\n\n\n\n
Zapalenie trzustki \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n
Zapalenie trzustki to powa\u017cny stan, kt\u00f3ry mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu (ostre) lub prowadzi\u0107 do trwa\u0142ego uszkodzenia narz\u0105du (przewlek\u0142e). Oto najwa\u017cniejsze informacje, kt\u00f3re pomog\u0105 Ci zrozumie\u0107 t\u0119 chorob\u0119.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Jakie s\u0105 objawy zapalenia trzustki?<\/strong> Ostre zapalenie trzustki (OZT) objawia si\u0119 nag\u0142ym, bardzo silnym b\u00f3lem w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha, kt\u00f3ry promieniuje do plec\u00f3w; towarzysz\u0105 mu nudno\u015bci i wymioty. Przewlek\u0142e zapalenie (PZT) powoduje nawracaj\u0105ce b\u00f3le (cz\u0119sto po jedzeniu) i biegunki t\u0142uszczowe.<\/li>\n\n\n\n
- Co najcz\u0119\u015bciej powoduje zapalenie trzustki?<\/strong> Dwie g\u0142\u00f3wne przyczyny odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej jest to kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa (gdy kamie\u0144 blokuje przew\u00f3d trzustkowy) oraz wieloletnie nadu\u017cywanie alkoholu, kt\u00f3ry dzia\u0142a toksycznie na kom\u00f3rki trzustki.<\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da leczenie zapalenia trzustki?<\/strong> Leczenie zale\u017cy od typu choroby. Ostre zapalenie trzustki (OZT) jest stanem nag\u0142ym i wymaga natychmiastowej hospitalizacji, \u015bcis\u0142ej diety (g\u0142od\u00f3wki), nawadniania do\u017cylnego i silnych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych.<\/li>\n\n\n\n
- Czy da si\u0119 wyleczy\u0107 przewlek\u0142e zapalenie trzustki (PZT)?<\/strong> Zmiany w PZT s\u0105 nieodwracalne. Leczenie polega na eliminacji przyczyny (bezwzgl\u0119dna abstynencja alkoholowa), \u0142agodzeniu b\u00f3lu, zmianie diety (niskot\u0142uszczowa, ma\u0142e porcje) oraz przyjmowaniu brakuj\u0105cych enzym\u00f3w trawiennych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Co to jest zapalenie trzustki?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rodzaje zapalenia trzustki<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zapalenie trzustki \u2013 przyczyny<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zapalenia trzustki \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zapalenie trzustki – diagnostyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie zapalenia trzustki<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania i mo\u017cliwe konsekwencje choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Dieta i styl \u017cycia przy zapaleniu trzustki \u2013 jak wspiera\u0107 regeneracj\u0119?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest zapalenie trzustki?<\/h2>\n\n\n\n
Zawsze, zanim zacznie m\u00f3wi\u0107 si\u0119 o patologii (chorobie), warto zrozumie\u0107 fizjologi\u0119 (procesy, kt\u00f3re przebiegaj\u0105 w stanie zdrowia).<\/p>\n\n\n\n
Trzustka jest gruczo\u0142em przewodu pokarmowego. Ma d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 15 cm (10-20 cm) i jest po\u0142o\u017cona w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej, za \u017co\u0142\u0105dkiem. Ma kszta\u0142t, kt\u00f3ry mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do wyd\u0142u\u017conego li\u015bcia albo rozci\u0105gni\u0119tej litery \u201eJ\u201d. Sk\u0142ada si\u0119 z cz\u0119\u015bci g\u0142owowej, trzonu oraz ogona.<\/p>\n\n\n\n
Zdrowa trzustka \u0142\u0105czy w sobie cechy gruczo\u0142u zewn\u0105trzwydzielniczego (funkcja egzokrynna<\/strong> \u2013 wydzielanie enzym\u00f3w do przewodu pokarmowego) oraz wewn\u0105trzwydzielniczego (funkcja endokrynna<\/strong> \u2013 wydzielanie hormon\u00f3w do krwioobiegu).<\/p>\n\n\n\n
W jej budowie mo\u017cna wskaza\u0107 dwa typy struktur <\/strong>\u2013 p\u0119cherzyki wydzielnicze i wyspy Langerhansa.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Kom\u00f3rki p\u0119cherzykowe produkuj\u0105 enzymy trawienne (amylazy, lipazy i proteazy). Ich zadaniem jest rozk\u0142ad sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych (kolejno w\u0119glowodan\u00f3w<\/a>, t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ek<\/a>) na prostsze cz\u0105steczki.<\/li>\n\n\n\n
- Wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa) produkuj\u0105 hormony \u2013 przede wszystkim insulin\u0119 i glukagon. Oba zwi\u0105zki wp\u0142ywaj\u0105 na regulacj\u0119 poziomu glukozy we krwi. Insulina<\/a> obni\u017ca st\u0119\u017cenie cukru, natomiast glukagon dzia\u0142a antagonistycznie (gdy poziom glukozy spada poni\u017cej fizjologicznej normy, hormon uruchamia procesy, kt\u00f3re s\u0105 w stanie go podnie\u015b\u0107).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kiedy w obr\u0119bie trzustki rozwinie si\u0119 proces zapalny<\/strong> (w wyniku dzia\u0142ania r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w \u2013 najcz\u0119stsze opisujemy w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u), narz\u0105d mo\u017ce przesta\u0107 funkcjonowa\u0107 w prawid\u0142owy spos\u00f3b, a pacjent zaczyna odczuwa\u0107 objawy (mniej lub bardziej nasilone \u2013 ten temat tak\u017ce zostaje rozwini\u0119ty poni\u017cej). <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nWizyta<\/div>\nKonsultacja gastrologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nDokuczaj\u0105 Ci nawracaj\u0105ce b\u00f3le brzucha, wzd\u0119cia lub inne problemy z trawieniem? Um\u00f3w wizyt\u0119 u gastrologa, aby szybko ustali\u0107 przyczyn\u0119 i poprawi\u0107 komfort \u017cycia.<\/div>\n
\nod 250 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRodzaje zapalenia trzustki<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nZapalenie trzustki (ZT) mo\u017ce przebiega\u0107 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b i przybiera\u0107 odmienne formy<\/strong> \u2013 od nag\u0142ego, szybko rozwijaj\u0105cego si\u0119 ostrego zapalenia, po d\u0142ugo utrzymuj\u0105ce si\u0119, stopniowo narastaj\u0105ce przewlek\u0142e zmiany.<\/p>\n\n\n\n
Od typu zapalenia trzustki, etapu zdiagnozowania problemu i og\u00f3lnego stanu zdrowia pacjenta b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a dynamika oraz inne konsekwencje dla struktury i pracy gruczo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
W zale\u017cno\u015bci od charakteru zaburze\u0144 obserwuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- r\u00f3\u017cne tempo post\u0119powania procesu chorobowego,<\/li>\n\n\n\n
- inne mechanizmy powoduj\u0105ce uszkodzenia\u00a0tkanek,<\/li>\n\n\n\n
- r\u00f3\u017cne nast\u0119pstwa i\u00a0rokowania.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Ostre zapalenie trzustki<\/h3>\n\n\n\n
Ostre zapalenie trzustki (OZT) rozwija si\u0119 gwa\u0142townie. Jakie jest jego pod\u0142o\u017ce? Enzymy, kt\u00f3re powinny ulega\u0107 aktywacji dopiero w \u015bwietle dwunastnicy (pocz\u0105tkowej cz\u0119\u015bci jelita cienkiego), zaczynaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 ju\u017c wewn\u0105trz gruczo\u0142u. Zachodzi wtedy autoliza<\/strong> \u2013 kom\u00f3rki trzustki ulegaj\u0105 samotrawieniu.<\/p>\n\n\n\n
Stan skutkuje powstaniem miejscowego obrz\u0119ku i nacieku. Przebieg OZT sprzyja rozprzestrzenianiu si\u0119 procesu chorobowego na s\u0105siaduj\u0105ce tkanki i mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 og\u00f3lnoustrojow\u0105. Najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 nagle i powoduje bardzo silny b\u00f3l<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Zmiany w strukturze narz\u0105du, kt\u00f3re s\u0105 przyczyn\u0105 OZT, mog\u0105 mie\u0107 charakter odwracalny \u2013 je\u015bli zostanie zdiagnozowana i wyeliminowana przyczyna, pacjent szybko podejmie leczenie oraz nie rozwin\u0105 si\u0119 powa\u017cniejsze uszkodzenia. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w po ust\u0105pieniu procesu chorobowego tkanka wraca do stanu sprzed zapalenia, a funkcja trzustki nie zostaje trwale zaburzona<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Diagnozuje si\u0119 \u0142agodne postaci ostrego zapalenia trzustki, w kt\u00f3rych obserwuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie obrz\u0119k i ograniczone zmiany, ale tak\u017ce stany o ci\u0119\u017ckim przebiegu (m.in. martwicze zapalenie trzustki).<\/p>\n\n\n\n
Typowe cechy OZT:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- nag\u0142y pocz\u0105tek,<\/li>\n\n\n\n
- ostry charakter dolegliwo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
- mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaj\u0119cia tkanek oko\u0142otrzustkowych,<\/li>\n\n\n\n
- potencjalne powik\u0142ania (m.in. martwica trzustki, niewydolno\u015b\u0107 narz\u0105dowa).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Przewlek\u0142e zapalenie trzustki<\/h3>\n\n\n\n
Przewlek\u0142e zapalenie trzustki (PZT) charakteryzuje si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ym, stopniowo post\u0119puj\u0105cym przebiegiem. W odr\u00f3\u017cnieniu od ostrej postaci proces chorobowy przebiega powoli<\/strong>, z okresami zaostrze\u0144 i remisji. Struktura gruczo\u0142u ulega przebudowie \u2013 zdrowe kom\u00f3rki s\u0105 sukcesywnie zast\u0119powane przez tkank\u0119 w\u0142\u00f3knist\u0105. Rozwijaj\u0105 si\u0119 zwapnienia, torbiele<\/strong> oraz przew\u0119\u017cenia przewod\u00f3w trzustkowych.<\/p>\n\n\n\n
