\n\n\n\n
Mizofonia \u2013 wszystko, co powiniene\u015b wiedzie\u0107<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest mizofonia i jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od zwyk\u0142ej niech\u0119ci do ha\u0142asu?<\/strong> Mizofonia to selektywna nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na d\u017awi\u0119ki, w kt\u00f3rej konkretne odg\u0142osy (triggery) wywo\u0142uj\u0105 nieproporcjonalnie siln\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 lub l\u0119k. W przeciwie\u0144stwie do nadwra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchowej, gdzie problemem jest g\u0142o\u015bno\u015b\u0107 (decybele), w mizofonii kluczowy jest charakter d\u017awi\u0119ku, np. mlaskanie czy klikanie d\u0142ugopisem.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze objawy i triggery w tym zaburzeniu?<\/strong> Objawy mizofonii obejmuj\u0105 nag\u0142e napi\u0119cie, przyspieszone t\u0119tno i siln\u0105 irytacj\u0119. Do najcz\u0119stszych zapalnik\u00f3w (trigger\u00f3w) nale\u017c\u0105 odg\u0142osy fizjologiczne (\u017cucie, oddech) oraz powtarzalne d\u017awi\u0119ki otoczenia (stukanie, tykanie). U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w reakcj\u0119 wywo\u0142uje ju\u017c sam widok osoby wykonuj\u0105cej dra\u017cni\u0105c\u0105 czynno\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da profesjonalne leczenie mizofonii i gdzie szuka\u0107 pomocy?<\/strong> Leczenie opiera si\u0119 na psychoterapii poznawczo-behawioralnej (CBT), kt\u00f3ra pomaga zmieni\u0107 interpretacj\u0119 bod\u017ac\u00f3w, oraz terapii habituacyjnej (TRT). Audiolodzy mog\u0105 zaleci\u0107 generatory szumu lub s\u0142uchawki wyg\u0142uszaj\u0105ce. Proces ten wspiera m.in. skala A-MISO-S, pozwalaj\u0105ca precyzyjnie oceni\u0107 stopie\u0144 nasilenia objaw\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest mizofonia?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119stsze bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce i objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czynniki ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka i skale oceny nasilenia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie i strategie post\u0119powania<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak radzi\u0107 sobie na co dzie\u0144?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty? Objawy alarmowe<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest mizofonia i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od nadwra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchowej?<\/h2>\n\n\n\n
Mizofonia to zaburzenie, w kt\u00f3rym u danej osoby pojawia si\u0119 silna, negatywna reakcja na okre\u015blone d\u017awi\u0119ki (triggery). Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to odg\u0142osy obecne w codziennym otoczeniu <\/strong>\u2013 tykanie zegara, samochody za oknem, mlaskanie, stukanie paznokciami czy nawet prze\u0142ykanie \u015bliny lub szuranie butami.<\/p>\n\n\n\nDyskomfort pojawiaj\u0105cy si\u0119 u mizofonik\u00f3w nie wynika z g\u0142o\u015bno\u015bci triggera. Problem dotyczy samego charakteru bod\u017aca i tego, w jaki spos\u00f3b odbiera go uk\u0142ad nerwowy konkretnej osoby \u2013 ten sam d\u017awi\u0119k mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 skrajnie inne odczucia u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b cierpi\u0105cych na mizofoni\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\nW publikacjach, kt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owym om\u00f3wieniu tego, czym jest mizofonia, zazwyczaj pojawia si\u0119 kilka takich samych zachowa\u0144\/reakcji, kt\u00f3re towarzysz\u0105 osobom ze stwierdzonym zaburzeniem.<\/p>\n\n\n\n
Powtarzaj\u0105ce si\u0119 objawy mizofonii:<\/p>\n\n\n\n
1. Silne napi\u0119cie emocjonalne od razu w chwili nara\u017cenia na trigger:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- pierwsze objawy i reakcje na odg\u0142osy zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 natychmiast;<\/li>\n\n\n\n
- d\u017awi\u0119k wywo\u0142uje wyra\u017any dyskomfort \u2013 zazwyczaj jest to z\u0142o\u015b\u0107 lub narastaj\u0105ca irytacja, czasem po\u0142\u0105czona z poczuciem naruszenia przestrzeni osobistej (to wa\u017cne w kontek\u015bcie odczu\u0107 zwi\u0105zanych z d\u017awi\u0119kami wydawanymi przez innych ludzi z otoczenia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Warto tutaj zauwa\u017cy\u0107, \u017ce reakcja nie jest wynikiem \u015bwiadomej oceny sytuacji, ale zwykle jest niekontrolowan\u0105 odpowiedzi\u0105 organizmu;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n2. Trudno\u015bci z przetwarzaniem informacji s\u0142uchowych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- m\u00f3zg nadmiernie reaguje na d\u017awi\u0119k;<\/li>\n\n\n\n
- uk\u0142ad nerwowy zbyt mocno koncentruje si\u0119 na wybranym odg\u0142osie, przez co osoba z mizofoni\u0105 ma wra\u017cenie, \u017ce bodziec \u201eprzebija si\u0119\u201d przez wszystkie inne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Trudno wtedy wr\u00f3ci\u0107 do przerwanej czynno\u015bci albo podtrzyma\u0107 rozmow\u0119, bo uwaga skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na okre\u015blonym d\u017awi\u0119ku;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n3. Objawy somatyczne (fizyczne):<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- to cz\u0119\u015b\u0107 reakcji stresowej \u2013 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 szybszy oddech, spi\u0119cie mi\u0119\u015bni lub nag\u0142e poczucie pobudzenia;<\/li>\n\n\n\n
- mizofonik mo\u017ce zachowywa\u0107 si\u0119 tak, jakby by\u0142 mocno zestresowany lub chcia\u0142 zareagowa\u0107 na zagro\u017cenie (mimo tego, \u017ce w otoczeniu nie ma realnego niebezpiecze\u0144stwa).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Takie do\u015bwiadczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo m\u0119cz\u0105ce, poniewa\u017c trudno je ograniczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie racjonalnym my\u015bleniem;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n4. Skutki w relacjach z innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- mizofonia mo\u017ce prowadzi\u0107 do wycofania si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego \u2013 pacjent mo\u017ce \u015bwiadomie rezygnowa\u0107 z uczestniczenia w spotkaniach, podczas kt\u00f3rych mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 dra\u017cni\u0105ce odg\u0142osy;<\/li>\n\n\n\n
- co wi\u0119cej (w odniesieniu do pierwszego punktu i cz\u0119sto pojawiaj\u0105cego si\u0119 wra\u017cenia naruszania osobistej przestrzeni), dra\u017cni\u0105ce d\u017awi\u0119ki wydawane przez ludzi mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em konflikt\u00f3w \u2013 mizofonik mo\u017ce odbiera\u0107 je jako swego rodzaju atak.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W opisach r\u00f3\u017cnych objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z negatywnym reagowaniem na bod\u017ace s\u0142uchowe stosuje si\u0119 jednak szersze poj\u0119cie. Wszystkie zaburzenia og\u00f3lnie klasyfikuje si\u0119 jako obni\u017con\u0105 tolerancj\u0119 na d\u017awi\u0119ki<\/strong>. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0142uchowa,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- mizofonia,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- fonofobia.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wa\u017cne, by wiedzie\u0107, \u017ce powy\u017cszych poj\u0119\u0107 nie mo\u017cna stosowa\u0107 zamiennie. Wszystkie maj\u0105 zwi\u0105zek z negatywn\u0105 reakcj\u0105 na bod\u017ace akustyczne i mo\u017cna zaliczy\u0107 je do zaburze\u0144 percepcji s\u0142uchowej, ale w szczeg\u00f3\u0142owych charakterystykach wskazuje si\u0119 cechy, kt\u00f3re s\u0105 specyficzne dla ka\u017cdego z nich. <\/p>\n\n\n\n
\n- Nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na d\u017awi\u0119ki dotyczy wi\u0119kszego wyczulenia na g\u0142o\u015bno\u015b\u0107 i nat\u0119\u017cenie d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Fonofobia wi\u0105\u017ce si\u0119 z l\u0119kiem\/strachem przed okre\u015blonym d\u017awi\u0119kiem lub nawet przewidywaniem, \u017ce ten si\u0119 pojawi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n
![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/psycholog.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja psychologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Czujesz przyt\u0142oczenie codziennymi obowi\u0105zkami lub mierzysz si\u0119 z trudnymi emocjami, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 funkcjonowanie? Skorzystaj z porady psychologa, aby poszuka\u0107 sposob\u00f3w na popraw\u0119 komfortu psychicznego.<\/div>\n
\n od 150 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMizofonia – najcz\u0119stsze bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce i objawy<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nKiedy pacjenci opisuj\u0105 swoje objawy mizofonii, w rozmowach cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo konkretne przyk\u0142ady i szczeg\u00f3\u0142owe opisy sytuacji, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dyskomfortem.<\/p>\n\n\n\n
\n- \u201eNie mog\u0119 je\u015b\u0107 z rodzin\u0105 przy stole\u201d.<\/li>\n\n\n\n
- \u201eBardzo irytuje mnie mlaskanie\u201d.<\/li>\n\n\n\n
- \u201eD\u017awi\u0119k tr\u0105bienia samochodu wyprowadza mnie z r\u00f3wnowagi\u201d.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- \u201eMusz\u0119 zamyka\u0107 drzwi, gdy pralka g\u0142o\u015bno wiruje\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Przyczyny i objawy mizofonii mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne, jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 opisy przypadk\u00f3w, mo\u017cna stworzy\u0107 list\u0119 najpowszechniejszych d\u017awi\u0119k\u00f3w odbieranych jako nieprzyjemne. <\/p>\n\n\n\n
Odg\u0142osy wydawane przez ludzi, zwi\u0105zane z jedzeniem i oddychaniem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- mlaskanie, prze\u017cuwanie, chrupanie,<\/li>\n\n\n\n
- siorbanie, g\u0142o\u015bne picie,<\/li>\n\n\n\n
- poci\u0105ganie nosem, kaszlenie, kichanie,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- g\u0142o\u015bne oddychanie, wzdychanie,<\/li>\n\n\n\n
- d\u017awi\u0119ki prze\u0142ykania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Odg\u0142osy przedmiot\u00f3w i otoczenia (najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to powtarzalne d\u017awi\u0119ki): <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- tykanie zegara,<\/li>\n\n\n\n
