\n\n\n\n
Dysleksja \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest dysleksja rozwojowa i co j\u0105 powoduje?<\/strong> Dysleksja rozwojowa to specyficzna trudno\u015b\u0107 w uczeniu si\u0119 o pod\u0142o\u017cu neurobiologicznym, objawiaj\u0105ca si\u0119 problemami z czytaniem, pisaniem i dekodowaniem s\u0142\u00f3w mimo prawid\u0142owego rozwoju intelektualnego oraz braku wad zmys\u0142\u00f3w. Wyst\u0119puje rodzinnie: je\u015bli jedno z rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119, ryzyko u dziecka wynosi 54\u201363%, a gdy oboje \u2013 72\u201373%. M\u00f3zg dyslektyka charakteryzuje si\u0119 m.in. nietypow\u0105 symetri\u0105 kory s\u0142uchowej i mniejsz\u0105 aktywacj\u0105 lewych, tylnych obszar\u00f3w odpowiedzialnych za czytanie, dlatego rozpoznawanie s\u0142\u00f3w nie zachodzi automatycznie.<\/li>\n\n\n\n
- Czym dysleksja r\u00f3\u017cni si\u0119 od dysgrafii, dysortografii i dyskalkulii?<\/strong> Wszystkie te zaburzenia mieszcz\u0105 si\u0119 w poj\u0119ciu \u201especyficznych trudno\u015bci w uczeniu si\u0119” i cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105, ale dotycz\u0105 r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w: dysleksja to trudno\u015bci w czytaniu, dysortografia \u2013 w poprawnej pisowni mimo znajomo\u015bci regu\u0142, dysgrafia \u2013 w czytelnym pi\u015bmie odr\u0119cznym, a dyskalkulia \u2013 w rozumieniu liczb i dzia\u0142a\u0144 arytmetycznych. Dodatkowo wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dysleksj\u0119 typu wzrokowego (mylenie liter podobnych graficznie, np. p\u2013b\u2013d) oraz s\u0142uchowego (mylenie g\u0142osek podobnych d\u017awi\u0119kowo, np. d\u2013t, b\u2013p).<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 objawy dysleksji u przedszkolaka i u dziecka w klasach I\u2013III?<\/strong> U przedszkolaka (3\u20135 lat) niepokoi\u0107 powinny op\u00f3\u017aniony rozw\u00f3j mowy i funkcji j\u0119zykowych, ma\u0142a sprawno\u015b\u0107 motoryki du\u017cej i ma\u0142ej oraz problemy z orientacj\u0105 przestrzenn\u0105 (mylenie stron prawej i lewej). W klasach I\u2013III pojawiaj\u0105 si\u0119: wolne, g\u0142oskuj\u0105ce czytanie, b\u0142\u0119dy ortograficzne, mylenie liter podobnych, pismo lustrzane, trudno\u015bci z zapami\u0119tywaniem sekwencji (dni tygodnia, tabliczki mno\u017cenia) oraz s\u0142aba koncentracja uwagi.<\/li>\n\n\n\n
- Jak przebiega diagnoza dysleksji i co daje opinia z poradni?<\/strong> Rozpoznanie ma charakter wielospecjalistyczny, a formaln\u0105 diagnoz\u0119 stawia si\u0119 najwcze\u015bniej w klasie III szko\u0142y podstawowej (wcze\u015bniej mo\u017cna otrzyma\u0107 ocen\u0119 \u201eryzyka dysleksji”); proces obejmuje wywiad rozwojowy, ocen\u0119 funkcji poznawczych i j\u0119zykowych oraz wykluczenie wad zmys\u0142\u00f3w. Opinia o specyficznych trudno\u015bciach w uczeniu si\u0119 z poradni psychologiczno-pedagogicznej zobowi\u0105zuje szko\u0142\u0119 do dostosowa\u0144 \u2013 m.in. wyd\u0142u\u017conego czasu sprawdzian\u00f3w, \u0142agodniejszych kryteri\u00f3w oceny ortografii i skierowania na zaj\u0119cia korekcyjno-kompensacyjne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest dysleksja rozwojowa i jakie s\u0105 jej biologiczne przyczyny?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Klasyfikacja zaburze\u0144 – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy dysleksji na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnoza dysleksji i opinia o specyficznych trudno\u015bciach w nauce<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest dysleksja rozwojowa i jakie s\u0105 jej biologiczne przyczyny?<\/h2>\n\n\n\n
