako tzw. lipoproteiny<\/a> i w tej postaci docieraj\u0105 do kom\u00f3rek docelowych. Wyr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje lipoprotein:<\/p>\n\n\n\n\n- LDL (low density lipoprotein) <\/strong>– transportuj\u0105ce cholesterol do kom\u00f3rek,<\/li>\n\n\n\n
- HDL (high density lipoprotein)<\/strong> – odpowiedzialne za transport cholesterolu do w\u0105troby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa cholesterol w naszym organizmie?<\/strong> Mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n\n- wchodzi w sk\u0142ad b\u0142on kom\u00f3rkowych,<\/li>\n\n\n\n
- bierze udzia\u0142 w produkcji niekt\u00f3rych hormon\u00f3w, w tym hormon\u00f3w p\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n
- jest elementem niezb\u0119dnym do syntezy witaminy D3<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- jest sk\u0142adnikiem \u017c\u00f3\u0142ci,<\/li>\n\n\n\n
- jest elementem budulcowym os\u0142onek mielinowych neuron\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jakie sprawdzi\u0107 poziom cholesterolu?<\/h2>\n\n\n\n
Sk\u0105d wiadomo, \u017ce ma si\u0119 zbyt wysoki cholesterol? Najcz\u0119\u015bciej pacjenci dowiaduj\u0105 si\u0119 o tym przypadkiem podczas wykonywania rutynowych, kontrolnych bada\u0144 krwi. Lekarz zleca pe\u0142ny lipidogram (tzw. profil lipidowy), w trakcie kt\u00f3rego sprawdza si\u0119 poziom:<\/p>\n\n\n\n
\n- cholesterolu ca\u0142kowitego<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- cholesterolu frakcji LDL<\/a> – czyli tak zwanego „z\u0142ego cholesterolu”, odk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 w \u015bciankach \u017cy\u0142 i t\u0119tnic,<\/li>\n\n\n\n
- cholesterolu frakcji HDL<\/a> – czyli „dobrego cholesterolu” odpowiadaj\u0105cego za transport cz\u0105steczek cholesterolu do w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n
- tr\u00f3jgliceryd\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na skutki, jakie niesie ze sob\u0105 wysoki cholesterol, lipidogram powinien by\u0107 wykonywany u ka\u017cdego z nas regularnie. W przypadku os\u00f3b zdrowych zaleca si\u0119 kontrol\u0119 poziomu cholesterolu we krwi co najmniej raz na 5 lat po uko\u0144czeniu 20. roku \u017cycia<\/strong>, a u os\u00f3b w wieku dojrza\u0142ym co dwa lata. Natomiast u pacjent\u00f3w z grup ryzyka (m.in. cukrzyca<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107, rodzinna hipercholesterolemia w wywiadzie) lub ze stwierdzonymi chorobami uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, co najmniej raz w roku.<\/p>\n\n\n\n\nPierwszy raz lipidogram powinno wykona\u0107 si\u0119 po 20. roku \u017cycia i powtarza\u0107 co 5 lat.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 normy cholesterolu?<\/h3>\n\n\n\n
Je\u017celi st\u0119\u017cenie cholesterolu ca\u0142kowitego \u2013 LDL i HDL sumarycznie \u2013 jest wi\u0119ksze ni\u017c 190 mg\/dl (5,0 mmol\/l) albo st\u0119\u017cenie LDL przekracza 115 mg\/dl (3,0 mmol\/l) m\u00f3wimy o hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n
\nPrawid\u0142owy poziom cholesterolu ca\u0142kowitego u zdrowej osoby powinien wynosi\u0107 mniej ni\u017c 190 mg\/dl (5 mmol\/l), a frakcji LDL poni\u017cej 115 mg\/dl (3 mmol\/l).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Co ciekawe s\u0105 to warto\u015bci przyjmowane w Europie. Dla por\u00f3wnania w Stanach Zjednoczonych st\u0119\u017cenie LDL, powy\u017cej kt\u00f3rego diagnozuje si\u0119 chorob\u0119 wynosi 130 mg\/dl (3,4 mmol\/l). Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce s\u0105 to normy dla os\u00f3b zdrowych. Zgodnie z wytycznymi u pacjent\u00f3w z grupy podwy\u017cszonego ryzyka wyst\u0105pienia incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych lub ze stwierdzonymi chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi (m.in. choroba wie\u0144cowa lub cukrzyca) zalecane warto\u015bci cholesterolu ca\u0142kowitego i LDL s\u0105 ni\u017csze.<\/p>\n\n\n\n
\n- cholesterol ca\u0142kowity:<\/strong>\n
\n- u os\u00f3b zdrowych lub z ma\u0142ym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <190 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z umiarkowanym lub du\u017cym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo naczyniowych lub chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi – <175 mg\/dl.