- klikanie d\u0142ugopisem,<\/li>\n\n\n\n
- pisanie na klawiaturze,<\/li>\n\n\n\n
- stukanie paznokciami o blat,<\/li>\n\n\n\n
- tupanie nog\u0105 podczas siedzenia,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- przesuwanie krzes\u0142a,<\/li>\n\n\n\n
- skrzypienie drzwi,<\/li>\n\n\n\n
- kapanie wody z kranu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- szuranie butami po pod\u0142odze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mizofonia objawia si\u0119 reakcj\u0105 na d\u017awi\u0119ki \u2013 <\/strong>ale nie tylko. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b napi\u0119cie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c wtedy, gdy widz\u0105 sam ruch, kt\u00f3ry mo\u017ce zapowiada\u0107 pojawienie si\u0119 triggera lub gdy znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacjach, gdzie prawdopodobie\u0144stwo jego wyst\u0105pienia jest zwykle wy\u017csze.<\/p>\n\n\n\nPoruszaj\u0105ce si\u0119 usta podczas jedzenia, widok d\u0142ugopisu trzymanego w d\u0142oni albo ko\u0142ysz\u0105ca si\u0119 stopa mog\u0105 by\u0107 odbierane jako sygna\u0142y zapowiadaj\u0105ce d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry zwykle wywo\u0142uje dyskomfort. Dla m\u00f3zgu tyle wystarczy do tego, aby wywo\u0142a\u0107 kaskad\u0119 objaw\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci \u2013 nawet je\u015bli konkretne nieprzyjemne d\u017awi\u0119ki jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142y (obraz mo\u017ce by\u0107 bod\u017acem r\u00f3wnorz\u0119dnym z samym odg\u0142osem). <\/em><\/p>\n\n\n\nCzego do\u015bwiadcza i jak czuje si\u0119 pacjent z mizofoni\u0105, kt\u00f3ry konfrontuje si\u0119 z symptomami swojego zaburzenia? Poznaj objawy, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 mizofonikom w sytuacjach nara\u017cenia na niekt\u00f3re d\u017awi\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n
Typowe reakcje emocjonalne to: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- napi\u0119cie i niepok\u00f3j,<\/li>\n\n\n\n
- silne uczucie stresu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- l\u0119k<\/a> (jednak nie tak silny, jak w fonofobii),\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- poirytowanie,<\/li>\n\n\n\n
- narastaj\u0105ca z\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do agresji s\u0142ownej,<\/li>\n\n\n\n
- poczucie niesprawiedliwo\u015bci, niezrozumienia i osamotnienia w swoich odczuciach zwi\u0105zanych z\u00a0wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na d\u017awi\u0119ki.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mizofonia cz\u0119sto prowadzi tak\u017ce do pojawiania si\u0119 objaw\u00f3w fizycznych (somatycznych). Obok dyskomfortu emocjonalnego, pacjent mo\u017ce zauwa\u017ca\u0107 u siebie: <\/p>\n\n\n\n
\n- przyspieszony oddech,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- szybsze bicie serca,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- napi\u0119cie mi\u0119\u015bni twarzy, karku i bark\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- sucho\u015b\u0107 w ustach,<\/li>\n\n\n\n
- dr\u017cenie r\u0105k,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- ucisk w klatce piersiowej i trudno\u015bci z zaczerpni\u0119ciem oddechu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l g\u0142owy<\/a>.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Objawy mog\u0105 przypomina\u0107 pocz\u0105tki napadu l\u0119kowego. Gdy jednak reakcje s\u0105 naprawd\u0119 silne i utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, psychiatra mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 rozszerzenia diagnostyki w kierunku wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania innych zaburze\u0144 z kr\u0119gu l\u0119kowego lub fobii specyficznych.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d charakterystycznych zachowa\u0144 warto wymieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re nie s\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 reakcj\u0105 na pewne d\u017awi\u0119ki, ale konsekwencj\u0105 wybor\u00f3w. U wielu os\u00f3b rozwija si\u0119 wzorzec unikania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nNa przyk\u0142ad: <\/p>\n\n\n\n
\n- jedzenie w samotno\u015bci,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- praca w s\u0142uchawkach nawet w stosunkowo cichym biurze,<\/li>\n\n\n\n
- rezygnowanie ze spotka\u0144 towarzyskich bez konkretnych przyczyn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
To do\u015b\u0107 og\u00f3lne sytuacje, a konkretne zachowania b\u0119d\u0105 zwi\u0105zane z indywidualn\u0105 nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 i stylem \u017cycia osoby z mizofoni\u0105. Takie strategie daj\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 ulg\u0119, jednak d\u0142ugoterminowo sprzyjaj\u0105 izolacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n
Podczas pracy nad radzeniem sobie ze swoimi objawami pacjenci ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 triggery i reakcje, kt\u00f3re s\u0105 z nimi zwi\u0105zane. \u015awiadomo\u015b\u0107<\/strong> wypracowywanych latami strategii unikania mo\u017ce bardzo u\u0142atwi\u0107 znalezienie przyczyny i leczenie z wykorzystaniem profesjonalnego wsparcia psychologa. Ten temat rozwijamy poni\u017cej. <\/em><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzynniki ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Mizofonia stosunkowo cz\u0119sto dotyczy os\u00f3b, u kt\u00f3rych wcze\u015bniej rozpoznano trudno\u015bci emocjonalne lub zaburzenia neurorozwojowe. W tej grupie pacjent\u00f3w podkre\u015bla si\u0119 silniejsze reakcje na bod\u017ace (codzienne d\u017awi\u0119ki).<\/p>\n\n\n\n
Objawy podobne do mizofonii opisuj\u0105 osoby z ADHD<\/a> (zespo\u0142em nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi) albo ASD (zaburzeniami ze spektrum autyzmu<\/a>), kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na odg\u0142osy obecne w otoczeniu.<\/em><\/p>\n\n\n\nObok mizofonii cz\u0119sto rozpoznaje si\u0119 tak\u017ce zaburzenia l\u0119kowe i epizody depresyjne<\/a>. W cz\u0119\u015bci bada\u0144 opisano r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie\u00a0choroby afektywnej dwubiegunowe<\/a>j <\/strong>oraz objaw\u00f3w zbli\u017conych do charakterystycznych zachowa\u0144 i reakcji w OCD<\/strong> (zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych). W takim obrazie my\u015bli o dra\u017cni\u0105cych d\u017awi\u0119kach \u0142atwo si\u0119 utrwalaj\u0105 i powracaj\u0105 w kolejnych sytuacjach.<\/p>\n\n\n\nWskazuj\u0105 na to zachowania, kt\u00f3re mo\u017cna skategoryzowa\u0107 w\u0142a\u015bnie jako objawy obsesyjno-kompulsyjne \u2013 s\u0105 to m.in.: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- natr\u0119tne my\u015bli (w tym przypadku zwi\u0105zane z d\u017awi\u0119kami),\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- silne poczucie ulgi po ustaniu triggera,<\/li>\n\n\n\n
- unikanie sytuacji kojarz\u0105cych si\u0119 z konkretnym odg\u0142osem,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- poczucie braku kontroli nad tym, \u017ce pewne d\u017awi\u0119ki wywo\u0142uj\u0105 tak silne emocje,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017aniejsza ocena w\u0142asnej reakcji jako nieadekwatnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Co ciekawe, jedno z narz\u0119dzi s\u0142u\u017c\u0105cych do oceny objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z mizofoni\u0105 \u2013 Amsterdam Misophonia Scale (A-MISO-S) \u2013 powsta\u0142o jako adaptacja kwestionariusza wykorzystywanego w charakterystyce nat\u0119\u017cenia objaw\u00f3w OCD.<\/p>\n\n\n\n
Wci\u0105\u017c jednoznacznie nie rozstrzygni\u0119to, czy inne zaburzenia mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 mizofonii, czy jednak to d\u0142ugotrwa\u0142e zmaganie si\u0119 z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na d\u017awi\u0119ki i jej konsekwencjami wywo\u0142uje wt\u00f3rne obci\u0105\u017cenie psychiczne. Cho\u0107 spojrzenie z tej perspektywy na objawy i leczenie mizofonii nie wyja\u015bnia dok\u0142adnego \u017ar\u00f3d\u0142a problem\u00f3w, to w pewnym stopniu mo\u017ce pom\u00f3c zrozumie\u0107, dlaczego dyskomfort tak bardzo wp\u0142ywa na codzienne funkcjonowanie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z ni\u0105 zmaga. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/psychiatra-wizyta.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja psychiatry<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Czujesz, \u017ce codzienne napi\u0119cie lub obni\u017cony nastr\u00f3j utrudniaj\u0105 Ci normalne funkcjonowanie? Porozmawiaj ze specjalist\u0105, aby odzyska\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 psychiczn\u0105 i spok\u00f3j ducha.<\/div>\n
\n od 250 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka i skale oceny\u00a0nasilenia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nMimo rosn\u0105cej liczby publikacji na temat r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci na d\u017awi\u0119ki, spos\u00f3b prowadzenia diagnozy mizofonii<\/strong> nie jest opisany w aktualnej wersji ICD ani w DSM-5. Specjali\u015bci w pocz\u0105tkowych etapach pracy z osob\u0105 zg\u0142aszaj\u0105c\u0105 charakterystyczne objawy mog\u0105 jednak korzysta\u0107 z pomocnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im dok\u0142adniej sklasyfikowa\u0107 jej stan.<\/p>\n\n\n\nW ocenie mizofonii \u2013 objaw\u00f3w i ich wp\u0142ywu na \u017cycie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z nimi zmaga \u2013 podstaw\u0105 jest dok\u0142adny wywiad, badanie audiologiczne i wykorzystanie skal okre\u015blaj\u0105cych nat\u0119\u017cenie dolegliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Psychiatra lub psycholog zawsze pyta o: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- pierwsze objawy,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- post\u0119p objaw\u00f3w w czasie,<\/li>\n\n\n\n
- szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 list\u0119 trigger\u00f3w i sytuacji, w kt\u00f3rych si\u0119 pojawiaj\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- opis objaw\u00f3w somatycznych i emocjonalnych,<\/li>\n\n\n\n
- wp\u0142yw problem\u00f3w na nauk\u0119, prac\u0119 i relacje z osobami z otoczenia,<\/li>\n\n\n\n
