\n\n\n\n
Szyszynka \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest szyszynka i jak\u0105 pe\u0142ni funkcj\u0119 w organizmie?<\/strong> Szyszynka to niewielki nieparzysty gruczo\u0142 neuroendokrynny (5\u20138 mm d\u0142ugo\u015bci, ok. 150 mg) po\u0142o\u017cony w nadwzg\u00f3rzu, w tylnej cz\u0119\u015bci kresom\u00f3zgowia, zbudowany g\u0142\u00f3wnie z pinealocyt\u00f3w. Nale\u017cy do nielicznych struktur m\u00f3zgu nieobj\u0119tych barier\u0105 krew\u2013m\u00f3zg, dzi\u0119ki czemu sprawnie uwalnia hormony bezpo\u015brednio do krwiobiegu. Jej g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0105 jest produkcja melatoniny \u2013 hormonu reguluj\u0105cego rytm dobowy snu i czuwania \u2013 cho\u0107 sama szyszynka odpowiada tylko za ok. 5% ca\u0142kowitej puli melatoniny w organizmie (reszt\u0119 produkuj\u0105 m.in. kom\u00f3rki jelit).<\/li>\n\n\n\n
- Jak szyszynka steruje snem i jak \u015bwiat\u0142o niebieskie wp\u0142ywa na melatonin\u0119?<\/strong> Wydzielanie melatoniny kontroluje j\u0105dro nadskrzy\u017cowaniowe podwzg\u00f3rza \u2013 \u201eg\u0142\u00f3wny zegar biologiczny” \u2013 a substratem do jej produkcji jest tryptofan z po\u017cywienia, ten sam, z kt\u00f3rego powstaje serotonina. St\u0119\u017cenie hormonu ro\u015bnie po zmroku, osi\u0105ga szczyt mi\u0119dzy 2 a 4 w nocy i u\u0142atwia zasypianie, obni\u017ca temperatur\u0119 cia\u0142a, synchronizuje wydzielanie kortyzolu i hormonu wzrostu oraz neutralizuje wolne rodniki. Ekspozycja na \u015bwiat\u0142o \u2013 zw\u0142aszcza niebieskie z ekran\u00f3w \u2013 hamuje jego wydzielanie i mo\u017ce op\u00f3\u017ani\u0107 wyrzut melatoniny nawet o 1,5\u20133 godziny.<\/li>\n\n\n\n
- Co oznacza wapnienie szyszynki i czy fluor je przyspiesza?<\/strong> Wapnienie to odk\u0142adanie si\u0119 z\u0142og\u00f3w mineralnych w tkance szyszynki, zbudowanych z tej samej formy wapnia co ko\u015bci i z\u0119by, oraz z fosforu i fluoru; zjawisko jest powszechne i wyst\u0119puje u ok. 70% os\u00f3b po 60. roku \u017cycia. Najnowsze badania wskazuj\u0105, \u017ce organizm aktywnie uczestniczy w tym procesie wed\u0142ug w\u0142asnego programu biologicznego, a bardziej zaawansowane zwapnienia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ni\u017cszym poziomem melatoniny w nocy i wy\u017cszym ryzykiem chor\u00f3b neurodegeneracyjnych. Wp\u0142yw fluoru z wody pitnej czy past do z\u0119b\u00f3w nie zosta\u0142 jednoznacznie potwierdzony i pozostaje przedmiotem bada\u0144, a samego wapnienia bez objaw\u00f3w si\u0119 nie leczy.<\/li>\n\n\n\n
- Kiedy torbiel lub guz szyszynki wymaga konsultacji neurologicznej?<\/strong> Torbiel szyszynki to \u0142agodna zmiana wype\u0142niona p\u0142ynem, najcz\u0119\u015bciej wykrywana przypadkowo w rezonansie magnetycznym \u2013 nie jest nowotworem i zazwyczaj nie wymaga leczenia. Pilnej konsultacji wymagaj\u0105 torbiele przekraczaj\u0105ce 10\u201315 mm, o nieregularnych \u015bcianach lub wzmacniaj\u0105ce si\u0119 po kontra\u015bcie, a tak\u017ce objawy ucisku: b\u00f3le g\u0142owy, podw\u00f3jne widzenie, zaburzenia koordynacji oraz objawy wodog\u0142owia (nudno\u015bci, wymioty, narastaj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy). Nowotwory szyszynki s\u0105 rzadkie (<1% guz\u00f3w m\u00f3zgu), cechuj\u0105 si\u0119 szybkim wzrostem i nasilonymi objawami neurologicznymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Anatomia i lokalizacja szyszynki \u2013 ma\u0142y gruczo\u0142 reguluj\u0105cy rytm dobowy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak szyszynka zarz\u0105dza snem i regeneracj\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wapnienie szyszynki \u2013 przyczyny, objawy i mity na temat fluoru<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Torbiel szyszynki \u2013 kiedy zmiana w m\u00f3zgu wymaga obserwacji neurologicznej?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nAnatomia i lokalizacja szyszynki \u2013 ma\u0142y gruczo\u0142 reguluj\u0105cy rytm dobowy<\/h2>\n\n\n\n
Czym jest szyszynka i gdzie dok\u0142adnie si\u0119 znajduje? To niewielki, nieparzysty gruczo\u0142 neuroendokrynny<\/strong> po\u0142o\u017cony w tylnej cz\u0119\u015bci kresom\u00f3zgowia \u2013 w miejscu zwanym nadwzg\u00f3rzem. Jej nazwa pochodzi od kszta\u0142tu przypominaj\u0105cego szyszk\u0119 sosnow\u0105 (\u0142ac. glandula pinealis, ang. pineal gland). Mierzy zaledwie 5-8 mm d\u0142ugo\u015bci i wa\u017cy oko\u0142o 150 mg,<\/strong> jednak jej po\u0142\u0105czenia anatomiczne i fizjologiczne si\u0119gaj\u0105 daleko poza te skromne rozmiary.<\/p>\n\n\n\nNale\u017cy do nielicznych struktur m\u00f3zgu, kt\u00f3re nie s\u0105 obj\u0119te barier\u0105 krew\u2013m\u00f3zg. Dzi\u0119ki temu kr\u0105\u017c\u0105ce hormony i sygna\u0142y chemiczne mog\u0105 na ni\u0105 wp\u0142ywa\u0107 bezpo\u015brednio, a ona sama sprawnie uwalnia <\/strong>melatonin\u0119<\/strong> <\/a>do krwioobiegu. Gruczo\u0142 ma te\u017c bogate unerwienie<\/strong>, tworz\u0105ce pomost mi\u0119dzy sygna\u0142ami \u015bwietlnymi docieraj\u0105cymi do siatk\u00f3wki oka a regulacj\u0105 wydzielania hormon\u00f3w dobowych.<\/p>\n\n\n\nZbudowana jest g\u0142\u00f3wnie z wyspecjalizowanych kom\u00f3rek zwanych pinealocytami<\/strong> \u2013 to w\u0142a\u015bnie one syntetyzuj\u0105 i pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 wydzielnicz\u0105. Towarzysz\u0105 im inne kom\u00f3rki wspieraj\u0105ce ich prac\u0119 oraz w\u0142\u00f3kna nerwowe, a ca\u0142a struktura otoczona jest delikatn\u0105 kapsu\u0142k\u0105 tkanki \u0142\u0105cznej. Taka budowa pozwala szyszynce skutecznie i rytmicznie wydziela\u0107 melatonin\u0119.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"screening](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/screening-zdrowia-kobieta.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Screening zdrowia <\/br> dla kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Kompleksowy przegl\u0105d zdrowia kobiety w 8 godzin. <\/strong> Cytologia LBC, USG piersi, ginekolog, kardiolog i badania laboratoryjne w ci\u0105gu 1 dnia w Warszawie.<\/div>\n
