Spis tre\u015bci:<\/h3>\n\n\n\n\n- Nikotynizm \u2013 definicja<\/a><\/li>\n\n\n\n
- E-papierosy i wapowanie \u2013 czy to kolejne zagro\u017cenie dla zdrowia?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Nikotynizm \u2013 objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Skutki palenia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Nikotynizm \u2013 leczenie<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak rzuci\u0107 palenie papieros\u00f3w?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Nikotynizm \u2013 definicja<\/h2>\n\n\n\n
Nikotynizm to uzale\u017cnienie od nikotyny. Choroba zosta\u0142a opisana w Mi\u0119dzynarodowej Klasyfikacji Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych ICD-10, w kategorii F-17: Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane paleniem tytoniu. Mamy z ni\u0105 do czynienia, gdy dana osoba nie mo\u017ce przesta\u0107 u\u017cywa\u0107 nikotyny, pomimo \u015bwiadomo\u015bci negatywnych konsekwencji zdrowotnych tego na\u0142ogu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJaka jest skala problemu? Najnowsze statystyki<\/h3>\n\n\n\n
Nikotyna, substancja psychoaktywna odpowiedzialna za dzia\u0142anie tytoniu i jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci uzale\u017cniaj\u0105ce, jest \u0142atwo dost\u0119pna na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO) alarmuje jednak, \u017ce tyto\u0144 przyczynia si\u0119 nawet do 8 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/strong><\/p>\n\n\n\nMimo rosn\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci na temat szkodliwo\u015bci wszystkich form tytoniu, palenie papieros\u00f3w stanowi nadal jedno z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego w Polsce i na \u015bwiecie. <\/strong>W naszym kraju papierosy pali co trzecia doros\u0142a osoba. To jednak niejedyne zatrwa\u017caj\u0105ce statystyki \u2013 palenie papieros\u00f3w przyczynia si\u0119 bowiem do nawet 83 000 przedwczesnych zgon\u00f3w w Polsce (rocznie), stanowi tak\u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 przyczyn\u0119 przedwczesnej \u015bmierci w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn oraz drug\u0105 co do cz\u0119sto\u015bci przyczyn\u0119 \u015bmierci kobiet.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nE-papierosy i wapowanie \u2013 czy to kolejne zagro\u017cenie dla zdrowia?<\/h2>\n\n\n\n
E-papierosy (elektroniczne inhalatory nikotyny) od kilku lat podbijaj\u0105 rynek u\u017cywek w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, aspiruj\u0105c do roli \u201ezdrowszej alternatywy\u201d dla klasycznych papieros\u00f3w. Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da znacznie mniej r\u00f3\u017cowo, ni\u017c sugeruje to obraz promowany przez producent\u00f3w i (co gorsza) niekt\u00f3rych influencer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\nW Polsce 23% nastolatk\u00f3w regularnie u\u017cywa e-papieros\u00f3w, a zjawisko nasila si\u0119 w grupie 15-18 latk\u00f3w. M\u0142odzie\u017c, zwabiona kolorowymi opakowaniami, smakowymi aromatami i mitem \u201enieszkodliwo\u015bci\u201d, wchodzi w na\u0142\u00f3g szybciej ni\u017c doro\u015bli. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nWHO alarmuje \u2013 Polska nale\u017cy do kraj\u00f3w o najwi\u0119kszym odsetku nieletnich u\u017cytkownik\u00f3w e-papieros\u00f3w<\/strong> w Europie. Wczesne si\u0119ganie po te produkty skutkuje szybkim rozwojem uzale\u017cnienia oraz zwi\u0119ksza ryzyko palenia klasycznych papieros\u00f3w i wybierania innych substancji psychoaktywnych w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 e-papierosy od klasycznych papieros\u00f3w?<\/h3>\n\n\n\n
W e-papierosach nie zachodzi proces spalania tytoniu. Urz\u0105dzenie podgrzewa p\u0142yn (liquid). Pod wp\u0142ywem wysokiej temperatury powstaje aerozol, kt\u00f3ry u\u017cytkownik wdycha do p\u0142uc. <\/p>\n\n\n\n
W teorii rezygnacja z dymu tytoniowego mia\u0142a zminimalizowa\u0107 ryzyko zdrowotne zwi\u0105zane z paleniem. Niestety \u2013 aerozol z e-papieros\u00f3w rzeczywi\u015bcie nie zawiera substancji smolistych typowych dla dymu tytoniowego, dostarcza jednak szereg innych toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/strong> <\/p>\n\n\n\nWarto przy tym wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce za negatywny wp\u0142yw na zdrowie odpowiada nie tylko obecno\u015b\u0107 substancji smolistych czy produkt\u00f3w spalania. Zar\u00f3wno tradycyjne papierosy, jak i e-papierosy dostarczaj\u0105 nikotyn\u0119<\/strong> \u2013 zwi\u0105zek o silnym potencjale uzale\u017cniaj\u0105cym, kt\u00f3ry oddzia\u0142uje na uk\u0142ad nerwowy, uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia oraz metabolizm.<\/p>\n\n\n\nMimo \u017ce brakuje wieloletnich obserwacji, sygna\u0142y ostrzegawcze s\u0105 a\u017c nadto wyra\u017ane.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZawarto\u015b\u0107 nikotyny w papierosach tradycyjnych i e-papierosach <\/h3>\n\n\n\n
Jedna sztuka tradycyjnego papierosa zazwyczaj zawiera 8-14 mg nikotyny w tytoniu. Do krwiobiegu palacza trafia \u015brednio 1-2 mg nikotyny na jednego wypalonego papierosa (pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ulega zniszczeniu podczas spalania lub zostaje w niedopa\u0142ku). Dla paczki (20 szt.) daje to 20-40 mg nikotyny wch\u0142oni\u0119tej w ci\u0105gu dnia przy za\u0142o\u017ceniu wypalania ca\u0142ego opakowania.<\/p>\n\n\n\n
Standardowe st\u0119\u017cenia dost\u0119pnych p\u0142yn\u00f3w nikotynowych<\/strong> wynosz\u0105: 0 mg\/ml, 3 mg\/ml, 6 mg\/ml, 12 mg\/ml, 18 mg\/ml (spotyka si\u0119 te\u017c 20 mg\/ml, zw\u0142aszcza w jednorazowych e-papierosach). <\/p>\n\n\n\nZgodnie z prawem UE (dyrektywa TPD, obowi\u0105zuje w Polsce) maksymalne st\u0119\u017cenie nikotyny w liquidzie przeznaczonym do sprzeda\u017cy detalicznej wynosi 20 mg\/ml. Jedna butelka mo\u017ce zawiera\u0107 do 200 mg nikotyny.<\/strong><\/p>\n\n\n\nNiestety, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego przygotowania liquid\u00f3w do e-papieros\u00f3w i jest to do\u015b\u0107 powszechna praktyka w\u015br\u00f3d do\u015bwiadczonych u\u017cytkownik\u00f3w e-papieros\u00f3w. Z formalnego punktu widzenia nie s\u0105 to olejki, lecz roztwory nikotynowe.<\/strong> To kolejny niezbadany obszar, kt\u00f3ry daje przestrze\u0144 do praktykowania jeszcze bardziej szkodliwych nawyk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nE-papierosy z nikotyn\u0105 i bez nikotyny \u2013 czy s\u0105 bezpieczne?<\/h3>\n\n\n\n