Dysleksja, okre\u015blana jako dysleksja rozwojowa, to specyficzna trudno\u015b\u0107 w uczeniu si\u0119<\/strong>, kt\u00f3rej pod\u0142o\u017cem s\u0105 uwarunkowania neurobiologiczne. Objawia si\u0119 problemami z poprawnym\u00a0pisaniem i czytaniem<\/strong>\u00a0(np. opuszczanie liter), a tak\u017ce s\u0142abymi zdolno\u015bciami do dekodowania wyraz\u00f3w. Dodatek s\u0142owa \u201erozwojowa\u201d <\/strong>oznacza, \u017ce trudno\u015b\u0107 ta towarzyszy dziecku od wczesnych lat \u017cycia, w odr\u00f3\u017cnieniu od nabytej (b\u0119d\u0105cej np. skutkiem urazu m\u00f3zgu).<\/p>\n\n\n\nProblemy dyslektyczne wyst\u0119puj\u0105 pomimo prawid\u0142owego rozwoju intelektualnego<\/strong> dziecka, braku wad narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w oraz mimo uczestniczenia w efektywnym procesie nauczania i sprzyjaj\u0105cych warunkach spo\u0142eczno-kulturowych.<\/p>\n\n\n\nW przesz\u0142o\u015bci uwa\u017cano, \u017ce wyst\u0119puje 4-5 razy cz\u0119\u015bciej u ch\u0142opc\u00f3w ni\u017c dziewczynek. Nowe badania dowodz\u0105, \u017ce ta dysproporcja wynika w du\u017cej mierze z b\u0142\u0119d\u00f3w diagnostycznych.<\/p>\n\n\n\n
Odsetek uczni\u00f3w ze zdiagnozowan\u0105 dysleksj\u0105 jest bardzo zbli\u017cony dla obu p\u0142ci \u2013 r\u00f3\u017cnica wynosi nieca\u0142e 2%. Przy podziale na w\u0119\u017csze kategorie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 pewne odmienno\u015bci zwi\u0105zane z p\u0142ci\u0105<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n\n- nieczytelne pismo czterokrotnie cz\u0119\u015bciej rozpoznawane jest u ch\u0142opc\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015bci w poprawnej pisowni (ortografii) w wi\u0119kszo\u015bci rozpoznawane s\u0105 u dziewczynek.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Konsekwencje dysleksji cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza sfer\u0119\u00a0edukacyjn\u0105.\u00a0Trudno\u015bci szkolne, brak zrozumienia ze strony otoczenia oraz powtarzaj\u0105ce si\u0119 niepowodzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 emocjonalnych, narastaj\u0105cego stresu<\/a>, obni\u017conej samooceny i wycofania. Dlatego tak wa\u017cne jest wczesne\u00a0rozpoznanie dysleksji i odpowiednie wsparcie dziecka.<\/p>\n\n\n\nPrzyczyny dysleksji s\u0105 z\u0142o\u017cone \u2013 istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki genetyczne i neurobiologiczne.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPod\u0142o\u017ce neurobiologiczne – jak pracuje m\u00f3zg dyslektyka?<\/h3>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki badaniom obrazowym wiemy, \u017ce m\u00f3zg osoby z dysleksj\u0105 nie tylko funkcjonuje odmiennie, ale te\u017c r\u00f3\u017cni si\u0119 budow\u0105 od m\u00f3zgu os\u00f3b bez tych trudno\u015bci. To specyficzny, uwarunkowany biologicznie wzorzec rozwoju o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Czym si\u0119 charakteryzuje?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n1. Nietypowa symetria w m\u00f3zgu \u2013 budowa kory s\u0142uchowej<\/strong><\/p>\n\n\n\nJest to obszar, kt\u00f3ry odpowiada za analiz\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w. Zazwyczaj jest wyra\u017anie wi\u0119kszy w lewej p\u00f3\u0142kuli, tworz\u0105c naturaln\u0105 asymetri\u0119. U os\u00f3b z dysleksj\u0105 obie strony s\u0105 niemal r\u00f3wne, co nazywamy nietypow\u0105 symetri\u0105.