\n od 3510 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak szyszynka zarz\u0105dza snem i regeneracj\u0105?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nG\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 szyszynki jest produkcja melatoniny<\/strong>, kt\u00f3ra wp\u0142ywa niemal na ka\u017cdy narz\u0105d cia\u0142a, sygnalizuj\u0105c mu por\u0119 doby i dostosowuj\u0105c jego dzia\u0142ania. St\u0119\u017cenie melatoniny wzrasta po zmroku, osi\u0105ga szczyt mi\u0119dzy godzin\u0105 2 a 4 w nocy, a nast\u0119pnie maleje przed \u015bwitem.<\/p>\n\n\n\nDo jej wytworzenia niezb\u0119dny jest tryptofan<\/strong> \u2013 aminokwas, kt\u00f3rego organizm nie potrafi sam wytworzy\u0107 i musi pozyskiwa\u0107 go z po\u017cywienia. Po drodze tryptofan przemienia si\u0119 w serotonin\u0119, czyli substancj\u0119 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w regulacji nastroju. To dlatego niedobory tryptofanu mog\u0105 jednocze\u015bnie obni\u017ca\u0107 nastr\u00f3j i pogarsza\u0107 jako\u015b\u0107 snu \u2013 oba procesy korzystaj\u0105 z tego samego surowca.<\/p>\n\n\n\nWydzielanie hormonu jest kontrolowane przez j\u0105dro nadskrzy\u017cowaniowe w podwzg\u00f3rzu \u2013 struktur\u0119 pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego zegara biologicznego<\/strong>. Gdy zapada zmrok, daje ono sygna\u0142, by pinealocyty przyst\u0105pi\u0142y do pracy.<\/p>\n\n\n\nUwolniona do krwioobiegu melatonina uruchamia szereg skoordynowanych proces\u00f3w w ca\u0142ym organizmie:<\/p>\n\n\n\n
\n- u\u0142atwia zasypianie, obni\u017caj\u0105c temperatur\u0119 cia\u0142a i zwalniaj\u0105c metabolizm;<\/li>\n\n\n\n
- pomaga synchronizowa\u0107 pory wydzielania innych hormon\u00f3w produkowanych przez przysadk\u0119 i nadnercza \u2013 kortyzolu<\/a>, hormonu wzrostu i prolaktyny<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- neutralizuje wolne rodniki i chroni DNA kom\u00f3rek przed stresem oksydacyjnym, dzia\u0142aj\u0105c jako silny antyoksydant.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Rola szyszynki nie ogranicza si\u0119 do sfery snu.<\/strong> Hormon uczestniczy w regulacji dojrzewania p\u0142ciowego<\/strong> \u2013 u dzieci st\u0119\u017cenie melatoniny jest wysokie, co hamuje pokwitanie. Spadek jej produkcji wraz z wiekiem jest jednym z sygna\u0142\u00f3w inicjuj\u0105cych dojrzewanie. Zaburzenia szyszynki u dzieci \u2013 szczeg\u00f3lnie guzy czynne hormonalnie \u2013 mog\u0105 prowadzi\u0107 do przedwczesnego lub op\u00f3\u017anionego pokwitania.<\/p>\n\n\n\nSzyszynka wytwarza tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ej ilo\u015bci melatoniny w organizmie \u2013 oko\u0142o 5%. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 produkuj\u0105 kom\u00f3rki innych narz\u0105d\u00f3w, m.in. jelit, gdzie dzia\u0142a ona lokalnie jako substancja ochronna, a nie jako hormon dobowy kr\u0105\u017c\u0105cy we krwi.<\/p>\n\n\n\n
Szyszynka mo\u017ce regulowa\u0107 te procesy tylko tak dobrze, jak dok\u0142adne sygna\u0142y otrzymuje ze \u015bwiata zewn\u0119trznego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nWp\u0142yw \u015bwiat\u0142a niebieskiego na hamowanie wydzielania melatoniny<\/h3>\n\n\n\n
Regulacja rytmu dobowego przez szyszynk\u0119 opiera si\u0119 na jednym istotnym sygnale \u2013 obecno\u015bci lub braku \u015bwiat\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Fotoreceptory siatk\u00f3wki<\/strong> \u2013 w tym wyspecjalizowane kom\u00f3rki zawieraj\u0105ce melanopsyn\u0119 \u2013 przesy\u0142aj\u0105 informacj\u0119 o nat\u0119\u017ceniu i barwie \u015bwiat\u0142a do j\u0105dra nadskrzy\u017cowaniowego, sk\u0105d sygna\u0142 trafia nerwami do szyszynki.<\/p>\n\n\n\nW obecno\u015bci \u015bwiat\u0142a wydzielanie melatoniny jest blokowane \u2013 ciemno\u015b\u0107 uruchamia jej produkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Problem pojawia si\u0119, gdy naturalny rytm ciemno\u015bci zostaje zaburzony przez sztuczne \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a \u2013 szczeg\u00f3lnie o kr\u00f3tkich d\u0142ugo\u015bciach fali, czyli \u015bwiat\u0142o niebieskie<\/strong> emitowane w nadmiarze m.in. przez ekrany smartfon\u00f3w, tablet\u00f3w i monitor\u00f3w komputerowych.<\/p>\n\n\n\nWieczorna ekspozycja na ekrany mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 wyrzut hormonu snu nawet o 1,5-3 godziny, przesuwaj\u0105c por\u0119 zasypiania i prowadz\u0105c do zaburze\u0144 snu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nWp\u0142yw na wydzielanie ma:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- intensywno\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a;<\/li>\n\n\n\n
- czas trwania ekspozycji;<\/li>\n\n\n\n
- godzina, o kt\u00f3rej dochodzi do nara\u017cenia na sztuczne \u015bwiat\u0142o niebieskie. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pora wieczornego wzrostu poziomu melatoniny nie jest taka sama u wszystkich. Zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od pory roku, dnia tygodnia, a nawet chronotypu<\/strong> \u2013 u os\u00f3b z p\u00f3\u017anym chronotypem (\u201es\u00f3w\u201d) wyrzut nast\u0119puje nawet o 2-3 godziny p\u00f3\u017aniej ni\u017c u \u201eskowronk\u00f3w\u201d. Oznacza to, \u017ce nasza \u201epora snu\u201d jest g\u0142\u0119boko zindywidualizowana i nie zawsze pokrywa si\u0119 z og\u00f3lnymi zaleceniami.<\/p>\n\n\n\nBadania ostatnich lat pokazuj\u0105, \u017ce melatonina i jelita<\/strong> s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015blej powi\u0105zane, ni\u017c dot\u0105d s\u0105dzono. Melatonina wp\u0142ywa na mikroflor\u0119 jelitow\u0105, a bakterie jelitowe mog\u0105 z kolei wp\u0142ywa\u0107 na jej poziom w organizmie.<\/p>\n\n\n\nW praktyce oznacza to, \u017ce wieczorne korzystanie z ekran\u00f3w \u2013 obni\u017caj\u0105c wydzielanie melatoniny \u2013 mo\u017ce po\u015brednio odbija\u0107 si\u0119 te\u017c na kondycji jelit. I odwrotnie: przewlek\u0142e problemy z mikroflor\u0105 mog\u0105 utrudnia\u0107 zasypianie. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych zaburzenia snu i dolegliwo\u015bci jelitowe tak cz\u0119sto id\u0105 ze sob\u0105 w parze.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy suplementacja melatonin\u0105 mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 prac\u0119 szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Suplementy mog\u0105 pomaga\u0107 przy zaburzeniach rytmu dnia, np. przy jet lagu czy pracy zmianowej. Nie zast\u0119puj\u0105 jednak funkcji szyszynki \u2013 dzia\u0142aj\u0105 kr\u00f3tkoterminowo i powinny by\u0107 stosowane po konsultacji z lekarzem, szczeg\u00f3lnie przy regularnym u\u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Niedob\u00f3r melatoniny wynikaj\u0105cy z chronicznego zaburzenia cyklu dnia<\/strong> jest kojarzony z podwy\u017cszonym ryzykiem chor\u00f3b metabolicznych, zaburze\u0144 immunologicznych, a nawet niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Dlatego ochrona naturalnej sekrecji \u2013 poprzez ograniczenie ekspozycji na \u015bwiat\u0142o niebieskie wieczorem i dbanie o ciemno\u015b\u0107 w sypialni \u2013 ma realne znaczenie prozdrowotne.<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWapnienie szyszynki \u2013 przyczyny, objawy i mity na temat fluoru<\/h2>\n\n\n\n
Wapnienie szyszynki, czyli odk\u0142adanie si\u0119 mineralnych z\u0142og\u00f3w w jej tkance, nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej \u017ale rozumianych zjawisk zwi\u0105zanych z tym gruczo\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