Produkty oznaczone jako \u201ezero nikotyny\u201d r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 oboj\u0119tne dla zdrowia. Aerozol nadal zawiera substancje dra\u017cni\u0105ce i toksyczne. <\/p>\n\n\n\n
W czasie wapowania <\/strong>(palenia e-papieros\u00f3w) do organizmu dostaj\u0105 si\u0119 m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- nikotyna<\/strong> (w wariancie nikotynowego liquidu) \u2013 w st\u0119\u017ceniach por\u00f3wnywalnych do papieros\u00f3w klasycznych lub nawet wy\u017cszych;<\/li>\n\n\n\n
- diacetyl<\/strong> \u2013 zwi\u0105zek aromatyzuj\u0105cy, uznawany za winowajc\u0119 tzw. popcornowych p\u0142uc;<\/li>\n\n\n\n
- glikol propylenowy i gliceryna<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 podra\u017cnia\u0107 uk\u0142ad oddechowy;<\/li>\n\n\n\n
- formaldehyd, aceton, acroleina<\/strong> \u2013 zwi\u0105zki o udowodnionym potencjale dra\u017cni\u0105cym i kancerogennym (rakotw\u00f3rczym);<\/li>\n\n\n\n
- substancje smakowe\/aromatyzuj\u0105ce<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 toksyczny wp\u0142yw na p\u0142uca i uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wapowanie nie jest bezpieczne i wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zagro\u017ceniami dla uk\u0142adu oddechowego, sercowo-naczyniowego, odporno\u015bciowego i nerwowego.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz wymienionych wy\u017cej substancji, w aerozolu e-papieros\u00f3w mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 metale ci\u0119\u017ckie<\/strong> (np. o\u0142\u00f3w, nikiel, chrom) pochodz\u0105ce z grza\u0142ek lub element\u00f3w urz\u0105dzenia \u2013 cho\u0107 ich ilo\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 zale\u017c\u0105 od konstrukcji sprz\u0119tu i jako\u015bci liquidu. <\/p>\n\n\n\nDla wielu os\u00f3b mo\u017ce by\u0107 to do\u015b\u0107 nieoczywiste zagadnienie, jednak m\u0142odzie\u017c si\u0119gaj\u0105ca po e-papierosy cz\u0119sto na pierwszym miejscu nie stawia jako\u015bci produktu, a jego cen\u0119. Ta\u0144sze produkty maj\u0105 ni\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z ni\u017cszym bezpiecze\u0144stwem \u2013 nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o produktach sprowadzanych z zagranicznych stron, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie spe\u0142niaj\u0105 norm i wymog\u00f3w europejskiego rynku. <\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re liquidy zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c psychoaktywne dodatki. Nierzadko u\u017cytkownik nie ma \u015bwiadomo\u015bci, co rzeczywi\u015bcie znajduje si\u0119 w kupowanym produkcie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzym s\u0105 \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d?<\/h3>\n\n\n\n
Okre\u015blenie \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d funkcjonuje jako potoczna nazwa powa\u017cnej choroby \u2013 zarostowego zapalenia oskrzelik\u00f3w<\/strong> (z \u0142ac. bronchiolitis obliterans<\/em>). Patofizjologia choroby polega na trwa\u0142ym uszkodzeniu najmniejszych dr\u00f3g oddechowych, kt\u00f3re trac\u0105 swoj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i dro\u017cno\u015b\u0107 na skutek bliznowacenia oraz stanu zapalnego. Prowadzi do zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a oskrzelik\u00f3w i ograniczenia przep\u0142ywu powietrza.<\/p>\n\n\n\nObjawy pojawiaj\u0105 si\u0119 pod postaci\u0105 przewlek\u0142ego, suchego kaszlu, narastaj\u0105cej duszno\u015bci,<\/strong> a czasem tak\u017ce \u015bwist\u00f3w wydechowych.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n\nNazwa \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d wywodzi si\u0119 z historii masowych zachorowa\u0144 w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w fabryk popcornu sma\u017conego na ma\u015ble w Stanach Zjednoczonych. Przez lata nara\u017cenie na wdychanie diacetylu<\/strong> \u2013 syntetycznego zwi\u0105zku o zapachu mas\u0142a, wykorzystywanego do aromatyzowania popcornu \u2013 prowadzi\u0142o do rozwoju tej rzadkiej choroby p\u0142uc.<\/em><\/p>\n\n\n\nDiacetyl, spo\u017cywany doustnie (m.in. w\u0142a\u015bnie w popcornie), nie powoduje uszkodzenia, natomiast inhalacja (wdychanie) tej substancji okaza\u0142a si\u0119 niezwykle szkodliwa dla oskrzelik\u00f3w. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nPodobny problem pojawi\u0142 si\u0119 w kontek\u015bcie e-papieros\u00f3w \u2013 niekt\u00f3re aromaty do liquid\u00f3w zawieraj\u0105 diacetyl<\/strong>, a ich u\u017cytkowanie przyczynia\u0142o si\u0119 do jeszcze wi\u0119kszego ryzyka zmian w uk\u0142adzie oddechowym. Chocia\u017c obecnie wykorzystywanie tego aromatu nie jest zbyt powszechne, to wci\u0105\u017c jest legalne.<\/p>\n\n\n\nW przypadku zarostowego zapalenia oskrzelik\u00f3w nie opracowano skutecznego leczenia przyczynowego \u2013 stosuje si\u0119 leczenie objawowe i pr\u00f3by ograniczenia progresji schorzenia. Jednak zmiany w drogach oddechowych maj\u0105 charakter nieodwracalny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nDiagnostyka \u201epopcornowych p\u0142uc\u201d cz\u0119sto nastr\u0119cza trudno\u015bci, poniewa\u017c objawy przypominaj\u0105 astm\u0119 lub przewlek\u0142\u0105 obturacyjn\u0105 chorob\u0119 p\u0142uc (POChP), a potwierdzenie wymaga zaawansowanych bada\u0144 obrazowych oraz biopsji p\u0142uca.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy nieletni mo\u017ce posiada\u0107 e-papierosa?<\/h3>\n\n\n\n