W wyniku przewlek\u0142ego stanu zapalnego narz\u0105d stopniowo traci zdolno\u015b\u0107 do produkcji soku trzustkowego oraz hormon\u00f3w. Efektem jest post\u0119puj\u0105ca wewn\u0105trzwydzielnicza i zewn\u0105trzwydzielnicza niewydolno\u015b\u0107 trzustki, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na procesy trawienia i gospodark\u0119 w\u0119glowodanow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Typowe cechy PZT:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- powolna utrata mi\u0105\u017cszu gruczo\u0142owego,<\/li>\n\n\n\n
- pocz\u0105tkowo \u0142agodne, z czasem nasilaj\u0105ce si\u0119 objawy,<\/li>\n\n\n\n
- w\u0142\u00f3knienie i zwapnienia,<\/li>\n\n\n\n
- nieodwracalny charakter zmian.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Zapalenie trzustki \u2013 przyczyny<\/h2>\n\n\n\n
Na rozw\u00f3j omawianych chor\u00f3b trzustki wp\u0142ywaj\u0105 r\u00f3\u017cne czynniki, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym mianownikiem jest stan zapalny. W procesie diagnostycznym wielu przypadk\u00f3w udaje si\u0119 ustali\u0107 jednoznaczn\u0105 przyczyn\u0119, jednak u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w rozpoznaje si\u0119 zapalenie trzustki o nieustalonej etiologii.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKamica \u017c\u00f3\u0142ciowa<\/h3>\n\n\n\n
Kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa jest chorob\u0105, w kt\u00f3rej w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym lub drogach \u017c\u00f3\u0142ciowych tworz\u0105 si\u0119 z\u0142ogi (kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe<\/a>).<\/p>\n\n\n\n
Szacuje si\u0119, \u017ce kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa w populacji europejskiej odpowiada za 40-50% przypadk\u00f3w OZT \u2013 badania prowadzone w Polsce wskazuj\u0105 podobne lub nawet wy\u017csze odsetki. Jej bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z PZT wyst\u0119puje rzadko.<\/p>\n\n\n\n
Kamienie, kt\u00f3re przemieszczaj\u0105 si\u0119 z p\u0119cherzyka do przewodu mog\u0105 zatrzyma\u0107 si\u0119 w okolicy brodawki Vatera (miejsca uj\u015bcia przewodu \u017c\u00f3\u0142ciowego i trzustkowego do dwunastnicy) i spowodowa\u0107 zahamowanie odp\u0142ywu.<\/strong> Zwi\u0119kszone ci\u015bnienie w obr\u0119bie przewod\u00f3w skutkuje aktywacj\u0105 sok\u00f3w trawiennych w mi\u0105\u017cszu trzustki i rozpocz\u0119ciem procesu chorobowego.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce to OZT jest powik\u0142aniem kamicy, a nie kamica przyczyn\u0105 OZT \u2013 oczywi\u015bcie oba stany s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane, ale warto zaznaczy\u0107, \u017ce rozpoznanie kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej nie zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyst\u0105pieniem ZT. Wiele os\u00f3b, u kt\u00f3rych wykryto z\u0142ogi w p\u0119cherzyku, nie do\u015bwiadcza powik\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z uszkodzeniem trzustki. Do czynnik\u00f3w ryzyka<\/strong> nale\u017c\u0105 m.in. liczba i wielko\u015b\u0107 kamieni, wiek pacjenta, wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce choroby metaboliczne oraz przebyte infekcje.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNadu\u017cywanie alkoholu<\/h3>\n\n\n\n
Za drug\u0105 pod wzgl\u0119dem cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania przyczyn\u0119 uznaje si\u0119 nadmierne spo\u017cycie alkoholu<\/a>. W krajach Europy etanol odpowiada za oko\u0142o 30-40% przypadk\u00f3w ostrej postaci choroby<\/strong> i nawet do 70-80% przypadk\u00f3w PZT. Ryzyko wzrasta proporcjonalnie do dawki i czasu spo\u017cycia \u2013 wyra\u017anie zaznacza si\u0119 powi\u0105zanie wyst\u0105pienia objaw\u00f3w choroby z wieloletnimi nadu\u017cyciami.<\/p>\n\n\n\n
Chocia\u017c alkohol najcz\u0119\u015bciej kojarzony jest ze szkodliwym wp\u0142ywem na w\u0105trob\u0119, po jego spo\u017cyciu w trzustce r\u00f3wnie\u017c zachodzi wiele niekorzystnych proces\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Etanol wp\u0142ywa na kom\u00f3rki trzustki w spos\u00f3b bezpo\u015bredni i po\u015bredni. Powoduje uszkodzenie struktury b\u0142on kom\u00f3rkowych, nasila przepuszczalno\u015b\u0107 tych b\u0142on, prowadzi do zmian w obr\u0119bie przewod\u00f3w odprowadzaj\u0105cych soki trawienne oraz zwi\u0119ksza ryzyko zaj\u0119cia otaczaj\u0105cych tkanek.<\/p>\n\n\n\n
