\n\n\n\n
Zgorzel Fourniera \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n\n- Czym jest zgorzel Fourniera i kogo dotyka najcz\u0119\u015bciej?<\/strong> Zgorzel Fourniera to rzadkie, ale niezwykle gro\u017ane martwicze zaka\u017cenie tkanek mi\u0119kkich okolic krocza i narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych. Choroba dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczyzn po 50. roku \u017cycia, szczeg\u00f3lnie zmagaj\u0105cych si\u0119 z cukrzyc\u0105 typu II, oty\u0142o\u015bci\u0105 lub chorobami uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, kt\u00f3re upo\u015bledzaj\u0105 odporno\u015b\u0107 i ukrwienie tkanek.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny zgorzeli Fourniera i jak dochodzi do zaka\u017cenia?<\/strong> Przyczyn\u0105 schorzenia jest infekcja mieszana (bakterie tlenowe i beztlenowe), kt\u00f3ra przenika w g\u0142\u0105b powi\u0119zi przez mikrourazy sk\u00f3ry, ropnie oko\u0142oodbytowe lub uszkodzenia dr\u00f3g moczowych. Drobnoustroje szybko niszcz\u0105 naczynia krwiono\u015bne, prowadz\u0105c do niedotlenienia i gwa\u0142townego obumierania struktur podsk\u00f3rnych.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie objawy martwiczego zapalenia powi\u0119zi krocza powinny zaniepokoi\u0107?<\/strong> Kluczowym objawem jest silny b\u00f3l krocza, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 nieproporcjonalnie du\u017cy w stosunku do widocznego zaczerwienienia. Niepok\u00f3j powinno wzbudzi\u0107 tak\u017ce „trzeszczenie” sk\u00f3ry przy dotyku (gaz podsk\u00f3rny), czarne plamy martwicze, bardzo nieprzyjemny zapach oraz nag\u0142a, wysoka gor\u0105czka i dreszcze.<\/li>\n\n\n\n
- Na czym polega leczenie zgorzeli Fourniera i jakie s\u0105 rokowania?<\/strong> Leczenie zgorzeli Fourniera wymaga natychmiastowej operacji polegaj\u0105cej na chirurgicznym usuni\u0119ciu martwych tkanek oraz do\u017cylnej antybiotykoterapii o szerokim spektrum. Rokowanie zale\u017cy od szybko\u015bci interwencji \u2013 \u015bmiertelno\u015b\u0107 jest wysoka (do 40%), dlatego kluczowe jest zg\u0142oszenie si\u0119 do szpitala przy pierwszych objawach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest zgorzel Fourniera?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny choroby?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zgorzeli Fourniera<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka i przebieg choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie chirurgiczne i farmakologiczne<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rokowania i profilaktyka<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/baner-epolmed-promo.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym jest zgorzel Fourniera?<\/h2>\n\n\n\n
Zgorzel Fourniera jest jedn\u0105 z najci\u0119\u017cszych postaci martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich w okolicy krocza. W przebiegu choroby dochodzi do gwa\u0142townego szerzenia si\u0119 infekcji, kt\u00f3ra prowadzi do obumierania (martwicy) sk\u00f3ry i g\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conych struktur.\u00a0Proces rozwija si\u0119 szybko<\/strong>, cz\u0119sto w ci\u0105gu godzin lub kilku dni. Stan pacjent\u00f3w trafiaj\u0105cych pod opiek\u0119 specjalist\u00f3w cz\u0119sto uznaje si\u0119 za bezwzgl\u0119dnie zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.\u00a0<\/p>\n\n\n\nZgorzel Fourniera nale\u017cy do chor\u00f3b rzadkich. Ma jednak znaczenie kliniczne z uwagi na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107. W najnowszych publikacjach odsetek infekcji, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 zgonem pacjenta, wynosi zwykle od kilkunastu do oko\u0142o 40%. W starszej literaturze lub w analizach przebiegu choroby w szczeg\u00f3lnych grupach chorych pojawiaj\u0105 si\u0119 warto\u015bci si\u0119gaj\u0105ce nawet 70-80%.<\/em><\/p>\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej choruj\u0105 osoby po 50. roku \u017cycia,<\/strong> ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w to pacjenci w wieku 60-70 lat. Choroba dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczyzn (to 70-90% chorych). Wynika to z budowy anatomicznej oraz blisko\u015bci struktur uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego i odbytnicy. Mimo wszystko martwicze zaka\u017cenie<\/strong> mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u kobiet <\/strong>\u2013 w procesie diagnostycznym pacjentki wymagaj\u0105 wi\u0119kszej czujno\u015bci specjalist\u00f3w, poniewa\u017c pierwsze objawy zgorzeli Fourniera mog\u0105 by\u0107 mniej oczywiste ni\u017c w przypadku m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\nW miar\u0119 starzenia si\u0119 populacji oraz rosn\u0105cej zapadalno\u015bci na choroby przewlek\u0142e (m.in. na cukrzyc\u0119 typu II<\/a> czy schorzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia), ro\u015bnie tak\u017ce odsetek pacjent\u00f3w z podwy\u017cszonym ryzykiem ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144. W\u0142a\u015bnie w tych grupach zgorzel Fourniera rozpoznawana jest najcz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\nOpisuje si\u0119 jednak zachorowania tak\u017ce w innych grupach wiekowych. Pojawiaj\u0105 si\u0119 przypadki u m\u0142odszych doros\u0142ych z powa\u017cnymi zaburzeniami odporno\u015bci, po rozleg\u0142ych zabiegach w obr\u0119bie krocza, przy zaawansowanej oty\u0142o\u015bci<\/a> lub uzale\u017cnieniu od alkoholu<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\nSchorzenie zalicza si\u0119 do martwiczych zaka\u017ce\u0144 tkanek mi\u0119kkich<\/strong>. W tej grupie wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi martwicze zapalenie powi\u0119zi ko\u0144czyn czy \u015bciany brzucha. Zgorzel Fourniera wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 lokalizacj\u0105 \u2013 dotyka obszaru, kt\u00f3ry jest silnie unaczyniony i obejmuje struktury uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego oraz narz\u0105dy miednicy mniejszej. Rozprzestrzenianie si\u0119 martwicy przebiega wzd\u0142u\u017c powi\u0119zi, dlatego z pozoru ograniczona zmiana w obr\u0119bie sk\u00f3ry mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z bardzo rozleg\u0142ym zaj\u0119ciem wewn\u0119trznych struktur. U wielu pacjent\u00f3w dochodzi tak\u017ce do wyst\u0105pienia uog\u00f3lnionej odpowiedzi zapalnej organizmu i wstrz\u0105su septycznego.<\/strong> Sam obraz zmian w obr\u0119bie sk\u00f3ry narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych jest jedynie widoczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 z\u0142o\u017conego procesu chorobowego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja urologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Zauwa\u017casz niepokoj\u0105ce zmiany w uk\u0142adzie moczowym lub chcesz profilaktycznie zadba\u0107 o m\u0119skie zdrowie? Skorzystaj z porady urologa, by otrzyma\u0107 wsparcie.<\/div>\n
\n od 200 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 przyczyny choroby?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZgorzel Fourniera rozwija si\u0119 zwykle u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie trzy czynniki:<\/p>\n\n\n\n
\n- obecno\u015b\u0107 chorobotw\u00f3rczych bakterii,<\/li>\n\n\n\n
- przerwanie naturalnych barier w okolicy krocza,<\/li>\n\n\n\n
- os\u0142abienie og\u00f3lnej kondycji organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek procesu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wnikni\u0119ciem drobnoustroj\u00f3w w g\u0142\u0105b tkanek. Najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em bywa ropie\u0144 przy odbycie, szczelina odbytu, nad\u017cerka na sk\u00f3rze, rana po zabiegu, p\u0119kni\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej, mikrouraz spowodowany cewnikiem, pieluch\u0105, bielizn\u0105 czy innym przyrz\u0105dem medycznym<\/strong> \u2013 w\u00a0takich sytuacjach bariera ochronna sk\u00f3ry i \u015bluz\u00f3wek zostaje naruszona, a bakterie z przewodu pokarmowego, dr\u00f3g moczowych albo ze sk\u00f3ry dostaj\u0105 si\u0119 w g\u0142\u0105b\u00a0powi\u0119zi i tkanki podsk\u00f3rnej.<\/p>\n\n\n\nZaka\u017cenie ma przewa\u017cnie charakter mieszany.<\/strong> W materiale pobranym od jednego pacjenta stwierdza si\u0119 jednocze\u015bnie kilka gatunk\u00f3w drobnoustroj\u00f3w \u2013 pa\u0142eczki jelitowe, paciorkowce<\/a>, gronkowce<\/a> i bakterie beztlenowe. M\u00f3wi si\u0119 wtedy o infekcji mieszanej (tlenowej i beztlenowej).<\/p>\n\n\n\n\n- Cz\u0119\u015b\u0107 drobnoustroj\u00f3w wykorzystuje tlen i tworzy \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u0142atwo namna\u017caj\u0105 si\u0119 bakterie beztlenowe.<\/li>\n\n\n\n