21 maja 2025 roku sejm przyj\u0105\u0142 nowelizacj\u0119 ustawy o ochronie zdrowia przed nast\u0119pstwami u\u017cywania tytoniu i wyrob\u00f3w tytoniowych, kt\u00f3ra jednoznacznie zakazuje sprzeda\u017cy e-papieros\u00f3w oraz pojemnik\u00f3w zapasowych osobom poni\u017cej 18. roku \u017cycia<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n\nW g\u0142osowaniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 428 pos\u0142\u00f3w, a spo\u015br\u00f3d nich tylko jeden by\u0142 \u201eprzeciw\u201d. Prawie jednog\u0142o\u015bna decyzja jeszcze bardziej podkre\u015bla skal\u0119 problemu. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nNowe przepisy obejmuj\u0105 wyroby nikotynowe<\/strong> (w tym woreczki nikotynowe \u2013 tzw. snusy), ale r\u00f3wnie\u017c urz\u0105dzenia oraz p\u0142yny pozbawione nikotyny i wyroby zio\u0142owe przeznaczone do palenia. <\/p>\n\n\n\nW punktach sprzeda\u017cy musi znale\u017a\u0107 si\u0119 wyra\u017ana informacja o zakazie sprzeda\u017cy takich produkt\u00f3w nieletnim. Sprzedawca w przypadku w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105cych wieku ma prawo \u017c\u0105da\u0107 okazania dokumentu potwierdzaj\u0105cego pe\u0142noletno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Zakaz dotyczy tak\u017ce sprzeda\u017cy na odleg\u0142o\u015b\u0107 i obowi\u0105zuje na terenie ca\u0142ego kraju. Celem zmiany jest ograniczenie dost\u0119pu m\u0142odzie\u017cy do produkt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do uzale\u017cnienia nikotynowego i szkodliwych konsekwencji zdrowotnych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja pulmonologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z przewlek\u0142ym kaszlem lub nawracaj\u0105cymi problemami z oddychaniem? Um\u00f3w si\u0119 na wizyt\u0119 u pulmonologa, aby skutecznie zadba\u0107 o kondycj\u0119 swoich p\u0142uc.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNikotynizm \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nObjawy u os\u00f3b uzale\u017cnionych od tytoniu obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- konieczno\u015b\u0107 przyjmowania<\/strong> coraz wi\u0119kszych dawek nikotyny<\/strong>, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten sam pu\u0142ap satysfakcji z palenia papieros\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w pomimo \u015bwiadomo\u015bci negatywnych konsekwencji<\/strong> zdrowotnych i spo\u0142ecznych;<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w pomimo wyst\u0105pienia problem\u00f3w zdrowotnych<\/strong> zwi\u0105zanych z p\u0142ucami lub sercem;<\/li>\n\n\n\n
- rezygnacj\u0119 z niekt\u00f3rych aktywno\u015bci<\/strong> z powodu palenia papieros\u00f3w, np. unikanie wychodzenia do restauracji, w kt\u00f3rych nie wolno pali\u0107;<\/li>\n\n\n\n
- wyst\u0119powanie w okresach przerw od palenia papieros\u00f3w objaw\u00f3w zespo\u0142u abstynencyjnego<\/strong>, fizycznych lub zwi\u0105zanych z nastrojem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSkutki palenia<\/h2>\n\n\n\n
Stosowanie wyrob\u00f3w tytoniowych wi\u0105\u017ce si\u0119 z powa\u017cnymi konsekwencjami dla zdrowia, zar\u00f3wno palacza, jak i os\u00f3b niepal\u0105cych, znajduj\u0105cych si\u0119 w jego otoczeniu (np. ma\u0142\u017conka lub dzieci).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKonsekwencje palenia tytoniu<\/h3>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d negatywnych skutk\u00f3w nikotynizmu wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi: <\/p>\n\n\n\n
\n- podwy\u017cszone ryzyko zachorowania na choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia <\/strong>(np. chorob\u0119 niedokrwienn\u0105 serca, zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego); <\/li>\n\n\n\n
- wi\u0119ksze ryzyko rozwoju chor\u00f3b dzi\u0105se\u0142 i z\u0119b\u00f3w<\/strong> (np. zapalenia dzi\u0105se\u0142);<\/li>\n\n\n\n
- wi\u0119ksze ryzyko rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego <\/strong>(np. przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc<\/a>, rozedmy p\u0142uc lub zapalenia oskrzeli);<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko <\/strong>udaru m\u00f3zgu<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia niep\u0142odno\u015bci oraz powik\u0142a\u0144 w przebiegu ci\u0105\u017cy<\/strong> (np. niskiej masy urodzeniowej, porodu przedwczesnego lub wad wrodzonych u dziecka);<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia powa\u017cnych problem\u00f3w z oczami <\/strong>(np. utraty wzroku z powodu zwyrodnienia plamki \u017c\u00f3\u0142tej lub za\u0107my<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Palenie papieros\u00f3w jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w z powodu raka p\u0142uc, a tak\u017ce zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na inne nowotwory z\u0142o\u015bliwe (np. raka jamy ustnej, raka krtani, raka nerek, raka p\u0119cherza moczowego, raka trzustki<\/a>, raka szyjki macicy).<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak dzia\u0142a nikotyna na organizm palacza?<\/h3>\n\n\n\n
Nikotyna to substancja chemiczna, kt\u00f3ra dociera do m\u00f3zgu w ci\u0105gu kilku sekund od zaci\u0105gni\u0119cia si\u0119 dymem papierosowym. <\/strong>Alkaloid nie tylko obkurcza \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych i zwi\u0119ksza ci\u015bnienie t\u0119tnicze krwi, ale tak\u017ce ma zdolno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania na o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy i odpowiada za wyst\u0105pienie uzale\u017cnienia fizycznego.<\/p>\n\n\n\nWskutek jego dzia\u0142ania dochodzi do uwalniania neuroprzeka\u017anik\u00f3w, takich jak np. dopamina<\/a>, kt\u00f3ra odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w uk\u0142adzie nagrody m\u00f3zgu i jest zwi\u0105zana z uczuciem przyjemno\u015bci i satysfakcji. Je\u015bli ekspozycja na nikotyn\u0119 powtarza si\u0119 wskutek si\u0119gania po nast\u0119pnego papierosa, organizm nie tylko przyzwyczaja si\u0119 do obecno\u015bci tej substancji psychoaktywnej, ale tak\u017ce zaczyna potrzebowa\u0107 wi\u0119kszych dawek, aby uzyska\u0107 ten sam poziom euforii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPalenie bierne \u2013 jaki ma wp\u0142yw na organizm?<\/h3>\n\n\n\n