Pod wp\u0142ywem alkoholu dochodzi do zmian w sk\u0142adzie soku trzustkowego<\/strong> \u2013 ro\u015bnie w nim st\u0119\u017cenie bia\u0142ek, a jednocze\u015bnie zmniejsza si\u0119 ilo\u015b\u0107 substancji chroni\u0105cych przed agregacj\u0105 (zlepianiem si\u0119). W konsekwencji w \u015bwietle przewod\u00f3w gromadz\u0105 si\u0119 skrzepy (okre\u015blane te\u017c bia\u0142kowymi czopami), kt\u00f3re mog\u0105 stopniowo blokowa\u0107 drogi wyprowadzaj\u0105ce soki trawienne. Czopy bia\u0142kowe z czasem ulegaj\u0105 mineralizacji (zwapnieniu). Tak powstaj\u0105 twarde z\u0142ogi,<\/strong> kt\u00f3re trwale utrudniaj\u0105 przep\u0142yw wydzieliny, nasilaj\u0105 zastoje i uszkodzenie tkanek gruczo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
Wiele os\u00f3b przewlekle nadu\u017cywaj\u0105cych alkohol przez d\u0142ugi czas nie odczuwa \u017cadnych symptom\u00f3w (lub ignoruje te o niewielkim nasileniu). Gdy dojdzie do zaawansowanego uszkodzenia trzustki, dolegliwo\u015bci zaczynaj\u0105 narasta\u0107, a stan pacjenta osi\u0105ga stadium, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej wymaga hospitalizacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOty\u0142o\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 wielu czynnik\u00f3w ryzyka<\/h3>\n\n\n\n
Oty\u0142o\u015b\u0107<\/a> zwi\u0119ksza ryzyko zapalenia trzustki poniewa\u017c zwi\u0119ksza ryzyko kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej, ponadto przebieg ostrego zapalenia trzustki u os\u00f3b oty\u0142ych jest ci\u0119\u017cszy. Najwi\u0119kszym ryzykiem ostrego zapalenia trzustki o ci\u0119\u017ckim przebiegu zako\u0144czonym zgonem pomimo leczenia<\/strong> s\u0105 \u2013 niestety nie nale\u017c\u0105cy do wyj\u0105tkowych w populacji \u2013 osoby jednocze\u015bnie: oty\u0142e z wieloma wt\u00f3rnymi zaburzeniami metabolicznymi (hipertriglicerydemia, cukrzyca<\/a>, kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa), nadu\u017cywaj\u0105ce alkoholu i pal\u0105ce papierosy.<\/a><\/p>\n\n\n\n
Sytuacje, w kt\u00f3rych to przyjmowane leki s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zapalenia trzustki, zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko \u2013 ocenia si\u0119, \u017ce dotycz\u0105 0,1-2% przypadk\u00f3w OZT<\/strong>. Obecnie zidentyfikowano ponad 200 r\u00f3\u017cnych substancji, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zwi\u0105zek z tym powik\u0142aniem, jednak tylko w\u0105ska grupa zosta\u0142a uznana za potencjalny czynnik sprawczy rozwoju ZT.<\/p>\n\n\n\n
W badaniach wskazuje si\u0119, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zg\u0142osze\u0144 to pojedynczo opisane przypadki, w kt\u00f3rych trudno\u015bci z ustaleniem jednoznacznego powi\u0105zania leku z chorob\u0105, wynikaj\u0105 z niepe\u0142nego wykluczenia innych, cz\u0119stszych przyczyn jej rozwoju. Cz\u0119sto brakuje tak\u017ce rzetelnej oceny zwi\u0105zku czasowego i efektu ponownego nara\u017cenia pacjenta na potencjalnie szkodliw\u0105 substancj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Poza lekami wymienia si\u0119 tak\u017ce wiele innych, rzadziej wyst\u0119puj\u0105cych czynnik\u00f3w. Ich udzia\u0142 w og\u00f3lnej liczbie przypadk\u00f3w szacuje si\u0119 na kilkana\u015bcie do dwudziestu kilku procent. Zazwyczaj wykrywa si\u0119 je u os\u00f3b, u kt\u00f3rych nie stwierdzono zwi\u0105zku z kamic\u0105 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105, spo\u017cyciem alkoholu i typowymi czynnikami metabolicznymi.<\/p>\n\n\n\n
Na ryzyko wyst\u0105pienia zapalenia trzustki mog\u0105 tak\u017ce wp\u0142ywa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- hipertriglicerydemia,<\/li>\n\n\n\n
- urazy jamy brzusznej,<\/li>\n\n\n\n
- niekt\u00f3re infekcje wirusowe (wirus \u015bwinki<\/a>, Coxsackie B<\/a>, HBV, HVC, CMV, HSV<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- wady wrodzone dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych i trzustkowych,<\/li>\n\n\n\n
- powik\u0142ania po zabiegach endoskopowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
U 1-3% hospitalizowanych pacjent\u00f3w stwierdza si\u0119 tak\u017ce przypadki autoimmunologicznego zapalenia trzustki<\/strong> \u2013 to rzadka posta\u0107 zwi\u0105zana z nieprawid\u0142ow\u0105 reakcj\u0105 uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Choroba cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z innymi schorzeniami o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym.<\/p>\n\n\n\n