<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n - cholesterol LDL:<\/strong>\n
\n- u os\u00f3b zdrowych lub z ma\u0142ym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <115 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z umiarkowanym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <100 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z du\u017cym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych i chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi – <70 mg\/dl,<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z bardzo wysokim ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych \u2013 <55 mg\/dl,<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b w grupie ekstremalnego ryzyka (minimum dwa incydenty sercowo-naczyniowe w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat) – <40 mg\/dl.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/normy-choresterolu-w-badaniach-570x1024.webp\" "\\"Normy")
<\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPostacie hipercholesterolemii<\/h2>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 hipercholesterolemi\u0119 pierwotn\u0105 i wt\u00f3rn\u0105. <\/strong>Pierwotny nadmiar cholesterolu w osoczu krwi wynika z defektu jednego lub wielu gen\u00f3w. Jednogenowa hipercholesterolemia nazywana bywa rodzinn\u0105, poniewa\u017c dziedziczy si\u0119 j\u0105 z pokolenia na pokolenie. W przypadku hipercholesterolemii wielogenowej nie zawsze dochodzi do ujawnienia choroby, a je\u017celi to nast\u0119puje, zazwyczaj przyczyn\u0105 jest nieprawid\u0142owa dieta.<\/p>\n\n\n\nHipercholesterolemia wt\u00f3rna bywa objawem innych chor\u00f3b przewlek\u0142ych takich jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 nerczycowy,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 metaboliczny,<\/li>\n\n\n\n
- schorzenia w\u0105troby przebiegaj\u0105ce z cholestaz\u0105, czyli zwi\u0119kszeniem st\u0119\u017cenia kwas\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n
- choroby autoimmunologiczne<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podwy\u017cszony poziom cholesterolu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c efektem przyjmowania lek\u00f3w m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- progestagen\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- preparat\u00f3w moczop\u0119dnych,<\/li>\n\n\n\n
- glikokortykosteroid\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- inhibitor\u00f3w proteaz wykorzystywanych w leczeniu HIV<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz tego ryzyko podwy\u017cszonego poziomu cholesterolu nios\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- prowadzenie niezdrowego trybu \u017cycia,<\/li>\n\n\n\n
- kaloryczna, bogata w t\u0142uszcze nasycone i produkty przetworzone dieta,<\/li>\n\n\n\n
- alkohol<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- brak aktywno\u015bci fizycznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Wysoki cholesterolu – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Czy podwy\u017cszony cholesterol daje jakie\u015b widoczne objawy? Sam w sobie raczej nie. Wy\u0142\u0105cznie rodzinna hipercholesterolemia mo\u017ce powodowa\u0107 wyst\u0119powanie:<\/p>\n\n\n\n
\n- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w p\u0142askich powiek,<\/li>\n\n\n\n
- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w \u015bci\u0119gna Achillesa<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w wynios\u0142ych sk\u00f3rnych lub guzowatych,<\/li>\n\n\n\n