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n2. Odmienne u\u0142o\u017cenie kom\u00f3rek nerwowych \u2013 ektopie<\/strong><\/p>\n\n\n\nKiedy naukowcy przyjrzeli si\u0119 m\u00f3zgowi na poziomie mikroskopowym, zauwa\u017cyli r\u00f3wnie\u017c niewielkie skupiska niedojrza\u0142ych neuron\u00f3w, kt\u00f3re w okresie p\u0142odowym przemie\u015bci\u0142y si\u0119 w nietypowe miejsca. Takie zmiany mog\u0105 utrudnia\u0107 sprawny przep\u0142yw informacji w m\u00f3zgu, co wp\u0142ywa m.in. na przetwarzanie j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n3. Wi\u0119kszy wysi\u0142ek m\u00f3zgu podczas czytania<\/strong><\/p>\n\n\n\nUcze\u0144 bez dysleksji silnie aktywuje lew\u0105 i tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu. U dziecka z dysleksj\u0105 te obszary s\u0105 znacznie mniej aktywne. <\/p>\n\n\n\n
W efekcie m\u00f3zg dziecka nie rozpoznaje s\u0142\u00f3w automatycznie. Zamiast tego musi \u201eobchodzi\u0107\u201d problem, anga\u017cuj\u0105c inne obszary odpowiedzialne za mow\u0119. Dlatego czytanie jest wolniejsze, bardziej m\u0119cz\u0105ce i wymaga wi\u0119kszego skupienia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n4. Brak automatyzacji i wolniejsze przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\nOdmienna budowa i zak\u0142\u00f3cenia pracy w prawym przednim p\u0142acie m\u00f3\u017cd\u017cku (kt\u00f3ry odpowiada m.in. za p\u0142ynno\u015b\u0107 i automatyzacj\u0119) t\u0142umacz\u0105, dlaczego dyslektykom trudniej przychodzi czytanie lub pisanie w spos\u00f3b zautomatyzowany, bez konieczno\u015bci ci\u0105g\u0142ego skupiania na tym uwagi.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 trudno\u015bci mo\u017ce wynika\u0107 tak\u017ce z wolniejszego przetwarzania bod\u017ac\u00f3w wzrokowych i s\u0142uchowych, co utrudnia zauwa\u017canie drobnych r\u00f3\u017cnic (np. mi\u0119dzy literami).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGenetyka a dysleksja \u2013 czy to cecha dziedziczna?<\/h3>\n\n\n\n
Badania pokazuj\u0105, \u017ce dysleksja cz\u0119sto ma pod\u0142o\u017ce genetyczne i mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 rodzinnie.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli jedno z rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119, prawdopodobie\u0144stwo jej wyst\u0105pienia u dzieci wynosi ok. 54-63%, a gdy oboje rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119 \u2013 72-73%.<\/p>\n\n\n\n
Badacze wykazali powi\u0105zania z mutacjami gen\u00f3w, w tym m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- genu DCDC2 oraz KIAA0319;<\/li>\n\n\n\n
- genu DYX1C1.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Odpowiadaj\u0105 one m.in. za prawid\u0142ow\u0105 migracj\u0119 kom\u00f3rek nerwowych w okresie p\u0142odowym, a ich nieprawid\u0142owo\u015bci wp\u0142ywaj\u0105 na pogorszenie pami\u0119ci i przetwarzania fonologicznego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-dziecko-700x600.webp\")
ju\u017c od 1800 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n Dziecko<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – pediatra nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 150 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKlasyfikacja zaburze\u0144 – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nTermin \u201especyficzne trudno\u015bci w uczeniu si\u0119\u201d okre\u015bla objawy, kt\u00f3re cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- dysleksja <\/strong>\u2013 trudno\u015bci w\u00a0czytaniu\u00a0(rozpoznawanie i dekodowanie s\u0142\u00f3w);<\/li>\n\n\n\n
