Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Insulina to hormon peptydowy wytwarzany przez kom\u00f3rki beta wysp trzustkowych. Odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w metabolizmie w\u0119glowodan\u00f3w, a tak\u017ce bia\u0142ek i t\u0142uszcz\u00f3w. Najwa\u017cniejszym sygna\u0142em do produkcji insuliny jest zwi\u0119kszenie st\u0119\u017cenia cukru we krwi po posi\u0142ku<\/strong>. Insulina wraz z krwi\u0105 dociera do r\u00f3\u017cnych kom\u00f3rek organizmu i \u0142\u0105czy si\u0119 z ich powierzchni\u0105 za pomoc\u0105 specjalnych receptor\u00f3w insulinowych. Umo\u017cliwia to wnikni\u0119cie glukozy do wn\u0119trza kom\u00f3rek, co przek\u0142ada si\u0119 na obni\u017cenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi. Opr\u00f3cz tego insulina stymuluje magazynowanie glukozy w w\u0105trobie w postaci glikogenu, a w przypadku wyst\u0105pienia hiperglikemii hamuje uwalnianie glukozy z w\u0105troby do krwioobiegu.<\/p>\n\n\n\n Insulinooporno\u015b\u0107 (IO lub IR od ang. insulin resistance<\/em>) to zaburzenie homeostazy glukozy, w wyniku kt\u00f3rego dochodzi do braku wra\u017cliwo\u015bci kom\u00f3rek obwodowych na dzia\u0142anie insuliny nawet wtedy, gdy jej st\u0119\u017cenie jest prawid\u0142owe lub podwy\u017cszone. M\u00f3wi\u0105c prosto, organizm osoby chorej na insulinooporno\u015b\u0107<\/strong> produkuje insulin\u0119 w trzustce, ale tkanki, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za jej metabolizm \u2013 mi\u0119\u015bnie szkieletowe i w\u0105troba<\/a> \u2013 nie reaguj\u0105 na jej obecno\u015b\u0107, to znaczy nie przyswajaj\u0105 glukozy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Insulinooporno\u015b\u0107<\/strong> – zaburzenie homeostazy glukozy, w wyniku kt\u00f3rego dochodzi do braku wra\u017cliwo\u015bci kom\u00f3rek obwodowych na dzia\u0142anie insuliny i zaburzenia przyswajania przez nie glukozy.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n W efekcie poziom glukozy<\/strong> nawet po d\u0142u\u017cszym czasie od posi\u0142ku jest podwy\u017cszony<\/strong>. To z kolei powoduje odpowied\u017a trzustki, czyli zwi\u0119kszenie produkcji insuliny w celu wt\u0142oczenia glukozy do kom\u00f3rek i obni\u017cenia jej poziomu we krwi.<\/p>\n\n\n\n Wyr\u00f3\u017cniamy dwa typy insulinooporno\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Taki stan nie pozostaje bez wp\u0142ywu na organizm. Najcz\u0119stsze objawy insulinooporno\u015bci to:<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d bierze si\u0119 insulinooporno\u015b\u0107<\/strong>? M\u00f3wi si\u0119, \u017ce przyczyny tej choroby s\u0105 liczne, a do rozwoju insulinooporno\u015bci mo\u017ce doj\u015b\u0107 u ka\u017cdego z nas, bez wzgl\u0119du na wiek czy p\u0142e\u0107. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w z insulinooporno\u015bci\u0105 diagnozuje si\u0119 zaburzenia o pod\u0142o\u017cu genetycznym skutkuj\u0105ce nieprawid\u0142ow\u0105 budow\u0105 cz\u0105stek insuliny. W efekcie osoba z tym problemem reaguje na podawan\u0105 insulin\u0119, ale nie na swoj\u0105 w\u0142asn\u0105. Podobnie dzieje si\u0119 u chorych na cukrzyc\u0119 typu 1<\/a>, kt\u00f3rych organizmy wytwarzaj\u0105 przeciwcia\u0142a wi\u0105\u017c\u0105ce insulin\u0119. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jednak to nieprawid\u0142owy styl \u017cycia prowadzi do jej wykszta\u0142cenia si\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Insulinooporno\u015b\u0107 to schorzenie o wieloczynnikowym pod\u0142o\u017cu, w kt\u00f3rego wyst\u0105pieniu kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa jednak nieprawid\u0142owy styl \u017cycia.