Pewien odsetek przypadk\u00f3w ZT pozostaje okre\u015blany jako idiopatyczny (bez ustalenia konkretnej przyczyny). W tej grupie mieszcz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sytuacje, gdzie kilka czynnik\u00f3w dzia\u0142a jednocze\u015bnie, a \u017caden nie dominuje w obrazie klinicznym.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy zapalenia trzustki \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nWsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 wszystkich typ\u00f3w ZT pozostaje obecno\u015b\u0107 zaburze\u0144 ze strony przewodu pokarmowego<\/strong>, nasilaj\u0105cych si\u0119 w miar\u0119 post\u0119pu choroby.<\/p>\n\n\n\n
Podzia\u0142 objaw\u00f3w wed\u0142ug rodzaju zapalenia (na symptomy charakterystyczne dla OZT i PZT) u\u0142atwia trafne zdiagnozowanie pacjenta i pozwala lepiej zrozumie\u0107, z jakimi konsekwencjami trzeba si\u0119 liczy\u0107 w zale\u017cno\u015bci od charakteru procesu chorobowego.<\/p>\n\n\n\n
Ostre zapalenie trzustki \u2013 objawy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- silny b\u00f3l brzucha, kt\u00f3ry mo\u017ce promieniowa\u0107 do plec\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- nudno\u015bci i wymioty,<\/li>\n\n\n\n
- biegunki t\u0142uszczowe (obfite, jasne, trudne do sp\u0142ukania stolce),<\/li>\n\n\n\n
- gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n
- wzd\u0119cia i bolesno\u015b\u0107 brzucha (wyra\u017anie wyczuwalne w badaniu palpacyjnym \u2013 kiedy lekarz naciska brzuch),<\/li>\n\n\n\n
- niekiedy \u017c\u00f3\u0142taczka<\/a> (w przypadku wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cej kamicy).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 objawy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- nawracaj\u0105ce b\u00f3le brzucha (takie, kt\u00f3re pacjent jest w stanie \u201ewytrzyma\u0107\u201d),<\/li>\n\n\n\n
- du\u017cy dyskomfort nasilaj\u0105cy si\u0119 po posi\u0142kach,<\/li>\n\n\n\n
- r\u00f3wnie\u017c biegunki t\u0142uszczowe,<\/li>\n\n\n\n
- spadek masy cia\u0142a, kt\u00f3ry jest wynikiem przewlek\u0142ych zaburze\u0144 wch\u0142aniania,<\/li>\n\n\n\n
- objawy niedo\u017cywienia (niedobory witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach, og\u00f3lne os\u0142abienie),<\/li>\n\n\n\n
- stan przedcukrzycowy lub cukrzyca,<\/li>\n\n\n\n
- w zaawansowanych stadiach \u2013 brak dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych (przy ca\u0142kowitym zniszczeniu mi\u0105\u017cszu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Diagnostyka zapalenia trzustki<\/h2>\n\n\n\n
Przewlek\u0142e i ostre zapalenie trzustki \u2013 diagnostyka w obu przypadkach zaczyna si\u0119 od dok\u0142adnego wywiadu, odnotowania dolegliwo\u015bci oraz podstawowych bada\u0144 krwi i badania USG jamy brzusznej. Dalsze post\u0119powanie b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od podejrzewanych przyczyn i objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszych etapach zawsze d\u0105\u017cy si\u0119 do ustalenia charakteru procesu zapalenia i czynnika, kt\u00f3ry go wywo\u0142a\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Diagnozowanie ostrego zapalenia trzustki polega na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- okre\u015bleniu obrazu klinicznego \u2013 stwierdzeniu charakterystycznych objaw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- wykonaniu bada\u0144 laboratoryjnych, w kt\u00f3rych mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wyra\u017any wzrost aktywno\u015bci enzym\u00f3w trzustkowych we krwi \u2013 lipaza<\/a> lub amylaza trzustkowa<\/a> przyjmuj\u0105 warto\u015bci powy\u017cej 3-krotno\u015bci g\u00f3rnej granicy normy;<\/li>\n\n\n\n
- Zleceniu bada\u0144 obrazowych \u2013 w pierwszej kolejno\u015bci wykonuje si\u0119 USG jamy brzusznej. Je\u015bli wyniki badania s\u0105 niejednoznaczne, przeprowadza si\u0119 tomografi\u0119 komputerow\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
W OZT do rozpoznania wystarcz\u0105 dwa z trzech kryteri\u00f3w: typowe objawy, trzykrotny wzrost st\u0119\u017cenia lipazy oraz amylazy i\/lub zmiany w badaniach obrazowych.<\/p>\n\n\n\n
Post\u0119powanie przy podejrzeniu przewlek\u0142ego zapalenia trzustki opiera si\u0119 na:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- pocz\u0105tkowo (najcz\u0119\u015bciej tych samych) badaniach laboratoryjnych. Przy PZT nie wyst\u0119puj\u0105 jednak tak wysokie st\u0119\u017cenia amylazy i lipazy jak w OZT, dlatego wyniki cz\u0119sto nie maj\u0105 jednoznacznej warto\u015bci diagnostycznej;<\/li>\n\n\n\n