- r\u0105bka starczego rog\u00f3wki,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l i stany zapalne \u015bci\u0119gien.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wyra\u017ane symptomy wywo\u0142uj\u0105 dopiero choroby b\u0119d\u0105ce powik\u0142aniem hipercholesterolemii. Z tego wzgl\u0119du tak istotne jest regularne badanie poziomu cholesterolu we krwi.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie skutki powoduje wysoki cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie skutki niesie za sob\u0105 nieleczona hipercholesterolemia? D\u0142ugotrwa\u0142e utrzymywanie si\u0119 podwy\u017cszonego st\u0119\u017cenia cholesterolu we krwi prowadzi\u0107 mo\u017ce do powa\u017cnych problem\u00f3w zdrowotnych. Przede wszystkim wysoki cholesterol jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w rozwoju mia\u017cd\u017cycy i zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Z podwy\u017cszonym cholesterolem wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce ryzyko wyst\u0119powania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, kt\u00f3rych to sk\u0142adnik mo\u017ce stanowi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u017cd\u017cyca<\/a> to choroba prowadz\u0105ca do zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a t\u0119tnic w wyniku tworzenia si\u0119 blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych g\u0142\u00f3wnie z cholesterolu.<\/strong> Wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z nieprawid\u0142owym przep\u0142ywem krwi wywo\u0142anym zw\u0119\u017ceniem \u015bwiat\u0142a naczy\u0144 krwiono\u015bnych a co za tym idzie niedokrwieniem i niedotlenieniem poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w. W powa\u017cnych przypadkach mo\u017ce ono doprowadzi\u0107 do takich powik\u0142a\u0144 jak choroba wie\u0144cowa a nawet do udaru m\u00f3zgu<\/a>.<\/p>\n\n\n\nNiebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c p\u0119kni\u0119cie samej blaszki mia\u017cd\u017cycowej. Je\u017celi b\u0119dzie du\u017ce, dojdzie do powstania skrzepu zamykaj\u0105cego t\u0119tnice i nag\u0142ego niedotlenienia wybranego obszaru \u2013 np. zawa\u0142u serca. Dlatego w\u0142a\u015bnie nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest cholesterol?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie sprawdzi\u0107 poziom cholesterolu?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 postacie hipercholesterolemii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 objawy wysokiego cholesterolu?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie skutki powoduje wysoki cholesterol?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak zapobiec nadmiernemu wzrostowi cholesterolu?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
Cholesterol to lipid zaliczany do grupy steroid\u00f3w niezb\u0119dny do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Cz\u0119\u015bciowo jego synteza ma miejsce w w\u0105trobie i jelitach, pozosta\u0142a ilo\u015b\u0107 jest dostarczana do organizmu wraz z po\u017cywieniem. W organizmie cz\u0142owieka cholesterol wyst\u0119puje w osoczu i tkankach zar\u00f3wno w postaci wolnej, jak i zestryfikowanej. Zar\u00f3wno cholesterol, jak i inne lipidy transportowane s\u0105 po organizmie w po\u0142\u0105czeniu z bia\u0142kami, jako tzw. lipoproteiny<\/a> i w tej postaci docieraj\u0105 do kom\u00f3rek docelowych. Wyr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje lipoprotein:<\/p>\n\n\n\n\n- LDL (low density lipoprotein) <\/strong>– transportuj\u0105ce cholesterol do kom\u00f3rek,<\/li>\n\n\n\n
- HDL (high density lipoprotein)<\/strong> – odpowiedzialne za transport cholesterolu do w\u0105troby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa cholesterol w naszym organizmie?<\/strong> Mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n\n- wchodzi w sk\u0142ad b\u0142on kom\u00f3rkowych,<\/li>\n\n\n\n