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka rozwoju insulinooporno\u015bci wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Do czego w efekcie mo\u017ce prowadzi\u0107 nieleczona insulinooporno\u015b\u0107? Przede wszystkim do stanu przedcukrzycowego i rozwoju cukrzycy typu 2 <\/strong>ze wzgl\u0119du na podwy\u017cszony poziom glukozy we krwi i ci\u0105g\u0142\u0105 nadmiern\u0105 produkcj\u0119 insuliny. Opr\u00f3cz tego z insulinooporno\u015bci\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 inne choroby<\/strong> takie jak:<\/p>\n\n\n\n Kiedy wyst\u0119puj\u0105 u nas wy\u017cej wymienione objawy lub jeste\u015bmy w grupie ryzyka rozwoju insulinooporno\u015bci, warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c os\u00f3b, u kt\u00f3rych stwierdzono nieprawid\u0142ow\u0105 tolerancj\u0119 glukozy lub istnieje ryzyko zachorowania na cukrzyc\u0119 typu 2. Lekarz rodzinny na podstawie zg\u0142aszanych objaw\u00f3w mo\u017ce nas skierowa\u0107 do diabetologa<\/a> lub endokrynologa<\/a>, kt\u00f3rzy zlec\u0105 specjalistyczne badania i ewentualn\u0105 diagnostyk\u0119 cukrzycy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Metod\u0105 referencyjn\u0105 w ocenie insulinooporno\u015bci jest metoda klamry metabolicznej, kt\u00f3ra ocenia zale\u017cne od insuliny zu\u017cycie glukozy w tkankach. Jest to jednak badanie czasoch\u0142onne i skomplikowane, dlatego nie jest wykonywane rutynowo. W praktyce klinicznej najcz\u0119\u015bciej wi\u0119c stosuje si\u0119 wska\u017aniki wyliczane w oparciu o oznaczenie st\u0119\u017cenia insuliny i glukozy we krwi na czczo<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jednym z tego typu wska\u017anik\u00f3w jest HOMA, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 u os\u00f3b z prawid\u0142ow\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 kom\u00f3rek na insulin\u0119 wynosi 1,0. By m\u00f3c stwierdzi\u0107 insulinooporno\u015b\u0107 powinien on wynosi\u0107 minimum 2.5. Wsp\u00f3\u0142czynnik HOMA-IR oparty jest jednak na pomiarach st\u0119\u017cenia insuliny endogennej, dlatego nie mo\u017ce mie\u0107 zastosowania w ocenie wra\u017cliwo\u015bci kom\u00f3rek na insulin\u0119 u pacjent\u00f3w z hiperglikemi\u0105, cukrzyc\u0105 lub upo\u015bledzonym wydzielaniem przez kom\u00f3rki beta wysp trzustkowych.<\/p>\n\n\n\n HOMA-IR = (Insulinemia na czczo [mU\/l] \u00d7 Glikemia na czczo [mmol\/l])\/22,5<\/strong><\/p>\n\n\n\n HOMA-IR = (Insulina na czczo [\u00b5j.\/ml] \u00d7 Glukoza na czczo [mg\/dl])\/405<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Czy oznaczenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi mo\u017ce by\u0107 pomocne w diagnozowaniu insulinooporno\u015bci? Zar\u00f3wno samo st\u0119\u017cenie glukozy na czczo jak i doustny test tolerancji glukozy nie dadz\u0105 odpowiedzi na pytanie, czy mamy u pacjenta do czynienia z insulinooporno\u015bci\u0105. S\u0105 one podstaw\u0105 rozpoznania je\u015bli chodzi o zaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej w przebiegu zespo\u0142u metabolicznego czy cukrzycy typu 2. Pomocny mo\u017ce by\u0107 natomiast doustny test obci\u0105\u017cenia glukoz\u0105 uzupe\u0142niony o st\u0119\u017cenie insuliny na czczo i w 2h testu.<\/strong> P\u00f3ki co nie ustalono jednak warto\u015bci referencyjnych dla st\u0119\u017cenia insuliny oznaczanej w trakcie OGTT, dlatego jednoznaczna interpretacja uzyskanych wynik\u00f3w wci\u0105\u017c jest bardzo trudna.