W badaniach obrazowych wygl\u0105da jak jasne plamki widoczne w obr\u0119bie kom\u00f3rek szyszynki. Proces ten jest powszechny \u2013 stwierdza si\u0119 go u wi\u0119kszo\u015bci doros\u0142ych<\/strong>, a u starszych os\u00f3b (po 60. roku \u017cycia) w ok. 70% przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nPrzez d\u0142ugi czas uwa\u017cano, \u017ce to nieuchronny skutek starzenia si\u0119 organizmu. Najnowsze badania sugeruj\u0105 jednak, \u017ce organizm aktywnie uczestniczy w tym procesie, anga\u017cuj\u0105c mechanizmy podobne do tych, kt\u00f3re buduj\u0105 ko\u015bci. Szyszynka stopniowo mineralizuje si\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego programu biologicznego.<\/p>\n\n\n\n
Z\u0142ogi zbudowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie z tej samej formy wapnia, kt\u00f3ra buduje ko\u015bci i z\u0119by, a opr\u00f3cz wapnia zawieraj\u0105 te\u017c fosfor i fluor \u2013 pierwiastki naturalnie kumuluj\u0105ce si\u0119 w uwapnionych tkankach cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Samo wapnienie nie jest procesem chorobowym w dos\u0142ownym sensie. Jednak badania naukowe wskazuj\u0105, \u017ce im bardziej zaawansowane zwapnienia, tym ni\u017cszy poziom melatoniny w nocy i wy\u017csze ryzyko chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy zwapnienie szyszynki wp\u0142ywa na sen?<\/h3>\n\n\n\n
Zwi\u0105zek z jako\u015bci\u0105 snu jest natomiast mniej oczywisty. Nie wiadomo, czy wi\u0119kszy stopie\u0144 wapnienia przek\u0142ada si\u0119 na gorszy sen. Narastaj\u0105ce z\u0142ogi mog\u0105 by\u0107 przejawem naturalnej adaptacji organizmu, a nie dowodem na uszkodzenie gruczo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
Osoby z bardziej zaawansowanym wapnieniem rzadziej odczuwa\u0142y sezonowe zmiany nastroju i d\u0142ugo\u015bci snu \u2013 jakby szyszynka s\u0142abiej reagowa\u0142a na zmian\u0119 d\u0142ugo\u015bci dnia.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u0105\u017cy wiele teorii o roli fluoru w wapnieniu, jednak aktualne badania nie daj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi na to, czy fluor z codziennych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 wody pitnej czy past do z\u0119b\u00f3w \u2013 przyspiesza ten proces w spos\u00f3b klinicznie istotny. To pytanie pozostaje otwarte i jest przedmiotem dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Zwapnienia cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 te\u017c u os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2<\/a> i oty\u0142o\u015bci\u0105<\/a>, cho\u0107 nie wiadomo, czy jest przyczyn\u0105 tych schorze\u0144, ich skutkiem, czy jedynie zjawiskiem towarzysz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\nAktualne wytyczne neurologiczne nie zalecaj\u0105 leczenia samego wapnienia \u2013 o ile nie towarzysz\u0105 mu zmiany w funkcjonowaniu szyszynki, niepokoj\u0105ce objawy lub guzy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja neurologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Pojawiaj\u0105 si\u0119 u Ciebie zawroty g\u0142owy lub odczuwasz mrowienie w d\u0142oniach i stopach? Um\u00f3w wizyt\u0119 u neurologa, aby pozna\u0107 pod\u0142o\u017ce dolegliwo\u015bci.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nTorbiel szyszynki \u2013 kiedy zmiana w m\u00f3zgu wymaga obserwacji neurologicznej?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nTorbiel szyszynki to \u0142agodna zmiana<\/strong> wype\u0142niona p\u0142ynem. Jest jednym z najcz\u0119stszych przypadkowo wykrywanych zjawisk w rezonansie magnetycznym m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\nWiele os\u00f3b dowiaduje si\u0119 o niej zupe\u0142nie przypadkowo \u2013 przy okazji badania wykonywanego z zupe\u0142nie innego powodu. Naturaln\u0105 reakcj\u0105 jest niepok\u00f3j, jednak w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie wymaga leczenia.<\/p>\n\n\n\n
Torbiel nie jest nowotworem<\/strong> \u2013 nie wykazuje wzrostu naciekaj\u0105cego, nie daje przerzut\u00f3w i nie wymaga resekcji chirurgicznej. Zazwyczaj ma do kilku milimetr\u00f3w \u015brednicy, regularn\u0105 budow\u0119, g\u0142adkie \u015bciany i nie wp\u0142ywa na otaczaj\u0105ce struktury.<\/p>\n\n\n\nSytuacja staje si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cona, gdy zmiana przekracza 10-15 mm (mo\u017ce wywiera\u0107 ucisk na s\u0105siaduj\u0105c\u0105 blaszk\u0119 czworacz\u0105, odpowiedzialn\u0105 m.in. za odruchy wzrokowe i s\u0142uchowe), ma nieregularne \u015bciany lub wykazuje wzmocnienie po kontra\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z neurologiem, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 takie objawy jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- b\u00f3le g\u0142owy<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- podw\u00f3jne widzenie;<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia koordynacji;<\/li>\n\n\n\n
- objawy wodog\u0142owia \u2013 narastaj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy, nudno\u015bci, wymioty i zaburzenia widzenia spowodowane nadmiernym gromadzeniem p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego prowadz\u0105cym do wzrostu ci\u015bnienia wewn\u0105trzczaszkowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Torbiel r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od zmian z\u0142o\u015bliwych tej okolicy. Guzy szyszynki<\/strong> (m.in. pinealoma, szyszyniak zarodkowy, guz brodawkowaty) s\u0105 rzadkie i stanowi\u0105 mniej ni\u017c 1% nowotwor\u00f3w m\u00f3zgu.<\/strong><\/p>\n\n\n\nNowotwory szyszynki objawiaj\u0105 si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- szybkim wzrostem;<\/li>\n\n\n\n
- wodog\u0142owiem;<\/li>\n\n\n\n