- histori\u0119 uraz\u00f3w i chor\u00f3b uszu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W wywiadzie wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c perspektywa bliskich. Rodzina lub partner potrafi\u0105 opisa\u0107 unikanie sytuacji zwi\u0105zanych z problematycznymi d\u017awi\u0119kami, a tak\u017ce reakcje, kt\u00f3re trudno zauwa\u017cy\u0107 samemu pacjentowi.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 mizofonia dotyczy przede wszystkim przetwarzania bod\u017ac\u00f3w na poziomie o\u015brodkowym i emocjonalnym, w procesie diagnostycznym lekarz mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie bada\u0144 narz\u0105du s\u0142uchu.<\/strong> Dodatkowe procedury traktuje si\u0119 jako element r\u00f3\u017cnicowania mizofonii z innymi problemami ze s\u0142uchem. <\/p>\n\n\n\nW trakcie konsultacji specjalista mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jednym z kwestionariuszy, kt\u00f3ry umo\u017cliwia lepiej scharakteryzowa\u0107 objawy pacjenta. <\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci artyku\u0142u po\u015bwi\u0119conej czynnikom ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci wspomnieli\u015bmy o jednym z dost\u0119pnych narz\u0119dzi \u2013 A-MISO-S<\/strong>. To kwestionariusz, kt\u00f3ry zawiera 6 pyta\u0144 dotycz\u0105cych:<\/p>\n\n\n\n\n- ilo\u015bci po\u015bwi\u0119conego czasu w ci\u0105gu dnia na zachowania, kt\u00f3re maj\u0105 niwelowa\u0107 objawy (dotyczy zachowa\u0144 i my\u015bli);<\/li>\n\n\n\n
- wp\u0142ywu objaw\u00f3w na funkcjonowanie w domu, w pracy i w relacjach z innymi lud\u017ami;<\/li>\n\n\n\n
- subiektywnego odbioru charakteru d\u017awi\u0119ku;<\/li>\n\n\n\n
- skupiania si\u0119 na \u015bwiadomym powstrzymywaniu w\u0142asnych odczu\u0107;\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- umiej\u0119tno\u015bci kontrolowania my\u015bli i negatywnych reakcji zwi\u0105zanych z triggerami;<\/li>\n\n\n\n
- strategii unikania.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Na podstawie liczby punkt\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pi\u0119\u0107 poziom\u00f3w nasilenia zaburzenia. Skala s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie specjalistom pracuj\u0105cym z pacjentami, u kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 umiarkowan\u0105 lub ci\u0119\u017ck\u0105 posta\u0107 mizofonii.<\/p>\n\n\n\n
To tylko przyk\u0142ad jednego z narz\u0119dzi, poniewa\u017c na ten moment nie ma jednego uznanego standardu diagnostycznego.<\/strong> Mimo tego okre\u015blenie stopnia i usystematyzowanie obszar\u00f3w trudno\u015bci umo\u017cliwia specjalistom lepsze dopasowanie dzia\u0142a\u0144 w przypadku objaw\u00f3w typowych dla mizofonii \u2013 jak leczy\u0107, jakich metod u\u017cywa\u0107 i na czym najbardziej si\u0119 skupia\u0107. <\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie i strategie post\u0119powania<\/h2>\n\n\n\n
Podej\u015bcie do terapii mizofonii opiera si\u0119 na analizie tego, jak pacjent reaguje na d\u017awi\u0119k<\/strong>, jak opisuje napi\u0119cie oraz jak zmienia si\u0119 jego zachowanie w codziennych sytuacjach. Nie zak\u0142ada si\u0119 jednego schematu. Ka\u017cdy mizofonik funkcjonuje inaczej, dlatego plan post\u0119powania zawsze uwzgl\u0119dnia prac\u0119 nad kontrol\u0105 jego indywidualnych odczu\u0107 i emocji.<\/p>\n\n\n\nW leczeniu wykorzystuje si\u0119 psychoterapi\u0119 i techniki z wykorzystaniem d\u017awi\u0119k\u00f3w. Ka\u017cdy kierunek dotyczy innego obszaru trudno\u015bci,<\/strong> a tempo post\u0119powania i stawiania kolejnych krok\u00f3w ustala si\u0119 zgodnie z potrzebami i mo\u017cliwo\u015bciami danej osoby.<\/p>\n\n\n\n\n- Psychoterapia koncentruje si\u0119 na emocjach i interpretacji bod\u017ac\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Terapie d\u017awi\u0119kowe tworz\u0105 warunki, w kt\u00f3rych pacjent mo\u017ce bezpiecznie obserwowa\u0107 swoje reakcje i uczy\u0107 si\u0119 ich kontrolowania.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Psychoterapia (CBT, ACT), terapia d\u017awi\u0119kiem, TRT<\/h3>\n\n\n\n
Psychoterapia jest pierwszym narz\u0119dziem, kt\u00f3re daje pacjentowi poczucie wi\u0119kszej kontroli nad w\u0142asnymi reakcjami.<\/p>\n\n\n\n
\n- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)<\/strong> analizuje spos\u00f3b interpretowania d\u017awi\u0119k\u00f3w. Terapeuta pomaga zauwa\u017cy\u0107 moment, kt\u00f3ry poprzedza najwi\u0119ksz\u0105 eskalacj\u0119\u00a0negatywnych emocji. Pacjent uczy si\u0119 przerywa\u0107 impuls, kt\u00f3ry zwykle prowadzi do wybuchu lub natychmiastowego wycofania si\u0119 z sytuacji.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- W terapii akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT)<\/strong> zwraca si\u0119 uwag\u0119 na stosunek do w\u0142asnych odczu\u0107. Chodzi o to, aby zauwa\u017cy\u0107 napi\u0119cie, ale od razu za nim nie pod\u0105\u017ca\u0107.\u00a0Osoba z mizofoni\u0105 pracuje nad tym, by mo\u017cliwie wcze\u015bnie rozpoznawa\u0107 triggery i kierowa\u0107 uwag\u0119 na sygna\u0142y z cia\u0142a.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Terapia d\u017awi\u0119kiem jest dodatkowym etapem leczenia. Jej zadaniem jest zmniejszenie intensywno\u015bci pierwszego wra\u017cenia. Polega na stopniowym oswajaniu organizmu z bod\u017acami akustycznymi o kontrolowanym nat\u0119\u017ceniu.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego planu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c terapia habituacyjna (ang. Tinitus Retraining Therapy, TRT), kt\u00f3r\u0105 w literaturze opisuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako skuteczn\u0105 metod\u0119 leczenia pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na<\/strong> szumy uszne.<\/strong> Okazuje si\u0119, \u017ce TRT mo\u017ce by\u0107 skuteczna tak\u017ce w minimalizowaniu dolegliwo\u015bci u mizofonik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nTerapia habituacyjna<\/strong> \u0142\u0105czy elementy edukacji i ekspozycji. Najwa\u017cniejsze jest budowanie \u015bwiadomo\u015bci tego, dlaczego reakcja na dany d\u017awi\u0119k w og\u00f3le powstaje. Dzia\u0142ania opieraj\u0105 si\u0119 na edukacji dotycz\u0105cej tego, jak dzia\u0142a narz\u0105d s\u0142uchu i dlaczego okre\u015blone bod\u017ace maj\u0105 tak silny wp\u0142yw na emocje, reakcje i zachowania. W kolejnych etapach pracy wprowadza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia, kt\u00f3re pomagaj\u0105 stopniowo oswaja\u0107 si\u0119 z problematycznymi d\u017awi\u0119kami. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nInterwencje audiologiczne i modyfikacje \u015brodowiskowe<\/h3>\n\n\n\n
Proces diagnozowania jest wieloetapowy i wymaga wsp\u00f3\u0142pracy kilku specjalist\u00f3w. R\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenie, wiedza i kompetencje lekarzy i psycholog\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 spojrzenie na ca\u0142okszta\u0142t objaw\u00f3w danej osoby w bardzo kompleksowy spos\u00f3b. Pod tym wzgl\u0119dem konsultacja z lekarzem audiologiem<\/strong> mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do dobrania bardziej skutecznych metod leczenia mizofonii \u2013 przyczyny problem\u00f3w nieadekwatnych reakcji najcz\u0119\u015bciej nie wynikaj\u0105 z chor\u00f3b narz\u0105du s\u0142uchu, mog\u0105 jednak z nimi wsp\u00f3\u0142istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\nJakie zalecenia mo\u017ce przekaza\u0107 audiolog, by pacjent by\u0142 w stanie lepiej sobie radzi\u0107 z mizofoni\u0105? W\u015br\u00f3d wskaza\u0144 mo\u017cna wymieni\u0107: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- stosowanie odpowiednio dobranych s\u0142uchawek wyg\u0142uszaj\u0105cych otoczenie (cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie);<\/li>\n\n\n\n
- nauk\u0119 dbania o higien\u0119 swojego \u015brodowiska pod k\u0105tem odg\u0142os\u00f3w;\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- wykorzystywanie specjalnych \u015bcie\u017cek d\u017awi\u0119kowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 t\u0142em dla codziennych obowi\u0105zk\u00f3w.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Um\u00f3wienie si\u0119 na konsultacj\u0119 audiologiczn\u0105 i ucz\u0119szczanie na psychoterapi\u0119 to tylko cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego procesu leczenia. Pacjent powinien wdro\u017cy\u0107 samodzielne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
W domu i w pracy dobrze jest pomy\u015ble\u0107 o stworzeniu otoczenia, kt\u00f3re pozwoli przewidywa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 d\u017awi\u0119ki. Wiele os\u00f3b robi wszystko, by utrzyma\u0107 cisz\u0119. To jednak nie zawsze b\u0119dzie najbardziej skuteczna metoda. Zbyt cz\u0119ste odizolowywanie si\u0119 od wszelkich odg\u0142os\u00f3w mo\u017ce nasila\u0107 negatywne reakcje w sytuacjach, w kt\u00f3rych jednak triggery zaczn\u0105 si\u0119 pojawia\u0107. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak radzi\u0107 sobie na co dzie\u0144? Wskaz\u00f3wki dla pacjent\u00f3w i bliskich<\/h2>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze jest nazwanie bod\u017ac\u00f3w, przy kt\u00f3rych napi\u0119cie ro\u015bnie najszybciej. Wiele os\u00f3b z mizofoni\u0105 dopiero w czasie rozmowy z terapeut\u0105 zauwa\u017ca schemat \u2013 ten sam typ d\u017awi\u0119ku, podobne miejsce czy zbli\u017con\u0105 por\u0119 dnia.<\/p>\n\n\n\n
Warto spisa\u0107 tak\u0105 list\u0119 i uzupe\u0142ni\u0107 j\u0105 o typowe reakcje emocjonalne, fizyczne objawy oraz zachowania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 jako konsekwencje us\u0142yszanego d\u017awi\u0119ku. Prosty opis sytuacji mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej punktem odniesienia w terapii, w rozmowach z bliskimi i w samodzielnej pracy nad zwalczaniem swoich trudno\u015bci. <\/em><\/p>\n\n\n\nW czasie post\u0119powania terapeutycznego pojawia si\u0119 ekspozycja na triggery. Terapeuta ustala skal\u0119 trudno\u015bci i zaczyna prac\u0119 od mniej obci\u0105\u017caj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Podczas sesji wykorzystuje si\u0119 \u0107wiczenia oddechowe, kr\u00f3tkie rozlu\u017anianie mi\u0119\u015bni karku i bark\u00f3w, a tak\u017ce proste metody przekierowywania uwagi<\/strong> na spokojny obraz lub inne zmys\u0142y.<\/p>\n\n\n\nPacjent stopniowo uczy si\u0119, \u017ce napi\u0119cie mo\u017cna kontrolowa\u0107. Techniki \u0107wiczone podczas terapii warto praktykowa\u0107 na co dzie\u0144. Podzielenie si\u0119 wypracowanymi za\u0142o\u017ceniami z kim\u015b bliskim ze swojego otoczenia mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocne w uczeniu si\u0119 ich stosowania w praktyce. <\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty? Objawy alarmowe<\/h2>\n\n\n\n
