Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osteoporoza uznawana jest za chorob\u0119 metaboliczn\u0105 ko\u015bci<\/strong> charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 post\u0119puj\u0105cym ubytkiem masy kostnej i jednoczesnym os\u0142abieniem struktury przestrzennej \u2013 rozrzedzeniem tkanki kostnej. Prowadzi do z\u0142ama\u0144 ko\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 nawet po niewielkim urazie, najcz\u0119\u015bciej w obr\u0119bie kr\u0119gos\u0142upa, ko\u015bci przedramienia i szyjki ko\u015bci udowej, ale mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 tak\u017ce w innych lokalizacjach.<\/p>\n\n\n\n Osteoporoza<\/strong> – choroba szkieletu charakteryzuj\u0105ca si\u0119 stopniowym rozrzedzeniem struktury tkanki kostnej, powoduj\u0105cym os\u0142abienie ko\u015bci i zwi\u0119kszone ryzyko z\u0142ama\u0144.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Osteoporoza du\u017co cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn, ale dotyczy obu p\u0142ci. Ryzyko zachorowania na osteoporoz\u0119 ro\u015bnie wraz z wiekiem.<\/strong> Je\u017celi g\u0119sto\u015b\u0107 ko\u015bci jest zmniejszona w stosunku do norm obowi\u0105zuj\u0105cych dla danej p\u0142ci i okre\u015blonego wieku, ale nie osi\u0105gn\u0119\u0142a jeszcze warto\u015bci patologicznych, m\u00f3wimy o osteopenii.<\/p>\n\n\n\n Tkanka kostna jest bardzo aktywna metabolicznie, tzn. stale zachodz\u0105 w niej procesy przebudowy (remodelingu). Pozwala to na dostosowanie struktury i g\u0119sto\u015bci ko\u015bci do codziennych obci\u0105\u017ce\u0144 i napraw\u0119 ewentualnych mikrouszkodze\u0144. Pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnego rodzaju czynnik\u00f3w (w tym zw\u0142aszcza wieku i zmian hormonalnych) dochodzi do zachwiania r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy procesami resorpcji i odbudowy. Obserwuje si\u0119 wtedy nasilon\u0105 osteomalacj\u0119<\/strong>, czyli utrat\u0119 g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci i nadmierne \u015bcie\u0144czenie struktur beleczek kostnych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Osteoporoz\u0119 dzieli si\u0119 na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119stszym rodzajem osteoporozy pierwotnej jest osteoporoza inwolucyjna typu I lub II.<\/strong> Typ pierwszy to osteoporoza pomenopauzalna \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z niedoborem estrogen\u00f3w w wyniku przekwitania. Typ drugi to osteoporoza wieku podesz\u0142ego diagnozowana ze wzgl\u0119du na niedobory wapnia, zmniejszenie poziomu witaminy D3<\/a> oraz nadmierne wydzielanie parathormonu. <\/p>\n\n\n\n Osteoporoza wt\u00f3rna z kolei zwi\u0105zana jest zwykle z przyjmowaniem okre\u015blonych grup lek\u00f3w lub wyst\u0119powaniem chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. U pacjent\u00f3w w m\u0142odym wieku diagnozuje si\u0119 natomiast osteoporoz\u0119 idiopatyczn\u0105<\/strong> \u2013 na ten typ bardzo rzadko choruj\u0105 osoby doros\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Utrata g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci jest naturalnym procesem zwi\u0105zanym z wiekiem, kt\u00f3ry rozpoczyna si\u0119 ju\u017c oko\u0142o 40. roku \u017cycia u kobiet i 45. roku \u017cycia u m\u0119\u017cczyzn. <\/p>\n\n\n\n Jej przebieg mo\u017ce by\u0107 jednak przyspieszony pod wp\u0142ywem dodatkowych czynnik\u00f3w wewn\u0119trznych oraz zewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n Do czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0105pienia osteoporozy zalicza si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Za przyczyny osteoporozy wt\u00f3rnej uznaje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kiedy mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce to osteoporoza?