- nasilonymi objawami neurologicznymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Diagnozowaniem i leczeniem zajmuje si\u0119 neurolog lub neurochirurg, na podstawie pe\u0142nego obrazu klinicznego.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSzyszynka – najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\nJakie s\u0105 objawy zaburze\u0144 pracy szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Choroby szyszynki rzadko daj\u0105 specyficzne objawy. Najcz\u0119stsze problemy z szyszynk\u0105 manifestuj\u0105 si\u0119 przez niedob\u00f3r hormonu \u2013 trudno\u015bci z zasypianiem, wybudzanie si\u0119 w nocy, senno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i ci\u0105g\u0142e problemy ze snem. Guzy tej okolicy mog\u0105 dodatkowo powodowa\u0107 b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia widzenia lub objawy zwi\u0105zane z wodog\u0142owiem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy dieta mo\u017ce „odwapni\u0107” szyszynk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Nie istniej\u0105 wiarygodne dowody, \u017ce jakakolwiek dieta, suplement ani protok\u00f3\u0142 \u017cywieniowy jest w stanie cofn\u0105\u0107 proces. Popularne w sieci \u201eprotoko\u0142y\u201d odwapniania nie opieraj\u0105 si\u0119 na badaniach klinicznych. Zdrowa dieta bogata w antyoksydanty mo\u017ce poprawia\u0107 funkcjonowanie organizmu, ale nie eliminuje z\u0142og\u00f3w wapniowych ju\u017c obecnych w tkance.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie badania obrazowe najlepiej oceniaj\u0105 stan szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny jest badaniem z wyboru \u2013 pozwala precyzyjnie oceni\u0107 zmian\u0119, jej wielko\u015b\u0107, charakter \u015bcian i ewentualny wp\u0142yw na okoliczne struktury. Tomografii komputerowej u\u017cywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do wykrywania zwapnie\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Anatomia i lokalizacja szyszynki \u2013 ma\u0142y gruczo\u0142 reguluj\u0105cy rytm dobowy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak szyszynka zarz\u0105dza snem i regeneracj\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wapnienie szyszynki \u2013 przyczyny, objawy i mity na temat fluoru<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Torbiel szyszynki \u2013 kiedy zmiana w m\u00f3zgu wymaga obserwacji neurologicznej?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nAnatomia i lokalizacja szyszynki \u2013 ma\u0142y gruczo\u0142 reguluj\u0105cy rytm dobowy<\/h2>\n\n\n\n
Czym jest szyszynka i gdzie dok\u0142adnie si\u0119 znajduje? To niewielki, nieparzysty gruczo\u0142 neuroendokrynny<\/strong> po\u0142o\u017cony w tylnej cz\u0119\u015bci kresom\u00f3zgowia \u2013 w miejscu zwanym nadwzg\u00f3rzem. Jej nazwa pochodzi od kszta\u0142tu przypominaj\u0105cego szyszk\u0119 sosnow\u0105 (\u0142ac. glandula pinealis, ang. pineal gland). Mierzy zaledwie 5-8 mm d\u0142ugo\u015bci i wa\u017cy oko\u0142o 150 mg,<\/strong> jednak jej po\u0142\u0105czenia anatomiczne i fizjologiczne si\u0119gaj\u0105 daleko poza te skromne rozmiary.<\/p>\n\n\n\nNale\u017cy do nielicznych struktur m\u00f3zgu, kt\u00f3re nie s\u0105 obj\u0119te barier\u0105 krew\u2013m\u00f3zg. Dzi\u0119ki temu kr\u0105\u017c\u0105ce hormony i sygna\u0142y chemiczne mog\u0105 na ni\u0105 wp\u0142ywa\u0107 bezpo\u015brednio, a ona sama sprawnie uwalnia <\/strong>melatonin\u0119<\/strong> <\/a>do krwioobiegu. Gruczo\u0142 ma te\u017c bogate unerwienie<\/strong>, tworz\u0105ce pomost mi\u0119dzy sygna\u0142ami \u015bwietlnymi docieraj\u0105cymi do siatk\u00f3wki oka a regulacj\u0105 wydzielania hormon\u00f3w dobowych.<\/p>\n\n\n\nZbudowana jest g\u0142\u00f3wnie z wyspecjalizowanych kom\u00f3rek zwanych pinealocytami<\/strong> \u2013 to w\u0142a\u015bnie one syntetyzuj\u0105 i pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 wydzielnicz\u0105. Towarzysz\u0105 im inne kom\u00f3rki wspieraj\u0105ce ich prac\u0119 oraz w\u0142\u00f3kna nerwowe, a ca\u0142a struktura otoczona jest delikatn\u0105 kapsu\u0142k\u0105 tkanki \u0142\u0105cznej. Taka budowa pozwala szyszynce skutecznie i rytmicznie wydziela\u0107 melatonin\u0119.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Screening zdrowia <\/br> dla kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Kompleksowy przegl\u0105d zdrowia kobiety w 8 godzin. <\/strong> Cytologia LBC, USG piersi, ginekolog, kardiolog i badania laboratoryjne w ci\u0105gu 1 dnia w Warszawie.<\/div>\n
\n od 3510 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak szyszynka zarz\u0105dza snem i regeneracj\u0105?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nG\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 szyszynki jest produkcja melatoniny<\/strong>, kt\u00f3ra wp\u0142ywa niemal na ka\u017cdy narz\u0105d cia\u0142a, sygnalizuj\u0105c mu por\u0119 doby i dostosowuj\u0105c jego dzia\u0142ania. St\u0119\u017cenie melatoniny wzrasta po zmroku, osi\u0105ga szczyt mi\u0119dzy godzin\u0105 2 a 4 w nocy, a nast\u0119pnie maleje przed \u015bwitem.<\/p>\n\n\n\nDo jej wytworzenia niezb\u0119dny jest tryptofan<\/strong> \u2013 aminokwas, kt\u00f3rego organizm nie potrafi sam wytworzy\u0107 i musi pozyskiwa\u0107 go z po\u017cywienia. Po drodze tryptofan przemienia si\u0119 w serotonin\u0119, czyli substancj\u0119 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w regulacji nastroju. To dlatego niedobory tryptofanu mog\u0105 jednocze\u015bnie obni\u017ca\u0107 nastr\u00f3j i pogarsza\u0107 jako\u015b\u0107 snu \u2013 oba procesy korzystaj\u0105 z tego samego surowca.<\/p>\n\n\n\nWydzielanie hormonu jest kontrolowane przez j\u0105dro nadskrzy\u017cowaniowe w podwzg\u00f3rzu \u2013 struktur\u0119 pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego zegara biologicznego<\/strong>. Gdy zapada zmrok, daje ono sygna\u0142, by pinealocyty przyst\u0105pi\u0142y do pracy.<\/p>\n\n\n\nUwolniona do krwioobiegu melatonina uruchamia szereg skoordynowanych proces\u00f3w w ca\u0142ym organizmie:<\/p>\n\n\n\n
\n- u\u0142atwia zasypianie, obni\u017caj\u0105c temperatur\u0119 cia\u0142a i zwalniaj\u0105c metabolizm;<\/li>\n\n\n\n
- pomaga synchronizowa\u0107 pory wydzielania innych hormon\u00f3w produkowanych przez przysadk\u0119 i nadnercza \u2013 kortyzolu<\/a>, hormonu wzrostu i prolaktyny<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- neutralizuje wolne rodniki i chroni DNA kom\u00f3rek przed stresem oksydacyjnym, dzia\u0142aj\u0105c jako silny antyoksydant.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Rola szyszynki nie ogranicza si\u0119 do sfery snu.<\/strong> Hormon uczestniczy w regulacji dojrzewania p\u0142ciowego<\/strong> \u2013 u dzieci st\u0119\u017cenie melatoniny jest wysokie, co hamuje pokwitanie. Spadek jej produkcji wraz z wiekiem jest jednym z sygna\u0142\u00f3w inicjuj\u0105cych dojrzewanie. Zaburzenia szyszynki u dzieci \u2013 szczeg\u00f3lnie guzy czynne hormonalnie \u2013 mog\u0105 prowadzi\u0107 do przedwczesnego lub op\u00f3\u017anionego pokwitania.<\/p>\n\n\n\nSzyszynka wytwarza tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ej ilo\u015bci melatoniny w organizmie \u2013 oko\u0142o 5%. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 produkuj\u0105 kom\u00f3rki innych narz\u0105d\u00f3w, m.in. jelit, gdzie dzia\u0142a ona lokalnie jako substancja ochronna, a nie jako hormon dobowy kr\u0105\u017c\u0105cy we krwi.<\/p>\n\n\n\n
Szyszynka mo\u017ce regulowa\u0107 te procesy tylko tak dobrze, jak dok\u0142adne sygna\u0142y otrzymuje ze \u015bwiata zewn\u0119trznego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nWp\u0142yw \u015bwiat\u0142a niebieskiego na hamowanie wydzielania melatoniny<\/h3>\n\n\n\n
