\n\n\n\n
Wirus HPV \u2013 wszystko, co powiniene\u015b wiedzie\u0107<\/h2>\n\n\n\n
Oto odpowiedzi na najcz\u0119stsze pytania dotycz\u0105ce wirusa brodawczaka ludzkiego. Pozwol\u0105 Ci szybko zrozumie\u0107 istot\u0119 zaka\u017cenia HPV, jego objawy i metody profilaktyki.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Czym jest HPV i jakie daje objawy?<\/strong> Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to patogen przenoszony g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Zazwyczaj zaka\u017cenie przebiega bezobjawowo. Niekt\u00f3re typy wirusa (jak HPV 6 i 11) mog\u0105 powodowa\u0107 zmiany sk\u00f3rne, tzw. k\u0142ykciny ko\u0144czyste (brodawki).<\/li>\n\n\n\n
- Czy wirus brodawczaka ludzkiego jest gro\u017any?<\/strong> Tak. Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 infekcji ust\u0119puje samoistnie, przewlek\u0142e zaka\u017cenie typami wysokoonkogennymi (g\u0142\u00f3wnie HPV 16 i 18) jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju raka szyjki macicy. HPV odpowiada r\u00f3wnie\u017c za nowotwory odbytu, pr\u0105cia i gard\u0142a.<\/li>\n\n\n\n
- Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem HPV?<\/strong> Do zaka\u017cenia HPV dochodzi przez kontakt seksualny (waginalny, analny, oralny) oraz bezpo\u015bredni kontakt „sk\u00f3ra-sk\u00f3ra” lub „b\u0142ona \u015bluzowa-b\u0142ona \u015bluzowa”. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko, ale nie eliminuje go ca\u0142kowicie.<\/li>\n\n\n\n
- Na czym polega leczenie i profilaktyka HPV?<\/strong> Nie istnieje lek, kt\u00f3ry usuwa wirusa HPV z organizmu. Leczenie polega na usuwaniu wywo\u0142anych przez niego zmian (np. brodawek). Najskuteczniejsz\u0105 ochron\u0105 przed gro\u017anymi typami wirusa jest szczepionka przeciw HPV oraz regularna cytologia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Czym jest wirus HPV?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem HPV?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zaka\u017cenia wirusem HPV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka wirusa HPV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie i post\u0119powanie przy zaka\u017ceniu HPV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania zwi\u0105zane z wirusem HPV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Szczepienia przeciwko HPV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Profilaktyka i bezpieczne zachowania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym jest wirus HPV?<\/h2>\n\n\n\n
Wirus brodawczaka ludzkiego (ang. human papilloma virus, w skr\u00f3cie HPV) nale\u017cy do grupy drobnoustroj\u00f3w, kt\u00f3re nie maj\u0105 w\u0142asnej otoczki lipidowej. Dzi\u0119ki temu jest odporny na wysychanie i potrafi utrzymywa\u0107 si\u0119 na powierzchniach przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n
Jego materia\u0142 genetyczny tworzy koliste dwuniciowe DNA, zamkni\u0119te w bia\u0142kowej os\u0142onie zwanej kapsydem. G\u0142\u00f3wnym elementem tej os\u0142ony jest bia\u0142ko L1, kt\u00f3re uk\u0142ada si\u0119 w symetryczn\u0105 struktur\u0119. W mniejszej ilo\u015bci obecne jest te\u017c bia\u0142ko L2 \u2013 jego zadaniem jest wspieranie powstawania nowych cz\u0105stek wirusa.<\/p>\n\n\n\n
Rodzina wirus\u00f3w brodawczaka ludzkiego jest bardzo liczna. W starszych publikacjach mo\u017cna natrafi\u0107 na informacj\u0119, \u017ce istnieje ponad 100 typ\u00f3w HPV<\/strong>. Te dane mo\u017cna uzna\u0107 za historyczne. Do tej pory opisano ju\u017c oko\u0142o 200 typ\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 sekwencj\u0105 genetyczn\u0105 (przede wszystkim w obr\u0119bie genu L1).<\/p>\n\n\n\n