- dysortografia<\/strong> \u2013 trudno\u015bci w opanowaniu poprawnej pisowni. Ucze\u0144 pope\u0142nia b\u0142\u0119dy ortograficzne, fonologiczne, gubi znaki podczas pisania,\u00a0mimo \u017ce zna zasady ortografii;<\/li>\n\n\n\n
- dysgrafia<\/strong> \u2013\u00a0trudno\u015bci w pisaniu odr\u0119cznym. Pismo jest nieestetyczne, ma\u0142o czytelne lub nieczytelne;<\/li>\n\n\n\n
- dyskalkulia<\/strong> \u2013\u00a0problemy w rozumieniu relacji liczbowych, odczytywaniu symboli, wykonywaniu dzia\u0142a\u0144 arytmetycznych i szacowaniu wielko\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Trudno\u015bci mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w, a sama dysleksja mo\u017ce przyjmowa\u0107 odmienne postacie \u2013 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy dominuj\u0105 trudno\u015bci wzrokowe, czy s\u0142uchowe.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzym r\u00f3\u017cni si\u0119 dysleksja typu wizualnego od auditownej?<\/h3>\n\n\n\n
Rozr\u00f3\u017cnienie typ\u00f3w dysleksji pokazuje odmienno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w i wp\u0142ywa na dob\u00f3r terapii. W praktyce wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 m.in. dysleksj\u0119 typu wzrokowego i s\u0142uchowego, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 charakterem trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest dysleksja rozwojowa i jakie s\u0105 jej biologiczne przyczyny?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Klasyfikacja zaburze\u0144 – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy dysleksji na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnoza dysleksji i opinia o specyficznych trudno\u015bciach w nauce<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Co to jest dysleksja rozwojowa i jakie s\u0105 jej biologiczne przyczyny?<\/h2>\n\n\n\n
Dysleksja, okre\u015blana jako dysleksja rozwojowa, to specyficzna trudno\u015b\u0107 w uczeniu si\u0119<\/strong>, kt\u00f3rej pod\u0142o\u017cem s\u0105 uwarunkowania neurobiologiczne. Objawia si\u0119 problemami z poprawnym\u00a0pisaniem i czytaniem<\/strong>\u00a0(np. opuszczanie liter), a tak\u017ce s\u0142abymi zdolno\u015bciami do dekodowania wyraz\u00f3w. Dodatek s\u0142owa \u201erozwojowa\u201d <\/strong>oznacza, \u017ce trudno\u015b\u0107 ta towarzyszy dziecku od wczesnych lat \u017cycia, w odr\u00f3\u017cnieniu od nabytej (b\u0119d\u0105cej np. skutkiem urazu m\u00f3zgu).<\/p>\n\n\n\nProblemy dyslektyczne wyst\u0119puj\u0105 pomimo prawid\u0142owego rozwoju intelektualnego<\/strong> dziecka, braku wad narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w oraz mimo uczestniczenia w efektywnym procesie nauczania i sprzyjaj\u0105cych warunkach spo\u0142eczno-kulturowych.<\/p>\n\n\n\nW przesz\u0142o\u015bci uwa\u017cano, \u017ce wyst\u0119puje 4-5 razy cz\u0119\u015bciej u ch\u0142opc\u00f3w ni\u017c dziewczynek. Nowe badania dowodz\u0105, \u017ce ta dysproporcja wynika w du\u017cej mierze z b\u0142\u0119d\u00f3w diagnostycznych.<\/p>\n\n\n\n