- bierze udzia\u0142 w produkcji niekt\u00f3rych hormon\u00f3w, w tym hormon\u00f3w p\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n
- jest elementem niezb\u0119dnym do syntezy witaminy D3<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- jest sk\u0142adnikiem \u017c\u00f3\u0142ci,<\/li>\n\n\n\n
- jest elementem budulcowym os\u0142onek mielinowych neuron\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jakie sprawdzi\u0107 poziom cholesterolu?<\/h2>\n\n\n\n
Sk\u0105d wiadomo, \u017ce ma si\u0119 zbyt wysoki cholesterol? Najcz\u0119\u015bciej pacjenci dowiaduj\u0105 si\u0119 o tym przypadkiem podczas wykonywania rutynowych, kontrolnych bada\u0144 krwi. Lekarz zleca pe\u0142ny lipidogram (tzw. profil lipidowy), w trakcie kt\u00f3rego sprawdza si\u0119 poziom:<\/p>\n\n\n\n
\n- cholesterolu ca\u0142kowitego<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- cholesterolu frakcji LDL<\/a> – czyli tak zwanego „z\u0142ego cholesterolu”, odk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 w \u015bciankach \u017cy\u0142 i t\u0119tnic,<\/li>\n\n\n\n
- cholesterolu frakcji HDL<\/a> – czyli „dobrego cholesterolu” odpowiadaj\u0105cego za transport cz\u0105steczek cholesterolu do w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n
- tr\u00f3jgliceryd\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na skutki, jakie niesie ze sob\u0105 wysoki cholesterol, lipidogram powinien by\u0107 wykonywany u ka\u017cdego z nas regularnie. W przypadku os\u00f3b zdrowych zaleca si\u0119 kontrol\u0119 poziomu cholesterolu we krwi co najmniej raz na 5 lat po uko\u0144czeniu 20. roku \u017cycia<\/strong>, a u os\u00f3b w wieku dojrza\u0142ym co dwa lata. Natomiast u pacjent\u00f3w z grup ryzyka (m.in. cukrzyca<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107, rodzinna hipercholesterolemia w wywiadzie) lub ze stwierdzonymi chorobami uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, co najmniej raz w roku.<\/p>\n\n\n\n\nPierwszy raz lipidogram powinno wykona\u0107 si\u0119 po 20. roku \u017cycia i powtarza\u0107 co 5 lat.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 normy cholesterolu?<\/h3>\n\n\n\n
Je\u017celi st\u0119\u017cenie cholesterolu ca\u0142kowitego \u2013 LDL i HDL sumarycznie \u2013 jest wi\u0119ksze ni\u017c 190 mg\/dl (5,0 mmol\/l) albo st\u0119\u017cenie LDL przekracza 115 mg\/dl (3,0 mmol\/l) m\u00f3wimy o hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n
\nPrawid\u0142owy poziom cholesterolu ca\u0142kowitego u zdrowej osoby powinien wynosi\u0107 mniej ni\u017c 190 mg\/dl (5 mmol\/l), a frakcji LDL poni\u017cej 115 mg\/dl (3 mmol\/l).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Co ciekawe s\u0105 to warto\u015bci przyjmowane w Europie. Dla por\u00f3wnania w Stanach Zjednoczonych st\u0119\u017cenie LDL, powy\u017cej kt\u00f3rego diagnozuje si\u0119 chorob\u0119 wynosi 130 mg\/dl (3,4 mmol\/l). Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce s\u0105 to normy dla os\u00f3b zdrowych. Zgodnie z wytycznymi u pacjent\u00f3w z grupy podwy\u017cszonego ryzyka wyst\u0105pienia incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych lub ze stwierdzonymi chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi (m.in. choroba wie\u0144cowa lub cukrzyca) zalecane warto\u015bci cholesterolu ca\u0142kowitego i LDL s\u0105 ni\u017csze.<\/p>\n\n\n\n
\n- cholesterol ca\u0142kowity:<\/strong>\n
\n- u os\u00f3b zdrowych lub z ma\u0142ym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <190 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z umiarkowanym lub du\u017cym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo naczyniowych lub chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi – <175 mg\/dl.