Regulacja rytmu dobowego przez szyszynk\u0119 opiera si\u0119 na jednym istotnym sygnale \u2013 obecno\u015bci lub braku \u015bwiat\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Fotoreceptory siatk\u00f3wki<\/strong> \u2013 w tym wyspecjalizowane kom\u00f3rki zawieraj\u0105ce melanopsyn\u0119 \u2013 przesy\u0142aj\u0105 informacj\u0119 o nat\u0119\u017ceniu i barwie \u015bwiat\u0142a do j\u0105dra nadskrzy\u017cowaniowego, sk\u0105d sygna\u0142 trafia nerwami do szyszynki.<\/p>\n\n\n\nW obecno\u015bci \u015bwiat\u0142a wydzielanie melatoniny jest blokowane \u2013 ciemno\u015b\u0107 uruchamia jej produkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Problem pojawia si\u0119, gdy naturalny rytm ciemno\u015bci zostaje zaburzony przez sztuczne \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a \u2013 szczeg\u00f3lnie o kr\u00f3tkich d\u0142ugo\u015bciach fali, czyli \u015bwiat\u0142o niebieskie<\/strong> emitowane w nadmiarze m.in. przez ekrany smartfon\u00f3w, tablet\u00f3w i monitor\u00f3w komputerowych.<\/p>\n\n\n\nWieczorna ekspozycja na ekrany mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 wyrzut hormonu snu nawet o 1,5-3 godziny, przesuwaj\u0105c por\u0119 zasypiania i prowadz\u0105c do zaburze\u0144 snu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nWp\u0142yw na wydzielanie ma:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- intensywno\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a;<\/li>\n\n\n\n
- czas trwania ekspozycji;<\/li>\n\n\n\n
- godzina, o kt\u00f3rej dochodzi do nara\u017cenia na sztuczne \u015bwiat\u0142o niebieskie. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pora wieczornego wzrostu poziomu melatoniny nie jest taka sama u wszystkich. Zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od pory roku, dnia tygodnia, a nawet chronotypu<\/strong> \u2013 u os\u00f3b z p\u00f3\u017anym chronotypem (\u201es\u00f3w\u201d) wyrzut nast\u0119puje nawet o 2-3 godziny p\u00f3\u017aniej ni\u017c u \u201eskowronk\u00f3w\u201d. Oznacza to, \u017ce nasza \u201epora snu\u201d jest g\u0142\u0119boko zindywidualizowana i nie zawsze pokrywa si\u0119 z og\u00f3lnymi zaleceniami.<\/p>\n\n\n\nBadania ostatnich lat pokazuj\u0105, \u017ce melatonina i jelita<\/strong> s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015blej powi\u0105zane, ni\u017c dot\u0105d s\u0105dzono. Melatonina wp\u0142ywa na mikroflor\u0119 jelitow\u0105, a bakterie jelitowe mog\u0105 z kolei wp\u0142ywa\u0107 na jej poziom w organizmie.<\/p>\n\n\n\nW praktyce oznacza to, \u017ce wieczorne korzystanie z ekran\u00f3w \u2013 obni\u017caj\u0105c wydzielanie melatoniny \u2013 mo\u017ce po\u015brednio odbija\u0107 si\u0119 te\u017c na kondycji jelit. I odwrotnie: przewlek\u0142e problemy z mikroflor\u0105 mog\u0105 utrudnia\u0107 zasypianie. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych zaburzenia snu i dolegliwo\u015bci jelitowe tak cz\u0119sto id\u0105 ze sob\u0105 w parze.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy suplementacja melatonin\u0105 mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 prac\u0119 szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Suplementy mog\u0105 pomaga\u0107 przy zaburzeniach rytmu dnia, np. przy jet lagu czy pracy zmianowej. Nie zast\u0119puj\u0105 jednak funkcji szyszynki \u2013 dzia\u0142aj\u0105 kr\u00f3tkoterminowo i powinny by\u0107 stosowane po konsultacji z lekarzem, szczeg\u00f3lnie przy regularnym u\u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Niedob\u00f3r melatoniny wynikaj\u0105cy z chronicznego zaburzenia cyklu dnia<\/strong> jest kojarzony z podwy\u017cszonym ryzykiem chor\u00f3b metabolicznych, zaburze\u0144 immunologicznych, a nawet niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Dlatego ochrona naturalnej sekrecji \u2013 poprzez ograniczenie ekspozycji na \u015bwiat\u0142o niebieskie wieczorem i dbanie o ciemno\u015b\u0107 w sypialni \u2013 ma realne znaczenie prozdrowotne.<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWapnienie szyszynki \u2013 przyczyny, objawy i mity na temat fluoru<\/h2>\n\n\n\n
Wapnienie szyszynki, czyli odk\u0142adanie si\u0119 mineralnych z\u0142og\u00f3w w jej tkance, nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej \u017ale rozumianych zjawisk zwi\u0105zanych z tym gruczo\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
W badaniach obrazowych wygl\u0105da jak jasne plamki widoczne w obr\u0119bie kom\u00f3rek szyszynki. Proces ten jest powszechny \u2013 stwierdza si\u0119 go u wi\u0119kszo\u015bci doros\u0142ych<\/strong>, a u starszych os\u00f3b (po 60. roku \u017cycia) w ok. 70% przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nPrzez d\u0142ugi czas uwa\u017cano, \u017ce to nieuchronny skutek starzenia si\u0119 organizmu. Najnowsze badania sugeruj\u0105 jednak, \u017ce organizm aktywnie uczestniczy w tym procesie, anga\u017cuj\u0105c mechanizmy podobne do tych, kt\u00f3re buduj\u0105 ko\u015bci. Szyszynka stopniowo mineralizuje si\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego programu biologicznego.<\/p>\n\n\n\n
Z\u0142ogi zbudowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie z tej samej formy wapnia, kt\u00f3ra buduje ko\u015bci i z\u0119by, a opr\u00f3cz wapnia zawieraj\u0105 te\u017c fosfor i fluor \u2013 pierwiastki naturalnie kumuluj\u0105ce si\u0119 w uwapnionych tkankach cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Samo wapnienie nie jest procesem chorobowym w dos\u0142ownym sensie. Jednak badania naukowe wskazuj\u0105, \u017ce im bardziej zaawansowane zwapnienia, tym ni\u017cszy poziom melatoniny w nocy i wy\u017csze ryzyko chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy zwapnienie szyszynki wp\u0142ywa na sen?<\/h3>\n\n\n\n
Zwi\u0105zek z jako\u015bci\u0105 snu jest natomiast mniej oczywisty. Nie wiadomo, czy wi\u0119kszy stopie\u0144 wapnienia przek\u0142ada si\u0119 na gorszy sen. Narastaj\u0105ce z\u0142ogi mog\u0105 by\u0107 przejawem naturalnej adaptacji organizmu, a nie dowodem na uszkodzenie gruczo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
