Dziedziczenie raka, czy sk\u0142onno\u015bci do zachorowania?<\/h2>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozpoznawanych nowotwor\u00f3w to tak zwane nowotwory sporadyczne<\/strong> \u2013 u pacjenta, u kt\u00f3rego wykryto chorob\u0119, nikt w rodzinie wcze\u015bniej nie cierpia\u0142 na ten sam typ raka. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak przypadki, kiedy kilku krewnych choruje na taki sam nowotw\u00f3r, np. mama i c\u00f3rka na raka piersi czy babcia i wuj na raka jelita grubego<\/a>. W\u00f3wczas m\u00f3wimy o nowotworach wyst\u0119puj\u0105cych w rodzinie<\/strong>, a nie, jak cz\u0119sto si\u0119 s\u0142yszy, o nowotworach dziedzicznych. Nie da si\u0119 bowiem dziedziczy\u0107 samego nowotworu, ale da si\u0119 odziedziczy\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachorowania na niego<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d przyczyn wyst\u0119powania nowotwor\u00f3w uwarunkowanych genetycznie<\/strong> wymienia si\u0119 m.in.: dziedziczenie mutacji zwi\u0105zanych z genami supresorowymi oraz onkogenami kontroluj\u0105cymi procesy wzrostu i podzia\u0142u kom\u00f3rek \u2013 je\u017celi dojdzie do mutacji gen\u00f3w supresorowych lub onkogen\u00f3w kom\u00f3rki mog\u0105 si\u0119 dzieli\u0107 i namna\u017ca\u0107 w niekontrolowany spos\u00f3b; dziedziczenie mutacji gen\u00f3w<\/strong> odpowiadaj\u0105cych za napraw\u0119 uszkodzonego DNA, a tak\u017ce przekazywanie zwi\u0119kszonej predyspozycji do rozwoju nowotwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wyst\u0105pienie mutacji nie przes\u0105dza o zachorowaniu<\/strong> na nowotw\u00f3r. Bardzo du\u017ce znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki \u015brodowiskowe, dlatego w jednej rodzinie mutacj\u0119 mo\u017ce mie\u0107 kilka os\u00f3b, a zachorowa\u0107 tylko jedna lub dwie z nich.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Kiedy podejrzewa si\u0119, \u017ce nowotw\u00f3r jest uwarunkowany genetycznie<\/a><\/strong>? Gdy zachorowanie nast\u0105pi\u0142o w m\u0142odym wieku \u2013 cz\u0119sto przed 35. rokiem \u017cycia, taki sam typ nowotworu<\/strong> wyst\u0119powa\u0142 u blisko spokrewnionych os\u00f3b<\/strong>, nowotw\u00f3r pojawi\u0142 si\u0119 jednocze\u015bnie w obu narz\u0105dach parzystych np. obu piersiach lub obu nerkach, stwierdzono zachorowania synchroniczne<\/strong>, czyli np. w tym samym czasie zdiagnozowano dwa ogniska nowotworu<\/strong> w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach jelita lub metachroniczne, czyli np. u jednej osoby wykryto raka jelita grubego i raka jajnika<\/a> albo dosz\u0142o do diagnozy szczeg\u00f3lnych cech zachorowania \u2013 np. rak piersi u m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi przynajmniej trzy przypadki<\/strong> z\u0142o\u015bliwych nowotwor\u00f3w piersi i\/lub jajnika wyst\u0105pi\u0142y w jednej rodzinie<\/strong>, mo\u017cna definitywnie stwierdzi\u0107, \u017ce ma si\u0119 do czynienia z dziedzicznie uwarunkowanym nowotworem<\/strong>. Je\u015bli za\u015b stwierdzono dwa przypadki, m\u00f3wi si\u0119 o bardzo du\u017cej szansie dziedziczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna odziedziczy\u0107 m.in. sk\u0142onno\u015b\u0107 do nowotworu piersi, jajnik\u00f3w, szyjki macicy, prostaty, raka jelita grubego, raka nerek i tarczycy. M\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dziedziczy\u0107 mo\u017cna nowotw\u00f3r p\u0142uc, glejaka, raka trzustki<\/a>, p\u0119cherza moczowego oraz czerniaka<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Co zrobi\u0107, \u017ceby sprawdzi\u0107 czy ma si\u0119 mutacje gen\u00f3w<\/strong> predysponuj\u0105ce do zachorowania? Najlepiej wykona\u0107 badania genetyczne, kt\u00f3re pozwol\u0105 okre\u015bli\u0107 wyst\u0119powanie ewentualnych mutacji. Zazwyczaj kupuje si\u0119 ca\u0142y pakiet bada\u0144<\/strong> weryfikuj\u0105cych modyfikacje w konkretnych genach przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce niekt\u00f3re nowotwory dziedziczne s\u0105 sprz\u0119\u017cone z p\u0142ci\u0105, inne pakiety przygotowuje si\u0119 dla kobiet<\/strong>, a inne dla m\u0119\u017cczyzn<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze raz trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce osoby z mutacjami<\/strong> wcale nie musz\u0105<\/strong> rzeczywi\u015bcie zachorowa\u0107<\/strong> na nowotw\u00f3r. Powinny jednak zosta\u0107 obj\u0119te programem bada\u0144 nakierowanych na wczesne wykrycie potencjalnych zmian<\/strong>. Np. w przypadku kobiet z mutacjami gen\u00f3w BRCA1 i BRCA2 zaleca si\u0119 regularne samobadania, wizyty lekarskie, badania krwi oraz badania obrazowe takie jak USG i mammografia.<\/p>\n\n\n\n Profilaktyka onkologiczna – dla kobiet<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Profilaktyka onkologiczna – dla m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n Przyczyny wyst\u0119powania nowotwor\u00f3w uwarunkowanych genetycznie<\/h2>\n\n\n\n
Mutacja gen\u00f3w, a zachorowanie<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/badanie-nowotwor.webp\")
\n Dziedzicznie uwarunkowane nowotwory<\/h2>\n\n\n\n\n
Sk\u0142onno\u015bci do kt\u00f3rych nowotwor\u00f3w s\u0105 dziedziczne? <\/h3>\n\n\n\n
Badania oceniaj\u0105ce ryzyko zachorowania<\/h2>\n\n\n\n
![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/onko-mezczyzni.webp\")