- Poszczeg\u00f3lne szczepy wydzielaj\u0105 substancje uszkadzaj\u0105ce bia\u0142ka, tkank\u0119 \u0142\u0105czn\u0105, lipidy b\u0142on kom\u00f3rkowych oraz \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W ten spos\u00f3b powstaj\u0105 warunki do gwa\u0142townego rozwoju infekcji bakteryjnej. Przestrzenie pomi\u0119dzy powi\u0119ziami zamieniaj\u0105 si\u0119 w \u201ekorytarze\u201d, w kt\u00f3rych zaka\u017cenie przemieszcza si\u0119 w g\u00f3r\u0119 do jamy brzusznej, w d\u00f3\u0142 do moszny albo w stron\u0119 okolicy po\u015bladk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci bada\u0144 obserwowano jednak tak\u017ce zaka\u017cenia wywo\u0142ane pojedynczym patogenem (m.in. Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus i Escherichia coli).<\/em><\/p>\n\n\n\nDo okolicy zmian nap\u0142ywaj\u0105 liczne kom\u00f3rki zapalne, wzrasta st\u0119\u017cenie mediator\u00f3w odpowiedzi zapalnej, a w ma\u0142ych naczyniach krwiono\u015bnych zaczynaj\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 zakrzepy. Kr\u0105\u017cenie krwi w zaj\u0119tym obszarze stopniowo zanika. <\/strong>Tkanki trac\u0105 dop\u0142yw tlenu oraz sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, wi\u0119c ulegaj\u0105 martwicy. Martwe kom\u00f3rki staj\u0105 si\u0119 po\u017cywk\u0105 dla kolejnych bakterii. W ten spos\u00f3b miejscowa infekcja przechodzi w rozleg\u0142y proces martwiczy.<\/p>\n\n\n\nProces chorobowy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie miejsca zaka\u017cenia. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obrazu stanowi\u0105 choroby og\u00f3lne<\/strong>, z kt\u00f3rymi \u017cyje pacjent.<\/p>\n\n\n\n\n- Cukrzyca zaburza prac\u0119 drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych, sprzyja neuropatii, pogarsza gojenie ran i os\u0142abia odpowied\u017a odporno\u015bciow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Oty\u0142o\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z gorszym ukrwieniem tkanek podsk\u00f3rnych, wi\u0119ksz\u0105 potliwo\u015bci\u0105 i zwi\u0119kszon\u0105 tendencj\u0105 do macerowania sk\u00f3ry w fa\u0142dach.<\/li>\n\n\n\n
- Przewlek\u0142a niewydolno\u015b\u0107 nerek, marsko\u015b\u0107 w\u0105troby<\/a>, choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, terapia glikokortykosteroidami albo lekami immunosupresyjnymi ograniczaj\u0105 sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Je\u017celi w takich warunkach dojdzie nawet do mikroskopijnego naruszenia ci\u0105g\u0142o\u015bci tkanek, bakterie zyskuj\u0105 bardzo dobre \u015brodowisko do namna\u017cania. U przewlekle chorych pacjent\u00f3w nawet niewielki ropie\u0144 albo drobna rana po zabiegu mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 potencjaln\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju zgorzeli Fourniera.<\/p>\n\n\n\n
Obok przyczyn warto wymieni\u0107 inne czynniki, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia<\/strong>. W opisach przypadk\u00f3w chorych cz\u0119sto odnotowuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- alkoholizm,<\/li>\n\n\n\n
- niedo\u017cywienie i niedobory pokarmowe,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaniedbanie higieny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\nObjawy zgorzeli Fourniera<\/h2>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo obraz pacjenta ze zgorzel\u0105 Fourniera mo\u017ce przypomina\u0107 zwyk\u0142e zapalenie sk\u00f3ry albo ropie\u0144 w okolicy krocza. Jednak jedn\u0105 z r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych cech jest bardzo szybki post\u0119p zaka\u017cenia. Zmienia si\u0119 wygl\u0105d tkanek, narasta b\u00f3l, a r\u00f3wnocze\u015bnie pogarsza si\u0119 og\u00f3lny stan chorego.<\/p>\n\n\n\n
Objawy charakterystyczne dla zaka\u017cenia to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- silny b\u00f3l w obr\u0119bie moszny, warg sromowych albo okolicy odbytu;<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe, kt\u00f3re cz\u0119sto wyra\u017anie przewy\u017cszaj\u0105 nasilenie widocznych zmian na sk\u00f3rze;<\/li>\n\n\n\n
- szybkie narastanie obrz\u0119ku i zaczerwienienia sk\u00f3ry w okolicy genitali\u00f3w, odbytu lub dolnej cz\u0119\u015bci brzucha;<\/li>\n\n\n\n
- pojawienie si\u0119 plam o sinym, brunatnym lub czarnym zabarwieniu;<\/li>\n\n\n\n
- p\u0119cherze wype\u0142nione m\u0119tnym p\u0142ynem albo krwisto-brunatn\u0105 wydzielin\u0105 na sk\u00f3rze okolic intymnych;<\/li>\n\n\n\n
- bardzo silny, nieprzyjemny zapach wydzieliny z rany;<\/li>\n\n\n\n
- wyczuwalne pod palcami \u201etrzeszczenie\u201d\u00a0(z uwagi na obecno\u015b\u0107 gazu wytwarzanego przez bakterie, gromadz\u0105ce si\u0119 pod sk\u00f3r\u0105);<\/li>\n\n\n\n
- szybkie post\u0119powanie zmian;<\/li>\n\n\n\n
- wysoka gor\u0105czka z dreszczami;<\/li>\n\n\n\n
- przyspieszona akcja serca, przyspieszony oddech, spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz zimna i wilgotna sk\u00f3ra;<\/li>\n\n\n\n
- spowolnienie reakcji i senno\u015b\u0107 lub pobudzenie, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 wydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017cenia oraz o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Diagnostyka i przebieg choroby<\/h2>\n\n\n\n
Rozpoznanie zgorzeli Fourniera w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na ocenie klinicznej. Lekarz \u0142\u0105czy informacje z wywiadu, badania fizykalnego oraz wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych i obrazowych.<\/p>\n\n\n\n
Specjalist\u00f3w interesuje czas pojawienia si\u0119 dolegliwo\u015bci, tempo narastania objaw\u00f3w, wcze\u015bniejsze stany zapalne w okolicy odbytu, sk\u00f3ry krocza, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, a tak\u017ce choroby przewlek\u0142e.<\/em><\/p>\n\n\n\nCechy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 zgorzel Fourniera to przede wszystkim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- lokalizacja w obr\u0119bie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych lub okolicy odbytu,<\/li>\n\n\n\n
- martwica,<\/li>\n\n\n\n
- szybki przebieg z wyra\u017anym pogorszeniem stanu w kr\u00f3tkim czasie,<\/li>\n\n\n\n
- cechy ci\u0119\u017ckiej reakcji og\u00f3lnej organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jednoznacznym potwierdzeniem jest obraz chirurgiczny<\/strong> \u2013 podczas operacyjnego opracowania miejsca infekcji widoczne s\u0105 rozleg\u0142e obszary szarobr\u0105zowych martwiczych tkanek, \u0142atwo oddzielaj\u0105cych si\u0119 od zdrowego pod\u0142o\u017ca, kt\u00f3re nie krwawi\u0105 i cechuj\u0105 si\u0119 charakterystycznym nieprzyjemnym zapachem.<\/p>\n\n\n\nTaki obraz mo\u017ce by\u0107 ostatecznym potwierdzeniem zgorzeli Fourniera, jednak rozpoznanie nast\u0119puje cz\u0119sto jeszcze przed rozpocz\u0119ciem leczenia chirurgicznego (ju\u017c na podstawie zebranych informacji z wywiadu lekarskiego i wynik\u00f3w bada\u0144).<\/p>\n\n\n\n
Badania krwi<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c oceni\u0107 ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 stanu, ryzyko powik\u0142a\u0144 i zakres zaburze\u0144 narz\u0105dowych, to m.in.:<\/p>\n\n\n\n\n- morfologia krwi z rozmazem<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- parametry stanu zapalnego (CRP<\/a>, OB<\/a>, prokalcytonina<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- elektrolity (s\u00f3d, potas)<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- kreatynina<\/a> i mocznik<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- glukoza<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- pr\u00f3by w\u0105trobowe<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- gazometria krwi,<\/li>\n\n\n\n