Na tej podstawie stworzono podzia\u0142 na typy, podtypy i warianty. Spo\u015br\u00f3d wszystkich rodzaj\u00f3w HPV najwi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 grupie Alphapapillomavirus,<\/strong> w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 oko\u0142o 80-82 typ\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- W obr\u0119bie grupy alfapapillomawirus\u00f3w mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 patogeny o niskim potencjale onkogennym \u2013 HPV 6 i 11, odpowiedzialne g\u0142\u00f3wnie za k\u0142ykciny ko\u0144czyste<\/strong> w obr\u0119bie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych oraz brodawczaki krtani<\/a>.<\/li>\n\n\n\n
- Najgro\u017aniejsze s\u0105 jednak wysokoonkogenne typy wirusa HPV \u2013 przede wszystkim HPV 16 i 18 \u2013 to patogeny, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w raka szyjki macicy<\/strong> na \u015bwiecie.<\/li>\n\n\n\n
- Zwraca si\u0119 uwag\u0119 tak\u017ce na inne warianty z tej grupy \u2013 mi\u0119dzy innymi HPV 31, 33, 45, 52 i 58 \u2013 to patogeny jednoznacznie powi\u0105zane z podwy\u017cszonym ryzykiem transformacji nowotworowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
HPV wykazuje powinowactwo do nab\u0142onk\u00f3w. To tkanki, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 powierzchni\u0119 cia\u0142a i wy\u015bcie\u0142aj\u0105 jamy narz\u0105d\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej zasiedla okolice narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, odbyt i<\/strong> jam\u0119 ustn\u0105,<\/strong> ale wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c na sk\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n
Do zaka\u017cenia dochodzi, gdy wirus ma dost\u0119p do kom\u00f3rek le\u017c\u0105cych w g\u0142\u0119bszych warstwach nab\u0142onka. Potrzebne s\u0105 do tego mikroskopijne uszkodzenia \u2013 niewidoczne go\u0142ym okiem przerwania ci\u0105g\u0142o\u015bci sk\u00f3ry lub b\u0142ony \u015bluzowej. Po wnikni\u0119ciu w g\u0142\u0119bsze warstwy wirus przy\u0142\u0105cza si\u0119 do receptor\u00f3w na powierzchni kom\u00f3rek podstawnych i rozpoczyna replikacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Cykl jego \u017cycia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z dojrzewaniem kom\u00f3rek nab\u0142onka. W dolnych warstwach wirus utrzymuje si\u0119 w niewielkiej liczbie kopii. Wraz z przesuwaniem si\u0119 zaka\u017conych kom\u00f3rek ku g\u00f3rze, w kierunku powierzchni nab\u0142onka, dochodzi do nasilenia produkcji bia\u0142ek kapsydu i powstawania nowych cz\u0105stek wirusowych. Z\u0142uszczaj\u0105ce si\u0119 kom\u00f3rki uwalniaj\u0105 cz\u0105stki wirusa, kt\u00f3re mog\u0105 zaka\u017ca\u0107 kolejne osoby.<\/p>\n\n\n\n
Charakterystyczne jest to, \u017ce proces przebiega bez wiremii <\/strong>\u2013 w przypadku HPV wirus nie kr\u0105\u017cy we krwi. Nie dochodzi tak\u017ce do niszczenia zainfekowanych kom\u00f3rek. Obie cechy przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce patogeny mog\u0105 d\u0142ugo pozostawa\u0107 w organizmie \u201eniezauwa\u017cone\u201d przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"szczepienia](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/krztusiec-blonica-tezec-szczepienie.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nSzczepienie<\/div>\nSzczepienie przeciw HPV<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz zadba\u0107 o d\u0142ugofalow\u0105 ochron\u0119 przed zmianami nowotworowymi i chorobami dr\u00f3g rodnych? Przyjmij szczepienie przeciwko HPV, aby zmniejszy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 wywo\u0142anych przez wirusa brodawczaka ludzkiego.<\/div>\n