Mizofonia mo\u017ce realnie wp\u0142ywa\u0107 na samopoczucie. Nigdy nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107 problemu, je\u015bli jakie\u015b d\u017awi\u0119ki wywo\u0142uj\u0105 w nas bardzo silne emocje, z kt\u00f3rymi samodzielnie nie jeste\u015bmy w stanie sobie poradzi\u0107. Wizyt\u0119 u specjalisty warto um\u00f3wi\u0107 wtedy, gdy reakcje na bod\u017ace d\u017awi\u0119kowe prowadz\u0105 do obni\u017cenia nastroju, poczucia niepewno\u015bci, l\u0119k\u00f3w, wybuch\u00f3w z\u0142o\u015bci, agresji s\u0142ownej i konflikt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad skorzystaniem z profesjonalnej pomocy, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce na pierwsz\u0105 konsultacj\u0119 z psychologiem, psychiatr\u0105<\/strong> czy jakimkolwiek innym specjalist\u0105 \u017caden pacjent nigdy nie zg\u0142asza si\u0119 z ju\u017c rozpoznanym problemem \u2013 najwa\u017cniejsze b\u0119dzie samo zauwa\u017cenie objaw\u00f3w, opisanie w\u0142asnych odczu\u0107 i podj\u0119cie decyzji o zrobieniu pierwszego kroku. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest mizofonia?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Najcz\u0119stsze bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce i objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czynniki ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka i skale oceny nasilenia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie i strategie post\u0119powania<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak radzi\u0107 sobie na co dzie\u0144?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty? Objawy alarmowe<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest mizofonia i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od nadwra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchowej?<\/h2>\n\n\n\n
Mizofonia to zaburzenie, w kt\u00f3rym u danej osoby pojawia si\u0119 silna, negatywna reakcja na okre\u015blone d\u017awi\u0119ki (triggery). Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to odg\u0142osy obecne w codziennym otoczeniu <\/strong>\u2013 tykanie zegara, samochody za oknem, mlaskanie, stukanie paznokciami czy nawet prze\u0142ykanie \u015bliny lub szuranie butami.<\/p>\n\n\n\nDyskomfort pojawiaj\u0105cy si\u0119 u mizofonik\u00f3w nie wynika z g\u0142o\u015bno\u015bci triggera. Problem dotyczy samego charakteru bod\u017aca i tego, w jaki spos\u00f3b odbiera go uk\u0142ad nerwowy konkretnej osoby \u2013 ten sam d\u017awi\u0119k mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 skrajnie inne odczucia u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b cierpi\u0105cych na mizofoni\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\nW publikacjach, kt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owym om\u00f3wieniu tego, czym jest mizofonia, zazwyczaj pojawia si\u0119 kilka takich samych zachowa\u0144\/reakcji, kt\u00f3re towarzysz\u0105 osobom ze stwierdzonym zaburzeniem.<\/p>\n\n\n\n
Powtarzaj\u0105ce si\u0119 objawy mizofonii:<\/p>\n\n\n\n
1. Silne napi\u0119cie emocjonalne od razu w chwili nara\u017cenia na trigger:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- pierwsze objawy i reakcje na odg\u0142osy zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 natychmiast;<\/li>\n\n\n\n
- d\u017awi\u0119k wywo\u0142uje wyra\u017any dyskomfort \u2013 zazwyczaj jest to z\u0142o\u015b\u0107 lub narastaj\u0105ca irytacja, czasem po\u0142\u0105czona z poczuciem naruszenia przestrzeni osobistej (to wa\u017cne w kontek\u015bcie odczu\u0107 zwi\u0105zanych z d\u017awi\u0119kami wydawanymi przez innych ludzi z otoczenia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Warto tutaj zauwa\u017cy\u0107, \u017ce reakcja nie jest wynikiem \u015bwiadomej oceny sytuacji, ale zwykle jest niekontrolowan\u0105 odpowiedzi\u0105 organizmu;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n2. Trudno\u015bci z przetwarzaniem informacji s\u0142uchowych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- m\u00f3zg nadmiernie reaguje na d\u017awi\u0119k;<\/li>\n\n\n\n
- uk\u0142ad nerwowy zbyt mocno koncentruje si\u0119 na wybranym odg\u0142osie, przez co osoba z mizofoni\u0105 ma wra\u017cenie, \u017ce bodziec \u201eprzebija si\u0119\u201d przez wszystkie inne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Trudno wtedy wr\u00f3ci\u0107 do przerwanej czynno\u015bci albo podtrzyma\u0107 rozmow\u0119, bo uwaga skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na okre\u015blonym d\u017awi\u0119ku;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n3. Objawy somatyczne (fizyczne):<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- to cz\u0119\u015b\u0107 reakcji stresowej \u2013 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 szybszy oddech, spi\u0119cie mi\u0119\u015bni lub nag\u0142e poczucie pobudzenia;<\/li>\n\n\n\n
- mizofonik mo\u017ce zachowywa\u0107 si\u0119 tak, jakby by\u0142 mocno zestresowany lub chcia\u0142 zareagowa\u0107 na zagro\u017cenie (mimo tego, \u017ce w otoczeniu nie ma realnego niebezpiecze\u0144stwa).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Takie do\u015bwiadczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo m\u0119cz\u0105ce, poniewa\u017c trudno je ograniczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie racjonalnym my\u015bleniem;<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n4. Skutki w relacjach z innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- mizofonia mo\u017ce prowadzi\u0107 do wycofania si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego \u2013 pacjent mo\u017ce \u015bwiadomie rezygnowa\u0107 z uczestniczenia w spotkaniach, podczas kt\u00f3rych mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 dra\u017cni\u0105ce odg\u0142osy;<\/li>\n\n\n\n
- co wi\u0119cej (w odniesieniu do pierwszego punktu i cz\u0119sto pojawiaj\u0105cego si\u0119 wra\u017cenia naruszania osobistej przestrzeni), dra\u017cni\u0105ce d\u017awi\u0119ki wydawane przez ludzi mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em konflikt\u00f3w \u2013 mizofonik mo\u017ce odbiera\u0107 je jako swego rodzaju atak.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W opisach r\u00f3\u017cnych objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z negatywnym reagowaniem na bod\u017ace s\u0142uchowe stosuje si\u0119 jednak szersze poj\u0119cie. Wszystkie zaburzenia og\u00f3lnie klasyfikuje si\u0119 jako obni\u017con\u0105 tolerancj\u0119 na d\u017awi\u0119ki<\/strong>. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0142uchowa,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- mizofonia,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- fonofobia.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wa\u017cne, by wiedzie\u0107, \u017ce powy\u017cszych poj\u0119\u0107 nie mo\u017cna stosowa\u0107 zamiennie. Wszystkie maj\u0105 zwi\u0105zek z negatywn\u0105 reakcj\u0105 na bod\u017ace akustyczne i mo\u017cna zaliczy\u0107 je do zaburze\u0144 percepcji s\u0142uchowej, ale w szczeg\u00f3\u0142owych charakterystykach wskazuje si\u0119 cechy, kt\u00f3re s\u0105 specyficzne dla ka\u017cdego z nich. <\/p>\n\n\n\n
\n- Nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na d\u017awi\u0119ki dotyczy wi\u0119kszego wyczulenia na g\u0142o\u015bno\u015b\u0107 i nat\u0119\u017cenie d\u017awi\u0119k\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Fonofobia wi\u0105\u017ce si\u0119 z l\u0119kiem\/strachem przed okre\u015blonym d\u017awi\u0119kiem lub nawet przewidywaniem, \u017ce ten si\u0119 pojawi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja psychologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Czujesz przyt\u0142oczenie codziennymi obowi\u0105zkami lub mierzysz si\u0119 z trudnymi emocjami, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 funkcjonowanie? Skorzystaj z porady psychologa, aby poszuka\u0107 sposob\u00f3w na popraw\u0119 komfortu psychicznego.<\/div>\n
\n od 150 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMizofonia – najcz\u0119stsze bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce i objawy<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nKiedy pacjenci opisuj\u0105 swoje objawy mizofonii, w rozmowach cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo konkretne przyk\u0142ady i szczeg\u00f3\u0142owe opisy sytuacji, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dyskomfortem.<\/p>\n\n\n\n
\n- \u201eNie mog\u0119 je\u015b\u0107 z rodzin\u0105 przy stole\u201d.<\/li>\n\n\n\n
- \u201eBardzo irytuje mnie mlaskanie\u201d.<\/li>\n\n\n\n
- \u201eD\u017awi\u0119k tr\u0105bienia samochodu wyprowadza mnie z r\u00f3wnowagi\u201d.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- \u201eMusz\u0119 zamyka\u0107 drzwi, gdy pralka g\u0142o\u015bno wiruje\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Przyczyny i objawy mizofonii mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne, jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 opisy przypadk\u00f3w, mo\u017cna stworzy\u0107 list\u0119 najpowszechniejszych d\u017awi\u0119k\u00f3w odbieranych jako nieprzyjemne. <\/p>\n\n\n\n
Odg\u0142osy wydawane przez ludzi, zwi\u0105zane z jedzeniem i oddychaniem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- mlaskanie, prze\u017cuwanie, chrupanie,<\/li>\n\n\n\n
- siorbanie, g\u0142o\u015bne picie,<\/li>\n\n\n\n
- poci\u0105ganie nosem, kaszlenie, kichanie,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- g\u0142o\u015bne oddychanie, wzdychanie,<\/li>\n\n\n\n
- d\u017awi\u0119ki prze\u0142ykania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Odg\u0142osy przedmiot\u00f3w i otoczenia (najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to powtarzalne d\u017awi\u0119ki): <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- tykanie zegara,<\/li>\n\n\n\n
- klikanie d\u0142ugopisem,<\/li>\n\n\n\n
- pisanie na klawiaturze,<\/li>\n\n\n\n
- stukanie paznokciami o blat,<\/li>\n\n\n\n
- tupanie nog\u0105 podczas siedzenia,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- przesuwanie krzes\u0142a,<\/li>\n\n\n\n
- skrzypienie drzwi,<\/li>\n\n\n\n