- parametry krzepni\u0119cia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W diagnostyce wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c posiewy krwi oraz materia\u0142u pobranego z miejsca infekcji w czasie zabiegu. Wyniki nie s\u0105 niezb\u0119dne do postawienia samego rozpoznania, jednak w kolejnych etapach post\u0119powania pozwalaj\u0105 lepiej dobra\u0107 metody leczenia (antybiotykoterapi\u0119).<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie cz\u0119\u015bci z tych danych mo\u017cna obliczy\u0107 skale ci\u0119\u017cko\u015bci<\/strong> (np. Fournier\u2019s Gangrene Severity Index (FGSI)) albo wska\u017aniki ryzyka martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich (np. LRINEC) \u2013 to narz\u0119dzia pomocnicze, przydatne przy ocenie rokowania i podczas monitorowania post\u0119pu choroby.<\/p>\n\n\n\nUzupe\u0142niaj\u0105co lekarz mo\u017ce skierowa\u0107 pacjenta na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- USG,<\/strong> kt\u00f3re pozwala oceni\u0107 obecno\u015b\u0107 gazu w tkankach podsk\u00f3rnych i powi\u0119ziach, zlokalizowa\u0107 zbiorniki p\u0142ynu, ropnie, oceni\u0107 j\u0105dra, naj\u0105drza i struktury miednicy mniejszej. Badanie jest dost\u0119pne niemal w ka\u017cdym szpitalu i mo\u017cna wykona\u0107 je przy \u0142\u00f3\u017cku pacjenta (to bardzo wa\u017cne przy ci\u0119\u017ckim stanie og\u00f3lnym);<\/li>\n\n\n\n
- tomografi\u0119 komputerow\u0105<\/a>,<\/strong> kt\u00f3ra umo\u017cliwia dok\u0142adniejsze okre\u015blenie zasi\u0119gu zmian wzd\u0142u\u017c powi\u0119zi. Wynik badania jest wa\u017cny przy planowaniu zakresu leczenia chirurgicznego oraz przy podejrzeniu \u017ar\u00f3d\u0142a zaka\u017cenia w obr\u0119bie jamy brzusznej lub miednicy mniejszej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Bardzo istotne jest to, \u017ce potrzeba wykonania badania obrazowego nie mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 interwencji w sytuacji oczywistego obrazu klinicznego (innych typowych objaw\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
Lekarz, kt\u00f3ry bada pacjenta z b\u00f3lem i zaczerwienieniem w okolicy krocza, musi tak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 zgorzel Fourniera od wielu innych stan\u00f3w. Wczesny obraz bywa podobny do:<\/p>\n\n\n\n
\n- ropnia oko\u0142oodbytniczego,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenia tkanki podsk\u00f3rnej,<\/li>\n\n\n\n
- ostrego zapalenia naj\u0105drza, j\u0105dra, zapalenia sk\u00f3ry moszny,<\/li>\n\n\n\n
- skr\u0119tu j\u0105dra,<\/li>\n\n\n\n
- urazu moszny lub krocza,<\/li>\n\n\n\n
- alergicznego albo kontaktowego zapalenia sk\u00f3ry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja chirurga<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Potrzebujesz profesjonalnej oceny zmiany sk\u00f3rnej lub kwalifikacji do zabiegu? Um\u00f3w wizyt\u0119 u chirurga, aby uzyska\u0107 diagnoz\u0119 i plan leczenia.<\/div>\n
\n od 200 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie chirurgiczne i farmakologiczne<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nLeczenie zgorzeli Fourniera zawsze odbywa si\u0119 w warunkach szpitalnych.<\/strong> Najwa\u017cniejsze cele terapii to:<\/p>\n\n\n\n\n- zatrzymanie post\u0119pu martwicy,<\/li>\n\n\n\n
- opanowanie zaka\u017cenia og\u00f3lnoustrojowego,<\/li>\n\n\n\n
- zabezpieczenie funkcji narz\u0105d\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- przygotowanie pacjenta do gojenia ran i p\u00f3\u017aniejszej rekonstrukcji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Od samego pocz\u0105tku potrzebna jest wsp\u00f3\u0142praca interdyscyplinarnego zespo\u0142u \u2013 anestezjologa, urologa<\/a>, internisty<\/a> i chirurga<\/a> (czasem chirurga plastycznego).<\/p>\n\n\n\nPo przyj\u0119ciu do szpitala pacjent trafia pod opiek\u0119 zespo\u0142u chirurgicznego. Podczas pierwszej operacji<\/strong> lekarz szeroko otwiera zaj\u0119ty obszar i usuwa wszystkie martwicze tkanki (zakres zmian najcz\u0119\u015bciej wykracza poza granice widoczne na powierzchni sk\u00f3ry). Wtedy pole operacyjne rozszerza si\u0119 na krocze, po\u015bladki, uda lub doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha. Rana po takim zabiegu ma zwykle du\u017cy zasi\u0119g. Pozostawienie cho\u0107by fragmentu tkanki martwiczej grozi nawrotem zaka\u017cenia i pogorszeniem stanu og\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\nPodczas operacji pobiera si\u0119 materia\u0142 do bada\u0144 mikrobiologicznych. Tak jak pisali\u015bmy wcze\u015bniej, wynik nie s\u0142u\u017cy do potwierdzenia rozpoznania, ale w kolejnych etapach jest niezb\u0119dny do dopasowania antybiotykoterapii.<\/em><\/p>\n\n\n\nW kolejnych dniach wykonuje si\u0119 rewizj\u0119 rany pooperacyjnej<\/strong> (by oceni\u0107 powodzenie post\u0119powania i usun\u0105\u0107 zmiany, kt\u00f3re mog\u0142y nie by\u0107 widoczne podczas pierwszego zabiegu). W czasie hospitalizacji piel\u0119gniarki i piel\u0119gniarze dok\u0142adnie dbaj\u0105 o \u015brodowisko gojenia si\u0119 ran (to tak\u017ce bardzo wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 post\u0119powania terapeutycznego). Po ustabilizowaniu stanu chorego mo\u017cna zaplanowa\u0107 etap rekonstrukcji \u2013 ten b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 inaczej w zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci zmian i przebiegu operacji.<\/p>\n\n\n\nOd pierwszych godzin pobytu w szpitalu chory otrzymuje antybiotyki.<\/strong> Pocz\u0105tkowo leki dobiera si\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem typowej flory bakteryjnej dla zgorzeli Fourniera. Najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 po\u0142\u0105czenie preparatu o szerokim spektrum dzia\u0142ania na bakterie tlenowe z lekiem aktywnym wobec bakterii beztlenowych.<\/p>\n\n\n\nGdy laboratorium przeka\u017ce wynik posiewu i antybiogram, lekarz zaw\u0119\u017ca antybiotykoterapi\u0119 do lek\u00f3w skutecznych wobec danych szczep\u00f3w. Dzi\u0119ki temu ogranicza si\u0119 ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych oraz antybiotykooporno\u015bci. Terapia trwa zwykle co najmniej kilkana\u015bcie dni. R\u00f3wnolegle prowadzi si\u0119 leczenie przeciwb\u00f3lowe. Zako\u0144czenie farmakoterapii nast\u0119puje dopiero po ust\u0105pieniu gor\u0105czki, poprawie parametr\u00f3w zapalnych i wyra\u017anej stabilizacji stanu miejscowego.<\/p>\n\n\n\n
W sepsie<\/a> podstaw\u0105 staje si\u0119 intensywna p\u0142ynoterapia do\u017cylna. Pacjent otrzymuje roztwory elektrolitowe, czasem preparaty koloidowe, aby utrzyma\u0107 odpowiednie ci\u015bnienie t\u0119tnicze i perfuzj\u0119 narz\u0105d\u00f3w (ukrwienie).<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRokowania i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w leczenie ko\u0144czy si\u0119 wygojeniem rany i powrotem do samodzielno\u015bci. U innych dochodzi do trwa\u0142ych nast\u0119pstw albo kolejnych hospitalizacji. Od czego zale\u017c\u0105 rokowania?<\/strong> Na przebieg choroby wp\u0142ywa stan zdrowia przed zachorowaniem, rozleg\u0142o\u015b\u0107 zmian oraz szybko\u015b\u0107 wdro\u017cenia leczenia szpitalnego. Im p\u00f3\u017aniej pacjent zg\u0142osi si\u0119 do lekarza, tym wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce martwica obejmie szeroki obszar.<\/p>\n\n\n\nPrzy tym wszystkim nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na statystyki \u2013 \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu zgorzeli Fourniera jest bardzo wysoka.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nU os\u00f3b z licznymi chorobami przewlek\u0142ymi leczenie bywa d\u0142u\u017csze i bardziej wymagaj\u0105ce \u2013 gojenie ran trwa d\u0142u\u017cej, cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 kolejnych zabieg\u00f3w, cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 powik\u0142ania ze strony uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, uk\u0142adu oddechowego czy uk\u0142adu moczowego. Mimo tego tak\u017ce w tej grupie zdarzaj\u0105 si\u0119 dobre wyniki terapii \u2013 w przypadkach pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 dodatkowo obci\u0105\u017ceni, najwa\u017cniejszym czynnikiem warunkuj\u0105cym powodzenie leczenia jest odpowiednio szybka interwencja.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet po pe\u0142nym wygojeniu rany konieczne staje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- leczenie towarzysz\u0105cych chor\u00f3b przewlek\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- wypracowanie nawyk\u00f3w prawid\u0142owej higieny,<\/li>\n\n\n\n