Niebezpieczne dla zdrowia jest nie tylko palenie czynne, ale tak\u017ce tzw. bierne palenie, czyli przebywanie w otoczeniu osoby pal\u0105cej i wdychanie dymu tytoniowego. <\/strong>W\u015br\u00f3d konsekwencji palenia biernego wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi: <\/p>\n\n\n\n\n- podwy\u017cszone ryzyko schorze\u0144 uk\u0142adu oddechowego, np. astmy<\/a> lub przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc; <\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego; <\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia zespo\u0142u nag\u0142ej \u015bmierci niemowl\u0105t (ang. Sudden Infant Death Syndrome, SIDS);<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania na nowotwory z\u0142o\u015bliwe w obr\u0119bie dr\u00f3g oddechowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Spo\u015br\u00f3d 8 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie na ca\u0142ym \u015bwiecie, za kt\u00f3re odpowiada tyto\u0144, ponad 15% dotyczy os\u00f3b niepal\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nUzale\u017cnienie od nikotyny<\/h3>\n\n\n\n
Uzale\u017cnienie od tytoniu i nikotyny ma charakter przewlek\u0142y i nawracaj\u0105cy. W pocz\u0105tkowym etapie pojawia si\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107 psychiczna (behawioralna), <\/strong>nast\u0119pnie, w wyniku post\u0119puj\u0105cych zmian w funkcjonowaniu centralnego uk\u0142adu nerwowego rozwija si\u0119 tak\u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 fizyczna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nUzale\u017cnienie behawioralne<\/h3>\n\n\n\n
Zale\u017cno\u015b\u0107 od nikotyny na pocz\u0105tkowym etapie ma charakter behawioralny i wynika z wielokrotnego si\u0119gania po papierosa w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zanych z napi\u0119ciem psychicznym<\/strong>. W tym pierwszym okresie palacze si\u0119gaj\u0105 po papierosy, by poradzi\u0107 sobie ze stresem.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nUzale\u017cnienie farmakologiczne<\/h3>\n\n\n\n
W miar\u0119 rozwoju uzale\u017cnienia od nikotyny, w wyniku coraz cz\u0119stszego dra\u017cnienia receptor\u00f3w nikotynowych oraz zmian w funkcjonowaniu o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, dochodzi do uodpornienia organizmu na nikotyn\u0119.<\/strong> Wtedy trzeba dostarcza\u0107 organizmowi coraz wi\u0119ksze dawki, w przeciwnym razie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy odstawienia nikotyny<\/strong>, takie jak np.:<\/p>\n\n\n\n\n- dra\u017cliwo\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n
- spadek koncentracji uwagi,<\/li>\n\n\n\n
- stany depresyjne,<\/li>\n\n\n\n
- stany l\u0119kowe,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia apetytu,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia snu czy te\u017c zm\u0119czenie<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czynniki zewn\u0119trzne wp\u0142ywaj\u0105ce na uzale\u017cnienie od nikotyny<\/h3>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re czynniki zewn\u0119trzne mog\u0105 wyzwala\u0107 ch\u0119\u0107 si\u0119gni\u0119cia papierosa. <\/strong>W\u015br\u00f3d nich wymienia si\u0119 np.: <\/p>\n\n\n\n\n- ch\u0119\u0107 dostosowania si\u0119 do otoczenia, np. znajomych ze szko\u0142y, uczelni czy nawet pracy;<\/li>\n\n\n\n
- depresj\u0119<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie alkoholu w nadmiarze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wiele os\u00f3b si\u0119ga po nikotyn\u0119 z powodu nadmiernego stresu<\/a> lub \u017cyciowych niepowodze\u0144. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja pulmonologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Borykasz si\u0119 z przewlek\u0142ym kaszlem lub nawracaj\u0105cymi problemami z oddychaniem? Um\u00f3w si\u0119 na wizyt\u0119 u pulmonologa, aby skutecznie zadba\u0107 o kondycj\u0119 swoich p\u0142uc.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNikotynizm \u2013 leczenie<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nUzale\u017cnienie od nikotyny mo\u017cna leczy\u0107 \u2013 mo\u017ce w tym pom\u00f3c np. nikotynowa terapia zast\u0119pcza<\/strong>, czyli walka z na\u0142ogiem poprzez kontrolowane podawanie nikotyny w innej formie ni\u017c palenie papieros\u00f3w. Inn\u0105 form\u0105 jest terapia uzale\u017cnie\u0144<\/strong>, kt\u00f3ra ma na celu u\u015bwiadomienie przyczyn si\u0119gania po tak\u0105 u\u017cywk\u0119 oraz wprowadzenie pozytywnych zmian w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZastosowanie nikotyny w leczeniu uzale\u017cnienia<\/h3>\n\n\n\n
W leczeniu zespo\u0142u uzale\u017cnienia od tytoniu mo\u017ce pom\u00f3c nikotynowa terapia zast\u0119pcza. <\/strong>Polega ona na dostarczaniu organizmowi tego alkaloidu w innej formie ni\u017c palenie papieros\u00f3w (np. w postaci gum do \u017cucia, plastr\u00f3w lub tabletek) w ilo\u015bciach, kt\u00f3re pomog\u0105 zwalczy\u0107 g\u0142\u00f3d nikotynowy.<\/p>\n\n\n\nJej celem jest stopniowe zmniejszanie dawek, a\u017c do ca\u0142kowitego zaprzestania dostarczania nikotyny organizmowi. Wdro\u017cenie tej terapii wymaga konsultacji z lekarzem, poniewa\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z pewnymi przeciwwskazaniami oraz skutkami ubocznymi.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak rzuci\u0107 palenie papieros\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
Pierwszy krok do rzucenia palenia polega na edukacji w zakresie szkodliwo\u015bci tego na\u0142ogu, a tak\u017ce zapoznaniu si\u0119 z korzy\u015bciami, jakie wynikaj\u0105 z zaprzestania palenia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKorzy\u015bci z rzucenia palenia<\/h3>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze korzy\u015bci zdrowotne, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z zaprzestania palenia, to: <\/p>\n\n\n\n