<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n - cholesterol LDL:<\/strong>\n
\n- u os\u00f3b zdrowych lub z ma\u0142ym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <115 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z umiarkowanym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych – <100 mg\/dl;<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z du\u017cym ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych i chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi – <70 mg\/dl,<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b z bardzo wysokim ryzykiem incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych \u2013 <55 mg\/dl,<\/li>\n\n\n\n
- u os\u00f3b w grupie ekstremalnego ryzyka (minimum dwa incydenty sercowo-naczyniowe w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat) – <40 mg\/dl.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPostacie hipercholesterolemii<\/h2>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 hipercholesterolemi\u0119 pierwotn\u0105 i wt\u00f3rn\u0105. <\/strong>Pierwotny nadmiar cholesterolu w osoczu krwi wynika z defektu jednego lub wielu gen\u00f3w. Jednogenowa hipercholesterolemia nazywana bywa rodzinn\u0105, poniewa\u017c dziedziczy si\u0119 j\u0105 z pokolenia na pokolenie. W przypadku hipercholesterolemii wielogenowej nie zawsze dochodzi do ujawnienia choroby, a je\u017celi to nast\u0119puje, zazwyczaj przyczyn\u0105 jest nieprawid\u0142owa dieta.<\/p>\n\n\n\nHipercholesterolemia wt\u00f3rna bywa objawem innych chor\u00f3b przewlek\u0142ych takich jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 nerczycowy,<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 metaboliczny,<\/li>\n\n\n\n
- schorzenia w\u0105troby przebiegaj\u0105ce z cholestaz\u0105, czyli zwi\u0119kszeniem st\u0119\u017cenia kwas\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n
- choroby autoimmunologiczne<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podwy\u017cszony poziom cholesterolu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c efektem przyjmowania lek\u00f3w m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- progestagen\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- preparat\u00f3w moczop\u0119dnych,<\/li>\n\n\n\n
- glikokortykosteroid\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- inhibitor\u00f3w proteaz wykorzystywanych w leczeniu HIV<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz tego ryzyko podwy\u017cszonego poziomu cholesterolu nios\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- prowadzenie niezdrowego trybu \u017cycia,<\/li>\n\n\n\n
- kaloryczna, bogata w t\u0142uszcze nasycone i produkty przetworzone dieta,<\/li>\n\n\n\n
- alkohol<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- brak aktywno\u015bci fizycznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Wysoki cholesterolu – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Czy podwy\u017cszony cholesterol daje jakie\u015b widoczne objawy? Sam w sobie raczej nie. Wy\u0142\u0105cznie rodzinna hipercholesterolemia mo\u017ce powodowa\u0107 wyst\u0119powanie:<\/p>\n\n\n\n
\n- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w p\u0142askich powiek,<\/li>\n\n\n\n
- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w \u015bci\u0119gna Achillesa<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- \u017c\u00f3\u0142tak\u00f3w wynios\u0142ych sk\u00f3rnych lub guzowatych,<\/li>\n\n\n\n
- r\u0105bka starczego rog\u00f3wki,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l i stany zapalne \u015bci\u0119gien.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wyra\u017ane symptomy wywo\u0142uj\u0105 dopiero choroby b\u0119d\u0105ce powik\u0142aniem hipercholesterolemii. Z tego wzgl\u0119du tak istotne jest regularne badanie poziomu cholesterolu we krwi.