- podj\u0119cie edukacji z zakresu kontroli swojego zdrowia i szybkiego reagowania na ewentualne objawy nawrotu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak zapobiega\u0107 zgorzeli Fourniera?<\/strong> Do profilaktyki tak powa\u017cnego zaka\u017cenia b\u0119dziemy zalicza\u0107 dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce ryzyko rozwoju (na poz\u00f3r mniej powa\u017cnych) problem\u00f3w zdrowotnych. Wielu pacjent\u00f3w bagatelizuje tematy kontroli nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, wyr\u00f3wnania zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej, unormowania masy cia\u0142a, ograniczenia u\u017cywek i prowadzenia zdrowego stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\nDbaj\u0105c o swoje zdrowie i regularne wizyty w gabinecie lekarskim mo\u017cna zapobiega\u0107 nie tyle samym infekcjom, ile zmniejsza\u0107 ryzyko ich bardzo powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
\n\n\n\n
Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest zgorzel Fourniera?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 przyczyny choroby?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zgorzeli Fourniera<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka i przebieg choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie chirurgiczne i farmakologiczne<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rokowania i profilaktyka<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym jest zgorzel Fourniera?<\/h2>\n\n\n\n
Zgorzel Fourniera jest jedn\u0105 z najci\u0119\u017cszych postaci martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich w okolicy krocza. W przebiegu choroby dochodzi do gwa\u0142townego szerzenia si\u0119 infekcji, kt\u00f3ra prowadzi do obumierania (martwicy) sk\u00f3ry i g\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conych struktur.\u00a0Proces rozwija si\u0119 szybko<\/strong>, cz\u0119sto w ci\u0105gu godzin lub kilku dni. Stan pacjent\u00f3w trafiaj\u0105cych pod opiek\u0119 specjalist\u00f3w cz\u0119sto uznaje si\u0119 za bezwzgl\u0119dnie zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.\u00a0<\/p>\n\n\n\nZgorzel Fourniera nale\u017cy do chor\u00f3b rzadkich. Ma jednak znaczenie kliniczne z uwagi na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107. W najnowszych publikacjach odsetek infekcji, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 zgonem pacjenta, wynosi zwykle od kilkunastu do oko\u0142o 40%. W starszej literaturze lub w analizach przebiegu choroby w szczeg\u00f3lnych grupach chorych pojawiaj\u0105 si\u0119 warto\u015bci si\u0119gaj\u0105ce nawet 70-80%.<\/em><\/p>\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej choruj\u0105 osoby po 50. roku \u017cycia,<\/strong> ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w to pacjenci w wieku 60-70 lat. Choroba dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczyzn (to 70-90% chorych). Wynika to z budowy anatomicznej oraz blisko\u015bci struktur uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego i odbytnicy. Mimo wszystko martwicze zaka\u017cenie<\/strong> mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u kobiet <\/strong>\u2013 w procesie diagnostycznym pacjentki wymagaj\u0105 wi\u0119kszej czujno\u015bci specjalist\u00f3w, poniewa\u017c pierwsze objawy zgorzeli Fourniera mog\u0105 by\u0107 mniej oczywiste ni\u017c w przypadku m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\nW miar\u0119 starzenia si\u0119 populacji oraz rosn\u0105cej zapadalno\u015bci na choroby przewlek\u0142e (m.in. na cukrzyc\u0119 typu II<\/a> czy schorzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia), ro\u015bnie tak\u017ce odsetek pacjent\u00f3w z podwy\u017cszonym ryzykiem ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144. W\u0142a\u015bnie w tych grupach zgorzel Fourniera rozpoznawana jest najcz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\nOpisuje si\u0119 jednak zachorowania tak\u017ce w innych grupach wiekowych. Pojawiaj\u0105 si\u0119 przypadki u m\u0142odszych doros\u0142ych z powa\u017cnymi zaburzeniami odporno\u015bci, po rozleg\u0142ych zabiegach w obr\u0119bie krocza, przy zaawansowanej oty\u0142o\u015bci<\/a> lub uzale\u017cnieniu od alkoholu<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\nSchorzenie zalicza si\u0119 do martwiczych zaka\u017ce\u0144 tkanek mi\u0119kkich<\/strong>. W tej grupie wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi martwicze zapalenie powi\u0119zi ko\u0144czyn czy \u015bciany brzucha. Zgorzel Fourniera wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 lokalizacj\u0105 \u2013 dotyka obszaru, kt\u00f3ry jest silnie unaczyniony i obejmuje struktury uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego oraz narz\u0105dy miednicy mniejszej. Rozprzestrzenianie si\u0119 martwicy przebiega wzd\u0142u\u017c powi\u0119zi, dlatego z pozoru ograniczona zmiana w obr\u0119bie sk\u00f3ry mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z bardzo rozleg\u0142ym zaj\u0119ciem wewn\u0119trznych struktur. U wielu pacjent\u00f3w dochodzi tak\u017ce do wyst\u0105pienia uog\u00f3lnionej odpowiedzi zapalnej organizmu i wstrz\u0105su septycznego.<\/strong> Sam obraz zmian w obr\u0119bie sk\u00f3ry narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych jest jedynie widoczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 z\u0142o\u017conego procesu chorobowego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja urologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Zauwa\u017casz niepokoj\u0105ce zmiany w uk\u0142adzie moczowym lub chcesz profilaktycznie zadba\u0107 o m\u0119skie zdrowie? Skorzystaj z porady urologa, by otrzyma\u0107 wsparcie.<\/div>\n
\n od 200 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 przyczyny choroby?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZgorzel Fourniera rozwija si\u0119 zwykle u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie trzy czynniki:<\/p>\n\n\n\n
\n- obecno\u015b\u0107 chorobotw\u00f3rczych bakterii,<\/li>\n\n\n\n
- przerwanie naturalnych barier w okolicy krocza,<\/li>\n\n\n\n
- os\u0142abienie og\u00f3lnej kondycji organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek procesu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wnikni\u0119ciem drobnoustroj\u00f3w w g\u0142\u0105b tkanek. Najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em bywa ropie\u0144 przy odbycie, szczelina odbytu, nad\u017cerka na sk\u00f3rze, rana po zabiegu, p\u0119kni\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej, mikrouraz spowodowany cewnikiem, pieluch\u0105, bielizn\u0105 czy innym przyrz\u0105dem medycznym<\/strong> \u2013 w\u00a0takich sytuacjach bariera ochronna sk\u00f3ry i \u015bluz\u00f3wek zostaje naruszona, a bakterie z przewodu pokarmowego, dr\u00f3g moczowych albo ze sk\u00f3ry dostaj\u0105 si\u0119 w g\u0142\u0105b\u00a0powi\u0119zi i tkanki podsk\u00f3rnej.<\/p>\n\n\n\nZaka\u017cenie ma przewa\u017cnie charakter mieszany.<\/strong> W materiale pobranym od jednego pacjenta stwierdza si\u0119 jednocze\u015bnie kilka gatunk\u00f3w drobnoustroj\u00f3w \u2013 pa\u0142eczki jelitowe, paciorkowce<\/a>, gronkowce<\/a> i bakterie beztlenowe. M\u00f3wi si\u0119 wtedy o infekcji mieszanej (tlenowej i beztlenowej).<\/p>\n\n\n\n\n- Cz\u0119\u015b\u0107 drobnoustroj\u00f3w wykorzystuje tlen i tworzy \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u0142atwo namna\u017caj\u0105 si\u0119 bakterie beztlenowe.<\/li>\n\n\n\n