\nod 650 z\u0142 \/ dawk\u0119<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem HPV?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nWirus HPV jest przenoszony g\u0142\u00f3wnie na drodze kontakt\u00f3w intymnych bez stosowania zabezpiecze\u0144 mechanicznych <\/strong>(prezerwatywy). Antykoncepcja hormonalna<\/a> nie chroni przed infekcj\u0105.<\/strong> Zaka\u017cenie szerzy si\u0119 podczas kontaktu sk\u00f3ra-sk\u00f3ra lub \u015bluz\u00f3wka-\u015bluz\u00f3wka. Ryzyko dotyczy stosunk\u00f3w genitalnych, oralnych i analnych. Wa\u017cne, by wprost m\u00f3wi\u0107 o zagro\u017ceniu \u2013 tylko wtedy mo\u017cna budowa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w i skuteczniej kszta\u0142towa\u0107 w nich nawyki zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem i profilaktyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wirus jest obecny w nab\u0142onku oraz w wydzielinach narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i jamy ustnej, dlatego \u0142atwo dochodzi do jego rozprzestrzeniania. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce przeniesienie wirusa na inne miejsce w\u0142asnego cia\u0142a przez dotyk.<\/p>\n\n\n\n
HPV jest wirusem bezos\u0142onkowym, a to nadaje mu du\u017c\u0105 stabilno\u015b\u0107 w \u015brodowisku zewn\u0119trznym. W przeciwie\u0144stwie do wirus\u00f3w otoczkowych, kt\u00f3re \u0142atwo ulegaj\u0105 inaktywacji pod wp\u0142ywem alkoholu<\/a> czy wysuszenia, HPV mo\u017ce utrzymywa\u0107 zaka\u017ano\u015b\u0107 przez wiele tygodni poza organizmem.<\/p>\n\n\n\n
Wirus w z\u0142uszczonych kom\u00f3rkach nab\u0142onka pozostaje aktywny nawet po wyschni\u0119ciu. Co wi\u0119cej, nie reaguje skutecznie na standardowe roztwory etanolu czy izopropanolu \u2013 substancje stosowane do dezynfekcji r\u0105k i powierzchni. <\/p>\n\n\n\n
Tak du\u017ca odporno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce mo\u017cliwa jest transmisja po\u015brednia (przeniesienie wirusa<\/strong> przez ska\u017cone powierzchnie lub przedmioty<\/strong>). Teoretycznie ryzyko dotyczy m.in. wsp\u00f3lnych r\u0119cznik\u00f3w, bielizny czy powierzchni w przestrzeniach publicznych. Cz\u0119sto\u015b\u0107 takich zaka\u017ce\u0144 u ludzi trudno oszacowa\u0107, poniewa\u017c najcz\u0119\u015bciej wirus rozprzestrzenia si\u0119 drog\u0105 kontakt\u00f3w intymnych.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo wa\u017cnym zagadnieniem jest transmisja wertykalna<\/strong> \u2013 z matki na dziecko<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej dochodzi do niej podczas porodu drogami natury, gdy noworodek ma bezpo\u015bredni kontakt z zainfekowanym nab\u0142onkiem dr\u00f3g rodnych. Rzadziej opisywana jest transmisja wewn\u0105trzmaciczna. <\/p>\n\n\n\n
U cz\u0119\u015bci noworodk\u00f3w wykrywa si\u0119 DNA wirusa HPV w drogach oddechowych, kt\u00f3rego obecno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem rozwoju brodawczakowato\u015bci krtani. Cho\u0107 to zjawisko wyst\u0119puje rzadko, ma powa\u017cne konsekwencje kliniczne. Z tego powodu w ramach opieki prenatalnej lekarze poruszaj\u0105 temat wirusa HPV a ci\u0105\u017cy<\/strong> i coraz cz\u0119\u015bciej rozwa\u017caj\u0105 wykonywanie bada\u0144 przesiewowych w kierunku HPV u kobiet ci\u0119\u017carnych \u2013 obecnie jednak w Polsce nie ma rekomendacji wdra\u017cania rutynowych procedur. <\/p>\n\n\n\n