Osoby z bardziej zaawansowanym wapnieniem rzadziej odczuwa\u0142y sezonowe zmiany nastroju i d\u0142ugo\u015bci snu \u2013 jakby szyszynka s\u0142abiej reagowa\u0142a na zmian\u0119 d\u0142ugo\u015bci dnia.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u0105\u017cy wiele teorii o roli fluoru w wapnieniu, jednak aktualne badania nie daj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi na to, czy fluor z codziennych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 wody pitnej czy past do z\u0119b\u00f3w \u2013 przyspiesza ten proces w spos\u00f3b klinicznie istotny. To pytanie pozostaje otwarte i jest przedmiotem dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Zwapnienia cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 te\u017c u os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2<\/a> i oty\u0142o\u015bci\u0105<\/a>, cho\u0107 nie wiadomo, czy jest przyczyn\u0105 tych schorze\u0144, ich skutkiem, czy jedynie zjawiskiem towarzysz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\nAktualne wytyczne neurologiczne nie zalecaj\u0105 leczenia samego wapnienia \u2013 o ile nie towarzysz\u0105 mu zmiany w funkcjonowaniu szyszynki, niepokoj\u0105ce objawy lub guzy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja neurologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Pojawiaj\u0105 si\u0119 u Ciebie zawroty g\u0142owy lub odczuwasz mrowienie w d\u0142oniach i stopach? Um\u00f3w wizyt\u0119 u neurologa, aby pozna\u0107 pod\u0142o\u017ce dolegliwo\u015bci.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nTorbiel szyszynki \u2013 kiedy zmiana w m\u00f3zgu wymaga obserwacji neurologicznej?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nTorbiel szyszynki to \u0142agodna zmiana<\/strong> wype\u0142niona p\u0142ynem. Jest jednym z najcz\u0119stszych przypadkowo wykrywanych zjawisk w rezonansie magnetycznym m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\nWiele os\u00f3b dowiaduje si\u0119 o niej zupe\u0142nie przypadkowo \u2013 przy okazji badania wykonywanego z zupe\u0142nie innego powodu. Naturaln\u0105 reakcj\u0105 jest niepok\u00f3j, jednak w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie wymaga leczenia.<\/p>\n\n\n\n
Torbiel nie jest nowotworem<\/strong> \u2013 nie wykazuje wzrostu naciekaj\u0105cego, nie daje przerzut\u00f3w i nie wymaga resekcji chirurgicznej. Zazwyczaj ma do kilku milimetr\u00f3w \u015brednicy, regularn\u0105 budow\u0119, g\u0142adkie \u015bciany i nie wp\u0142ywa na otaczaj\u0105ce struktury.<\/p>\n\n\n\nSytuacja staje si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cona, gdy zmiana przekracza 10-15 mm (mo\u017ce wywiera\u0107 ucisk na s\u0105siaduj\u0105c\u0105 blaszk\u0119 czworacz\u0105, odpowiedzialn\u0105 m.in. za odruchy wzrokowe i s\u0142uchowe), ma nieregularne \u015bciany lub wykazuje wzmocnienie po kontra\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z neurologiem, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 takie objawy jak:<\/p>\n\n\n\n
\n- b\u00f3le g\u0142owy<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- podw\u00f3jne widzenie;<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia koordynacji;<\/li>\n\n\n\n
- objawy wodog\u0142owia \u2013 narastaj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy, nudno\u015bci, wymioty i zaburzenia widzenia spowodowane nadmiernym gromadzeniem p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego prowadz\u0105cym do wzrostu ci\u015bnienia wewn\u0105trzczaszkowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Torbiel r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od zmian z\u0142o\u015bliwych tej okolicy. Guzy szyszynki<\/strong> (m.in. pinealoma, szyszyniak zarodkowy, guz brodawkowaty) s\u0105 rzadkie i stanowi\u0105 mniej ni\u017c 1% nowotwor\u00f3w m\u00f3zgu.<\/strong><\/p>\n\n\n\nNowotwory szyszynki objawiaj\u0105 si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- szybkim wzrostem;<\/li>\n\n\n\n
- wodog\u0142owiem;<\/li>\n\n\n\n
- nasilonymi objawami neurologicznymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Diagnozowaniem i leczeniem zajmuje si\u0119 neurolog lub neurochirurg, na podstawie pe\u0142nego obrazu klinicznego.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSzyszynka – najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\nJakie s\u0105 objawy zaburze\u0144 pracy szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Choroby szyszynki rzadko daj\u0105 specyficzne objawy. Najcz\u0119stsze problemy z szyszynk\u0105 manifestuj\u0105 si\u0119 przez niedob\u00f3r hormonu \u2013 trudno\u015bci z zasypianiem, wybudzanie si\u0119 w nocy, senno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i ci\u0105g\u0142e problemy ze snem. Guzy tej okolicy mog\u0105 dodatkowo powodowa\u0107 b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia widzenia lub objawy zwi\u0105zane z wodog\u0142owiem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy dieta mo\u017ce „odwapni\u0107” szyszynk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Nie istniej\u0105 wiarygodne dowody, \u017ce jakakolwiek dieta, suplement ani protok\u00f3\u0142 \u017cywieniowy jest w stanie cofn\u0105\u0107 proces. Popularne w sieci \u201eprotoko\u0142y\u201d odwapniania nie opieraj\u0105 si\u0119 na badaniach klinicznych. Zdrowa dieta bogata w antyoksydanty mo\u017ce poprawia\u0107 funkcjonowanie organizmu, ale nie eliminuje z\u0142og\u00f3w wapniowych ju\u017c obecnych w tkance.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie badania obrazowe najlepiej oceniaj\u0105 stan szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Rezonans magnetyczny jest badaniem z wyboru \u2013 pozwala precyzyjnie oceni\u0107 zmian\u0119, jej wielko\u015b\u0107, charakter \u015bcian i ewentualny wp\u0142yw na okoliczne struktury. Tomografii komputerowej u\u017cywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do wykrywania zwapnie\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nAnatomia i lokalizacja szyszynki \u2013 ma\u0142y gruczo\u0142 reguluj\u0105cy rytm dobowy<\/h2>\n\n\n\n
Czym jest szyszynka i gdzie dok\u0142adnie si\u0119 znajduje? To niewielki, nieparzysty gruczo\u0142 neuroendokrynny<\/strong> po\u0142o\u017cony w tylnej cz\u0119\u015bci kresom\u00f3zgowia \u2013 w miejscu zwanym nadwzg\u00f3rzem. Jej nazwa pochodzi od kszta\u0142tu przypominaj\u0105cego szyszk\u0119 sosnow\u0105 (\u0142ac. glandula pinealis, ang. pineal gland). Mierzy zaledwie 5-8 mm d\u0142ugo\u015bci i wa\u017cy oko\u0142o 150 mg,<\/strong> jednak jej po\u0142\u0105czenia anatomiczne i fizjologiczne si\u0119gaj\u0105 daleko poza te skromne rozmiary.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy do nielicznych struktur m\u00f3zgu, kt\u00f3re nie s\u0105 obj\u0119te barier\u0105 krew\u2013m\u00f3zg. Dzi\u0119ki temu kr\u0105\u017c\u0105ce hormony i sygna\u0142y chemiczne mog\u0105 na ni\u0105 wp\u0142ywa\u0107 bezpo\u015brednio, a ona sama sprawnie uwalnia <\/strong>melatonin\u0119<\/strong> <\/a>do krwioobiegu. Gruczo\u0142 ma te\u017c bogate unerwienie<\/strong>, tworz\u0105ce pomost mi\u0119dzy sygna\u0142ami \u015bwietlnymi docieraj\u0105cymi do siatk\u00f3wki oka a regulacj\u0105 wydzielania hormon\u00f3w dobowych.