Odsetek uczni\u00f3w ze zdiagnozowan\u0105 dysleksj\u0105 jest bardzo zbli\u017cony dla obu p\u0142ci \u2013 r\u00f3\u017cnica wynosi nieca\u0142e 2%. Przy podziale na w\u0119\u017csze kategorie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 pewne odmienno\u015bci zwi\u0105zane z p\u0142ci\u0105<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n\n- nieczytelne pismo czterokrotnie cz\u0119\u015bciej rozpoznawane jest u ch\u0142opc\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015bci w poprawnej pisowni (ortografii) w wi\u0119kszo\u015bci rozpoznawane s\u0105 u dziewczynek.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Konsekwencje dysleksji cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza sfer\u0119\u00a0edukacyjn\u0105.\u00a0Trudno\u015bci szkolne, brak zrozumienia ze strony otoczenia oraz powtarzaj\u0105ce si\u0119 niepowodzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 emocjonalnych, narastaj\u0105cego stresu<\/a>, obni\u017conej samooceny i wycofania. Dlatego tak wa\u017cne jest wczesne\u00a0rozpoznanie dysleksji i odpowiednie wsparcie dziecka.<\/p>\n\n\n\nPrzyczyny dysleksji s\u0105 z\u0142o\u017cone \u2013 istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki genetyczne i neurobiologiczne.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPod\u0142o\u017ce neurobiologiczne – jak pracuje m\u00f3zg dyslektyka?<\/h3>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki badaniom obrazowym wiemy, \u017ce m\u00f3zg osoby z dysleksj\u0105 nie tylko funkcjonuje odmiennie, ale te\u017c r\u00f3\u017cni si\u0119 budow\u0105 od m\u00f3zgu os\u00f3b bez tych trudno\u015bci. To specyficzny, uwarunkowany biologicznie wzorzec rozwoju o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Czym si\u0119 charakteryzuje?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n1. Nietypowa symetria w m\u00f3zgu \u2013 budowa kory s\u0142uchowej<\/strong><\/p>\n\n\n\nJest to obszar, kt\u00f3ry odpowiada za analiz\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w. Zazwyczaj jest wyra\u017anie wi\u0119kszy w lewej p\u00f3\u0142kuli, tworz\u0105c naturaln\u0105 asymetri\u0119. U os\u00f3b z dysleksj\u0105 obie strony s\u0105 niemal r\u00f3wne, co nazywamy nietypow\u0105 symetri\u0105.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n2. Odmienne u\u0142o\u017cenie kom\u00f3rek nerwowych \u2013 ektopie<\/strong><\/p>\n\n\n\nKiedy naukowcy przyjrzeli si\u0119 m\u00f3zgowi na poziomie mikroskopowym, zauwa\u017cyli r\u00f3wnie\u017c niewielkie skupiska niedojrza\u0142ych neuron\u00f3w, kt\u00f3re w okresie p\u0142odowym przemie\u015bci\u0142y si\u0119 w nietypowe miejsca. Takie zmiany mog\u0105 utrudnia\u0107 sprawny przep\u0142yw informacji w m\u00f3zgu, co wp\u0142ywa m.in. na przetwarzanie j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n3. Wi\u0119kszy wysi\u0142ek m\u00f3zgu podczas czytania<\/strong><\/p>\n\n\n\nUcze\u0144 bez dysleksji silnie aktywuje lew\u0105 i tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu. U dziecka z dysleksj\u0105 te obszary s\u0105 znacznie mniej aktywne. <\/p>\n\n\n\n
W efekcie m\u00f3zg dziecka nie rozpoznaje s\u0142\u00f3w automatycznie. Zamiast tego musi \u201eobchodzi\u0107\u201d problem, anga\u017cuj\u0105c inne obszary odpowiedzialne za mow\u0119. Dlatego czytanie jest wolniejsze, bardziej m\u0119cz\u0105ce i wymaga wi\u0119kszego skupienia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n4. Brak automatyzacji i wolniejsze przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\nOdmienna budowa i zak\u0142\u00f3cenia pracy w prawym przednim p\u0142acie m\u00f3\u017cd\u017cku (kt\u00f3ry odpowiada m.in. za p\u0142ynno\u015b\u0107 i automatyzacj\u0119) t\u0142umacz\u0105, dlaczego dyslektykom trudniej przychodzi czytanie lub pisanie w spos\u00f3b zautomatyzowany, bez konieczno\u015bci ci\u0105g\u0142ego skupiania na tym uwagi.