Warto tak\u017ce wskaza\u0107, kt\u00f3re kontakty NIE s\u0105 zagro\u017ceniem. HPV nie przenosi si\u0119 drog\u0105 kropelkow\u0105, przez kaszel czy kichanie. <\/strong>Do transmisji nie dochodzi przez zwyk\u0142y u\u015bcisk d\u0142oni, korzystanie ze wsp\u00f3lnych naczy\u0144, sztu\u0107c\u00f3w czy przypadkowy kontakt w przestrzeni publicznej.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy zaka\u017cenia wirusem HPV<\/h2>\n\n\n\n
75-85% os\u00f3b (wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142) przynajmniej raz mia\u0142o kontakt z wirusem HPV w ci\u0105gu swojego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaka\u017ce\u0144 HPV mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo.<\/strong> Szacuje si\u0119, \u017ce znacz\u0105cy odsetek (70-90%) przypadk\u00f3w infekcji ma w\u0142a\u015bnie taki charakter i ust\u0119puje samoistnie. Jednak maj\u0105c to na uwadze, nie nale\u017cy umniejsza\u0107 skali zagro\u017cenia. Zawsze nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce kontakt z patogenem niesie ze sob\u0105 wysokie ryzyko.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
U cz\u0119\u015bci os\u00f3b wirus utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej i prowadzi do pojawienia si\u0119 zmian w obr\u0119bie sk\u00f3ry lub b\u0142on \u015bluzowych. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to brodawki (k\u0142ykciny ko\u0144czyste) oraz zmiany \u015br\u00f3dnab\u0142onkowe, kt\u00f3re mog\u0105 z czasem przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w nowotwory. Charakter objaw\u00f3w opisuje si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od typu wirusa brodawczaka ludzkiego oraz od miejsca zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
Wirus HPV u m\u0119\u017cczyzn i kobiet mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- brodawek sk\u00f3rnych na d\u0142oniach, stopach i innych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a (mi\u0119kkie, kalafiorowate struktury),<\/li>\n\n\n\n
- brodawek narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu,<\/li>\n\n\n\n
- zmian w jamie ustnej i gardle (ma\u0142e naro\u015bla, grudki, czasem nad\u017cerki),<\/li>\n\n\n\n
- nawracaj\u0105cej chrypki (przy zmianach w obr\u0119bie krtani).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Objawy u kobiet<\/h3>\n\n\n\n
Objawy HPV charakterystyczne dla kobiet:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- naro\u015bla lub brodawki w obr\u0119bie sromu,<\/li>\n\n\n\n
- grudkowate lub brodawkowate zmiany w pochwie,<\/li>\n\n\n\n
- plamienia mi\u0119dzy miesi\u0105czkami lub po stosunku (przy zmianach szyjki macicy),<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l podczas wsp\u00f3\u0142\u017cycia (przy zmianach w obr\u0119bie sromu i pochwy),<\/li>\n\n\n\n
- up\u0142awy o zmienionym zapachu lub kolorze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Objawy u m\u0119\u017cczyzn<\/h3>\n\n\n\n
U m\u0119\u017cczyzn wirus HPV mo\u017ce powodowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- brodawki na \u017co\u0142\u0119dzi lub trzonie pr\u0105cia,<\/li>\n\n\n\n
- brodawki na mosznie,<\/li>\n\n\n\n
- naro\u015bla w okolicy odbytu,<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l, pieczenie lub krew przy wypr\u00f3\u017cnianiu (przy zmianach odbytu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n\n Sprawd\u017a!<\/div>\n\nSzczepienie<\/div>\nSzczepienie przeciw HPV<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz zadba\u0107 o d\u0142ugofalow\u0105 ochron\u0119 przed zmianami nowotworowymi i chorobami dr\u00f3g rodnych? Przyjmij szczepienie przeciwko HPV, aby zmniejszy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 wywo\u0142anych przez wirusa brodawczaka ludzkiego.<\/div>\n