- kapanie wody z kranu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- szuranie butami po pod\u0142odze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mizofonia objawia si\u0119 reakcj\u0105 na d\u017awi\u0119ki \u2013 <\/strong>ale nie tylko. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b napi\u0119cie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c wtedy, gdy widz\u0105 sam ruch, kt\u00f3ry mo\u017ce zapowiada\u0107 pojawienie si\u0119 triggera lub gdy znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacjach, gdzie prawdopodobie\u0144stwo jego wyst\u0105pienia jest zwykle wy\u017csze.<\/p>\n\n\n\nPoruszaj\u0105ce si\u0119 usta podczas jedzenia, widok d\u0142ugopisu trzymanego w d\u0142oni albo ko\u0142ysz\u0105ca si\u0119 stopa mog\u0105 by\u0107 odbierane jako sygna\u0142y zapowiadaj\u0105ce d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry zwykle wywo\u0142uje dyskomfort. Dla m\u00f3zgu tyle wystarczy do tego, aby wywo\u0142a\u0107 kaskad\u0119 objaw\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci \u2013 nawet je\u015bli konkretne nieprzyjemne d\u017awi\u0119ki jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142y (obraz mo\u017ce by\u0107 bod\u017acem r\u00f3wnorz\u0119dnym z samym odg\u0142osem). <\/em><\/p>\n\n\n\nCzego do\u015bwiadcza i jak czuje si\u0119 pacjent z mizofoni\u0105, kt\u00f3ry konfrontuje si\u0119 z symptomami swojego zaburzenia? Poznaj objawy, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 mizofonikom w sytuacjach nara\u017cenia na niekt\u00f3re d\u017awi\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n
Typowe reakcje emocjonalne to: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- napi\u0119cie i niepok\u00f3j,<\/li>\n\n\n\n
- silne uczucie stresu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- l\u0119k<\/a> (jednak nie tak silny, jak w fonofobii),\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- poirytowanie,<\/li>\n\n\n\n
- narastaj\u0105ca z\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do agresji s\u0142ownej,<\/li>\n\n\n\n
- poczucie niesprawiedliwo\u015bci, niezrozumienia i osamotnienia w swoich odczuciach zwi\u0105zanych z\u00a0wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na d\u017awi\u0119ki.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mizofonia cz\u0119sto prowadzi tak\u017ce do pojawiania si\u0119 objaw\u00f3w fizycznych (somatycznych). Obok dyskomfortu emocjonalnego, pacjent mo\u017ce zauwa\u017ca\u0107 u siebie: <\/p>\n\n\n\n
\n- przyspieszony oddech,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- szybsze bicie serca,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- napi\u0119cie mi\u0119\u015bni twarzy, karku i bark\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- sucho\u015b\u0107 w ustach,<\/li>\n\n\n\n
- dr\u017cenie r\u0105k,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- ucisk w klatce piersiowej i trudno\u015bci z zaczerpni\u0119ciem oddechu,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l g\u0142owy<\/a>.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Objawy mog\u0105 przypomina\u0107 pocz\u0105tki napadu l\u0119kowego. Gdy jednak reakcje s\u0105 naprawd\u0119 silne i utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, psychiatra mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 rozszerzenia diagnostyki w kierunku wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania innych zaburze\u0144 z kr\u0119gu l\u0119kowego lub fobii specyficznych.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d charakterystycznych zachowa\u0144 warto wymieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re nie s\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 reakcj\u0105 na pewne d\u017awi\u0119ki, ale konsekwencj\u0105 wybor\u00f3w. U wielu os\u00f3b rozwija si\u0119 wzorzec unikania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nNa przyk\u0142ad: <\/p>\n\n\n\n
\n- jedzenie w samotno\u015bci,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- praca w s\u0142uchawkach nawet w stosunkowo cichym biurze,<\/li>\n\n\n\n
- rezygnowanie ze spotka\u0144 towarzyskich bez konkretnych przyczyn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
To do\u015b\u0107 og\u00f3lne sytuacje, a konkretne zachowania b\u0119d\u0105 zwi\u0105zane z indywidualn\u0105 nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 i stylem \u017cycia osoby z mizofoni\u0105. Takie strategie daj\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 ulg\u0119, jednak d\u0142ugoterminowo sprzyjaj\u0105 izolacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n
Podczas pracy nad radzeniem sobie ze swoimi objawami pacjenci ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 triggery i reakcje, kt\u00f3re s\u0105 z nimi zwi\u0105zane. \u015awiadomo\u015b\u0107<\/strong> wypracowywanych latami strategii unikania mo\u017ce bardzo u\u0142atwi\u0107 znalezienie przyczyny i leczenie z wykorzystaniem profesjonalnego wsparcia psychologa. Ten temat rozwijamy poni\u017cej. <\/em><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzynniki ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Mizofonia stosunkowo cz\u0119sto dotyczy os\u00f3b, u kt\u00f3rych wcze\u015bniej rozpoznano trudno\u015bci emocjonalne lub zaburzenia neurorozwojowe. W tej grupie pacjent\u00f3w podkre\u015bla si\u0119 silniejsze reakcje na bod\u017ace (codzienne d\u017awi\u0119ki).<\/p>\n\n\n\n
Objawy podobne do mizofonii opisuj\u0105 osoby z ADHD<\/a> (zespo\u0142em nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi) albo ASD (zaburzeniami ze spektrum autyzmu<\/a>), kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na odg\u0142osy obecne w otoczeniu.<\/em><\/p>\n\n\n\nObok mizofonii cz\u0119sto rozpoznaje si\u0119 tak\u017ce zaburzenia l\u0119kowe i epizody depresyjne<\/a>. W cz\u0119\u015bci bada\u0144 opisano r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie\u00a0choroby afektywnej dwubiegunowe<\/a>j <\/strong>oraz objaw\u00f3w zbli\u017conych do charakterystycznych zachowa\u0144 i reakcji w OCD<\/strong> (zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych). W takim obrazie my\u015bli o dra\u017cni\u0105cych d\u017awi\u0119kach \u0142atwo si\u0119 utrwalaj\u0105 i powracaj\u0105 w kolejnych sytuacjach.<\/p>\n\n\n\nWskazuj\u0105 na to zachowania, kt\u00f3re mo\u017cna skategoryzowa\u0107 w\u0142a\u015bnie jako objawy obsesyjno-kompulsyjne \u2013 s\u0105 to m.in.: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- natr\u0119tne my\u015bli (w tym przypadku zwi\u0105zane z d\u017awi\u0119kami),\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- silne poczucie ulgi po ustaniu triggera,<\/li>\n\n\n\n
- unikanie sytuacji kojarz\u0105cych si\u0119 z konkretnym odg\u0142osem,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- poczucie braku kontroli nad tym, \u017ce pewne d\u017awi\u0119ki wywo\u0142uj\u0105 tak silne emocje,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017aniejsza ocena w\u0142asnej reakcji jako nieadekwatnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Co ciekawe, jedno z narz\u0119dzi s\u0142u\u017c\u0105cych do oceny objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z mizofoni\u0105 \u2013 Amsterdam Misophonia Scale (A-MISO-S) \u2013 powsta\u0142o jako adaptacja kwestionariusza wykorzystywanego w charakterystyce nat\u0119\u017cenia objaw\u00f3w OCD.<\/p>\n\n\n\n
Wci\u0105\u017c jednoznacznie nie rozstrzygni\u0119to, czy inne zaburzenia mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 mizofonii, czy jednak to d\u0142ugotrwa\u0142e zmaganie si\u0119 z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na d\u017awi\u0119ki i jej konsekwencjami wywo\u0142uje wt\u00f3rne obci\u0105\u017cenie psychiczne. Cho\u0107 spojrzenie z tej perspektywy na objawy i leczenie mizofonii nie wyja\u015bnia dok\u0142adnego \u017ar\u00f3d\u0142a problem\u00f3w, to w pewnym stopniu mo\u017ce pom\u00f3c zrozumie\u0107, dlaczego dyskomfort tak bardzo wp\u0142ywa na codzienne funkcjonowanie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z ni\u0105 zmaga. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja psychiatry<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Czujesz, \u017ce codzienne napi\u0119cie lub obni\u017cony nastr\u00f3j utrudniaj\u0105 Ci normalne funkcjonowanie? Porozmawiaj ze specjalist\u0105, aby odzyska\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 psychiczn\u0105 i spok\u00f3j ducha.<\/div>\n
\n od 250 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka i skale oceny\u00a0nasilenia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nMimo rosn\u0105cej liczby publikacji na temat r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci na d\u017awi\u0119ki, spos\u00f3b prowadzenia diagnozy mizofonii<\/strong> nie jest opisany w aktualnej wersji ICD ani w DSM-5. Specjali\u015bci w pocz\u0105tkowych etapach pracy z osob\u0105 zg\u0142aszaj\u0105c\u0105 charakterystyczne objawy mog\u0105 jednak korzysta\u0107 z pomocnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im dok\u0142adniej sklasyfikowa\u0107 jej stan.<\/p>\n\n\n\nW ocenie mizofonii \u2013 objaw\u00f3w i ich wp\u0142ywu na \u017cycie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z nimi zmaga \u2013 podstaw\u0105 jest dok\u0142adny wywiad, badanie audiologiczne i wykorzystanie skal okre\u015blaj\u0105cych nat\u0119\u017cenie dolegliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Psychiatra lub psycholog zawsze pyta o: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- pierwsze objawy,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- post\u0119p objaw\u00f3w w czasie,<\/li>\n\n\n\n
- szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 list\u0119 trigger\u00f3w i sytuacji, w kt\u00f3rych si\u0119 pojawiaj\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- opis objaw\u00f3w somatycznych i emocjonalnych,<\/li>\n\n\n\n
- wp\u0142yw problem\u00f3w na nauk\u0119, prac\u0119 i relacje z osobami z otoczenia,<\/li>\n\n\n\n