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 trudno\u015bci mo\u017ce wynika\u0107 tak\u017ce z wolniejszego przetwarzania bod\u017ac\u00f3w wzrokowych i s\u0142uchowych, co utrudnia zauwa\u017canie drobnych r\u00f3\u017cnic (np. mi\u0119dzy literami).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGenetyka a dysleksja \u2013 czy to cecha dziedziczna?<\/h3>\n\n\n\n
Badania pokazuj\u0105, \u017ce dysleksja cz\u0119sto ma pod\u0142o\u017ce genetyczne i mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 rodzinnie.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli jedno z rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119, prawdopodobie\u0144stwo jej wyst\u0105pienia u dzieci wynosi ok. 54-63%, a gdy oboje rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119 \u2013 72-73%.<\/p>\n\n\n\n
Badacze wykazali powi\u0105zania z mutacjami gen\u00f3w, w tym m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\n- genu DCDC2 oraz KIAA0319;<\/li>\n\n\n\n
- genu DYX1C1.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Odpowiadaj\u0105 one m.in. za prawid\u0142ow\u0105 migracj\u0119 kom\u00f3rek nerwowych w okresie p\u0142odowym, a ich nieprawid\u0142owo\u015bci wp\u0142ywaj\u0105 na pogorszenie pami\u0119ci i przetwarzania fonologicznego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ju\u017c od 1800 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n Dziecko<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – pediatra nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 150 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKlasyfikacja zaburze\u0144 – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nTermin \u201especyficzne trudno\u015bci w uczeniu si\u0119\u201d okre\u015bla objawy, kt\u00f3re cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n- dysleksja <\/strong>\u2013 trudno\u015bci w\u00a0czytaniu\u00a0(rozpoznawanie i dekodowanie s\u0142\u00f3w);<\/li>\n\n\n\n
- dysortografia<\/strong> \u2013 trudno\u015bci w opanowaniu poprawnej pisowni. Ucze\u0144 pope\u0142nia b\u0142\u0119dy ortograficzne, fonologiczne, gubi znaki podczas pisania,\u00a0mimo \u017ce zna zasady ortografii;<\/li>\n\n\n\n
- dysgrafia<\/strong> \u2013\u00a0trudno\u015bci w pisaniu odr\u0119cznym. Pismo jest nieestetyczne, ma\u0142o czytelne lub nieczytelne;<\/li>\n\n\n\n
- dyskalkulia<\/strong> \u2013\u00a0problemy w rozumieniu relacji liczbowych, odczytywaniu symboli, wykonywaniu dzia\u0142a\u0144 arytmetycznych i szacowaniu wielko\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Trudno\u015bci mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w, a sama dysleksja mo\u017ce przyjmowa\u0107 odmienne postacie \u2013 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy dominuj\u0105 trudno\u015bci wzrokowe, czy s\u0142uchowe.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzym r\u00f3\u017cni si\u0119 dysleksja typu wizualnego od auditownej?<\/h3>\n\n\n\n
Rozr\u00f3\u017cnienie typ\u00f3w dysleksji pokazuje odmienno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w i wp\u0142ywa na dob\u00f3r terapii. W praktyce wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 m.in. dysleksj\u0119 typu wzrokowego i s\u0142uchowego, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 charakterem trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nCo to jest dysleksja rozwojowa i jakie s\u0105 jej biologiczne przyczyny?<\/h2>\n\n\n\n