<\/p>\n\n\n\n Zbudowana jest g\u0142\u00f3wnie z wyspecjalizowanych kom\u00f3rek zwanych pinealocytami<\/strong> \u2013 to w\u0142a\u015bnie one syntetyzuj\u0105 i pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 wydzielnicz\u0105. Towarzysz\u0105 im inne kom\u00f3rki wspieraj\u0105ce ich prac\u0119 oraz w\u0142\u00f3kna nerwowe, a ca\u0142a struktura otoczona jest delikatn\u0105 kapsu\u0142k\u0105 tkanki \u0142\u0105cznej. Taka budowa pozwala szyszynce skutecznie i rytmicznie wydziela\u0107 melatonin\u0119.<\/p>\n\n\n <\/div>\n G\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 szyszynki jest produkcja melatoniny<\/strong>, kt\u00f3ra wp\u0142ywa niemal na ka\u017cdy narz\u0105d cia\u0142a, sygnalizuj\u0105c mu por\u0119 doby i dostosowuj\u0105c jego dzia\u0142ania. St\u0119\u017cenie melatoniny wzrasta po zmroku, osi\u0105ga szczyt mi\u0119dzy godzin\u0105 2 a 4 w nocy, a nast\u0119pnie maleje przed \u015bwitem.<\/p>\n\n\n\n Do jej wytworzenia niezb\u0119dny jest tryptofan<\/strong> \u2013 aminokwas, kt\u00f3rego organizm nie potrafi sam wytworzy\u0107 i musi pozyskiwa\u0107 go z po\u017cywienia. Po drodze tryptofan przemienia si\u0119 w serotonin\u0119, czyli substancj\u0119 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w regulacji nastroju. To dlatego niedobory tryptofanu mog\u0105 jednocze\u015bnie obni\u017ca\u0107 nastr\u00f3j i pogarsza\u0107 jako\u015b\u0107 snu \u2013 oba procesy korzystaj\u0105 z tego samego surowca.<\/p>\n\n\n\n Wydzielanie hormonu jest kontrolowane przez j\u0105dro nadskrzy\u017cowaniowe w podwzg\u00f3rzu \u2013 struktur\u0119 pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego zegara biologicznego<\/strong>. Gdy zapada zmrok, daje ono sygna\u0142, by pinealocyty przyst\u0105pi\u0142y do pracy.<\/p>\n\n\n\n Uwolniona do krwioobiegu melatonina uruchamia szereg skoordynowanych proces\u00f3w w ca\u0142ym organizmie:<\/p>\n\n\n\n Rola szyszynki nie ogranicza si\u0119 do sfery snu.<\/strong> Hormon uczestniczy w regulacji dojrzewania p\u0142ciowego<\/strong> \u2013 u dzieci st\u0119\u017cenie melatoniny jest wysokie, co hamuje pokwitanie. Spadek jej produkcji wraz z wiekiem jest jednym z sygna\u0142\u00f3w inicjuj\u0105cych dojrzewanie. Zaburzenia szyszynki u dzieci \u2013 szczeg\u00f3lnie guzy czynne hormonalnie \u2013 mog\u0105 prowadzi\u0107 do przedwczesnego lub op\u00f3\u017anionego pokwitania.<\/p>\n\n\n\n Szyszynka wytwarza tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ej ilo\u015bci melatoniny w organizmie \u2013 oko\u0142o 5%. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 produkuj\u0105 kom\u00f3rki innych narz\u0105d\u00f3w, m.in. jelit, gdzie dzia\u0142a ona lokalnie jako substancja ochronna, a nie jako hormon dobowy kr\u0105\u017c\u0105cy we krwi.<\/p>\n\n\n\n Szyszynka mo\u017ce regulowa\u0107 te procesy tylko tak dobrze, jak dok\u0142adne sygna\u0142y otrzymuje ze \u015bwiata zewn\u0119trznego.<\/p>\n\n\n\n Regulacja rytmu dobowego przez szyszynk\u0119 opiera si\u0119 na jednym istotnym sygnale \u2013 obecno\u015bci lub braku \u015bwiat\u0142a. <\/p>\n\n\n\n Fotoreceptory siatk\u00f3wki<\/strong> \u2013 w tym wyspecjalizowane kom\u00f3rki zawieraj\u0105ce melanopsyn\u0119 \u2013 przesy\u0142aj\u0105 informacj\u0119 o nat\u0119\u017ceniu i barwie \u015bwiat\u0142a do j\u0105dra nadskrzy\u017cowaniowego, sk\u0105d sygna\u0142 trafia nerwami do szyszynki.<\/p>\n\n\n\n W obecno\u015bci \u015bwiat\u0142a wydzielanie melatoniny jest blokowane \u2013 ciemno\u015b\u0107 uruchamia jej produkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Problem pojawia si\u0119, gdy naturalny rytm ciemno\u015bci zostaje zaburzony przez sztuczne \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a \u2013 szczeg\u00f3lnie o kr\u00f3tkich d\u0142ugo\u015bciach fali, czyli \u015bwiat\u0142o niebieskie<\/strong> emitowane w nadmiarze m.in. przez ekrany smartfon\u00f3w, tablet\u00f3w i monitor\u00f3w komputerowych.<\/p>\n\n\n\n Wieczorna ekspozycja na ekrany mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 wyrzut hormonu snu nawet o 1,5-3 godziny, przesuwaj\u0105c por\u0119 zasypiania i prowadz\u0105c do zaburze\u0144 snu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wp\u0142yw na wydzielanie ma:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pora wieczornego wzrostu poziomu melatoniny nie jest taka sama u wszystkich. Zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od pory roku, dnia tygodnia, a nawet chronotypu<\/strong> \u2013 u os\u00f3b z p\u00f3\u017anym chronotypem (\u201es\u00f3w\u201d) wyrzut nast\u0119puje nawet o 2-3 godziny p\u00f3\u017aniej ni\u017c u \u201eskowronk\u00f3w\u201d. Oznacza to, \u017ce nasza \u201epora snu\u201d jest g\u0142\u0119boko zindywidualizowana i nie zawsze pokrywa si\u0119 z og\u00f3lnymi zaleceniami.<\/p>\n\n\n\n Badania ostatnich lat pokazuj\u0105, \u017ce melatonina i jelita<\/strong> s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015blej powi\u0105zane, ni\u017c dot\u0105d s\u0105dzono. Melatonina wp\u0142ywa na mikroflor\u0119 jelitow\u0105, a bakterie jelitowe mog\u0105 z kolei wp\u0142ywa\u0107 na jej poziom w organizmie.<\/p>\n\n\n\n W praktyce oznacza to, \u017ce wieczorne korzystanie z ekran\u00f3w \u2013 obni\u017caj\u0105c wydzielanie melatoniny \u2013 mo\u017ce po\u015brednio odbija\u0107 si\u0119 te\u017c na kondycji jelit. I odwrotnie: przewlek\u0142e problemy z mikroflor\u0105 mog\u0105 utrudnia\u0107 zasypianie. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych zaburzenia snu i dolegliwo\u015bci jelitowe tak cz\u0119sto id\u0105 ze sob\u0105 w parze.<\/p>\n\n\n\n Suplementy mog\u0105 pomaga\u0107 przy zaburzeniach rytmu dnia, np. przy jet lagu czy pracy zmianowej. Nie zast\u0119puj\u0105 jednak funkcji szyszynki \u2013 dzia\u0142aj\u0105 kr\u00f3tkoterminowo i powinny by\u0107 stosowane po konsultacji z lekarzem, szczeg\u00f3lnie przy regularnym u\u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n Niedob\u00f3r melatoniny wynikaj\u0105cy z chronicznego zaburzenia cyklu dnia<\/strong> jest kojarzony z podwy\u017cszonym ryzykiem chor\u00f3b metabolicznych, zaburze\u0144 immunologicznych, a nawet niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Dlatego ochrona naturalnej sekrecji \u2013 poprzez ograniczenie ekspozycji na \u015bwiat\u0142o niebieskie wieczorem i dbanie o ciemno\u015b\u0107 w sypialni \u2013 ma realne znaczenie prozdrowotne.<\/p>\n\n\n Wapnienie szyszynki, czyli odk\u0142adanie si\u0119 mineralnych z\u0142og\u00f3w w jej tkance, nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej \u017ale rozumianych zjawisk zwi\u0105zanych z tym gruczo\u0142em.