- wykonaniu USG przez pow\u0142oki brzuszne \u2013 gdy proces chorobowy ma zaawansowane stadium, ten rodzaj badania pozwala zobrazowa\u0107 powi\u0119kszenie przewodu trzustkowego, zwapnienia lub inne zmiany;<\/li>\n\n\n\n
- wykonaniu endosonografii (EUS) \u2013 najczulszego badania we wczesnych stadiach PZT. Wykrywa drobne zw\u0142\u00f3knienia, zmiany przewodowe i nieprawid\u0142owo\u015bci mi\u0105\u017cszu, kt\u00f3re s\u0105 niewidoczne w USG czy TK;<\/li>\n\n\n\n
- wynikach tomografii komputerowej z kontrastem, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do oceny rozleg\u0142o\u015bci zmian, okre\u015blenia przyczyn i wykluczenia powik\u0142a\u0144 \u2013 m.in. nowotwor\u00f3w, niedro\u017cno\u015bci przewod\u00f3w czy torbieli.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Leczenie zapalenia trzustki<\/h2>\n\n\n\n
Podobnie, jak w przypadkach charakterystyki objaw\u00f3w, przyczyn i diagnostyki, spos\u00f3b leczenia zapalenia trzustki tak\u017ce b\u0119dzie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od charakteru choroby \u2013 inaczej post\u0119puje si\u0119 w OZT, a inaczej w PZT.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPost\u0119powanie w ostrym zapaleniu<\/h3>\n\n\n\n
OZT jest stanem zagro\u017cenia \u017cycia<\/strong>, kt\u00f3ry zawsze wymaga specjalistycznego nadzoru. Pacjent musi zosta\u0107 przyj\u0119ty do szpitala. Tylko taka opieka daje szans\u0119 szybkiej reakcji na gwa\u0142townie pojawiaj\u0105ce si\u0119 powik\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
Szacuje si\u0119, \u017ce \u015bmiertelno\u015b\u0107 w ostrym zapaleniu trzustki o ostrym przebiegu to ok. 10%.<\/p>\n\n\n\n
Leczenie rozpoczyna si\u0119 od intensywnego nawadniania<\/strong> drog\u0105 do\u017cyln\u0105. W konsekwencji proces\u00f3w zachodz\u0105cych w chorej trzustce dochodzi do utraty du\u017cej cz\u0119\u015bci wody z naczy\u0144 krwiono\u015bnych i jej przemieszczania si\u0119 poza ich obr\u0119b. Skutki takiego stanu s\u0105 bardzo powa\u017cne. Nast\u0119puje spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz gorsze zaopatrzenie tkanek w tlen i sk\u0142adniki od\u017cywcze.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f3l przy OZT uznaje si\u0119 za jeden z najbardziej nasilonych w chorobach uk\u0142adu pokarmowego \u2013 wymaga indywidualnie dobranych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych<\/strong> (najcz\u0119\u015bciej opioidowych).<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0105gu pierwszych 24-48 godzin ocenia si\u0119 skuteczno\u015b\u0107 post\u0119powania. Je\u017celi silne dolegliwo\u015bci nie ulegaj\u0105 wyciszeniu lub obserwuje si\u0119 pogorszenie stanu pacjenta, dalsze kroki planuje si\u0119 na podstawie wynik\u00f3w dodatkowych bada\u0144 diagnostycznych.<\/p>\n\n\n\n
W przypadkach, gdy przyczyn\u0105 OZT jest zablokowanie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych,<\/strong> niezb\u0119dne jest szybkie usuni\u0119cie przeszkody. Pacjent musi zosta\u0107 poddany leczeniu operacyjnemu (chirurgicznie lub endoskopowo).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nLeczenie przewlek\u0142ego zapalenia trzustki<\/h3>\n\n\n\n
PZT wymaga innego podej\u015bcia ni\u017c ostra posta\u0107 choroby. Specjali\u015bci skupiaj\u0105 si\u0119 na powstrzymaniu procesu w\u0142\u00f3knienia<\/strong> i minimalizacji dolegliwo\u015bci, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z niewydolno\u015bci gruczo\u0142u. Najwa\u017cniejszym krokiem jest eliminacja czynnik\u00f3w uszkadzaj\u0105cych, przede wszystkim spo\u017cywania alkoholu oraz palenia tytoniu.<\/p>\n\n\n\n
Zaprzestanie stosowania u\u017cywek wyra\u017anie poprawia rokowania \u2013 wyd\u0142u\u017ca \u017cycie pacjent\u00f3w z PZT oraz ogranicza progresj\u0119 nieodwracalnych zmian.<\/p>\n\n\n\n
Przy przewlek\u0142ym b\u00f3lu brzucha na pocz\u0105tku stosuje si\u0119 leczenie objawowe<\/strong> \u2013 \u015brodki z grupy niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych. W przypadkach utrzymywania si\u0119 silnych dolegliwo\u015bci podaje si\u0119 opioidy (zawsze pod \u015bcis\u0142\u0105 obserwacj\u0105).<\/p>\n\n\n\n
U chorych z zewn\u0105trzwydzielnicz\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 trzustki wdra\u017ca si\u0119 preparaty enzym\u00f3w trzustkowych<\/strong>. Suplementacja zast\u0119puje sk\u0142adniki sok\u00f3w trawiennych, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y produkowane przez kom\u00f3rki p\u0119cherzykowe trzustki \u2013 celem jest poprawa trawienia i zapobieganie niedo\u017cywieniu.<\/p>\n\n\n\n