\n- ca\u0142kowite wyeliminowanie istotnego czynnika ryzyka wielu powa\u017cnych schorze\u0144, w tym mi\u0119dzy innymi chor\u00f3b nowotworowych oraz zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego; <\/li>\n\n\n\n
- ochrona bliskich przed ekspozycj\u0105 na dym;<\/li>\n\n\n\n
- poprawa og\u00f3lnego samopoczucia; <\/li>\n\n\n\n
- poprawa smaku i w\u0119chu;<\/li>\n\n\n\n
- skuteczniejsze leczenie schorze\u0144 zwi\u0105zanych z paleniem papieros\u00f3w; <\/li>\n\n\n\n
- wolniejsze starzenie si\u0119 sk\u00f3ry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Poza konsekwencjami zdrowotnymi warto przeanalizowa\u0107 tak\u017ce korzy\u015bci z porzucenia palenia w postaci oszcz\u0119dno\u015bci finansowych.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nSamodzielna pr\u00f3ba rzucenia palenia tytoniu<\/h3>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 palaczy podejmuje wiele pr\u00f3b walki z na\u0142ogiem, zanim uda im si\u0119 rzuci\u0107 palenie na sta\u0142e. Ryzyko powrotu do na\u0142ogu jest najwi\u0119ksze w ci\u0105gu kilku pierwszych dni abstynencji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZastosowanie farmakologii w rzuceniu palenia<\/h3>\n\n\n\n
Je\u015bli dotychczasowe metody walki z na\u0142ogiem zawiod\u0142y, w zaprzestaniu palenia papieros\u00f3w mo\u017ce pom\u00f3c konsultacja z lekarzem. <\/strong>Leczenie nikotynizmu mo\u017ce bazowa\u0107 na lekach zawieraj\u0105cych substancje czynne, takie jak np. bupropion lub wareniklina. Decyzj\u0119 o wdro\u017ceniu leczenia farmakologicznego u pacjenta zawsze podejmuje lekarz.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPsychoterapia, kiedy potrzebna jest profesjonalna pomoc?<\/h3>\n\n\n\n
W rzuceniu palenia mo\u017ce pom\u00f3c psycholog lub psychoterapeuta. Specjalista pomo\u017ce w identyfikacji czynnik\u00f3w, kt\u00f3re skutkuj\u0105 si\u0119gni\u0119ciem po papierosa. Wesprze tak\u017ce w utrzymaniu abstynencji oraz nauce radzenia sobie ze stresuj\u0105cymi sytuacjami bez konieczno\u015bci zapalenia papierosa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
Nikotynizm jest uzale\u017cnieniem r\u00f3wnie silnym, jak uzale\u017cnienie od narkotyk\u00f3w i stanowi jedno z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/strong> Tymczasem mo\u017cna je leczy\u0107 \u2013 pierwszym krokiem do wygranej walki z na\u0142ogiem jest jednak u\u015bwiadomienie sobie, czym jest uzale\u017cnienie od nikotyny oraz jakie s\u0105 negatywne konsekwencje zwi\u0105zane z paleniem tytoniu.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli samodzielnie podejmowane pr\u00f3by zaprzestania palenia papieros\u00f3w nie przynosz\u0105 efekt\u00f3w, warto zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o pomoc do specjalisty, psychologa, psychoterapeuty lub lekarza.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
Nikotynizm \u2013 definicja<\/h2>\n\n\n\n
Nikotynizm to uzale\u017cnienie od nikotyny. Choroba zosta\u0142a opisana w Mi\u0119dzynarodowej Klasyfikacji Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych ICD-10, w kategorii F-17: Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane paleniem tytoniu. Mamy z ni\u0105 do czynienia, gdy dana osoba nie mo\u017ce przesta\u0107 u\u017cywa\u0107 nikotyny, pomimo \u015bwiadomo\u015bci negatywnych konsekwencji zdrowotnych tego na\u0142ogu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nikotyna, substancja psychoaktywna odpowiedzialna za dzia\u0142anie tytoniu i jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci uzale\u017cniaj\u0105ce, jest \u0142atwo dost\u0119pna na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO) alarmuje jednak, \u017ce tyto\u0144 przyczynia si\u0119 nawet do 8 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mimo rosn\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci na temat szkodliwo\u015bci wszystkich form tytoniu, palenie papieros\u00f3w stanowi nadal jedno z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego w Polsce i na \u015bwiecie. <\/strong>W naszym kraju papierosy pali co trzecia doros\u0142a osoba. To jednak niejedyne zatrwa\u017caj\u0105ce statystyki \u2013 palenie papieros\u00f3w przyczynia si\u0119 bowiem do nawet 83 000 przedwczesnych zgon\u00f3w w Polsce (rocznie), stanowi tak\u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 przyczyn\u0119 przedwczesnej \u015bmierci w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn oraz drug\u0105 co do cz\u0119sto\u015bci przyczyn\u0119 \u015bmierci kobiet.<\/p>\n\n\n\n E-papierosy (elektroniczne inhalatory nikotyny) od kilku lat podbijaj\u0105 rynek u\u017cywek w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, aspiruj\u0105c do roli \u201ezdrowszej alternatywy\u201d dla klasycznych papieros\u00f3w. Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da znacznie mniej r\u00f3\u017cowo, ni\u017c sugeruje to obraz promowany przez producent\u00f3w i (co gorsza) niekt\u00f3rych influencer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W Polsce 23% nastolatk\u00f3w regularnie u\u017cywa e-papieros\u00f3w, a zjawisko nasila si\u0119 w grupie 15-18 latk\u00f3w. M\u0142odzie\u017c, zwabiona kolorowymi opakowaniami, smakowymi aromatami i mitem \u201enieszkodliwo\u015bci\u201d, wchodzi w na\u0142\u00f3g szybciej ni\u017c doro\u015bli. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n WHO alarmuje \u2013 Polska nale\u017cy do kraj\u00f3w o najwi\u0119kszym odsetku nieletnich u\u017cytkownik\u00f3w e-papieros\u00f3w<\/strong> w Europie. Wczesne si\u0119ganie po te produkty skutkuje szybkim rozwojem uzale\u017cnienia oraz zwi\u0119ksza ryzyko palenia klasycznych papieros\u00f3w i wybierania innych substancji psychoaktywnych w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W e-papierosach nie zachodzi proces spalania tytoniu. Urz\u0105dzenie podgrzewa p\u0142yn (liquid). Pod wp\u0142ywem wysokiej temperatury powstaje aerozol, kt\u00f3ry u\u017cytkownik wdycha do p\u0142uc. <\/p>\n\n\n\n W teorii rezygnacja z dymu tytoniowego mia\u0142a zminimalizowa\u0107 ryzyko zdrowotne zwi\u0105zane z paleniem. Niestety \u2013 aerozol z e-papieros\u00f3w rzeczywi\u015bcie nie zawiera substancji smolistych typowych dla dymu tytoniowego, dostarcza jednak szereg innych toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Warto przy tym wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce za negatywny wp\u0142yw na zdrowie odpowiada nie tylko obecno\u015b\u0107 substancji smolistych czy produkt\u00f3w spalania. Zar\u00f3wno tradycyjne papierosy, jak i e-papierosy dostarczaj\u0105 nikotyn\u0119<\/strong> \u2013 zwi\u0105zek o silnym potencjale uzale\u017cniaj\u0105cym, kt\u00f3ry oddzia\u0142uje na uk\u0142ad nerwowy, uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia oraz metabolizm.<\/p>\n\n\n\n Mimo \u017ce brakuje wieloletnich obserwacji, sygna\u0142y ostrzegawcze s\u0105 a\u017c nadto wyra\u017ane.<\/p>\n\n\n\n Jedna sztuka tradycyjnego papierosa zazwyczaj zawiera 8-14 mg nikotyny w tytoniu. Do krwiobiegu palacza trafia \u015brednio 1-2 mg nikotyny na jednego wypalonego papierosa (pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ulega zniszczeniu podczas spalania lub zostaje w niedopa\u0142ku). Dla paczki (20 szt.) daje to 20-40 mg nikotyny wch\u0142oni\u0119tej w ci\u0105gu dnia przy za\u0142o\u017ceniu wypalania ca\u0142ego opakowania.<\/p>\n\n\n\n Standardowe st\u0119\u017cenia dost\u0119pnych p\u0142yn\u00f3w nikotynowych<\/strong> wynosz\u0105: 0 mg\/ml, 3 mg\/ml, 6 mg\/ml, 12 mg\/ml, 18 mg\/ml (spotyka si\u0119 te\u017c 20 mg\/ml, zw\u0142aszcza w jednorazowych e-papierosach). <\/p>\n\n\n\n Zgodnie z prawem UE (dyrektywa TPD, obowi\u0105zuje w Polsce) maksymalne st\u0119\u017cenie nikotyny w liquidzie przeznaczonym do sprzeda\u017cy detalicznej wynosi 20 mg\/ml. Jedna butelka mo\u017ce zawiera\u0107 do 200 mg nikotyny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niestety, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego przygotowania liquid\u00f3w do e-papieros\u00f3w i jest to do\u015b\u0107 powszechna praktyka w\u015br\u00f3d do\u015bwiadczonych u\u017cytkownik\u00f3w e-papieros\u00f3w. Z formalnego punktu widzenia nie s\u0105 to olejki, lecz roztwory nikotynowe.<\/strong> To kolejny niezbadany obszar, kt\u00f3ry daje przestrze\u0144 do praktykowania jeszcze bardziej szkodliwych nawyk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Produkty oznaczone jako \u201ezero nikotyny\u201d r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 oboj\u0119tne dla zdrowia. Aerozol nadal zawiera substancje dra\u017cni\u0105ce i toksyczne. <\/p>\n\n\n\n W czasie wapowania <\/strong>(palenia e-papieros\u00f3w) do organizmu dostaj\u0105 si\u0119 m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wapowanie nie jest bezpieczne i wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zagro\u017ceniami dla uk\u0142adu oddechowego, sercowo-naczyniowego, odporno\u015bciowego i nerwowego.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz wymienionych wy\u017cej substancji, w aerozolu e-papieros\u00f3w mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 metale ci\u0119\u017ckie<\/strong> (np. o\u0142\u00f3w, nikiel, chrom) pochodz\u0105ce z grza\u0142ek lub element\u00f3w urz\u0105dzenia \u2013 cho\u0107 ich ilo\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 zale\u017c\u0105 od konstrukcji sprz\u0119tu i jako\u015bci liquidu. <\/p>\n\n\n\n Dla wielu os\u00f3b mo\u017ce by\u0107 to do\u015b\u0107 nieoczywiste zagadnienie, jednak m\u0142odzie\u017c si\u0119gaj\u0105ca po e-papierosy cz\u0119sto na pierwszym miejscu nie stawia jako\u015bci produktu, a jego cen\u0119. Ta\u0144sze produkty maj\u0105 ni\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z ni\u017cszym bezpiecze\u0144stwem \u2013 nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o produktach sprowadzanych z zagranicznych stron, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie spe\u0142niaj\u0105 norm i wymog\u00f3w europejskiego rynku. <\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re liquidy zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c psychoaktywne dodatki. Nierzadko u\u017cytkownik nie ma \u015bwiadomo\u015bci, co rzeczywi\u015bcie znajduje si\u0119 w kupowanym produkcie.<\/p>\n\n\n\n Okre\u015blenie \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d funkcjonuje jako potoczna nazwa powa\u017cnej choroby \u2013 zarostowego zapalenia oskrzelik\u00f3w<\/strong> (z \u0142ac. bronchiolitis obliterans<\/em>). Patofizjologia choroby polega na trwa\u0142ym uszkodzeniu najmniejszych dr\u00f3g oddechowych, kt\u00f3re trac\u0105 swoj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i dro\u017cno\u015b\u0107 na skutek bliznowacenia oraz stanu zapalnego. Prowadzi do zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a oskrzelik\u00f3w i ograniczenia przep\u0142ywu powietrza.<\/p>\n\n\n\n Objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 pod postaci\u0105 przewlek\u0142ego, suchego kaszlu, narastaj\u0105cej duszno\u015bci,<\/strong> a czasem tak\u017ce \u015bwist\u00f3w wydechowych.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Nazwa \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d wywodzi si\u0119 z historii masowych zachorowa\u0144 w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w fabryk popcornu sma\u017conego na ma\u015ble w Stanach Zjednoczonych. Przez lata nara\u017cenie na wdychanie diacetylu<\/strong> \u2013 syntetycznego zwi\u0105zku o zapachu mas\u0142a, wykorzystywanego do aromatyzowania popcornu \u2013 prowadzi\u0142o do rozwoju tej rzadkiej choroby p\u0142uc.<\/em><\/p>\n\n\n\n Diacetyl, spo\u017cywany doustnie (m.in. w\u0142a\u015bnie w popcornie), nie powoduje uszkodzenia, natomiast inhalacja (wdychanie) tej substancji okaza\u0142a si\u0119 niezwykle szkodliwa dla oskrzelik\u00f3w. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Podobny problem pojawi\u0142 si\u0119 w kontek\u015bcie e-papieros\u00f3w \u2013 niekt\u00f3re aromaty do liquid\u00f3w zawieraj\u0105 diacetyl<\/strong>, a ich u\u017cytkowanie przyczynia\u0142o si\u0119 do jeszcze wi\u0119kszego ryzyka zmian w uk\u0142adzie oddechowym. Chocia\u017c obecnie wykorzystywanie tego aromatu nie jest zbyt powszechne, to wci\u0105\u017c jest legalne.<\/p>\n\n\n\n W przypadku zarostowego zapalenia oskrzelik\u00f3w nie opracowano skutecznego leczenia przyczynowego \u2013 stosuje si\u0119 leczenie objawowe i pr\u00f3by ograniczenia progresji schorzenia. Jednak zmiany w drogach oddechowych maj\u0105 charakter nieodwracalny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Diagnostyka \u201epopcornowych p\u0142uc\u201d cz\u0119sto nastr\u0119cza trudno\u015bci, poniewa\u017c objawy przypominaj\u0105 astm\u0119 lub przewlek\u0142\u0105 obturacyjn\u0105 chorob\u0119 p\u0142uc (POChP), a potwierdzenie wymaga zaawansowanych bada\u0144 obrazowych oraz biopsji p\u0142uca.<\/p>\n\n\n\n 21 maja 2025 roku sejm przyj\u0105\u0142 nowelizacj\u0119 ustawy o ochronie zdrowia przed nast\u0119pstwami u\u017cywania tytoniu i wyrob\u00f3w tytoniowych, kt\u00f3ra jednoznacznie zakazuje sprzeda\u017cy e-papieros\u00f3w oraz pojemnik\u00f3w zapasowych osobom poni\u017cej 18. roku \u017cycia<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n W g\u0142osowaniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 428 pos\u0142\u00f3w, a spo\u015br\u00f3d nich tylko jeden by\u0142 \u201eprzeciw\u201d. Prawie jednog\u0142o\u015bna decyzja jeszcze bardziej podkre\u015bla skal\u0119 problemu. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Nowe przepisy obejmuj\u0105 wyroby nikotynowe<\/strong> (w tym woreczki nikotynowe \u2013 tzw. snusy), ale r\u00f3wnie\u017c urz\u0105dzenia oraz p\u0142yny pozbawione nikotyny i wyroby zio\u0142owe przeznaczone do palenia. <\/p>\n\n\n\n W punktach sprzeda\u017cy musi znale\u017a\u0107 si\u0119 wyra\u017ana informacja o zakazie sprzeda\u017cy takich produkt\u00f3w nieletnim. Sprzedawca w przypadku w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105cych wieku ma prawo \u017c\u0105da\u0107 okazania dokumentu potwierdzaj\u0105cego pe\u0142noletno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n Zakaz dotyczy tak\u017ce sprzeda\u017cy na odleg\u0142o\u015b\u0107 i obowi\u0105zuje na terenie ca\u0142ego kraju. Celem zmiany jest ograniczenie dost\u0119pu m\u0142odzie\u017cy do produkt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do uzale\u017cnienia nikotynowego i szkodliwych konsekwencji zdrowotnych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Objawy u os\u00f3b uzale\u017cnionych od tytoniu obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Stosowanie wyrob\u00f3w tytoniowych wi\u0105\u017ce si\u0119 z powa\u017cnymi konsekwencjami dla zdrowia, zar\u00f3wno palacza, jak i os\u00f3b niepal\u0105cych, znajduj\u0105cych si\u0119 w jego otoczeniu (np. ma\u0142\u017conka lub dzieci).<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d negatywnych skutk\u00f3w nikotynizmu wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi: <\/p>\n\n\n\n Palenie papieros\u00f3w jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w z powodu raka p\u0142uc, a tak\u017ce zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na inne nowotwory z\u0142o\u015bliwe (np. raka jamy ustnej, raka krtani, raka nerek, raka p\u0119cherza moczowego, raka trzustki<\/a>, raka szyjki macicy).<\/p>\n\n\n\n Nikotyna to substancja chemiczna, kt\u00f3ra dociera do m\u00f3zgu w ci\u0105gu kilku sekund od zaci\u0105gni\u0119cia si\u0119 dymem papierosowym. <\/strong>Alkaloid nie tylko obkurcza \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych i zwi\u0119ksza ci\u015bnienie t\u0119tnicze krwi, ale tak\u017ce ma zdolno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania na o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy i odpowiada za wyst\u0105pienie uzale\u017cnienia fizycznego.<\/p>\n\n\n\n Wskutek jego dzia\u0142ania dochodzi do uwalniania neuroprzeka\u017anik\u00f3w, takich jak np. dopamina<\/a>, kt\u00f3ra odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w uk\u0142adzie nagrody m\u00f3zgu i jest zwi\u0105zana z uczuciem przyjemno\u015bci i satysfakcji. Je\u015bli ekspozycja na nikotyn\u0119 powtarza si\u0119 wskutek si\u0119gania po nast\u0119pnego papierosa, organizm nie tylko przyzwyczaja si\u0119 do obecno\u015bci tej substancji psychoaktywnej, ale tak\u017ce zaczyna potrzebowa\u0107 wi\u0119kszych dawek, aby uzyska\u0107 ten sam poziom euforii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niebezpieczne dla zdrowia jest nie tylko palenie czynne, ale tak\u017ce tzw. bierne palenie, czyli przebywanie w otoczeniu osoby pal\u0105cej i wdychanie dymu tytoniowego. <\/strong>W\u015br\u00f3d konsekwencji palenia biernego wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi: <\/p>\n\n\n\n Spo\u015br\u00f3d 8 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie na ca\u0142ym \u015bwiecie, za kt\u00f3re odpowiada tyto\u0144, ponad 15% dotyczy os\u00f3b niepal\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n Uzale\u017cnienie od tytoniu i nikotyny ma charakter przewlek\u0142y i nawracaj\u0105cy. W pocz\u0105tkowym etapie pojawia si\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107 psychiczna (behawioralna), <\/strong>nast\u0119pnie, w wyniku post\u0119puj\u0105cych zmian w funkcjonowaniu centralnego uk\u0142adu nerwowego rozwija si\u0119 tak\u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 fizyczna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zale\u017cno\u015b\u0107 od nikotyny na pocz\u0105tkowym etapie ma charakter behawioralny i wynika z wielokrotnego si\u0119gania po papierosa w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zanych z napi\u0119ciem psychicznym<\/strong>. W tym pierwszym okresie palacze si\u0119gaj\u0105 po papierosy, by poradzi\u0107 sobie ze stresem.<\/p>\n\n\n\n W miar\u0119 rozwoju uzale\u017cnienia od nikotyny, w wyniku coraz cz\u0119stszego dra\u017cnienia receptor\u00f3w nikotynowych oraz zmian w funkcjonowaniu o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, dochodzi do uodpornienia organizmu na nikotyn\u0119.