<\/p>\n\n\n\n W badaniach obrazowych wygl\u0105da jak jasne plamki widoczne w obr\u0119bie kom\u00f3rek szyszynki. Proces ten jest powszechny \u2013 stwierdza si\u0119 go u wi\u0119kszo\u015bci doros\u0142ych<\/strong>, a u starszych os\u00f3b (po 60. roku \u017cycia) w ok. 70% przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Przez d\u0142ugi czas uwa\u017cano, \u017ce to nieuchronny skutek starzenia si\u0119 organizmu. Najnowsze badania sugeruj\u0105 jednak, \u017ce organizm aktywnie uczestniczy w tym procesie, anga\u017cuj\u0105c mechanizmy podobne do tych, kt\u00f3re buduj\u0105 ko\u015bci. Szyszynka stopniowo mineralizuje si\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego programu biologicznego.<\/p>\n\n\n\n Z\u0142ogi zbudowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie z tej samej formy wapnia, kt\u00f3ra buduje ko\u015bci i z\u0119by, a opr\u00f3cz wapnia zawieraj\u0105 te\u017c fosfor i fluor \u2013 pierwiastki naturalnie kumuluj\u0105ce si\u0119 w uwapnionych tkankach cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Samo wapnienie nie jest procesem chorobowym w dos\u0142ownym sensie. Jednak badania naukowe wskazuj\u0105, \u017ce im bardziej zaawansowane zwapnienia, tym ni\u017cszy poziom melatoniny w nocy i wy\u017csze ryzyko chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zek z jako\u015bci\u0105 snu jest natomiast mniej oczywisty. Nie wiadomo, czy wi\u0119kszy stopie\u0144 wapnienia przek\u0142ada si\u0119 na gorszy sen. Narastaj\u0105ce z\u0142ogi mog\u0105 by\u0107 przejawem naturalnej adaptacji organizmu, a nie dowodem na uszkodzenie gruczo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Osoby z bardziej zaawansowanym wapnieniem rzadziej odczuwa\u0142y sezonowe zmiany nastroju i d\u0142ugo\u015bci snu \u2013 jakby szyszynka s\u0142abiej reagowa\u0142a na zmian\u0119 d\u0142ugo\u015bci dnia.<\/p>\n\n\n\n Kr\u0105\u017cy wiele teorii o roli fluoru w wapnieniu, jednak aktualne badania nie daj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi na to, czy fluor z codziennych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 wody pitnej czy past do z\u0119b\u00f3w \u2013 przyspiesza ten proces w spos\u00f3b klinicznie istotny. To pytanie pozostaje otwarte i jest przedmiotem dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n Zwapnienia cz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 te\u017c u os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2<\/a> i oty\u0142o\u015bci\u0105<\/a>, cho\u0107 nie wiadomo, czy jest przyczyn\u0105 tych schorze\u0144, ich skutkiem, czy jedynie zjawiskiem towarzysz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n Aktualne wytyczne neurologiczne nie zalecaj\u0105 leczenia samego wapnienia \u2013 o ile nie towarzysz\u0105 mu zmiany w funkcjonowaniu szyszynki, niepokoj\u0105ce objawy lub guzy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Torbiel szyszynki to \u0142agodna zmiana<\/strong> wype\u0142niona p\u0142ynem. Jest jednym z najcz\u0119stszych przypadkowo wykrywanych zjawisk w rezonansie magnetycznym m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n Wiele os\u00f3b dowiaduje si\u0119 o niej zupe\u0142nie przypadkowo \u2013 przy okazji badania wykonywanego z zupe\u0142nie innego powodu. Naturaln\u0105 reakcj\u0105 jest niepok\u00f3j, jednak w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie wymaga leczenia.<\/p>\n\n\n\n Torbiel nie jest nowotworem<\/strong> \u2013 nie wykazuje wzrostu naciekaj\u0105cego, nie daje przerzut\u00f3w i nie wymaga resekcji chirurgicznej. Zazwyczaj ma do kilku milimetr\u00f3w \u015brednicy, regularn\u0105 budow\u0119, g\u0142adkie \u015bciany i nie wp\u0142ywa na otaczaj\u0105ce struktury.<\/p>\n\n\n\n Sytuacja staje si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cona, gdy zmiana przekracza 10-15 mm (mo\u017ce wywiera\u0107 ucisk na s\u0105siaduj\u0105c\u0105 blaszk\u0119 czworacz\u0105, odpowiedzialn\u0105 m.in. za odruchy wzrokowe i s\u0142uchowe), ma nieregularne \u015bciany lub wykazuje wzmocnienie po kontra\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n Warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z neurologiem, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 takie objawy jak:<\/p>\n\n\n\n Torbiel r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od zmian z\u0142o\u015bliwych tej okolicy. Guzy szyszynki<\/strong> (m.in. pinealoma, szyszyniak zarodkowy, guz brodawkowaty) s\u0105 rzadkie i stanowi\u0105 mniej ni\u017c 1% nowotwor\u00f3w m\u00f3zgu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nowotwory szyszynki objawiaj\u0105 si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n Diagnozowaniem i leczeniem zajmuje si\u0119 neurolog lub neurochirurg, na podstawie pe\u0142nego obrazu klinicznego.<\/p>\n\n\n Choroby szyszynki rzadko daj\u0105 specyficzne objawy. Najcz\u0119stsze problemy z szyszynk\u0105 manifestuj\u0105 si\u0119 przez niedob\u00f3r hormonu \u2013 trudno\u015bci z zasypianiem, wybudzanie si\u0119 w nocy, senno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i ci\u0105g\u0142e problemy ze snem. Guzy tej okolicy mog\u0105 dodatkowo powodowa\u0107 b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia widzenia lub objawy zwi\u0105zane z wodog\u0142owiem.<\/p>\n\n\n\n Nie istniej\u0105 wiarygodne dowody, \u017ce jakakolwiek dieta, suplement ani protok\u00f3\u0142 \u017cywieniowy jest w stanie cofn\u0105\u0107 proces. Popularne w sieci \u201eprotoko\u0142y\u201d odwapniania nie opieraj\u0105 si\u0119 na badaniach klinicznych. Zdrowa dieta bogata w antyoksydanty mo\u017ce poprawia\u0107 funkcjonowanie organizmu, ale nie eliminuje z\u0142og\u00f3w wapniowych ju\u017c obecnych w tkance.<\/p>\n\n\n\n Rezonans magnetyczny jest badaniem z wyboru \u2013 pozwala precyzyjnie oceni\u0107 zmian\u0119, jej wielko\u015b\u0107, charakter \u015bcian i ewentualny wp\u0142yw na okoliczne struktury. Tomografii komputerowej u\u017cywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do wykrywania zwapnie\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n Jak szyszynka zarz\u0105dza snem i regeneracj\u0105?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Wp\u0142yw \u015bwiat\u0142a niebieskiego na hamowanie wydzielania melatoniny<\/h3>\n\n\n\n
\n
Czy suplementacja melatonin\u0105 mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 prac\u0119 szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nWapnienie szyszynki \u2013 przyczyny, objawy i mity na temat fluoru<\/h2>\n\n\n\n
Czy zwapnienie szyszynki wp\u0142ywa na sen?<\/h3>\n\n\n\n
\n Torbiel szyszynki \u2013 kiedy zmiana w m\u00f3zgu wymaga obserwacji neurologicznej?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nSzyszynka – najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 objawy zaburze\u0144 pracy szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
Czy dieta mo\u017ce „odwapni\u0107” szyszynk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Jakie badania obrazowe najlepiej oceniaj\u0105 stan szyszynki?<\/h3>\n\n\n\n
![\"screening](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/screening-zdrowia-mezczyzna.webp\")