- histori\u0119 uraz\u00f3w i chor\u00f3b uszu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W wywiadzie wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c perspektywa bliskich. Rodzina lub partner potrafi\u0105 opisa\u0107 unikanie sytuacji zwi\u0105zanych z problematycznymi d\u017awi\u0119kami, a tak\u017ce reakcje, kt\u00f3re trudno zauwa\u017cy\u0107 samemu pacjentowi.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 mizofonia dotyczy przede wszystkim przetwarzania bod\u017ac\u00f3w na poziomie o\u015brodkowym i emocjonalnym, w procesie diagnostycznym lekarz mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie bada\u0144 narz\u0105du s\u0142uchu.<\/strong> Dodatkowe procedury traktuje si\u0119 jako element r\u00f3\u017cnicowania mizofonii z innymi problemami ze s\u0142uchem. <\/p>\n\n\n\nW trakcie konsultacji specjalista mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jednym z kwestionariuszy, kt\u00f3ry umo\u017cliwia lepiej scharakteryzowa\u0107 objawy pacjenta. <\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci artyku\u0142u po\u015bwi\u0119conej czynnikom ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci wspomnieli\u015bmy o jednym z dost\u0119pnych narz\u0119dzi \u2013 A-MISO-S<\/strong>. To kwestionariusz, kt\u00f3ry zawiera 6 pyta\u0144 dotycz\u0105cych:<\/p>\n\n\n\n\n- ilo\u015bci po\u015bwi\u0119conego czasu w ci\u0105gu dnia na zachowania, kt\u00f3re maj\u0105 niwelowa\u0107 objawy (dotyczy zachowa\u0144 i my\u015bli);<\/li>\n\n\n\n
- wp\u0142ywu objaw\u00f3w na funkcjonowanie w domu, w pracy i w relacjach z innymi lud\u017ami;<\/li>\n\n\n\n
- subiektywnego odbioru charakteru d\u017awi\u0119ku;<\/li>\n\n\n\n
- skupiania si\u0119 na \u015bwiadomym powstrzymywaniu w\u0142asnych odczu\u0107;\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- umiej\u0119tno\u015bci kontrolowania my\u015bli i negatywnych reakcji zwi\u0105zanych z triggerami;<\/li>\n\n\n\n
- strategii unikania.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Na podstawie liczby punkt\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pi\u0119\u0107 poziom\u00f3w nasilenia zaburzenia. Skala s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie specjalistom pracuj\u0105cym z pacjentami, u kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 umiarkowan\u0105 lub ci\u0119\u017ck\u0105 posta\u0107 mizofonii.<\/p>\n\n\n\n
To tylko przyk\u0142ad jednego z narz\u0119dzi, poniewa\u017c na ten moment nie ma jednego uznanego standardu diagnostycznego.<\/strong> Mimo tego okre\u015blenie stopnia i usystematyzowanie obszar\u00f3w trudno\u015bci umo\u017cliwia specjalistom lepsze dopasowanie dzia\u0142a\u0144 w przypadku objaw\u00f3w typowych dla mizofonii \u2013 jak leczy\u0107, jakich metod u\u017cywa\u0107 i na czym najbardziej si\u0119 skupia\u0107. <\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie i strategie post\u0119powania<\/h2>\n\n\n\n
Podej\u015bcie do terapii mizofonii opiera si\u0119 na analizie tego, jak pacjent reaguje na d\u017awi\u0119k<\/strong>, jak opisuje napi\u0119cie oraz jak zmienia si\u0119 jego zachowanie w codziennych sytuacjach. Nie zak\u0142ada si\u0119 jednego schematu. Ka\u017cdy mizofonik funkcjonuje inaczej, dlatego plan post\u0119powania zawsze uwzgl\u0119dnia prac\u0119 nad kontrol\u0105 jego indywidualnych odczu\u0107 i emocji.<\/p>\n\n\n\nW leczeniu wykorzystuje si\u0119 psychoterapi\u0119 i techniki z wykorzystaniem d\u017awi\u0119k\u00f3w. Ka\u017cdy kierunek dotyczy innego obszaru trudno\u015bci,<\/strong> a tempo post\u0119powania i stawiania kolejnych krok\u00f3w ustala si\u0119 zgodnie z potrzebami i mo\u017cliwo\u015bciami danej osoby.<\/p>\n\n\n\n\n- Psychoterapia koncentruje si\u0119 na emocjach i interpretacji bod\u017ac\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Terapie d\u017awi\u0119kowe tworz\u0105 warunki, w kt\u00f3rych pacjent mo\u017ce bezpiecznie obserwowa\u0107 swoje reakcje i uczy\u0107 si\u0119 ich kontrolowania.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Psychoterapia (CBT, ACT), terapia d\u017awi\u0119kiem, TRT<\/h3>\n\n\n\n
Psychoterapia jest pierwszym narz\u0119dziem, kt\u00f3re daje pacjentowi poczucie wi\u0119kszej kontroli nad w\u0142asnymi reakcjami.<\/p>\n\n\n\n
\n- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)<\/strong> analizuje spos\u00f3b interpretowania d\u017awi\u0119k\u00f3w. Terapeuta pomaga zauwa\u017cy\u0107 moment, kt\u00f3ry poprzedza najwi\u0119ksz\u0105 eskalacj\u0119\u00a0negatywnych emocji. Pacjent uczy si\u0119 przerywa\u0107 impuls, kt\u00f3ry zwykle prowadzi do wybuchu lub natychmiastowego wycofania si\u0119 z sytuacji.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- W terapii akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT)<\/strong> zwraca si\u0119 uwag\u0119 na stosunek do w\u0142asnych odczu\u0107. Chodzi o to, aby zauwa\u017cy\u0107 napi\u0119cie, ale od razu za nim nie pod\u0105\u017ca\u0107.\u00a0Osoba z mizofoni\u0105 pracuje nad tym, by mo\u017cliwie wcze\u015bnie rozpoznawa\u0107 triggery i kierowa\u0107 uwag\u0119 na sygna\u0142y z cia\u0142a.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Terapia d\u017awi\u0119kiem jest dodatkowym etapem leczenia. Jej zadaniem jest zmniejszenie intensywno\u015bci pierwszego wra\u017cenia. Polega na stopniowym oswajaniu organizmu z bod\u017acami akustycznymi o kontrolowanym nat\u0119\u017ceniu.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego planu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c terapia habituacyjna (ang. Tinitus Retraining Therapy, TRT), kt\u00f3r\u0105 w literaturze opisuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako skuteczn\u0105 metod\u0119 leczenia pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na<\/strong> szumy uszne.<\/strong> Okazuje si\u0119, \u017ce TRT mo\u017ce by\u0107 skuteczna tak\u017ce w minimalizowaniu dolegliwo\u015bci u mizofonik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nTerapia habituacyjna<\/strong> \u0142\u0105czy elementy edukacji i ekspozycji. Najwa\u017cniejsze jest budowanie \u015bwiadomo\u015bci tego, dlaczego reakcja na dany d\u017awi\u0119k w og\u00f3le powstaje. Dzia\u0142ania opieraj\u0105 si\u0119 na edukacji dotycz\u0105cej tego, jak dzia\u0142a narz\u0105d s\u0142uchu i dlaczego okre\u015blone bod\u017ace maj\u0105 tak silny wp\u0142yw na emocje, reakcje i zachowania. W kolejnych etapach pracy wprowadza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia, kt\u00f3re pomagaj\u0105 stopniowo oswaja\u0107 si\u0119 z problematycznymi d\u017awi\u0119kami. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nInterwencje audiologiczne i modyfikacje \u015brodowiskowe<\/h3>\n\n\n\n
Proces diagnozowania jest wieloetapowy i wymaga wsp\u00f3\u0142pracy kilku specjalist\u00f3w. R\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenie, wiedza i kompetencje lekarzy i psycholog\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 spojrzenie na ca\u0142okszta\u0142t objaw\u00f3w danej osoby w bardzo kompleksowy spos\u00f3b. Pod tym wzgl\u0119dem konsultacja z lekarzem audiologiem<\/strong> mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do dobrania bardziej skutecznych metod leczenia mizofonii \u2013 przyczyny problem\u00f3w nieadekwatnych reakcji najcz\u0119\u015bciej nie wynikaj\u0105 z chor\u00f3b narz\u0105du s\u0142uchu, mog\u0105 jednak z nimi wsp\u00f3\u0142istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\nJakie zalecenia mo\u017ce przekaza\u0107 audiolog, by pacjent by\u0142 w stanie lepiej sobie radzi\u0107 z mizofoni\u0105? W\u015br\u00f3d wskaza\u0144 mo\u017cna wymieni\u0107: <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- stosowanie odpowiednio dobranych s\u0142uchawek wyg\u0142uszaj\u0105cych otoczenie (cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie);<\/li>\n\n\n\n
- nauk\u0119 dbania o higien\u0119 swojego \u015brodowiska pod k\u0105tem odg\u0142os\u00f3w;\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- wykorzystywanie specjalnych \u015bcie\u017cek d\u017awi\u0119kowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 t\u0142em dla codziennych obowi\u0105zk\u00f3w.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Um\u00f3wienie si\u0119 na konsultacj\u0119 audiologiczn\u0105 i ucz\u0119szczanie na psychoterapi\u0119 to tylko cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego procesu leczenia. Pacjent powinien wdro\u017cy\u0107 samodzielne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
W domu i w pracy dobrze jest pomy\u015ble\u0107 o stworzeniu otoczenia, kt\u00f3re pozwoli przewidywa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 d\u017awi\u0119ki. Wiele os\u00f3b robi wszystko, by utrzyma\u0107 cisz\u0119. To jednak nie zawsze b\u0119dzie najbardziej skuteczna metoda. Zbyt cz\u0119ste odizolowywanie si\u0119 od wszelkich odg\u0142os\u00f3w mo\u017ce nasila\u0107 negatywne reakcje w sytuacjach, w kt\u00f3rych jednak triggery zaczn\u0105 si\u0119 pojawia\u0107. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak radzi\u0107 sobie na co dzie\u0144? Wskaz\u00f3wki dla pacjent\u00f3w i bliskich<\/h2>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze jest nazwanie bod\u017ac\u00f3w, przy kt\u00f3rych napi\u0119cie ro\u015bnie najszybciej. Wiele os\u00f3b z mizofoni\u0105 dopiero w czasie rozmowy z terapeut\u0105 zauwa\u017ca schemat \u2013 ten sam typ d\u017awi\u0119ku, podobne miejsce czy zbli\u017con\u0105 por\u0119 dnia.<\/p>\n\n\n\n
Warto spisa\u0107 tak\u0105 list\u0119 i uzupe\u0142ni\u0107 j\u0105 o typowe reakcje emocjonalne, fizyczne objawy oraz zachowania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 jako konsekwencje us\u0142yszanego d\u017awi\u0119ku. Prosty opis sytuacji mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej punktem odniesienia w terapii, w rozmowach z bliskimi i w samodzielnej pracy nad zwalczaniem swoich trudno\u015bci. <\/em><\/p>\n\n\n\nW czasie post\u0119powania terapeutycznego pojawia si\u0119 ekspozycja na triggery. Terapeuta ustala skal\u0119 trudno\u015bci i zaczyna prac\u0119 od mniej obci\u0105\u017caj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Podczas sesji wykorzystuje si\u0119 \u0107wiczenia oddechowe, kr\u00f3tkie rozlu\u017anianie mi\u0119\u015bni karku i bark\u00f3w, a tak\u017ce proste metody przekierowywania uwagi<\/strong> na spokojny obraz lub inne zmys\u0142y.<\/p>\n\n\n\nPacjent stopniowo uczy si\u0119, \u017ce napi\u0119cie mo\u017cna kontrolowa\u0107. Techniki \u0107wiczone podczas terapii warto praktykowa\u0107 na co dzie\u0144. Podzielenie si\u0119 wypracowanymi za\u0142o\u017ceniami z kim\u015b bliskim ze swojego otoczenia mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocne w uczeniu si\u0119 ich stosowania w praktyce. <\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty? Objawy alarmowe<\/h2>\n\n\n\n