\nod 650 z\u0142 \/ dawk\u0119<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka wirusa HPV<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nDiagnostyka infekcji HPV opiera si\u0119 na dw\u00f3ch elementach \u2013 wykrywaniu samego wirusa w badaniach molekularnych oraz ocenianiu zmian, kt\u00f3re rozwija w nab\u0142onku.<\/p>\n\n\n\n
Widoczne brodawki maj\u0105 charakterystyczny wygl\u0105d i cz\u0119sto nie wymagaj\u0105 dodatkowych test\u00f3w, by rozpozna\u0107 zaka\u017cenie. Lekarz ogl\u0105da zmiany, czasem pos\u0142uguje si\u0119 lup\u0105 lub dermatoskopem, a w razie w\u0105tpliwo\u015bci pobiera wycinek \u2013 badania dodatkowe (test HPV, badania histopatologiczne) wykonuje si\u0119 wtedy, gdy obraz jest nietypowy albo istnieje podejrzenie, \u017ce zmiana mo\u017ce mie\u0107 inny charakter (np. przednowotworowy).<\/p>\n\n\n\n
Abypotwierdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 wirusa HPV, wykonuje si\u0119 test DNA.<\/strong> Badanie polega na pobraniu kom\u00f3rek z szyjki macicy, pochwy, pr\u0105cia albo odbytu i sprawdzeniu, czy w ich wn\u0119trzu znajduje si\u0119 materia\u0142 genetyczny wirusa. Procedura cechuje si\u0119 bardzo du\u017c\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105 i pozwala wykry\u0107 obecno\u015b\u0107 wysokoonkogennych typ\u00f3w wirusa HPV \u2013 nawet wtedy, gdy u pacjenta nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne objawy zwi\u0105zane z infekcj\u0105 wirusem HPV.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy wynik testu lub obraz kliniczny sugeruje zaka\u017cenie, konieczna mo\u017ce by\u0107 dok\u0142adniejsza ocena tkanek. S\u0142u\u017c\u0105 do tego kolposkopia (procedura, podczas kt\u00f3rej lekarz ogl\u0105da szyjk\u0119 macicy w powi\u0119kszeniu) oraz biopsja (badanie, w kt\u00f3rym pobiera si\u0119 fragment tkanki<\/strong> i analizuje si\u0119 go pod mikroskopem).<\/p>\n\n\n\n
Co musz\u0105 wiedzie\u0107 pacjenci?<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Diagnostyka HPV jest wa\u017cna dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn.<\/li>\n\n\n\n
- Ka\u017cdy mo\u017ce wykona\u0107 test na HPV.<\/li>\n\n\n\n
- Zaka\u017cenie HPV cz\u0119sto nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w, dlatego w przypadku nara\u017cenia na infekcje nale\u017cy regularnie poddawa\u0107 si\u0119 profilaktycznym badaniom. Wirus przenosi si\u0119 drog\u0105 kontakt\u00f3w p\u0142ciowych, a najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy os\u00f3b maj\u0105cych wielu partner\u00f3w seksualnych. <\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyk\u0119 prowadzi ginekolog<\/a>, urolog<\/a>, proktolog<\/a>, dermatolog<\/a> lub laryngolog<\/a> \u2013 w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji zmian.<\/li>\n\n\n\n
- Cytologia<\/a> i testy DNA HPV pozwalaj\u0105 wykry\u0107 i zidentyfikowa\u0107 zmiany na bardzo wczesnym etapie. <\/li>\n\n\n\n
- Sama obecno\u015b\u0107 wirusa HPV zazwyczaj nie jest r\u00f3wnoznaczna z rozwojem nowotworu. U wielu os\u00f3b infekcja ust\u0119puje samoistnie.<\/li>\n\n\n\n
- Widoczne zmiany na sk\u00f3rze i narz\u0105dach p\u0142ciowych nie zawsze s\u0105 gro\u017ane, ale wymagaj\u0105 oceny lekarza, poniewa\u017c \u015bwiadcz\u0105 o aktywnym zaka\u017ceniu i s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em transmisji.<\/li>\n\n\n\n