<\/p>\n\n\n Leczenie insulinooporno\u015bci polega g\u0142\u00f3wnie na wdro\u017ceniu i utrzymaniu zdrowej, zbilansowanej diety opartej na daniach o niskim indeksie glikemicznym, kt\u00f3re nie powoduj\u0105 znacznego, szybkiego wzrostu st\u0119\u017cenia glukozy we krwi. Bardzo istotnym elementem leczenia jest regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong> \u2013 minimum 30 minut dziennie. Cz\u0119sto tu\u017c po diagnozie zaleca si\u0119 tak\u017ce obni\u017cenie masy cia\u0142a. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie pacjent\u00f3w z oty\u0142o\u015bci\u0105. Farmakologi\u0119 w przypadku insulinooporno\u015bci stosuje si\u0119 rzadko. Ta, kt\u00f3ra jest wprowadzana, uwzgl\u0119dnia podawanie metforminy<\/strong>, czyli substancji zwi\u0119kszaj\u0105cej wra\u017cliwo\u015b\u0107 tkanek na insulin\u0119. Jest ona stosunkowo bezpieczna, nie powoduje bowiem gwa\u0142townych spadk\u00f3w poziomu glukozy we krwi (hipoglikemii) i dla wielu pacjent\u00f3w stanowi wymierne wsparcie w leczeniu zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce o sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz<\/strong> \u2013 endokrynolog, diabetolog, internista czy ginekolog<\/a>, dzia\u0142aj\u0105cy zazwyczaj we wsp\u00f3\u0142pracy z dietetykiem.<\/p>\n\n\n\n Dieta przy insulinooporno\u015bci ma na celu nie tylko zmniejszy\u0107 nadmiar tkanki t\u0142uszczowej i doprowadzi\u0107 do redukcji masy cia\u0142a, ale przede wszystkim regulowa\u0107 st\u0119\u017cenie cukru we krwi, zapobiegaj\u0105c jego gwa\u0142townym skokom. W efekcie mo\u017cemy z czasem obserwowa\u0107 zwi\u0119kszon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 kom\u00f3rek na dzia\u0142anie insuliny. <\/p>\n\n\n\n Chc\u0105c leczy\u0107 insulinooporno\u015b\u0107 diet\u0105 nasze menu powinno obfitowa\u0107 w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
Jak dzia\u0142a insulina?<\/h2>\n\n\n\n
Czym jest insulinooporno\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
Insulinooporno\u015b\u0107 – objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
Przyczyny i czynniki ryzyka insulinooporno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Do czego mo\u017ce prowadzi\u0107 insulinooporno\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Jak wygl\u0105da diagnostyka insulinooporno\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n
Wska\u017anik HOMA-IR<\/h3>\n\n\n\n
\n
![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nLeczenie insulinooporno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
\n
Dieta przy insulinoporno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Produkty wskazane przy insulinoporno\u015bci<\/th> Produkty niewskazane przy insulinoporno\u015bci<\/th><\/tr><\/thead> chude bia\u0142ko<\/a>, w tym to pochodz\u0105ce z ryb i nasion str\u0105czkowych<\/td> \u017cywno\u015b\u0107 wysokoprzetworzona<\/td><\/tr> b\u0142onnik pokarmowy<\/a>, kt\u00f3ry znajdziemy w \u015bwie\u017cych owocach i warzywach, a tak\u017ce pe\u0142noziarnistych zbo\u017cach (kasze, ry\u017c br\u0105zowy, chleb razowy, p\u0142atki owsiane itp)<\/td> w\u0119glowodany proste<\/a>, w tym jasne pieczywo, cukier, bia\u0142y ry\u017c<\/td><\/tr> produkty nieprzetworzone<\/td> s\u0142odkie i s\u0142one przek\u0105ski<\/td><\/tr> wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe<\/td> czerwone mi\u0119so<\/td><\/tr> przeciwzapalne przyprawy i zio\u0142a<\/td> nasycone kwasy t\u0142uszczowe<\/td><\/tr> <\/td> alkohol<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n <\/div>\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/widget-insulinoopornosc-700x533.webp\")