Dysleksja, okre\u015blana jako dysleksja rozwojowa, to specyficzna trudno\u015b\u0107 w uczeniu si\u0119<\/strong>, kt\u00f3rej pod\u0142o\u017cem s\u0105 uwarunkowania neurobiologiczne. Objawia si\u0119 problemami z poprawnym\u00a0pisaniem i czytaniem<\/strong>\u00a0(np. opuszczanie liter), a tak\u017ce s\u0142abymi zdolno\u015bciami do dekodowania wyraz\u00f3w. Dodatek s\u0142owa \u201erozwojowa\u201d <\/strong>oznacza, \u017ce trudno\u015b\u0107 ta towarzyszy dziecku od wczesnych lat \u017cycia, w odr\u00f3\u017cnieniu od nabytej (b\u0119d\u0105cej np. skutkiem urazu m\u00f3zgu).<\/p>\n\n\n\n Problemy dyslektyczne wyst\u0119puj\u0105 pomimo prawid\u0142owego rozwoju intelektualnego<\/strong> dziecka, braku wad narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w oraz mimo uczestniczenia w efektywnym procesie nauczania i sprzyjaj\u0105cych warunkach spo\u0142eczno-kulturowych.<\/p>\n\n\n\n W przesz\u0142o\u015bci uwa\u017cano, \u017ce wyst\u0119puje 4-5 razy cz\u0119\u015bciej u ch\u0142opc\u00f3w ni\u017c dziewczynek. Nowe badania dowodz\u0105, \u017ce ta dysproporcja wynika w du\u017cej mierze z b\u0142\u0119d\u00f3w diagnostycznych.<\/p>\n\n\n\n Odsetek uczni\u00f3w ze zdiagnozowan\u0105 dysleksj\u0105 jest bardzo zbli\u017cony dla obu p\u0142ci \u2013 r\u00f3\u017cnica wynosi nieca\u0142e 2%. Przy podziale na w\u0119\u017csze kategorie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 pewne odmienno\u015bci zwi\u0105zane z p\u0142ci\u0105<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n Konsekwencje dysleksji cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza sfer\u0119\u00a0edukacyjn\u0105.\u00a0Trudno\u015bci szkolne, brak zrozumienia ze strony otoczenia oraz powtarzaj\u0105ce si\u0119 niepowodzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 emocjonalnych, narastaj\u0105cego stresu<\/a>, obni\u017conej samooceny i wycofania. Dlatego tak wa\u017cne jest wczesne\u00a0rozpoznanie dysleksji i odpowiednie wsparcie dziecka.<\/p>\n\n\n\n Przyczyny dysleksji s\u0105 z\u0142o\u017cone \u2013 istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki genetyczne i neurobiologiczne.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki badaniom obrazowym wiemy, \u017ce m\u00f3zg osoby z dysleksj\u0105 nie tylko funkcjonuje odmiennie, ale te\u017c r\u00f3\u017cni si\u0119 budow\u0105 od m\u00f3zgu os\u00f3b bez tych trudno\u015bci. To specyficzny, uwarunkowany biologicznie wzorzec rozwoju o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Czym si\u0119 charakteryzuje?<\/p>\n\n\n\n 1. Nietypowa symetria w m\u00f3zgu \u2013 budowa kory s\u0142uchowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jest to obszar, kt\u00f3ry odpowiada za analiz\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w. Zazwyczaj jest wyra\u017anie wi\u0119kszy w lewej p\u00f3\u0142kuli, tworz\u0105c naturaln\u0105 asymetri\u0119. U os\u00f3b z dysleksj\u0105 obie strony s\u0105 niemal r\u00f3wne, co nazywamy nietypow\u0105 symetri\u0105.