- Poszczeg\u00f3lne szczepy wydzielaj\u0105 substancje uszkadzaj\u0105ce bia\u0142ka, tkank\u0119 \u0142\u0105czn\u0105, lipidy b\u0142on kom\u00f3rkowych oraz \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W ten spos\u00f3b powstaj\u0105 warunki do gwa\u0142townego rozwoju infekcji bakteryjnej. Przestrzenie pomi\u0119dzy powi\u0119ziami zamieniaj\u0105 si\u0119 w \u201ekorytarze\u201d, w kt\u00f3rych zaka\u017cenie przemieszcza si\u0119 w g\u00f3r\u0119 do jamy brzusznej, w d\u00f3\u0142 do moszny albo w stron\u0119 okolicy po\u015bladk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci bada\u0144 obserwowano jednak tak\u017ce zaka\u017cenia wywo\u0142ane pojedynczym patogenem (m.in. Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus i Escherichia coli).<\/em><\/p>\n\n\n\nDo okolicy zmian nap\u0142ywaj\u0105 liczne kom\u00f3rki zapalne, wzrasta st\u0119\u017cenie mediator\u00f3w odpowiedzi zapalnej, a w ma\u0142ych naczyniach krwiono\u015bnych zaczynaj\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 zakrzepy. Kr\u0105\u017cenie krwi w zaj\u0119tym obszarze stopniowo zanika. <\/strong>Tkanki trac\u0105 dop\u0142yw tlenu oraz sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, wi\u0119c ulegaj\u0105 martwicy. Martwe kom\u00f3rki staj\u0105 si\u0119 po\u017cywk\u0105 dla kolejnych bakterii. W ten spos\u00f3b miejscowa infekcja przechodzi w rozleg\u0142y proces martwiczy.<\/p>\n\n\n\nProces chorobowy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie miejsca zaka\u017cenia. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obrazu stanowi\u0105 choroby og\u00f3lne<\/strong>, z kt\u00f3rymi \u017cyje pacjent.<\/p>\n\n\n\n\n- Cukrzyca zaburza prac\u0119 drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych, sprzyja neuropatii, pogarsza gojenie ran i os\u0142abia odpowied\u017a odporno\u015bciow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Oty\u0142o\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z gorszym ukrwieniem tkanek podsk\u00f3rnych, wi\u0119ksz\u0105 potliwo\u015bci\u0105 i zwi\u0119kszon\u0105 tendencj\u0105 do macerowania sk\u00f3ry w fa\u0142dach.<\/li>\n\n\n\n
- Przewlek\u0142a niewydolno\u015b\u0107 nerek, marsko\u015b\u0107 w\u0105troby<\/a>, choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, terapia glikokortykosteroidami albo lekami immunosupresyjnymi ograniczaj\u0105 sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Je\u017celi w takich warunkach dojdzie nawet do mikroskopijnego naruszenia ci\u0105g\u0142o\u015bci tkanek, bakterie zyskuj\u0105 bardzo dobre \u015brodowisko do namna\u017cania. U przewlekle chorych pacjent\u00f3w nawet niewielki ropie\u0144 albo drobna rana po zabiegu mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 potencjaln\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju zgorzeli Fourniera.<\/p>\n\n\n\n
Obok przyczyn warto wymieni\u0107 inne czynniki, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia<\/strong>. W opisach przypadk\u00f3w chorych cz\u0119sto odnotowuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n\n- alkoholizm,<\/li>\n\n\n\n
- niedo\u017cywienie i niedobory pokarmowe,<\/li>\n\n\n\n
- palenie papieros\u00f3w<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaniedbanie higieny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\nObjawy zgorzeli Fourniera<\/h2>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo obraz pacjenta ze zgorzel\u0105 Fourniera mo\u017ce przypomina\u0107 zwyk\u0142e zapalenie sk\u00f3ry albo ropie\u0144 w okolicy krocza. Jednak jedn\u0105 z r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych cech jest bardzo szybki post\u0119p zaka\u017cenia. Zmienia si\u0119 wygl\u0105d tkanek, narasta b\u00f3l, a r\u00f3wnocze\u015bnie pogarsza si\u0119 og\u00f3lny stan chorego.<\/p>\n\n\n\n
Objawy charakterystyczne dla zaka\u017cenia to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- silny b\u00f3l w obr\u0119bie moszny, warg sromowych albo okolicy odbytu;<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe, kt\u00f3re cz\u0119sto wyra\u017anie przewy\u017cszaj\u0105 nasilenie widocznych zmian na sk\u00f3rze;<\/li>\n\n\n\n
- szybkie narastanie obrz\u0119ku i zaczerwienienia sk\u00f3ry w okolicy genitali\u00f3w, odbytu lub dolnej cz\u0119\u015bci brzucha;<\/li>\n\n\n\n
- pojawienie si\u0119 plam o sinym, brunatnym lub czarnym zabarwieniu;<\/li>\n\n\n\n
- p\u0119cherze wype\u0142nione m\u0119tnym p\u0142ynem albo krwisto-brunatn\u0105 wydzielin\u0105 na sk\u00f3rze okolic intymnych;<\/li>\n\n\n\n
- bardzo silny, nieprzyjemny zapach wydzieliny z rany;<\/li>\n\n\n\n
- wyczuwalne pod palcami \u201etrzeszczenie\u201d\u00a0(z uwagi na obecno\u015b\u0107 gazu wytwarzanego przez bakterie, gromadz\u0105ce si\u0119 pod sk\u00f3r\u0105);<\/li>\n\n\n\n
- szybkie post\u0119powanie zmian;<\/li>\n\n\n\n
- wysoka gor\u0105czka z dreszczami;<\/li>\n\n\n\n
- przyspieszona akcja serca, przyspieszony oddech, spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz zimna i wilgotna sk\u00f3ra;<\/li>\n\n\n\n
- spowolnienie reakcji i senno\u015b\u0107 lub pobudzenie, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 wydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017cenia oraz o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Diagnostyka i przebieg choroby<\/h2>\n\n\n\n
Rozpoznanie zgorzeli Fourniera w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na ocenie klinicznej. Lekarz \u0142\u0105czy informacje z wywiadu, badania fizykalnego oraz wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych i obrazowych.<\/p>\n\n\n\n
Specjalist\u00f3w interesuje czas pojawienia si\u0119 dolegliwo\u015bci, tempo narastania objaw\u00f3w, wcze\u015bniejsze stany zapalne w okolicy odbytu, sk\u00f3ry krocza, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, a tak\u017ce choroby przewlek\u0142e.<\/em><\/p>\n\n\n\nCechy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 zgorzel Fourniera to przede wszystkim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- lokalizacja w obr\u0119bie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych lub okolicy odbytu,<\/li>\n\n\n\n
- martwica,<\/li>\n\n\n\n
- szybki przebieg z wyra\u017anym pogorszeniem stanu w kr\u00f3tkim czasie,<\/li>\n\n\n\n
- cechy ci\u0119\u017ckiej reakcji og\u00f3lnej organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jednoznacznym potwierdzeniem jest obraz chirurgiczny<\/strong> \u2013 podczas operacyjnego opracowania miejsca infekcji widoczne s\u0105 rozleg\u0142e obszary szarobr\u0105zowych martwiczych tkanek, \u0142atwo oddzielaj\u0105cych si\u0119 od zdrowego pod\u0142o\u017ca, kt\u00f3re nie krwawi\u0105 i cechuj\u0105 si\u0119 charakterystycznym nieprzyjemnym zapachem.<\/p>\n\n\n\nTaki obraz mo\u017ce by\u0107 ostatecznym potwierdzeniem zgorzeli Fourniera, jednak rozpoznanie nast\u0119puje cz\u0119sto jeszcze przed rozpocz\u0119ciem leczenia chirurgicznego (ju\u017c na podstawie zebranych informacji z wywiadu lekarskiego i wynik\u00f3w bada\u0144).<\/p>\n\n\n\n
Badania krwi<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c oceni\u0107 ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 stanu, ryzyko powik\u0142a\u0144 i zakres zaburze\u0144 narz\u0105dowych, to m.in.:<\/p>\n\n\n\n\n- morfologia krwi z rozmazem<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- parametry stanu zapalnego (CRP<\/a>, OB<\/a>, prokalcytonina<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- elektrolity (s\u00f3d, potas)<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- kreatynina<\/a> i mocznik<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- glukoza<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- pr\u00f3by w\u0105trobowe<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- gazometria krwi,<\/li>\n\n\n\n
- parametry krzepni\u0119cia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W diagnostyce wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c posiewy krwi oraz materia\u0142u pobranego z miejsca infekcji w czasie zabiegu. Wyniki nie s\u0105 niezb\u0119dne do postawienia samego rozpoznania, jednak w kolejnych etapach post\u0119powania pozwalaj\u0105 lepiej dobra\u0107 metody leczenia (antybiotykoterapi\u0119).<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie cz\u0119\u015bci z tych danych mo\u017cna obliczy\u0107 skale ci\u0119\u017cko\u015bci<\/strong> (np. Fournier\u2019s Gangrene Severity Index (FGSI)) albo wska\u017aniki ryzyka martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich (np. LRINEC) \u2013 to narz\u0119dzia pomocnicze, przydatne przy ocenie rokowania i podczas monitorowania post\u0119pu choroby.<\/p>\n\n\n\nUzupe\u0142niaj\u0105co lekarz mo\u017ce skierowa\u0107 pacjenta na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- USG,<\/strong> kt\u00f3re pozwala oceni\u0107 obecno\u015b\u0107 gazu w tkankach podsk\u00f3rnych i powi\u0119ziach, zlokalizowa\u0107 zbiorniki p\u0142ynu, ropnie, oceni\u0107 j\u0105dra, naj\u0105drza i struktury miednicy mniejszej. Badanie jest dost\u0119pne niemal w ka\u017cdym szpitalu i mo\u017cna wykona\u0107 je przy \u0142\u00f3\u017cku pacjenta (to bardzo wa\u017cne przy ci\u0119\u017ckim stanie og\u00f3lnym);<\/li>\n\n\n\n