Mizofonia mo\u017ce realnie wp\u0142ywa\u0107 na samopoczucie. Nigdy nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107 problemu, je\u015bli jakie\u015b d\u017awi\u0119ki wywo\u0142uj\u0105 w nas bardzo silne emocje, z kt\u00f3rymi samodzielnie nie jeste\u015bmy w stanie sobie poradzi\u0107. Wizyt\u0119 u specjalisty warto um\u00f3wi\u0107 wtedy, gdy reakcje na bod\u017ace d\u017awi\u0119kowe prowadz\u0105 do obni\u017cenia nastroju, poczucia niepewno\u015bci, l\u0119k\u00f3w, wybuch\u00f3w z\u0142o\u015bci, agresji s\u0142ownej i konflikt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad skorzystaniem z profesjonalnej pomocy, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce na pierwsz\u0105 konsultacj\u0119 z psychologiem, psychiatr\u0105<\/strong> czy jakimkolwiek innym specjalist\u0105 \u017caden pacjent nigdy nie zg\u0142asza si\u0119 z ju\u017c rozpoznanym problemem \u2013 najwa\u017cniejsze b\u0119dzie samo zauwa\u017cenie objaw\u00f3w, opisanie w\u0142asnych odczu\u0107 i podj\u0119cie decyzji o zrobieniu pierwszego kroku. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nCo to jest mizofonia i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od nadwra\u017cliwo\u015bci s\u0142uchowej?<\/h2>\n\n\n\n
Mizofonia to zaburzenie, w kt\u00f3rym u danej osoby pojawia si\u0119 silna, negatywna reakcja na okre\u015blone d\u017awi\u0119ki (triggery). Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to odg\u0142osy obecne w codziennym otoczeniu <\/strong>\u2013 tykanie zegara, samochody za oknem, mlaskanie, stukanie paznokciami czy nawet prze\u0142ykanie \u015bliny lub szuranie butami.<\/p>\n\n\n\n Dyskomfort pojawiaj\u0105cy si\u0119 u mizofonik\u00f3w nie wynika z g\u0142o\u015bno\u015bci triggera. Problem dotyczy samego charakteru bod\u017aca i tego, w jaki spos\u00f3b odbiera go uk\u0142ad nerwowy konkretnej osoby \u2013 ten sam d\u017awi\u0119k mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 skrajnie inne odczucia u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b cierpi\u0105cych na mizofoni\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\n W publikacjach, kt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owym om\u00f3wieniu tego, czym jest mizofonia, zazwyczaj pojawia si\u0119 kilka takich samych zachowa\u0144\/reakcji, kt\u00f3re towarzysz\u0105 osobom ze stwierdzonym zaburzeniem.<\/p>\n\n\n\n Powtarzaj\u0105ce si\u0119 objawy mizofonii:<\/p>\n\n\n\n 1. Silne napi\u0119cie emocjonalne od razu w chwili nara\u017cenia na trigger:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Warto tutaj zauwa\u017cy\u0107, \u017ce reakcja nie jest wynikiem \u015bwiadomej oceny sytuacji, ale zwykle jest niekontrolowan\u0105 odpowiedzi\u0105 organizmu;<\/p>\n\n\n\n 2. Trudno\u015bci z przetwarzaniem informacji s\u0142uchowych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Trudno wtedy wr\u00f3ci\u0107 do przerwanej czynno\u015bci albo podtrzyma\u0107 rozmow\u0119, bo uwaga skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na okre\u015blonym d\u017awi\u0119ku;<\/p>\n\n\n\n 3. Objawy somatyczne (fizyczne):<\/strong><\/p>\n\n\n\n Takie do\u015bwiadczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo m\u0119cz\u0105ce, poniewa\u017c trudno je ograniczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie racjonalnym my\u015bleniem;<\/p>\n\n\n\n 4. Skutki w relacjach z innymi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n W opisach r\u00f3\u017cnych objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z negatywnym reagowaniem na bod\u017ace s\u0142uchowe stosuje si\u0119 jednak szersze poj\u0119cie. Wszystkie zaburzenia og\u00f3lnie klasyfikuje si\u0119 jako obni\u017con\u0105 tolerancj\u0119 na d\u017awi\u0119ki<\/strong>. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne, by wiedzie\u0107, \u017ce powy\u017cszych poj\u0119\u0107 nie mo\u017cna stosowa\u0107 zamiennie. Wszystkie maj\u0105 zwi\u0105zek z negatywn\u0105 reakcj\u0105 na bod\u017ace akustyczne i mo\u017cna zaliczy\u0107 je do zaburze\u0144 percepcji s\u0142uchowej, ale w szczeg\u00f3\u0142owych charakterystykach wskazuje si\u0119 cechy, kt\u00f3re s\u0105 specyficzne dla ka\u017cdego z nich. <\/p>\n\n\n\n Kiedy pacjenci opisuj\u0105 swoje objawy mizofonii, w rozmowach cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo konkretne przyk\u0142ady i szczeg\u00f3\u0142owe opisy sytuacji, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dyskomfortem.<\/p>\n\n\n\n Przyczyny i objawy mizofonii mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne, jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 opisy przypadk\u00f3w, mo\u017cna stworzy\u0107 list\u0119 najpowszechniejszych d\u017awi\u0119k\u00f3w odbieranych jako nieprzyjemne. <\/p>\n\n\n\n Odg\u0142osy wydawane przez ludzi, zwi\u0105zane z jedzeniem i oddychaniem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odg\u0142osy przedmiot\u00f3w i otoczenia (najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to powtarzalne d\u017awi\u0119ki): <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mizofonia objawia si\u0119 reakcj\u0105 na d\u017awi\u0119ki \u2013 <\/strong>ale nie tylko. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b napi\u0119cie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c wtedy, gdy widz\u0105 sam ruch, kt\u00f3ry mo\u017ce zapowiada\u0107 pojawienie si\u0119 triggera lub gdy znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacjach, gdzie prawdopodobie\u0144stwo jego wyst\u0105pienia jest zwykle wy\u017csze.<\/p>\n\n\n\n Poruszaj\u0105ce si\u0119 usta podczas jedzenia, widok d\u0142ugopisu trzymanego w d\u0142oni albo ko\u0142ysz\u0105ca si\u0119 stopa mog\u0105 by\u0107 odbierane jako sygna\u0142y zapowiadaj\u0105ce d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry zwykle wywo\u0142uje dyskomfort. Dla m\u00f3zgu tyle wystarczy do tego, aby wywo\u0142a\u0107 kaskad\u0119 objaw\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci \u2013 nawet je\u015bli konkretne nieprzyjemne d\u017awi\u0119ki jeszcze si\u0119 nie pojawi\u0142y (obraz mo\u017ce by\u0107 bod\u017acem r\u00f3wnorz\u0119dnym z samym odg\u0142osem). <\/em><\/p>\n\n\n\n Czego do\u015bwiadcza i jak czuje si\u0119 pacjent z mizofoni\u0105, kt\u00f3ry konfrontuje si\u0119 z symptomami swojego zaburzenia? Poznaj objawy, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 mizofonikom w sytuacjach nara\u017cenia na niekt\u00f3re d\u017awi\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n Typowe reakcje emocjonalne to: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mizofonia cz\u0119sto prowadzi tak\u017ce do pojawiania si\u0119 objaw\u00f3w fizycznych (somatycznych). Obok dyskomfortu emocjonalnego, pacjent mo\u017ce zauwa\u017ca\u0107 u siebie: <\/p>\n\n\n\n Objawy mog\u0105 przypomina\u0107 pocz\u0105tki napadu l\u0119kowego. Gdy jednak reakcje s\u0105 naprawd\u0119 silne i utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, psychiatra mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 w stron\u0119 rozszerzenia diagnostyki w kierunku wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania innych zaburze\u0144 z kr\u0119gu l\u0119kowego lub fobii specyficznych.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d charakterystycznych zachowa\u0144 warto wymieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re nie s\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 reakcj\u0105 na pewne d\u017awi\u0119ki, ale konsekwencj\u0105 wybor\u00f3w. U wielu os\u00f3b rozwija si\u0119 wzorzec unikania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Na przyk\u0142ad: <\/p>\n\n\n\n To do\u015b\u0107 og\u00f3lne sytuacje, a konkretne zachowania b\u0119d\u0105 zwi\u0105zane z indywidualn\u0105 nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 i stylem \u017cycia osoby z mizofoni\u0105. Takie strategie daj\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 ulg\u0119, jednak d\u0142ugoterminowo sprzyjaj\u0105 izolacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n Podczas pracy nad radzeniem sobie ze swoimi objawami pacjenci ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 triggery i reakcje, kt\u00f3re s\u0105 z nimi zwi\u0105zane. \u015awiadomo\u015b\u0107<\/strong> wypracowywanych latami strategii unikania mo\u017ce bardzo u\u0142atwi\u0107 znalezienie przyczyny i leczenie z wykorzystaniem profesjonalnego wsparcia psychologa. Ten temat rozwijamy poni\u017cej. <\/em><\/p>\n\n\n\n Mizofonia stosunkowo cz\u0119sto dotyczy os\u00f3b, u kt\u00f3rych wcze\u015bniej rozpoznano trudno\u015bci emocjonalne lub zaburzenia neurorozwojowe. W tej grupie pacjent\u00f3w podkre\u015bla si\u0119 silniejsze reakcje na bod\u017ace (codzienne d\u017awi\u0119ki).<\/p>\n\n\n\n Objawy podobne do mizofonii opisuj\u0105 osoby z ADHD<\/a> (zespo\u0142em nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi) albo ASD (zaburzeniami ze spektrum autyzmu<\/a>), kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na odg\u0142osy obecne w otoczeniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n Obok mizofonii cz\u0119sto rozpoznaje si\u0119 tak\u017ce zaburzenia l\u0119kowe i epizody depresyjne<\/a>. W cz\u0119\u015bci bada\u0144 opisano r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie\u00a0choroby afektywnej dwubiegunowe<\/a>j <\/strong>oraz objaw\u00f3w zbli\u017conych do charakterystycznych zachowa\u0144 i reakcji w OCD<\/strong> (zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych). W takim obrazie my\u015bli o dra\u017cni\u0105cych d\u017awi\u0119kach \u0142atwo si\u0119 utrwalaj\u0105 i powracaj\u0105 w kolejnych sytuacjach.<\/p>\n\n\n\n Wskazuj\u0105 na to zachowania, kt\u00f3re mo\u017cna skategoryzowa\u0107 w\u0142a\u015bnie jako objawy obsesyjno-kompulsyjne \u2013 s\u0105 to m.in.: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, jedno z narz\u0119dzi s\u0142u\u017c\u0105cych do oceny objaw\u00f3w zwi\u0105zanych z mizofoni\u0105 \u2013 Amsterdam Misophonia Scale (A-MISO-S) \u2013 powsta\u0142o jako adaptacja kwestionariusza wykorzystywanego w charakterystyce nat\u0119\u017cenia objaw\u00f3w OCD.<\/p>\n\n\n\n Wci\u0105\u017c jednoznacznie nie rozstrzygni\u0119to, czy inne zaburzenia mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 mizofonii, czy jednak to d\u0142ugotrwa\u0142e zmaganie si\u0119 z nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na d\u017awi\u0119ki i jej konsekwencjami wywo\u0142uje wt\u00f3rne obci\u0105\u017cenie psychiczne. Cho\u0107 spojrzenie z tej perspektywy na objawy i leczenie mizofonii nie wyja\u015bnia dok\u0142adnego \u017ar\u00f3d\u0142a problem\u00f3w, to w pewnym stopniu mo\u017ce pom\u00f3c zrozumie\u0107, dlaczego dyskomfort tak bardzo wp\u0142ywa na codzienne funkcjonowanie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z ni\u0105 zmaga. <\/p>\n\n\n <\/div>\n Mimo rosn\u0105cej liczby publikacji na temat r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w nadwra\u017cliwo\u015bci na d\u017awi\u0119ki, spos\u00f3b prowadzenia diagnozy mizofonii<\/strong> nie jest opisany w aktualnej wersji ICD ani w DSM-5. Specjali\u015bci w pocz\u0105tkowych etapach pracy z osob\u0105 zg\u0142aszaj\u0105c\u0105 charakterystyczne objawy mog\u0105 jednak korzysta\u0107 z pomocnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im dok\u0142adniej sklasyfikowa\u0107 jej stan.