- Istniej\u0105 szczepionki przeciw wirusowi HPV.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie i post\u0119powanie przy zaka\u017ceniu HPV<\/h2>\n\n\n\n
Nie istniej\u0105 leki, kt\u00f3re dawa\u0142yby mo\u017cliwo\u015b\u0107 usuni\u0119cia wirusa z organizmu. HPV potrafi \u201eukrywa\u0107 si\u0119\u201d w kom\u00f3rkach nab\u0142onka i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w to sam uk\u0142ad odporno\u015bciowy stopniowo go eliminuje.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego lekarze skupiaj\u0105 si\u0119 nie na samym patogenie, ale na zmianach, kt\u00f3re wywo\u0142uje \u2013 czyli brodawkach, k\u0142ykcinach czy zmianach przedrakowych.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nMetody farmakologiczne i zabiegowe<\/h3>\n\n\n\n
Je\u015bli pacjent ma brodawki na sk\u00f3rze lub b\u0142onach \u015bluzowych, cz\u0119sto leczenie HPV polega na stosowaniu specjalnych preparat\u00f3w nak\u0142adanych miejscowo.<\/p>\n\n\n\n
Mog\u0105 one:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- niszczy\u0107 tkank\u0119, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 wirus (powoduj\u0105c z\u0142uszczenie lub martwic\u0119 zmiany);<\/li>\n\n\n\n
- albo pobudza\u0107 lokaln\u0105 odporno\u015b\u0107, by organizm szybciej poradzi\u0142 sobie z zaka\u017conym miejscem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Skuteczne leczenie HPV wymaga cierpliwo\u015bci. Zmiany nie znikaj\u0105 od razu \u2013 potrzeba kilku, a czasem kilkunastu tygodni regularnej aplikacji. Kiedy brodawki<\/strong> s\u0105 du\u017ce, liczne albo nawracaj\u0105, lekarz mo\u017ce usun\u0105\u0107 je zabiegowo. Leczenie polega na przeprowadzeniu miejscowej procedury.<\/p>\n\n\n\n
Stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne techniki:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- krioterapi\u0119<\/strong> \u2013 zamra\u017canie zmian ciek\u0142ym azotem, kt\u00f3re prowadzi do ich obumarcia i odpadni\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n
- elektrokoagulacj\u0119 <\/strong>\u2013 \u201ewypalanie\u201d zmian pr\u0105dem,<\/li>\n\n\n\n
- laseroterapi\u0119 <\/strong>\u2013 odparowanie zmiany za pomoc\u0105 \u015bwiat\u0142a lasera,<\/li>\n\n\n\n
- chirurgiczne wyci\u0119cie<\/strong> \u2013 usuni\u0119cie zmiany skalpelem (najcz\u0119\u015bciej wtedy, gdy inne metody s\u0105 nieskuteczne). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wirus HPV mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia zmiany o charakterze przednowotworowym. W przypadku ich potwierdzenia w procesie leczenia wdra\u017ca si\u0119 dok\u0142adniejsze procedury. <\/p>\n\n\n\n
Wszystkie opisane powy\u017cej metody post\u0119powania dotycz\u0105 samego zaka\u017cenia HPV, a nie leczenia powik\u0142a\u0144 nowotworowych, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 w p\u00f3\u017aniejszych etapach infekcji. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nWsparcie uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/h3>\n\n\n\n
Walka z HPV zale\u017cy w du\u017cej mierze od odporno\u015bci pacjenta. U os\u00f3b zdrowych organizm cz\u0119sto sam eliminuje wirusa w ci\u0105gu kilkunastu miesi\u0119cy. Natomiast u os\u00f3b z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105 \u2013 na przyk\u0142ad przy HIV, po przeszczepach<\/a> czy w trakcie leczenia immunosupresyjnego \u2013 objawy i powik\u0142ania zwi\u0105zane z HPV cz\u0119\u015bciej nawracaj\u0105 i s\u0105 trudniejsze do opanowania.<\/p>\n\n\n\n