- tomografi\u0119 komputerow\u0105<\/a>,<\/strong> kt\u00f3ra umo\u017cliwia dok\u0142adniejsze okre\u015blenie zasi\u0119gu zmian wzd\u0142u\u017c powi\u0119zi. Wynik badania jest wa\u017cny przy planowaniu zakresu leczenia chirurgicznego oraz przy podejrzeniu \u017ar\u00f3d\u0142a zaka\u017cenia w obr\u0119bie jamy brzusznej lub miednicy mniejszej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Bardzo istotne jest to, \u017ce potrzeba wykonania badania obrazowego nie mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 interwencji w sytuacji oczywistego obrazu klinicznego (innych typowych objaw\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
Lekarz, kt\u00f3ry bada pacjenta z b\u00f3lem i zaczerwienieniem w okolicy krocza, musi tak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 zgorzel Fourniera od wielu innych stan\u00f3w. Wczesny obraz bywa podobny do:<\/p>\n\n\n\n
\n- ropnia oko\u0142oodbytniczego,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenia tkanki podsk\u00f3rnej,<\/li>\n\n\n\n
- ostrego zapalenia naj\u0105drza, j\u0105dra, zapalenia sk\u00f3ry moszny,<\/li>\n\n\n\n
- skr\u0119tu j\u0105dra,<\/li>\n\n\n\n
- urazu moszny lub krocza,<\/li>\n\n\n\n
- alergicznego albo kontaktowego zapalenia sk\u00f3ry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja chirurga<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Potrzebujesz profesjonalnej oceny zmiany sk\u00f3rnej lub kwalifikacji do zabiegu? Um\u00f3w wizyt\u0119 u chirurga, aby uzyska\u0107 diagnoz\u0119 i plan leczenia.<\/div>\n
\n od 200 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie chirurgiczne i farmakologiczne<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nLeczenie zgorzeli Fourniera zawsze odbywa si\u0119 w warunkach szpitalnych.<\/strong> Najwa\u017cniejsze cele terapii to:<\/p>\n\n\n\n\n- zatrzymanie post\u0119pu martwicy,<\/li>\n\n\n\n
- opanowanie zaka\u017cenia og\u00f3lnoustrojowego,<\/li>\n\n\n\n
- zabezpieczenie funkcji narz\u0105d\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- przygotowanie pacjenta do gojenia ran i p\u00f3\u017aniejszej rekonstrukcji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Od samego pocz\u0105tku potrzebna jest wsp\u00f3\u0142praca interdyscyplinarnego zespo\u0142u \u2013 anestezjologa, urologa<\/a>, internisty<\/a> i chirurga<\/a> (czasem chirurga plastycznego).<\/p>\n\n\n\nPo przyj\u0119ciu do szpitala pacjent trafia pod opiek\u0119 zespo\u0142u chirurgicznego. Podczas pierwszej operacji<\/strong> lekarz szeroko otwiera zaj\u0119ty obszar i usuwa wszystkie martwicze tkanki (zakres zmian najcz\u0119\u015bciej wykracza poza granice widoczne na powierzchni sk\u00f3ry). Wtedy pole operacyjne rozszerza si\u0119 na krocze, po\u015bladki, uda lub doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha. Rana po takim zabiegu ma zwykle du\u017cy zasi\u0119g. Pozostawienie cho\u0107by fragmentu tkanki martwiczej grozi nawrotem zaka\u017cenia i pogorszeniem stanu og\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\nPodczas operacji pobiera si\u0119 materia\u0142 do bada\u0144 mikrobiologicznych. Tak jak pisali\u015bmy wcze\u015bniej, wynik nie s\u0142u\u017cy do potwierdzenia rozpoznania, ale w kolejnych etapach jest niezb\u0119dny do dopasowania antybiotykoterapii.<\/em><\/p>\n\n\n\nW kolejnych dniach wykonuje si\u0119 rewizj\u0119 rany pooperacyjnej<\/strong> (by oceni\u0107 powodzenie post\u0119powania i usun\u0105\u0107 zmiany, kt\u00f3re mog\u0142y nie by\u0107 widoczne podczas pierwszego zabiegu). W czasie hospitalizacji piel\u0119gniarki i piel\u0119gniarze dok\u0142adnie dbaj\u0105 o \u015brodowisko gojenia si\u0119 ran (to tak\u017ce bardzo wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 post\u0119powania terapeutycznego). Po ustabilizowaniu stanu chorego mo\u017cna zaplanowa\u0107 etap rekonstrukcji \u2013 ten b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 inaczej w zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci zmian i przebiegu operacji.<\/p>\n\n\n\nOd pierwszych godzin pobytu w szpitalu chory otrzymuje antybiotyki.<\/strong> Pocz\u0105tkowo leki dobiera si\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem typowej flory bakteryjnej dla zgorzeli Fourniera. Najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 po\u0142\u0105czenie preparatu o szerokim spektrum dzia\u0142ania na bakterie tlenowe z lekiem aktywnym wobec bakterii beztlenowych.<\/p>\n\n\n\nGdy laboratorium przeka\u017ce wynik posiewu i antybiogram, lekarz zaw\u0119\u017ca antybiotykoterapi\u0119 do lek\u00f3w skutecznych wobec danych szczep\u00f3w. Dzi\u0119ki temu ogranicza si\u0119 ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych oraz antybiotykooporno\u015bci. Terapia trwa zwykle co najmniej kilkana\u015bcie dni. R\u00f3wnolegle prowadzi si\u0119 leczenie przeciwb\u00f3lowe. Zako\u0144czenie farmakoterapii nast\u0119puje dopiero po ust\u0105pieniu gor\u0105czki, poprawie parametr\u00f3w zapalnych i wyra\u017anej stabilizacji stanu miejscowego.<\/p>\n\n\n\n
W sepsie<\/a> podstaw\u0105 staje si\u0119 intensywna p\u0142ynoterapia do\u017cylna. Pacjent otrzymuje roztwory elektrolitowe, czasem preparaty koloidowe, aby utrzyma\u0107 odpowiednie ci\u015bnienie t\u0119tnicze i perfuzj\u0119 narz\u0105d\u00f3w (ukrwienie).<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRokowania i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w leczenie ko\u0144czy si\u0119 wygojeniem rany i powrotem do samodzielno\u015bci. U innych dochodzi do trwa\u0142ych nast\u0119pstw albo kolejnych hospitalizacji. Od czego zale\u017c\u0105 rokowania?<\/strong> Na przebieg choroby wp\u0142ywa stan zdrowia przed zachorowaniem, rozleg\u0142o\u015b\u0107 zmian oraz szybko\u015b\u0107 wdro\u017cenia leczenia szpitalnego. Im p\u00f3\u017aniej pacjent zg\u0142osi si\u0119 do lekarza, tym wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce martwica obejmie szeroki obszar.<\/p>\n\n\n\nPrzy tym wszystkim nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na statystyki \u2013 \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu zgorzeli Fourniera jest bardzo wysoka.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nU os\u00f3b z licznymi chorobami przewlek\u0142ymi leczenie bywa d\u0142u\u017csze i bardziej wymagaj\u0105ce \u2013 gojenie ran trwa d\u0142u\u017cej, cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 kolejnych zabieg\u00f3w, cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 powik\u0142ania ze strony uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, uk\u0142adu oddechowego czy uk\u0142adu moczowego. Mimo tego tak\u017ce w tej grupie zdarzaj\u0105 si\u0119 dobre wyniki terapii \u2013 w przypadkach pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 dodatkowo obci\u0105\u017ceni, najwa\u017cniejszym czynnikiem warunkuj\u0105cym powodzenie leczenia jest odpowiednio szybka interwencja.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet po pe\u0142nym wygojeniu rany konieczne staje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- leczenie towarzysz\u0105cych chor\u00f3b przewlek\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- wypracowanie nawyk\u00f3w prawid\u0142owej higieny,<\/li>\n\n\n\n
- podj\u0119cie edukacji z zakresu kontroli swojego zdrowia i szybkiego reagowania na ewentualne objawy nawrotu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak zapobiega\u0107 zgorzeli Fourniera?<\/strong> Do profilaktyki tak powa\u017cnego zaka\u017cenia b\u0119dziemy zalicza\u0107 dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce ryzyko rozwoju (na poz\u00f3r mniej powa\u017cnych) problem\u00f3w zdrowotnych. Wielu pacjent\u00f3w bagatelizuje tematy kontroli nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, wyr\u00f3wnania zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej, unormowania masy cia\u0142a, ograniczenia u\u017cywek i prowadzenia zdrowego stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\nDbaj\u0105c o swoje zdrowie i regularne wizyty w gabinecie lekarskim mo\u017cna zapobiega\u0107 nie tyle samym infekcjom, ile zmniejsza\u0107 ryzyko ich bardzo powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCzym jest zgorzel Fourniera?<\/h2>\n\n\n\n