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie skutki powoduje wysoki cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie skutki niesie za sob\u0105 nieleczona hipercholesterolemia? D\u0142ugotrwa\u0142e utrzymywanie si\u0119 podwy\u017cszonego st\u0119\u017cenia cholesterolu we krwi prowadzi\u0107 mo\u017ce do powa\u017cnych problem\u00f3w zdrowotnych. Przede wszystkim wysoki cholesterol jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w rozwoju mia\u017cd\u017cycy i zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Z podwy\u017cszonym cholesterolem wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce ryzyko wyst\u0119powania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, kt\u00f3rych to sk\u0142adnik mo\u017ce stanowi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u017cd\u017cyca<\/a> to choroba prowadz\u0105ca do zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a t\u0119tnic w wyniku tworzenia si\u0119 blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych g\u0142\u00f3wnie z cholesterolu.<\/strong> Wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z nieprawid\u0142owym przep\u0142ywem krwi wywo\u0142anym zw\u0119\u017ceniem \u015bwiat\u0142a naczy\u0144 krwiono\u015bnych a co za tym idzie niedokrwieniem i niedotlenieniem poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w. W powa\u017cnych przypadkach mo\u017ce ono doprowadzi\u0107 do takich powik\u0142a\u0144 jak choroba wie\u0144cowa a nawet do udaru m\u00f3zgu<\/a>.<\/p>\n\n\n\nNiebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c p\u0119kni\u0119cie samej blaszki mia\u017cd\u017cycowej. Je\u017celi b\u0119dzie du\u017ce, dojdzie do powstania skrzepu zamykaj\u0105cego t\u0119tnice i nag\u0142ego niedotlenienia wybranego obszaru \u2013 np. zawa\u0142u serca. Dlatego w\u0142a\u015bnie nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n
Czym jest cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
Cholesterol to lipid zaliczany do grupy steroid\u00f3w niezb\u0119dny do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Cz\u0119\u015bciowo jego synteza ma miejsce w w\u0105trobie i jelitach, pozosta\u0142a ilo\u015b\u0107 jest dostarczana do organizmu wraz z po\u017cywieniem. W organizmie cz\u0142owieka cholesterol wyst\u0119puje w osoczu i tkankach zar\u00f3wno w postaci wolnej, jak i zestryfikowanej. Zar\u00f3wno cholesterol, jak i inne lipidy transportowane s\u0105 po organizmie w po\u0142\u0105czeniu z bia\u0142kami, jako tzw. lipoproteiny<\/a> i w tej postaci docieraj\u0105 do kom\u00f3rek docelowych. Wyr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje lipoprotein:<\/p>\n\n\n\n Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa cholesterol w naszym organizmie?<\/strong> Mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d wiadomo, \u017ce ma si\u0119 zbyt wysoki cholesterol? Najcz\u0119\u015bciej pacjenci dowiaduj\u0105 si\u0119 o tym przypadkiem podczas wykonywania rutynowych, kontrolnych bada\u0144 krwi. Lekarz zleca pe\u0142ny lipidogram (tzw. profil lipidowy), w trakcie kt\u00f3rego sprawdza si\u0119 poziom:<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na skutki, jakie niesie ze sob\u0105 wysoki cholesterol, lipidogram powinien by\u0107 wykonywany u ka\u017cdego z nas regularnie. W przypadku os\u00f3b zdrowych zaleca si\u0119 kontrol\u0119 poziomu cholesterolu we krwi co najmniej raz na 5 lat po uko\u0144czeniu 20. roku \u017cycia<\/strong>, a u os\u00f3b w wieku dojrza\u0142ym co dwa lata. Natomiast u pacjent\u00f3w z grup ryzyka (m.in. cukrzyca<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107, rodzinna hipercholesterolemia w wywiadzie) lub ze stwierdzonymi chorobami uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, co najmniej raz w roku.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy raz lipidogram powinno wykona\u0107 si\u0119 po 20. roku \u017cycia i powtarza\u0107 co 5 lat.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Je\u017celi st\u0119\u017cenie cholesterolu ca\u0142kowitego \u2013 LDL i HDL sumarycznie \u2013 jest wi\u0119ksze ni\u017c 190 mg\/dl (5,0 mmol\/l) albo st\u0119\u017cenie LDL przekracza 115 mg\/dl (3,0 mmol\/l) m\u00f3wimy o hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n Prawid\u0142owy poziom cholesterolu ca\u0142kowitego u zdrowej osoby powinien wynosi\u0107 mniej ni\u017c 190 mg\/dl (5 mmol\/l), a frakcji LDL poni\u017cej 115 mg\/dl (3 mmol\/l).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Co ciekawe s\u0105 to warto\u015bci przyjmowane w Europie. Dla por\u00f3wnania w Stanach Zjednoczonych st\u0119\u017cenie LDL, powy\u017cej kt\u00f3rego diagnozuje si\u0119 chorob\u0119 wynosi 130 mg\/dl (3,4 mmol\/l). Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce s\u0105 to normy dla os\u00f3b zdrowych. Zgodnie z wytycznymi u pacjent\u00f3w z grupy podwy\u017cszonego ryzyka wyst\u0105pienia incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych lub ze stwierdzonymi chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi (m.in. choroba wie\u0144cowa lub cukrzyca) zalecane warto\u015bci cholesterolu ca\u0142kowitego i LDL s\u0105 ni\u017csze.<\/p>\n\n\n\n Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 hipercholesterolemi\u0119 pierwotn\u0105 i wt\u00f3rn\u0105. <\/strong>Pierwotny nadmiar cholesterolu w osoczu krwi wynika z defektu jednego lub wielu gen\u00f3w. Jednogenowa hipercholesterolemia nazywana bywa rodzinn\u0105, poniewa\u017c dziedziczy si\u0119 j\u0105 z pokolenia na pokolenie. W przypadku hipercholesterolemii wielogenowej nie zawsze dochodzi do ujawnienia choroby, a je\u017celi to nast\u0119puje, zazwyczaj przyczyn\u0105 jest nieprawid\u0142owa dieta.<\/p>\n\n\n\n Hipercholesterolemia wt\u00f3rna bywa objawem innych chor\u00f3b przewlek\u0142ych takich jak:<\/p>\n\n\n\n Podwy\u017cszony poziom cholesterolu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c efektem przyjmowania lek\u00f3w m.in.:<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz tego ryzyko podwy\u017cszonego poziomu cholesterolu nios\u0105:<\/p>\n\n\n\n Czy podwy\u017cszony cholesterol daje jakie\u015b widoczne objawy? Sam w sobie raczej nie. Wy\u0142\u0105cznie rodzinna hipercholesterolemia mo\u017ce powodowa\u0107 wyst\u0119powanie:<\/p>\n\n\n\n W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wyra\u017ane symptomy wywo\u0142uj\u0105 dopiero choroby b\u0119d\u0105ce powik\u0142aniem hipercholesterolemii. Z tego wzgl\u0119du tak istotne jest regularne badanie poziomu cholesterolu we krwi.<\/p>\n\n\n\n Jakie skutki niesie za sob\u0105 nieleczona hipercholesterolemia? D\u0142ugotrwa\u0142e utrzymywanie si\u0119 podwy\u017cszonego st\u0119\u017cenia cholesterolu we krwi prowadzi\u0107 mo\u017ce do powa\u017cnych problem\u00f3w zdrowotnych. Przede wszystkim wysoki cholesterol jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w rozwoju mia\u017cd\u017cycy i zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Z podwy\u017cszonym cholesterolem wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce ryzyko wyst\u0119powania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, kt\u00f3rych to sk\u0142adnik mo\u017ce stanowi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mia\u017cd\u017cyca<\/a> to choroba prowadz\u0105ca do zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a t\u0119tnic w wyniku tworzenia si\u0119 blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych g\u0142\u00f3wnie z cholesterolu.<\/strong> Wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z nieprawid\u0142owym przep\u0142ywem krwi wywo\u0142anym zw\u0119\u017ceniem \u015bwiat\u0142a naczy\u0144 krwiono\u015bnych a co za tym idzie niedokrwieniem i niedotlenieniem poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w. W powa\u017cnych przypadkach mo\u017ce ono doprowadzi\u0107 do takich powik\u0142a\u0144 jak choroba wie\u0144cowa a nawet do udaru m\u00f3zgu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Niebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c p\u0119kni\u0119cie samej blaszki mia\u017cd\u017cycowej. Je\u017celi b\u0119dzie du\u017ce, dojdzie do powstania skrzepu zamykaj\u0105cego t\u0119tnice i nag\u0142ego niedotlenienia wybranego obszaru \u2013 np. zawa\u0142u serca. Dlatego w\u0142a\u015bnie nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 hipercholesterolemii.<\/p>\n\n\n\n\n
\n
Jakie sprawdzi\u0107 poziom cholesterolu?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Jakie s\u0105 normy cholesterolu?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\nPostacie hipercholesterolemii<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
Wysoki cholesterolu – objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
Jakie skutki powoduje wysoki cholesterol?<\/h2>\n\n\n\n
![\"szczepienia](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/krztusiec-blonica-tezec-szczepienie.webp\")