<\/strong> Objawy pocz\u0105tkowo mog\u0105 by\u0107 niezauwa\u017calne. Dopiero, gdy choroba przyjmuje posta\u0107 klinicznie jawn\u0105, tzn. zauwa\u017ca si\u0119 z\u0142amania ko\u015bci (zw\u0142aszcza z\u0142amanie szyjki ko\u015bci udowej czy nadgarstka) nawet przy potencjalnie niewielkich urazach, np. potkni\u0119ciu si\u0119 na progu albo w skrajnych przypadkach mocniejszym stani\u0119ciu na nog\u0119.<\/p>\n\n\n W przebiegu osteoporozy, w wyniku zmniejszenia g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci dochodzi tak\u017ce do z\u0142ama\u0144 kompresyjnych kr\u0119g\u00f3w<\/strong>, z kt\u00f3rych spora cz\u0119\u015b\u0107 przebiega skrycie. Co prawda cz\u0119sto powoduj\u0105 one przewlek\u0142y b\u00f3l kr\u0119gos\u0142upa, ale w przypadku os\u00f3b starszych niejednokrotnie jest on bagatelizowany lub wi\u0105zany ze zmianami zwyrodnieniowymi. Ryzyko z\u0142ama\u0144 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 nawet przy pozornie b\u0142ahych ruchach, takich jak schylanie si\u0119 czy mocniejszy kaszel. Tego typu z\u0142amaniom kr\u0119g\u00f3w towarzyszy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy b\u00f3l jest charakterystyczny dla osteoporozy?<\/strong> Objawy b\u00f3lowe pojawiaj\u0105 si\u0119 zw\u0142aszcza pod wp\u0142ywem obci\u0105\u017cenia ko\u015bci d\u0142ugich albo ruch\u00f3w kr\u0119gos\u0142upa, jednak\u017ce ich nasilenie nie zawsze musi by\u0107 znacz\u0105ce. Wyra\u017any b\u00f3l pojawia si\u0119 zw\u0142aszcza w przypadku z\u0142ama\u0144, m.in. ko\u015bci udowej czy nadgarstka.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Osteoporoz\u0119 rozpoznaje si\u0119 na podstawie wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego, a tak\u017ce oblicze\u0144 przy pomocy kalkulatora FRAX. Ocenia on dziesi\u0119cioletnie ryzyko wyst\u0105pienia z\u0142ama\u0144 osteoporotycznych, z uwzgl\u0119dnieniem wieku, p\u0142ci, BMI pacjenta, a tak\u017ce chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. Du\u017ce znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyniki bada\u0144 obrazowych, w tym densytometria ko\u015bci technik\u0105 DEXA<\/strong>. Pomocne mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce badania laboratoryjne<\/a>, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce nie tylko parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie, ale r\u00f3wnie\u017c charakterystyczne markery obrotu kostnego (CTX i P1NP).<\/p>\n\n\n\n W jaki spos\u00f3b leczy si\u0119 osteoporoz\u0119?<\/strong> Leczenie polega na zachowaniu masy kostnej powy\u017cej tak zwanego progu z\u0142ama\u0144. Chodzi o to, \u017ceby pobudza\u0107 osteoblasty do tworzenia tkanki kostnej i jednocze\u015bnie hamowa\u0107 osteoklasty odpowiedzialne za ubytek ko\u015bci. Leczenie osteoporozy<\/strong> to sta\u0142e przyjmowanie lek\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Pomocna mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce hormonalna terapia zast\u0119pcza. Kluczowe jest indywidualne dobranie leku pod danego pacjenta, tak by terapia by\u0142a jak najbezpieczniejsza. Dobry efekt w leczeniu osteoporozy daje r\u00f3wnie\u017c fizjoterapia wzmacniaj\u0105ca si\u0142\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105, utrzymuj\u0105ca ruchomo\u015b\u0107 w stawach i jednocze\u015bnie zapobiegaj\u0105ca dalszemu odczuwaniu b\u00f3lu. Cz\u0119sto bowiem samo zwi\u0119kszenie g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci nie jest r\u00f3wnoznaczne z odpowiednim zwi\u0119kszeniem jej odporno\u015bci mechanicznej.