{"id":1362,"date":"2021-01-28T17:09:00","date_gmt":"2021-01-28T16:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?p=1362"},"modified":"2025-11-19T13:05:25","modified_gmt":"2025-11-19T12:05:25","slug":"rak-gruczolu-krokowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/rak-gruczolu-krokowego\/","title":{"rendered":"Rak prostaty – objawy, rokowania, profilaktyka raka gruczo\u0142u krokowego"},"content":{"rendered":"\n

Rak gruczo\u0142u krokowego (inaczej rak prostaty lub rak stercza) to jeden z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych nowotwor\u00f3w u m\u0119\u017cczyzn (najcz\u0119stszy nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy u m\u0119\u017cczyzn w Unii Europejskiej). Raka prostaty co roku diagnozuje si\u0119 u ponad 15 tys. m\u0119\u017cczyzn w Polsce, a wska\u017anik umieralno\u015bci si\u0119ga nawet 50 proc.  Z powodu tego nowotworu co roku umiera ponad 5 tys. m\u0119\u017cczyzn w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Polska jest jednym z niewielu pa\u0144stw, w kt\u00f3rych zachorowalno\u015b\u0107 i umieralno\u015b\u0107 na nowotw\u00f3r gruczo\u0142u krokowego wzrasta. Choroba jest p\u00f3\u017ano wykrywana, m.in. dlatego, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani ignoruj\u0105 wczesne objawy nowotworu i nie przeprowadzaj\u0105 zalecanych bada\u0144 przesiewowych.<\/p>\n\n\n\n\n

\n
\n \n\n
<\/div>\n\n\n\n

Rak prostaty – czynniki ryzyka<\/h2>\n\n\n\n

Obci\u0105\u017cenie rodzinne <\/h3>\n\n\n\n

Dziedziczna posta\u0107 nowotworu pojawia si\u0119 w m\u0142odym wieku i dotyka cz\u0142onk\u00f3w tej samej rodziny. Odpowiada za oko\u0142o 30-40% nowotwor\u00f3w prostaty w\u015br\u00f3d os\u00f3b poni\u017cej 55 roku \u017cycia (5-10% og\u00f3lnej liczby przypadk\u00f3w). M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry ma jednego bliskiego krewnego z rakiem gruczo\u0142u krokowego, na przyk\u0142ad ojca lub brata, jest dwa razy bardziej nara\u017cony na zachorowanie na dziedziczn\u0105 form\u0119 raka prostaty<\/strong>, a je\u015bli dotyczy to dw\u00f3ch bliskich m\u0119skich krewnych, ryzyko zachorowania wzrasta pi\u0119ciokrotnie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Oty\u0142o\u015b\u0107 i niezdrowy tryb \u017cycia<\/h3>\n\n\n\n

Warto wprowadzi\u0107 do diety t\u0142uszcze nienasycone (np. ryby), warzywa i owoce (bogate w witaminy i antyoksydanty) oraz sk\u0142adniki diety zawieraj\u0105ce witaminy E, D czy beta-karoten. Wa\u017cne te\u017c s\u0105 produkty zawieraj\u0105ce selen<\/a>, retinoidy i izoflawony, takie jak\u00a0zbo\u017ca<\/strong>,\u00a0ryby<\/strong>\u00a0i\u00a0skorupiaki<\/strong>.\u00a0Wed\u0142ug najnowszych bada\u0144 szczeg\u00f3lnie wskazane jest\u00a0spo\u017cywanie pomidor\u00f3w<\/strong>\u00a0i ich przetwor\u00f3w, gdy\u017c s\u0105 one bogate w likopen \u2013 antyoksydant – pomaga chroni\u0107 kom\u00f3rki gruczo\u0142owe prostaty przed szkodliwym wp\u0142ywem czynnik\u00f3w rakotw\u00f3rczych, a tak\u017ce zapobiega ich nieprawid\u0142owym przemianom i rozrostowi.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Nara\u017cenie na androgeny (m\u0119skie hormony p\u0142ciowe) <\/h3>\n\n\n\n

Badania pokazuj\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy rozwojem nowotworu a produkcj\u0105 testosteronu<\/a> – zaburzenie gospodarki hormonalnej i nadprodukcja testosteronu mo\u017ce skutkowa\u0107 rozrostem stercza i teoretycznie rakiem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wiek<\/h3>\n\n\n\n

Nowotw\u00f3r ten bardzo rzadko ujawnia si\u0119 przed 40. rokiem \u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zachorowa\u0144 wyst\u0119puje oko\u0142o 65-70 roku \u017cycia.<\/strong> Ponad po\u0142owa chorych w momencie rozpoznania ma co najmniej 70 lat.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Objawy raka gruczo\u0142u krokowego<\/h2>\n\n\n\n

Rak prostaty przez d\u0142ugi okres czasu rozwija si\u0119 bezobjawowo<\/strong> \u2013 od wyst\u0105pienia pierwszych zmian do ukszta\u0142towania si\u0119 guza o obj\u0119to\u015bci 1 ml mija oko\u0142o 10 lat. W pierwszym stadium nowotw\u00f3r ogranicza si\u0119 do gruczo\u0142u krokowego i daje podobne objawy jak \u0142agodny rozrost gruczo\u0142u krokowego:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. problemy z oddawaniem moczu<\/strong> – (cz\u0119ste oddawanie moczu<\/a>, konieczno\u015b\u0107 przerywania snu w celu oddania moczu, trudna do opanowania konieczno\u015b\u0107 pilnego oddania moczu, uczucie niepe\u0142nego wypr\u00f3\u017cnienia po oddaniu moczu oraz oddawanie moczu w\u0105skim strumieniem),<\/li>\n\n\n\n
  2. zast\u00f3j moczu w p\u0119cherzu mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaka\u017ce\u0144 uk\u0142adu moczowego<\/a><\/strong>, co objawia si\u0119 b\u00f3lem przy oddawaniu moczu lub b\u00f3lem podbrzusza,<\/li>\n\n\n\n
  3. sporadycznie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 krwiomocz<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Nowotw\u00f3r bardziej zaawansowany miejscowo mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 objawy zwi\u0105zane z zaj\u0119ciem s\u0105siednich narz\u0105d\u00f3w, takie jak b\u00f3le podbrzusza czy zaburzenia oddawania moczu i stolca. Rak prostaty, jak ka\u017cdy nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy, mo\u017ce tworzy\u0107 przerzuty do okolicznych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych oraz do odleg\u0142ych narz\u0105d\u00f3w <\/strong>(cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tego nowotworu jest tworzenie przerzut\u00f3w do ko\u015bci; rzadziej przerzuty do p\u0142uc, m\u00f3zgu i w\u0105troby).<\/p>\n\n\n\n

    W przypadkach zaawansowanych do najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w nale\u017cy b\u00f3l w okolicy kr\u0119gos\u0142upa l\u0119d\u017awiowego<\/strong> (w dolnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w \u2013 zwykle jest wynikiem przerzut\u00f3w w tej cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa), objawy ucisku rdzenia kr\u0119gowego, post\u0119puj\u0105ca utrata masy cia\u0142a, narastaj\u0105ce objawy zwi\u0105zane z oddawaniem moczu (wymienione wy\u017cej) oraz inne dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n

    Profilaktyka raka prostaty<\/h2>\n\n\n\n