Zgorzel Fourniera jest jedn\u0105 z najci\u0119\u017cszych postaci martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich w okolicy krocza. W przebiegu choroby dochodzi do gwa\u0142townego szerzenia si\u0119 infekcji, kt\u00f3ra prowadzi do obumierania (martwicy) sk\u00f3ry i g\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conych struktur.\u00a0Proces rozwija si\u0119 szybko<\/strong>, cz\u0119sto w ci\u0105gu godzin lub kilku dni. Stan pacjent\u00f3w trafiaj\u0105cych pod opiek\u0119 specjalist\u00f3w cz\u0119sto uznaje si\u0119 za bezwzgl\u0119dnie zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Zgorzel Fourniera nale\u017cy do chor\u00f3b rzadkich. Ma jednak znaczenie kliniczne z uwagi na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107. W najnowszych publikacjach odsetek infekcji, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 zgonem pacjenta, wynosi zwykle od kilkunastu do oko\u0142o 40%. W starszej literaturze lub w analizach przebiegu choroby w szczeg\u00f3lnych grupach chorych pojawiaj\u0105 si\u0119 warto\u015bci si\u0119gaj\u0105ce nawet 70-80%.<\/em><\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej choruj\u0105 osoby po 50. roku \u017cycia,<\/strong> ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w to pacjenci w wieku 60-70 lat. Choroba dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczyzn (to 70-90% chorych). Wynika to z budowy anatomicznej oraz blisko\u015bci struktur uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego i odbytnicy. Mimo wszystko martwicze zaka\u017cenie<\/strong> mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u kobiet <\/strong>\u2013 w procesie diagnostycznym pacjentki wymagaj\u0105 wi\u0119kszej czujno\u015bci specjalist\u00f3w, poniewa\u017c pierwsze objawy zgorzeli Fourniera mog\u0105 by\u0107 mniej oczywiste ni\u017c w przypadku m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n W miar\u0119 starzenia si\u0119 populacji oraz rosn\u0105cej zapadalno\u015bci na choroby przewlek\u0142e (m.in. na cukrzyc\u0119 typu II<\/a> czy schorzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia), ro\u015bnie tak\u017ce odsetek pacjent\u00f3w z podwy\u017cszonym ryzykiem ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144. W\u0142a\u015bnie w tych grupach zgorzel Fourniera rozpoznawana jest najcz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n Opisuje si\u0119 jednak zachorowania tak\u017ce w innych grupach wiekowych. Pojawiaj\u0105 si\u0119 przypadki u m\u0142odszych doros\u0142ych z powa\u017cnymi zaburzeniami odporno\u015bci, po rozleg\u0142ych zabiegach w obr\u0119bie krocza, przy zaawansowanej oty\u0142o\u015bci<\/a> lub uzale\u017cnieniu od alkoholu<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n Schorzenie zalicza si\u0119 do martwiczych zaka\u017ce\u0144 tkanek mi\u0119kkich<\/strong>. W tej grupie wymienia si\u0119 mi\u0119dzy innymi martwicze zapalenie powi\u0119zi ko\u0144czyn czy \u015bciany brzucha. Zgorzel Fourniera wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 lokalizacj\u0105 \u2013 dotyka obszaru, kt\u00f3ry jest silnie unaczyniony i obejmuje struktury uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego oraz narz\u0105dy miednicy mniejszej. Rozprzestrzenianie si\u0119 martwicy przebiega wzd\u0142u\u017c powi\u0119zi, dlatego z pozoru ograniczona zmiana w obr\u0119bie sk\u00f3ry mo\u017ce wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z bardzo rozleg\u0142ym zaj\u0119ciem wewn\u0119trznych struktur. U wielu pacjent\u00f3w dochodzi tak\u017ce do wyst\u0105pienia uog\u00f3lnionej odpowiedzi zapalnej organizmu i wstrz\u0105su septycznego.<\/strong> Sam obraz zmian w obr\u0119bie sk\u00f3ry narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych jest jedynie widoczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 z\u0142o\u017conego procesu chorobowego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Zgorzel Fourniera rozwija si\u0119 zwykle u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie trzy czynniki:<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105tek procesu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wnikni\u0119ciem drobnoustroj\u00f3w w g\u0142\u0105b tkanek. Najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em bywa ropie\u0144 przy odbycie, szczelina odbytu, nad\u017cerka na sk\u00f3rze, rana po zabiegu, p\u0119kni\u0119cie b\u0142ony \u015bluzowej, mikrouraz spowodowany cewnikiem, pieluch\u0105, bielizn\u0105 czy innym przyrz\u0105dem medycznym<\/strong> \u2013 w\u00a0takich sytuacjach bariera ochronna sk\u00f3ry i \u015bluz\u00f3wek zostaje naruszona, a bakterie z przewodu pokarmowego, dr\u00f3g moczowych albo ze sk\u00f3ry dostaj\u0105 si\u0119 w g\u0142\u0105b\u00a0powi\u0119zi i tkanki podsk\u00f3rnej.<\/p>\n\n\n\n Zaka\u017cenie ma przewa\u017cnie charakter mieszany.<\/strong> W materiale pobranym od jednego pacjenta stwierdza si\u0119 jednocze\u015bnie kilka gatunk\u00f3w drobnoustroj\u00f3w \u2013 pa\u0142eczki jelitowe, paciorkowce<\/a>, gronkowce<\/a> i bakterie beztlenowe. M\u00f3wi si\u0119 wtedy o infekcji mieszanej (tlenowej i beztlenowej).<\/p>\n\n\n\n W ten spos\u00f3b powstaj\u0105 warunki do gwa\u0142townego rozwoju infekcji bakteryjnej. Przestrzenie pomi\u0119dzy powi\u0119ziami zamieniaj\u0105 si\u0119 w \u201ekorytarze\u201d, w kt\u00f3rych zaka\u017cenie przemieszcza si\u0119 w g\u00f3r\u0119 do jamy brzusznej, w d\u00f3\u0142 do moszny albo w stron\u0119 okolicy po\u015bladk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W cz\u0119\u015bci bada\u0144 obserwowano jednak tak\u017ce zaka\u017cenia wywo\u0142ane pojedynczym patogenem (m.in. Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus i Escherichia coli).<\/em><\/p>\n\n\n\n Do okolicy zmian nap\u0142ywaj\u0105 liczne kom\u00f3rki zapalne, wzrasta st\u0119\u017cenie mediator\u00f3w odpowiedzi zapalnej, a w ma\u0142ych naczyniach krwiono\u015bnych zaczynaj\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 zakrzepy. Kr\u0105\u017cenie krwi w zaj\u0119tym obszarze stopniowo zanika. <\/strong>Tkanki trac\u0105 dop\u0142yw tlenu oraz sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, wi\u0119c ulegaj\u0105 martwicy. Martwe kom\u00f3rki staj\u0105 si\u0119 po\u017cywk\u0105 dla kolejnych bakterii. W ten spos\u00f3b miejscowa infekcja przechodzi w rozleg\u0142y proces martwiczy.<\/p>\n\n\n\n Proces chorobowy nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie miejsca zaka\u017cenia. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obrazu stanowi\u0105 choroby og\u00f3lne<\/strong>, z kt\u00f3rymi \u017cyje pacjent.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi w takich warunkach dojdzie nawet do mikroskopijnego naruszenia ci\u0105g\u0142o\u015bci tkanek, bakterie zyskuj\u0105 bardzo dobre \u015brodowisko do namna\u017cania. U przewlekle chorych pacjent\u00f3w nawet niewielki ropie\u0144 albo drobna rana po zabiegu mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 potencjaln\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju zgorzeli Fourniera.<\/p>\n\n\n\n Obok przyczyn warto wymieni\u0107 inne czynniki, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia<\/strong>. W opisach przypadk\u00f3w chorych cz\u0119sto odnotowuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105tkowo obraz pacjenta ze zgorzel\u0105 Fourniera mo\u017ce przypomina\u0107 zwyk\u0142e zapalenie sk\u00f3ry albo ropie\u0144 w okolicy krocza. Jednak jedn\u0105 z r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych cech jest bardzo szybki post\u0119p zaka\u017cenia. Zmienia si\u0119 wygl\u0105d tkanek, narasta b\u00f3l, a r\u00f3wnocze\u015bnie pogarsza si\u0119 og\u00f3lny stan chorego.<\/p>\n\n\n\n Objawy charakterystyczne dla zaka\u017cenia to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozpoznanie zgorzeli Fourniera w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na ocenie klinicznej. Lekarz \u0142\u0105czy informacje z wywiadu, badania fizykalnego oraz wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych i obrazowych.<\/p>\n\n\n\n Specjalist\u00f3w interesuje czas pojawienia si\u0119 dolegliwo\u015bci, tempo narastania objaw\u00f3w, wcze\u015bniejsze stany zapalne w okolicy odbytu, sk\u00f3ry krocza, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, a tak\u017ce choroby przewlek\u0142e.