U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w rozwija si\u0119 cukrzyca. Je\u015bli tak si\u0119 dzieje, nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 zaburzenia i indywidualnie zmodyfikowa\u0107 schematy terapii pod k\u0105tem leczenia powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pakiet-dla-kobiet.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nHormonalnych dla kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nZmagasz si\u0119 z nag\u0142ymi zmianami nastroju lub problemami z cer\u0105? Zbadaj poziom kluczowych hormon\u00f3w, aby odzyska\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 i spok\u00f3j.<\/div>\n
\n249 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPowik\u0142ania i mo\u017cliwe konsekwencje choroby<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nU ka\u017cdego pacjenta przebieg i skutki ZT mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 zupe\u0142nie inaczej. Jak ju\u017c niejednokrotnie w tym artykule to podkre\u015blono, zapalenie trzustki nie jest chorob\u0105 jednorodn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Czasami \u0142atwiej jest zrozumie\u0107 ten temat traktuj\u0105c OZT i PZT jak swego rodzaju objaw obecno\u015bci innego szkodliwego czynnika \u2013 ryzyko wyst\u0105pienia mo\u017cliwych powik\u0142a\u0144 tak\u017ce b\u0119dzie zale\u017cne od pod\u0142o\u017ca zapalenia. Opr\u00f3cz tego na r\u00f3\u017cnice w przebiegu choroby wp\u0142ywaj\u0105 indywidualne reakcje organizmu oraz og\u00f3lny stan pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
W przypadkach \u0142agodnego OZT mo\u017cliwy jest ca\u0142kowity powr\u00f3t do zdrowia. Zapalenie trzustki jest wyleczalne najcz\u0119\u015bciej w przypadkach ostrych epizod\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y wywo\u0142ane pojedynczym czynnikiem<\/strong> (np. niedro\u017cno\u015bci\u0105 przewodu trzustkowego spowodowan\u0105 kamic\u0105). U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w po podj\u0119ciu szybkiego leczenia ostrego zapalenia trzustki i ust\u0105pieniu dolegliwo\u015bci nie obserwuje si\u0119 powa\u017cnych konsekwencji. Jednak rokowania zmieniaj\u0105 si\u0119, gdy przebieg choroby jest ci\u0119\u017cszy<\/strong>, powik\u0142any martwic\u0105 lub zaka\u017ceniem, albo gdy epizody nawracaj\u0105 cyklicznie przez wiele miesi\u0119cy czy lat. W takich przypadkach struktura i funkcje trzustki ulegaj\u0105 trwa\u0142ym zmianom.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z najwa\u017cniejszych powik\u0142a\u0144 PZT pozostaje cukrzyca,<\/strong> kt\u00f3ra jest trudniejsza w leczeniu ni\u017c najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ca cukrzyca typu 2 \u2013 u niekt\u00f3rych os\u00f3b proces rozwoju zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej trwa wiele lat, u innych pojawia si\u0119 gwa\u0142townie.<\/p>\n\n\n\n
Realnym zagro\u017ceniem jest tak\u017ce niedo\u017cywienie<\/strong> i post\u0119puj\u0105ca utrata masy cia\u0142a. Kiedy procesy trawienia zachodz\u0105 nieskutecznie, sk\u0142adniki od\u017cywcze nie s\u0105 prawid\u0142owo wch\u0142aniane w przewodzie pokarmowym. Utrata wagi, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje mimo leczenia, powinna zawsze wzbudzi\u0107 czujno\u015b\u0107 pacjenta i lekarza.<\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugotrwa\u0142y, przewlek\u0142y stan zapalny i przebudowa mi\u0105\u017cszu gruczo\u0142u zwi\u0119kszaj\u0105 tak\u017ce ryzyko wyst\u0105pienia\u00a0nowotworu.<\/strong> Rak trzustki<\/a> rozwija si\u0119 u kilku procent os\u00f3b z wieloletnim przewlek\u0142ym zapaleniem.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDieta i styl \u017cycia przy zapaleniu trzustki \u2013 jak wspiera\u0107 regeneracj\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
Przy omawianiu zalecanego sposobu \u017cywienia tak\u017ce nale\u017cy dokona\u0107 podzia\u0142u na diet\u0119 po ostrym zapaleniu trzustki i diet\u0119 w przewlek\u0142ym przebiegu choroby.<\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 etapy \u017cywienia w OZT?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Przez pierwsze 24-48 godzin (czas hospitalizacji) zaleca si\u0119, by pacjenci nie przyjmowali pokarm\u00f3w doustnie. Rozpoczyna si\u0119 leczenie, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 jest nawadnianie do\u017cylne.<\/li>\n\n\n\n