<\/p>\n\n\n\n W ocenie mizofonii \u2013 objaw\u00f3w i ich wp\u0142ywu na \u017cycie osoby, kt\u00f3ra si\u0119 z nimi zmaga \u2013 podstaw\u0105 jest dok\u0142adny wywiad, badanie audiologiczne i wykorzystanie skal okre\u015blaj\u0105cych nat\u0119\u017cenie dolegliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Psychiatra lub psycholog zawsze pyta o: <\/strong><\/p>\n\n\n\n W wywiadzie wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c perspektywa bliskich. Rodzina lub partner potrafi\u0105 opisa\u0107 unikanie sytuacji zwi\u0105zanych z problematycznymi d\u017awi\u0119kami, a tak\u017ce reakcje, kt\u00f3re trudno zauwa\u017cy\u0107 samemu pacjentowi.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 mizofonia dotyczy przede wszystkim przetwarzania bod\u017ac\u00f3w na poziomie o\u015brodkowym i emocjonalnym, w procesie diagnostycznym lekarz mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie bada\u0144 narz\u0105du s\u0142uchu.<\/strong> Dodatkowe procedury traktuje si\u0119 jako element r\u00f3\u017cnicowania mizofonii z innymi problemami ze s\u0142uchem. <\/p>\n\n\n\n W trakcie konsultacji specjalista mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jednym z kwestionariuszy, kt\u00f3ry umo\u017cliwia lepiej scharakteryzowa\u0107 objawy pacjenta. <\/p>\n\n\n\n W cz\u0119\u015bci artyku\u0142u po\u015bwi\u0119conej czynnikom ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci wspomnieli\u015bmy o jednym z dost\u0119pnych narz\u0119dzi \u2013 A-MISO-S<\/strong>. To kwestionariusz, kt\u00f3ry zawiera 6 pyta\u0144 dotycz\u0105cych:<\/p>\n\n\n\n Na podstawie liczby punkt\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pi\u0119\u0107 poziom\u00f3w nasilenia zaburzenia. Skala s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie specjalistom pracuj\u0105cym z pacjentami, u kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 umiarkowan\u0105 lub ci\u0119\u017ck\u0105 posta\u0107 mizofonii.<\/p>\n\n\n\n To tylko przyk\u0142ad jednego z narz\u0119dzi, poniewa\u017c na ten moment nie ma jednego uznanego standardu diagnostycznego.<\/strong> Mimo tego okre\u015blenie stopnia i usystematyzowanie obszar\u00f3w trudno\u015bci umo\u017cliwia specjalistom lepsze dopasowanie dzia\u0142a\u0144 w przypadku objaw\u00f3w typowych dla mizofonii \u2013 jak leczy\u0107, jakich metod u\u017cywa\u0107 i na czym najbardziej si\u0119 skupia\u0107. <\/p>\n\n\n Podej\u015bcie do terapii mizofonii opiera si\u0119 na analizie tego, jak pacjent reaguje na d\u017awi\u0119k<\/strong>, jak opisuje napi\u0119cie oraz jak zmienia si\u0119 jego zachowanie w codziennych sytuacjach. Nie zak\u0142ada si\u0119 jednego schematu. Ka\u017cdy mizofonik funkcjonuje inaczej, dlatego plan post\u0119powania zawsze uwzgl\u0119dnia prac\u0119 nad kontrol\u0105 jego indywidualnych odczu\u0107 i emocji.<\/p>\n\n\n\n W leczeniu wykorzystuje si\u0119 psychoterapi\u0119 i techniki z wykorzystaniem d\u017awi\u0119k\u00f3w. Ka\u017cdy kierunek dotyczy innego obszaru trudno\u015bci,<\/strong> a tempo post\u0119powania i stawiania kolejnych krok\u00f3w ustala si\u0119 zgodnie z potrzebami i mo\u017cliwo\u015bciami danej osoby.<\/p>\n\n\n\n Psychoterapia jest pierwszym narz\u0119dziem, kt\u00f3re daje pacjentowi poczucie wi\u0119kszej kontroli nad w\u0142asnymi reakcjami.<\/p>\n\n\n\n Terapia d\u017awi\u0119kiem jest dodatkowym etapem leczenia. Jej zadaniem jest zmniejszenie intensywno\u015bci pierwszego wra\u017cenia. Polega na stopniowym oswajaniu organizmu z bod\u017acami akustycznymi o kontrolowanym nat\u0119\u017ceniu.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego planu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c terapia habituacyjna (ang. Tinitus Retraining Therapy, TRT), kt\u00f3r\u0105 w literaturze opisuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako skuteczn\u0105 metod\u0119 leczenia pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na<\/strong> szumy uszne.<\/strong> Okazuje si\u0119, \u017ce TRT mo\u017ce by\u0107 skuteczna tak\u017ce w minimalizowaniu dolegliwo\u015bci u mizofonik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Terapia habituacyjna<\/strong> \u0142\u0105czy elementy edukacji i ekspozycji. Najwa\u017cniejsze jest budowanie \u015bwiadomo\u015bci tego, dlaczego reakcja na dany d\u017awi\u0119k w og\u00f3le powstaje. Dzia\u0142ania opieraj\u0105 si\u0119 na edukacji dotycz\u0105cej tego, jak dzia\u0142a narz\u0105d s\u0142uchu i dlaczego okre\u015blone bod\u017ace maj\u0105 tak silny wp\u0142yw na emocje, reakcje i zachowania. W kolejnych etapach pracy wprowadza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia, kt\u00f3re pomagaj\u0105 stopniowo oswaja\u0107 si\u0119 z problematycznymi d\u017awi\u0119kami. <\/p>\n\n\n\n Proces diagnozowania jest wieloetapowy i wymaga wsp\u00f3\u0142pracy kilku specjalist\u00f3w. R\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenie, wiedza i kompetencje lekarzy i psycholog\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 spojrzenie na ca\u0142okszta\u0142t objaw\u00f3w danej osoby w bardzo kompleksowy spos\u00f3b. Pod tym wzgl\u0119dem konsultacja z lekarzem audiologiem<\/strong> mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do dobrania bardziej skutecznych metod leczenia mizofonii \u2013 przyczyny problem\u00f3w nieadekwatnych reakcji najcz\u0119\u015bciej nie wynikaj\u0105 z chor\u00f3b narz\u0105du s\u0142uchu, mog\u0105 jednak z nimi wsp\u00f3\u0142istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jakie zalecenia mo\u017ce przekaza\u0107 audiolog, by pacjent by\u0142 w stanie lepiej sobie radzi\u0107 z mizofoni\u0105? W\u015br\u00f3d wskaza\u0144 mo\u017cna wymieni\u0107: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Um\u00f3wienie si\u0119 na konsultacj\u0119 audiologiczn\u0105 i ucz\u0119szczanie na psychoterapi\u0119 to tylko cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego procesu leczenia. Pacjent powinien wdro\u017cy\u0107 samodzielne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n W domu i w pracy dobrze jest pomy\u015ble\u0107 o stworzeniu otoczenia, kt\u00f3re pozwoli przewidywa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 d\u017awi\u0119ki. Wiele os\u00f3b robi wszystko, by utrzyma\u0107 cisz\u0119. To jednak nie zawsze b\u0119dzie najbardziej skuteczna metoda. Zbyt cz\u0119ste odizolowywanie si\u0119 od wszelkich odg\u0142os\u00f3w mo\u017ce nasila\u0107 negatywne reakcje w sytuacjach, w kt\u00f3rych jednak triggery zaczn\u0105 si\u0119 pojawia\u0107. <\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze jest nazwanie bod\u017ac\u00f3w, przy kt\u00f3rych napi\u0119cie ro\u015bnie najszybciej. Wiele os\u00f3b z mizofoni\u0105 dopiero w czasie rozmowy z terapeut\u0105 zauwa\u017ca schemat \u2013 ten sam typ d\u017awi\u0119ku, podobne miejsce czy zbli\u017con\u0105 por\u0119 dnia.<\/p>\n\n\n\n Warto spisa\u0107 tak\u0105 list\u0119 i uzupe\u0142ni\u0107 j\u0105 o typowe reakcje emocjonalne, fizyczne objawy oraz zachowania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 jako konsekwencje us\u0142yszanego d\u017awi\u0119ku. Prosty opis sytuacji mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej punktem odniesienia w terapii, w rozmowach z bliskimi i w samodzielnej pracy nad zwalczaniem swoich trudno\u015bci. <\/em><\/p>\n\n\n\n W czasie post\u0119powania terapeutycznego pojawia si\u0119 ekspozycja na triggery. Terapeuta ustala skal\u0119 trudno\u015bci i zaczyna prac\u0119 od mniej obci\u0105\u017caj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Podczas sesji wykorzystuje si\u0119 \u0107wiczenia oddechowe, kr\u00f3tkie rozlu\u017anianie mi\u0119\u015bni karku i bark\u00f3w, a tak\u017ce proste metody przekierowywania uwagi<\/strong> na spokojny obraz lub inne zmys\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Pacjent stopniowo uczy si\u0119, \u017ce napi\u0119cie mo\u017cna kontrolowa\u0107. Techniki \u0107wiczone podczas terapii warto praktykowa\u0107 na co dzie\u0144. Podzielenie si\u0119 wypracowanymi za\u0142o\u017ceniami z kim\u015b bliskim ze swojego otoczenia mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocne w uczeniu si\u0119 ich stosowania w praktyce. <\/p>\n\n\n Mizofonia mo\u017ce realnie wp\u0142ywa\u0107 na samopoczucie. Nigdy nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107 problemu, je\u015bli jakie\u015b d\u017awi\u0119ki wywo\u0142uj\u0105 w nas bardzo silne emocje, z kt\u00f3rymi samodzielnie nie jeste\u015bmy w stanie sobie poradzi\u0107. Wizyt\u0119 u specjalisty warto um\u00f3wi\u0107 wtedy, gdy reakcje na bod\u017ace d\u017awi\u0119kowe prowadz\u0105 do obni\u017cenia nastroju, poczucia niepewno\u015bci, l\u0119k\u00f3w, wybuch\u00f3w z\u0142o\u015bci, agresji s\u0142ownej i konflikt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad skorzystaniem z profesjonalnej pomocy, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce na pierwsz\u0105 konsultacj\u0119 z psychologiem, psychiatr\u0105<\/strong> czy jakimkolwiek innym specjalist\u0105 \u017caden pacjent nigdy nie zg\u0142asza si\u0119 z ju\u017c rozpoznanym problemem \u2013 najwa\u017cniejsze b\u0119dzie samo zauwa\u017cenie objaw\u00f3w, opisanie w\u0142asnych odczu\u0107 i podj\u0119cie decyzji o zrobieniu pierwszego kroku. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n
\n
\n
\n
\n
\n
\n Mizofonia – najcz\u0119stsze bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce i objawy<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Czynniki ryzyka i wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Diagnostyka i skale oceny\u00a0nasilenia<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nLeczenie i strategie post\u0119powania<\/h2>\n\n\n\n
\n
Psychoterapia (CBT, ACT), terapia d\u017awi\u0119kiem, TRT<\/h3>\n\n\n\n
\n
Interwencje audiologiczne i modyfikacje \u015brodowiskowe<\/h3>\n\n\n\n
\n
Jak radzi\u0107 sobie na co dzie\u0144? Wskaz\u00f3wki dla pacjent\u00f3w i bliskich<\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\nKiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty? Objawy alarmowe<\/h2>\n\n\n\n