<\/em><\/p>\n\n\n\n Cechy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 zgorzel Fourniera to przede wszystkim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednoznacznym potwierdzeniem jest obraz chirurgiczny<\/strong> \u2013 podczas operacyjnego opracowania miejsca infekcji widoczne s\u0105 rozleg\u0142e obszary szarobr\u0105zowych martwiczych tkanek, \u0142atwo oddzielaj\u0105cych si\u0119 od zdrowego pod\u0142o\u017ca, kt\u00f3re nie krwawi\u0105 i cechuj\u0105 si\u0119 charakterystycznym nieprzyjemnym zapachem.<\/p>\n\n\n\n Taki obraz mo\u017ce by\u0107 ostatecznym potwierdzeniem zgorzeli Fourniera, jednak rozpoznanie nast\u0119puje cz\u0119sto jeszcze przed rozpocz\u0119ciem leczenia chirurgicznego (ju\u017c na podstawie zebranych informacji z wywiadu lekarskiego i wynik\u00f3w bada\u0144).<\/p>\n\n\n\n Badania krwi<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c oceni\u0107 ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 stanu, ryzyko powik\u0142a\u0144 i zakres zaburze\u0144 narz\u0105dowych, to m.in.:<\/p>\n\n\n\n W diagnostyce wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c posiewy krwi oraz materia\u0142u pobranego z miejsca infekcji w czasie zabiegu. Wyniki nie s\u0105 niezb\u0119dne do postawienia samego rozpoznania, jednak w kolejnych etapach post\u0119powania pozwalaj\u0105 lepiej dobra\u0107 metody leczenia (antybiotykoterapi\u0119).<\/p>\n\n\n\n Na podstawie cz\u0119\u015bci z tych danych mo\u017cna obliczy\u0107 skale ci\u0119\u017cko\u015bci<\/strong> (np. Fournier\u2019s Gangrene Severity Index (FGSI)) albo wska\u017aniki ryzyka martwiczego zaka\u017cenia tkanek mi\u0119kkich (np. LRINEC) \u2013 to narz\u0119dzia pomocnicze, przydatne przy ocenie rokowania i podczas monitorowania post\u0119pu choroby.<\/p>\n\n\n\n Uzupe\u0142niaj\u0105co lekarz mo\u017ce skierowa\u0107 pacjenta na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bardzo istotne jest to, \u017ce potrzeba wykonania badania obrazowego nie mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 interwencji w sytuacji oczywistego obrazu klinicznego (innych typowych objaw\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n Lekarz, kt\u00f3ry bada pacjenta z b\u00f3lem i zaczerwienieniem w okolicy krocza, musi tak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 zgorzel Fourniera od wielu innych stan\u00f3w. Wczesny obraz bywa podobny do:<\/p>\n\n\n\n Leczenie zgorzeli Fourniera zawsze odbywa si\u0119 w warunkach szpitalnych.<\/strong> Najwa\u017cniejsze cele terapii to:<\/p>\n\n\n\n Od samego pocz\u0105tku potrzebna jest wsp\u00f3\u0142praca interdyscyplinarnego zespo\u0142u \u2013 anestezjologa, urologa<\/a>, internisty<\/a> i chirurga<\/a> (czasem chirurga plastycznego).<\/p>\n\n\n\n Po przyj\u0119ciu do szpitala pacjent trafia pod opiek\u0119 zespo\u0142u chirurgicznego. Podczas pierwszej operacji<\/strong> lekarz szeroko otwiera zaj\u0119ty obszar i usuwa wszystkie martwicze tkanki (zakres zmian najcz\u0119\u015bciej wykracza poza granice widoczne na powierzchni sk\u00f3ry). Wtedy pole operacyjne rozszerza si\u0119 na krocze, po\u015bladki, uda lub doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha. Rana po takim zabiegu ma zwykle du\u017cy zasi\u0119g. Pozostawienie cho\u0107by fragmentu tkanki martwiczej grozi nawrotem zaka\u017cenia i pogorszeniem stanu og\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n Podczas operacji pobiera si\u0119 materia\u0142 do bada\u0144 mikrobiologicznych. Tak jak pisali\u015bmy wcze\u015bniej, wynik nie s\u0142u\u017cy do potwierdzenia rozpoznania, ale w kolejnych etapach jest niezb\u0119dny do dopasowania antybiotykoterapii.<\/em><\/p>\n\n\n\n W kolejnych dniach wykonuje si\u0119 rewizj\u0119 rany pooperacyjnej<\/strong> (by oceni\u0107 powodzenie post\u0119powania i usun\u0105\u0107 zmiany, kt\u00f3re mog\u0142y nie by\u0107 widoczne podczas pierwszego zabiegu). W czasie hospitalizacji piel\u0119gniarki i piel\u0119gniarze dok\u0142adnie dbaj\u0105 o \u015brodowisko gojenia si\u0119 ran (to tak\u017ce bardzo wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 post\u0119powania terapeutycznego). Po ustabilizowaniu stanu chorego mo\u017cna zaplanowa\u0107 etap rekonstrukcji \u2013 ten b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 inaczej w zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci zmian i przebiegu operacji.<\/p>\n\n\n\n Od pierwszych godzin pobytu w szpitalu chory otrzymuje antybiotyki.<\/strong> Pocz\u0105tkowo leki dobiera si\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem typowej flory bakteryjnej dla zgorzeli Fourniera. Najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 po\u0142\u0105czenie preparatu o szerokim spektrum dzia\u0142ania na bakterie tlenowe z lekiem aktywnym wobec bakterii beztlenowych.<\/p>\n\n\n\n Gdy laboratorium przeka\u017ce wynik posiewu i antybiogram, lekarz zaw\u0119\u017ca antybiotykoterapi\u0119 do lek\u00f3w skutecznych wobec danych szczep\u00f3w. Dzi\u0119ki temu ogranicza si\u0119 ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych oraz antybiotykooporno\u015bci. Terapia trwa zwykle co najmniej kilkana\u015bcie dni. R\u00f3wnolegle prowadzi si\u0119 leczenie przeciwb\u00f3lowe. Zako\u0144czenie farmakoterapii nast\u0119puje dopiero po ust\u0105pieniu gor\u0105czki, poprawie parametr\u00f3w zapalnych i wyra\u017anej stabilizacji stanu miejscowego.<\/p>\n\n\n\n W sepsie<\/a> podstaw\u0105 staje si\u0119 intensywna p\u0142ynoterapia do\u017cylna. Pacjent otrzymuje roztwory elektrolitowe, czasem preparaty koloidowe, aby utrzyma\u0107 odpowiednie ci\u015bnienie t\u0119tnicze i perfuzj\u0119 narz\u0105d\u00f3w (ukrwienie).<\/p>\n\n\n\n U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w leczenie ko\u0144czy si\u0119 wygojeniem rany i powrotem do samodzielno\u015bci. U innych dochodzi do trwa\u0142ych nast\u0119pstw albo kolejnych hospitalizacji. Od czego zale\u017c\u0105 rokowania?<\/strong> Na przebieg choroby wp\u0142ywa stan zdrowia przed zachorowaniem, rozleg\u0142o\u015b\u0107 zmian oraz szybko\u015b\u0107 wdro\u017cenia leczenia szpitalnego. Im p\u00f3\u017aniej pacjent zg\u0142osi si\u0119 do lekarza, tym wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce martwica obejmie szeroki obszar.<\/p>\n\n\n\n Przy tym wszystkim nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na statystyki \u2013 \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu zgorzeli Fourniera jest bardzo wysoka.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n U os\u00f3b z licznymi chorobami przewlek\u0142ymi leczenie bywa d\u0142u\u017csze i bardziej wymagaj\u0105ce \u2013 gojenie ran trwa d\u0142u\u017cej, cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 kolejnych zabieg\u00f3w, cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 powik\u0142ania ze strony uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, uk\u0142adu oddechowego czy uk\u0142adu moczowego. Mimo tego tak\u017ce w tej grupie zdarzaj\u0105 si\u0119 dobre wyniki terapii \u2013 w przypadkach pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 dodatkowo obci\u0105\u017ceni, najwa\u017cniejszym czynnikiem warunkuj\u0105cym powodzenie leczenia jest odpowiednio szybka interwencja.<\/p>\n\n\n\n Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce nawet po pe\u0142nym wygojeniu rany konieczne staje si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak zapobiega\u0107 zgorzeli Fourniera?<\/strong> Do profilaktyki tak powa\u017cnego zaka\u017cenia b\u0119dziemy zalicza\u0107 dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce ryzyko rozwoju (na poz\u00f3r mniej powa\u017cnych) problem\u00f3w zdrowotnych. Wielu pacjent\u00f3w bagatelizuje tematy kontroli nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, wyr\u00f3wnania zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej, unormowania masy cia\u0142a, ograniczenia u\u017cywek i prowadzenia zdrowego stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Dbaj\u0105c o swoje zdrowie i regularne wizyty w gabinecie lekarskim mo\u017cna zapobiega\u0107 nie tyle samym infekcjom, ile zmniejsza\u0107 ryzyko ich bardzo powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n Jakie s\u0105 przyczyny choroby?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\nObjawy zgorzeli Fourniera<\/h2>\n\n\n\n
\n
Diagnostyka i przebieg choroby<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n Leczenie chirurgiczne i farmakologiczne<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\nRokowania i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-mezczyzna-700x600.webp\")