- Po ustabilizowaniu stanu klinicznego i ust\u0105pieniu ostrych objaw\u00f3w wdra\u017ca si\u0119 diet\u0119 lekkostrawn\u0105,<\/strong> niskot\u0142uszczow\u0105, z ograniczeniem b\u0142onnika<\/a>, o dok\u0142adnie okre\u015blonej strukturze energetycznej. Wskazuje si\u0119 zasadno\u015b\u0107 dostosowywania sposobu od\u017cywiania do okre\u015blonego stanu osoby chorej (wyszczeg\u00f3lnia si\u0119 trzy etapy planu \u017cywieniowego).<\/li>\n\n\n\n
- Gdy pacjent pomy\u015blnie przechodzi leczenie, dolegliwo\u015bci ust\u0105pi\u0105, a lekarz nie zaleci inaczej, rekomenduje si\u0119 stosowanie prawid\u0142owo zbilansowanej diety (najlepiej \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta w PZT?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- W okresie zaostrze\u0144 tak\u017ce rekomenduje si\u0119 stosowanie diety lekkostrawnej<\/a>.<\/li>\n\n\n\n
- Je\u015bli w trakcie leczenia objawy przewlek\u0142ego zapalenia trzustki nie uniemo\u017cliwiaj\u0105 jedzenia sta\u0142ych posi\u0142k\u00f3w, warto zadba\u0107 o to, by jad\u0142ospis by\u0142 mo\u017cliwie urozmaicony (mimo za\u0142o\u017cenia pewnych ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych z \u0142atwostrawn\u0105 diet\u0105).<\/li>\n\n\n\n
- Sk\u0142ad jad\u0142ospisu warto dostosowa\u0107 indywidualnie<\/strong> \u2013 wiele produkt\u00f3w mo\u017ce by\u0107 problematycznych tylko u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w, a nieuzasadnione restrykcje mog\u0105 jeszcze bardziej zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko niedobor\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Codzienne posi\u0142ki powinny by\u0107 ma\u0142e i cz\u0119sto podawane (5-7 razy w ci\u0105gu doby).<\/li>\n\n\n\n
- Zaleca si\u0119, by codzienne menu bazowa\u0142o na potrawach gotowanych, duszonych, pieczonych w folii lub na parze, bez da\u0144 sma\u017conych i pieczonych z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 t\u0142uszcz\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na b\u0142onnik pokarmowy.<\/strong> Zaleca si\u0119 kontrolowanie jego ilo\u015bci na poziomie ok. 25 g\/dzie\u0144 (wi\u0119ksza poda\u017c mo\u017ce by\u0107 zbyt ci\u0119\u017ckostrawna).<\/li>\n\n\n\n
- Je\u015bli pacjent suplementuje enzymy trzustkowe, nie ma konieczno\u015bci ograniczania t\u0142uszcz\u00f3w w diecie wzgl\u0119dem standardowych zalece\u0144 (25-40% ca\u0142kowitej kaloryczno\u015bci diety). Gdy wyst\u0119puj\u0105 zaburzenia wydzielania sok\u00f3w trawiennych, a pacjent nie przyjmuje suplement\u00f3w, konieczne jest utrzymywanie dolnych granic (ok. 25%) i r\u00f3wnomierne roz\u0142o\u017cenie ich spo\u017cycia na wszystkie posi\u0142ki (nie wi\u0119cej ni\u017c ok. 5 g\/porcj\u0119).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ograniczenie u\u017cywek, odpowiednia dieta i zmiana stylu \u017cycia zmniejszaj\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144. Przy tym nie mo\u017cna zapomina\u0107 o roli ruchu. Umiarkowana aktywno\u015b\u0107 fizyczna <\/strong>w fazie remisji b\u0119dzie wspiera\u0107 prawid\u0142owe trawienie, poprawia\u0107 metabolizm i korzystnie wp\u0142ywa\u0107 na glikemi\u0119. Nawet kr\u00f3tki spacer b\u0119dzie form\u0105 troski o szybszy powr\u00f3t do zdrowia.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
- Gdy pacjent pomy\u015blnie przechodzi leczenie, dolegliwo\u015bci ust\u0105pi\u0105, a lekarz nie zaleci inaczej, rekomenduje si\u0119 stosowanie prawid\u0142owo zbilansowanej diety (najlepiej \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Zleceniu bada\u0144 obrazowych \u2013 w pierwszej kolejno\u015bci wykonuje si\u0119 USG jamy brzusznej. Je\u015bli wyniki badania s\u0105 niejednoznaczne, przeprowadza si\u0119 tomografi\u0119 komputerow\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
- Wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa) produkuj\u0105 hormony \u2013 przede wszystkim insulin\u0119 i glukagon. Oba zwi\u0105zki wp\u0142ywaj\u0105 na regulacj\u0119 poziomu glukozy we krwi. Insulina<\/a> obni\u017ca st\u0119\u017cenie cukru, natomiast glukagon dzia\u0142a antagonistycznie (gdy poziom glukozy spada poni\u017cej fizjologicznej normy, hormon uruchamia procesy, kt\u00f3re s\u0105 w stanie go podnie\u015b\u0107).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Rodzaje zapalenia trzustki<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Co najcz\u0119\u015bciej powoduje zapalenie trzustki?<\/strong> Dwie g\u0142\u00f3wne przyczyny odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej jest to kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa (gdy kamie\u0144 blokuje przew\u00f3d trzustkowy) oraz wieloletnie nadu\u017cywanie alkoholu, kt\u00f3ry dzia\u0142a toksycznie na kom\u00f3rki trzustki.<\/li>\n\n\n\n