<\/p>\n\n\n\n Leczenie osteoporozy to nie tylko farmakoterapia, ale przede wszystkim \u015bwiadoma profilaktyka, obejmuj\u0105ca przede wszystkim zmian\u0119 stylu \u017cycia i dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce ryzyko z\u0142amania ko\u015bci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Podstaw\u0105 jest tak\u017ce profilaktyka, czyli dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce ryzyko z\u0142ama\u0144 ko\u015bci, w tym mi\u0119dzy innymi dieta. Dieta w osteoporozie<\/strong> powinna opiera\u0107 si\u0119 na dostarczaniu niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i mineralnych. Istotne b\u0119dzie spo\u017cywanie produkt\u00f3w bogatych w wap\u0144 oraz witamin\u0119 D, zw\u0142aszcza tych pochodzenia ro\u015blinnego.<\/p>\n\n\n\n Z kolei u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych zosta\u0142a zdiagnozowana osteoporoza wt\u00f3rna, leczenie zale\u017cy od przyczyny pierwotnej.<\/strong> Opr\u00f3cz dzia\u0142a\u0144 zmniejszaj\u0105cych ryzyko z\u0142ama\u0144 nale\u017cy tak\u017ce podj\u0105\u0107 skuteczne leczenie choroby podstawowej.<\/p>\n\n\n\n Osteoporoza pierwotna i zmiany zachodz\u0105ce w jej przebiegu s\u0105 wynikiem naturalnego starzenia si\u0119 organizmu, w zwi\u0105zku z czym ca\u0142kowite jej wyleczenie nie jest mo\u017cliwe. Odpowiednie dzia\u0142ania mog\u0105 jednak znacz\u0105co spowolni\u0107, a nawet zahamowa\u0107 rozw\u00f3j choroby. Z kolei w przypadku utraty masy kostnej w przebiegu osteoporozy wt\u00f3rnej, wiele zale\u017cy do przyczyn osteoporozy wt\u00f3rnej. W niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cliwe jest przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Osteoporoza to podst\u0119pna, a przy tym bardzo powszechna choroba w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku podesz\u0142ym. Szacuje si\u0119, \u017ce choruje na ni\u0105 1\/3 kobiet po menopauzie<\/a>, a ryzyko wyst\u0105pienia z\u0142ama\u0144 ko\u015bci wynosi w ich przypadku nawet 40%. Powik\u0142ania osteoporozy cz\u0119sto stanowi\u0105 po\u015bredni\u0105 przyczyn\u0119 zgonu os\u00f3b starszych w krajach wysoko rozwini\u0119tych. <\/strong>Zalicza si\u0119 do nich mi\u0119dzy innymi::<\/p>\n\n\n\n Z tego wzgl\u0119du ogromne znaczenie ma odpowiednia profilaktyka osteoporozy, obejmuj\u0105ca badania pozwalaj\u0105ce na wczesne wykrycie zmian w strukturze ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jakie badania na osteoporoz\u0119 powinno si\u0119 przeprowadza\u0107 i kiedy je zrobi\u0107? <\/strong>Je\u015bli chodzi o czas, warto bada\u0107 si\u0119 w przypadku kobiet po okresie przekwitania, a w przypadku m\u0119\u017cczyzn po 65. roku \u017cycia. W zale\u017cno\u015bci od sytuacji lekarze zalecaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n\n
Co to jest osteoporoza?<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"diagnostyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pakiet-osteoporoza.webp\")
\n Rodzaje osteoporozy<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
Czynniki ryzyka osteoporozy<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/czynniki-ryzyka-osteoporozy-pierwotnej-984x1024.webp\")
<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n
\n
\n
Osteoporoza \u2013 najcz\u0119stsze objawy<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/najczestsze-zlamania-w-przebiegu-osteoporozy-1024x741.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n Jak wygl\u0105da rozpoznanie osteoporozy?<\/h2>\n\n\n\n\n
Osteoporoza – leczenie<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Czy mo\u017cliwe jest ca\u0142kowite wyleczenie osteoporozy?<\/h3>\n\n\n\n
Jak zapobiega\u0107 osteoporozie?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n