<\/p>\n\n\n\n 2. Odmienne u\u0142o\u017cenie kom\u00f3rek nerwowych \u2013 ektopie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kiedy naukowcy przyjrzeli si\u0119 m\u00f3zgowi na poziomie mikroskopowym, zauwa\u017cyli r\u00f3wnie\u017c niewielkie skupiska niedojrza\u0142ych neuron\u00f3w, kt\u00f3re w okresie p\u0142odowym przemie\u015bci\u0142y si\u0119 w nietypowe miejsca. Takie zmiany mog\u0105 utrudnia\u0107 sprawny przep\u0142yw informacji w m\u00f3zgu, co wp\u0142ywa m.in. na przetwarzanie j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n 3. Wi\u0119kszy wysi\u0142ek m\u00f3zgu podczas czytania<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ucze\u0144 bez dysleksji silnie aktywuje lew\u0105 i tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu. U dziecka z dysleksj\u0105 te obszary s\u0105 znacznie mniej aktywne. <\/p>\n\n\n\n W efekcie m\u00f3zg dziecka nie rozpoznaje s\u0142\u00f3w automatycznie. Zamiast tego musi \u201eobchodzi\u0107\u201d problem, anga\u017cuj\u0105c inne obszary odpowiedzialne za mow\u0119. Dlatego czytanie jest wolniejsze, bardziej m\u0119cz\u0105ce i wymaga wi\u0119kszego skupienia.<\/p>\n\n\n\n 4. Brak automatyzacji i wolniejsze przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odmienna budowa i zak\u0142\u00f3cenia pracy w prawym przednim p\u0142acie m\u00f3\u017cd\u017cku (kt\u00f3ry odpowiada m.in. za p\u0142ynno\u015b\u0107 i automatyzacj\u0119) t\u0142umacz\u0105, dlaczego dyslektykom trudniej przychodzi czytanie lub pisanie w spos\u00f3b zautomatyzowany, bez konieczno\u015bci ci\u0105g\u0142ego skupiania na tym uwagi.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119\u015b\u0107 trudno\u015bci mo\u017ce wynika\u0107 tak\u017ce z wolniejszego przetwarzania bod\u017ac\u00f3w wzrokowych i s\u0142uchowych, co utrudnia zauwa\u017canie drobnych r\u00f3\u017cnic (np. mi\u0119dzy literami).<\/p>\n\n\n\n Badania pokazuj\u0105, \u017ce dysleksja cz\u0119sto ma pod\u0142o\u017ce genetyczne i mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 rodzinnie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jedno z rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119, prawdopodobie\u0144stwo jej wyst\u0105pienia u dzieci wynosi ok. 54-63%, a gdy oboje rodzic\u00f3w ma dysleksj\u0119 \u2013 72-73%.<\/p>\n\n\n\n Badacze wykazali powi\u0105zania z mutacjami gen\u00f3w, w tym m.in.:<\/p>\n\n\n\n Odpowiadaj\u0105 one m.in. za prawid\u0142ow\u0105 migracj\u0119 kom\u00f3rek nerwowych w okresie p\u0142odowym, a ich nieprawid\u0142owo\u015bci wp\u0142ywaj\u0105 na pogorszenie pami\u0119ci i przetwarzania fonologicznego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Termin \u201especyficzne trudno\u015bci w uczeniu si\u0119\u201d okre\u015bla objawy, kt\u00f3re cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Trudno\u015bci mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w, a sama dysleksja mo\u017ce przyjmowa\u0107 odmienne postacie \u2013 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy dominuj\u0105 trudno\u015bci wzrokowe, czy s\u0142uchowe.<\/p>\n\n\n\n Rozr\u00f3\u017cnienie typ\u00f3w dysleksji pokazuje odmienno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w i wp\u0142ywa na dob\u00f3r terapii. W praktyce wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 m.in. dysleksj\u0119 typu wzrokowego i s\u0142uchowego, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 charakterem trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n\n
Pod\u0142o\u017ce neurobiologiczne – jak pracuje m\u00f3zg dyslektyka?<\/h3>\n\n\n\n
Genetyka a dysleksja \u2013 czy to cecha dziedziczna?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Klasyfikacja zaburze\u0144 – dysleksja, dysgrafia, dysortografia i dyskalkulia<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 dysleksja typu wizualnego od auditownej?<\/h3>\n\n\n\n