<\/strong> Wtedy trzeba dostarcza\u0107 organizmowi coraz wi\u0119ksze dawki, w przeciwnym razie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy odstawienia nikotyny<\/strong>, takie jak np.:<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re czynniki zewn\u0119trzne mog\u0105 wyzwala\u0107 ch\u0119\u0107 si\u0119gni\u0119cia papierosa. <\/strong>W\u015br\u00f3d nich wymienia si\u0119 np.: <\/p>\n\n\n\n Wiele os\u00f3b si\u0119ga po nikotyn\u0119 z powodu nadmiernego stresu<\/a> lub \u017cyciowych niepowodze\u0144. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Uzale\u017cnienie od nikotyny mo\u017cna leczy\u0107 \u2013 mo\u017ce w tym pom\u00f3c np. nikotynowa terapia zast\u0119pcza<\/strong>, czyli walka z na\u0142ogiem poprzez kontrolowane podawanie nikotyny w innej formie ni\u017c palenie papieros\u00f3w. Inn\u0105 form\u0105 jest terapia uzale\u017cnie\u0144<\/strong>, kt\u00f3ra ma na celu u\u015bwiadomienie przyczyn si\u0119gania po tak\u0105 u\u017cywk\u0119 oraz wprowadzenie pozytywnych zmian w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n W leczeniu zespo\u0142u uzale\u017cnienia od tytoniu mo\u017ce pom\u00f3c nikotynowa terapia zast\u0119pcza. <\/strong>Polega ona na dostarczaniu organizmowi tego alkaloidu w innej formie ni\u017c palenie papieros\u00f3w (np. w postaci gum do \u017cucia, plastr\u00f3w lub tabletek) w ilo\u015bciach, kt\u00f3re pomog\u0105 zwalczy\u0107 g\u0142\u00f3d nikotynowy.<\/p>\n\n\n\n Jej celem jest stopniowe zmniejszanie dawek, a\u017c do ca\u0142kowitego zaprzestania dostarczania nikotyny organizmowi. Wdro\u017cenie tej terapii wymaga konsultacji z lekarzem, poniewa\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z pewnymi przeciwwskazaniami oraz skutkami ubocznymi.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy krok do rzucenia palenia polega na edukacji w zakresie szkodliwo\u015bci tego na\u0142ogu, a tak\u017ce zapoznaniu si\u0119 z korzy\u015bciami, jakie wynikaj\u0105 z zaprzestania palenia.<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze korzy\u015bci zdrowotne, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z zaprzestania palenia, to: <\/p>\n\n\n\n Poza konsekwencjami zdrowotnymi warto przeanalizowa\u0107 tak\u017ce korzy\u015bci z porzucenia palenia w postaci oszcz\u0119dno\u015bci finansowych.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 palaczy podejmuje wiele pr\u00f3b walki z na\u0142ogiem, zanim uda im si\u0119 rzuci\u0107 palenie na sta\u0142e. Ryzyko powrotu do na\u0142ogu jest najwi\u0119ksze w ci\u0105gu kilku pierwszych dni abstynencji.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dotychczasowe metody walki z na\u0142ogiem zawiod\u0142y, w zaprzestaniu palenia papieros\u00f3w mo\u017ce pom\u00f3c konsultacja z lekarzem. <\/strong>Leczenie nikotynizmu mo\u017ce bazowa\u0107 na lekach zawieraj\u0105cych substancje czynne, takie jak np. bupropion lub wareniklina. Decyzj\u0119 o wdro\u017ceniu leczenia farmakologicznego u pacjenta zawsze podejmuje lekarz.<\/p>\n\n\n\n W rzuceniu palenia mo\u017ce pom\u00f3c psycholog lub psychoterapeuta. Specjalista pomo\u017ce w identyfikacji czynnik\u00f3w, kt\u00f3re skutkuj\u0105 si\u0119gni\u0119ciem po papierosa. Wesprze tak\u017ce w utrzymaniu abstynencji oraz nauce radzenia sobie ze stresuj\u0105cymi sytuacjami bez konieczno\u015bci zapalenia papierosa.<\/p>\n\n\n\n Nikotynizm jest uzale\u017cnieniem r\u00f3wnie silnym, jak uzale\u017cnienie od narkotyk\u00f3w i stanowi jedno z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 zdrowia publicznego na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/strong> Tymczasem mo\u017cna je leczy\u0107 \u2013 pierwszym krokiem do wygranej walki z na\u0142ogiem jest jednak u\u015bwiadomienie sobie, czym jest uzale\u017cnienie od nikotyny oraz jakie s\u0105 negatywne konsekwencje zwi\u0105zane z paleniem tytoniu.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli samodzielnie podejmowane pr\u00f3by zaprzestania palenia papieros\u00f3w nie przynosz\u0105 efekt\u00f3w, warto zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o pomoc do specjalisty, psychologa, psychoterapeuty lub lekarza.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Jaka jest skala problemu? Najnowsze statystyki<\/h3>\n\n\n\n
E-papierosy i wapowanie \u2013 czy to kolejne zagro\u017cenie dla zdrowia?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 e-papierosy od klasycznych papieros\u00f3w?<\/h3>\n\n\n\n
Zawarto\u015b\u0107 nikotyny w papierosach tradycyjnych i e-papierosach <\/h3>\n\n\n\n
E-papierosy z nikotyn\u0105 i bez nikotyny \u2013 czy s\u0105 bezpieczne?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Czym s\u0105 \u201epopcornowe p\u0142uca\u201d?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Czy nieletni mo\u017ce posiada\u0107 e-papierosa?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Nikotynizm \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nSkutki palenia<\/h2>\n\n\n\n
Konsekwencje palenia tytoniu<\/h3>\n\n\n\n
\n
Jak dzia\u0142a nikotyna na organizm palacza?<\/h3>\n\n\n\n
Palenie bierne \u2013 jaki ma wp\u0142yw na organizm?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Uzale\u017cnienie od nikotyny<\/h3>\n\n\n\n
Uzale\u017cnienie behawioralne<\/h3>\n\n\n\n
Uzale\u017cnienie farmakologiczne<\/h3>\n\n\n\n
\n
Czynniki zewn\u0119trzne wp\u0142ywaj\u0105ce na uzale\u017cnienie od nikotyny<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Nikotynizm \u2013 leczenie<\/h2>\n\n\n\n\n
Zastosowanie nikotyny w leczeniu uzale\u017cnienia<\/h3>\n\n\n\n
Jak rzuci\u0107 palenie papieros\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
Korzy\u015bci z rzucenia palenia<\/h3>\n\n\n\n
\n
Samodzielna pr\u00f3ba rzucenia palenia tytoniu<\/h3>\n\n\n\n
Zastosowanie farmakologii w rzuceniu palenia<\/h3>\n\n\n\n
Psychoterapia, kiedy potrzebna jest profesjonalna pomoc?<\/h3>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n