Z tego powodu lekarze zwracaj\u0105 uwag\u0119 na og\u00f3ln\u0105 kondycj\u0119 organizmu. Zdrowa dieta, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu i unikanie u\u017cywek wspieraj\u0105 naturaln\u0105 odporno\u015b\u0107 i zwi\u0119kszaj\u0105 szans\u0119 na wyeliminowanie wirusa.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/profilaktyka-gin.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nProfilaktyka ginekologiczna<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nRegularna kontrola ginekologiczna pozwala na szybkie wykrycie stan\u00f3w zapalnych i zmian chorobowych. Zadbaj o swoje zdrowie intymne.<\/div>\n
\nod 350 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPowik\u0142ania zwi\u0105zane z wirusem HPV<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nPrzewlek\u0142e zaka\u017cenie HPV niesie ze sob\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144 onkologicznych. Dotyczy to przede wszystkim typ\u00f3w wysokiego ryzyka (wirus\u00f3w klasyfikowanych jako typy HPV wysokoonkogenne<\/strong>), kt\u00f3re po wnikni\u0119ciu w kom\u00f3rki nab\u0142onka wp\u0142ywaj\u0105 na ich funkcjonowanie i zmieniaj\u0105 ich cykl \u017cyciowy. W konsekwencji zaka\u017cona kom\u00f3rka traci kontrol\u0119 nad podzia\u0142ami i przestaje skutecznie naprawia\u0107 uszkodzenia DNA.<\/p>\n\n\n\n
Taki stan utrzymuje si\u0119 przez lata. Z pocz\u0105tku prowadzi jedynie do nieprawid\u0142owych zmian \u015br\u00f3dnab\u0142onkowych, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze odwr\u00f3ci\u0107. Z czasem jednak dochodzi m.in. do skumulowania si\u0119 mutacji, kt\u00f3rych konsekwencje zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo rozwoju nowotworu. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- U kobiet najcz\u0119\u015bciej obserwowanym powik\u0142aniem jest rak szyjki macicy<\/strong> \u2013 nowotw\u00f3r, w kt\u00f3rego patogenezie udzia\u0142 HPV zosta\u0142 najlepiej udokumentowany. Opr\u00f3cz tego ryzyko dotyczy raka sromu i pochwy.<\/li>\n\n\n\n
- U m\u0119\u017cczyzn przewlek\u0142a obecno\u015b\u0107 wirusa mo\u017ce prowadzi\u0107 do raka pr\u0105cia i odbytu.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- Ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce z obecno\u015bci\u0105 HPV w jamie ustnej <\/strong>\u2013 wyst\u0119powanie nowotworu g\u0142owy i szyi dotyczy obu p\u0142ci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSzczepienia przeciwko HPV<\/h2>\n\n\n\n
Szczepionka przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego nie zawiera \u017cywego patogenu, lecz fragmenty jego bia\u0142ek powierzchniowych, kt\u00f3re s\u0105 dla organizmu bezpieczne, ale wystarczaj\u0105ce, by pobudzi\u0107 uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n\n\n\n
Po podaniu preparatu wytwarzane s\u0105 swoiste przeciwcia\u0142a<\/strong> \u2013 cz\u0105steczki zdolne rozpozna\u0107 i unieszkodliwi\u0107 wirusa przy ewentualnym kontakcie w przysz\u0142o\u015bci. W ten spos\u00f3b organizm nabywa odporno\u015b\u0107 jeszcze zanim dojdzie do infekcji.<\/p>\n\n\n\n
Szczepienia chroni\u0105 przed najgro\u017aniejszymi typami wirusa HPV, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w raka szyjki macicy u kobiet, raka pr\u0105cia u m\u0119\u017cczyzn oraz nowotwor\u00f3w odbytu czy gard\u0142a u obu p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n
Od 1 czerwca 2023 roku szczepienia przeciwko HPV s\u0105 w Polsce \u0142atwo dost\u0119pne i finansowane ze \u015brodk\u00f3w publicznych<\/strong> \u2013 sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Narodowej Strategii Onkologicznej. Program obj\u0105\u0142 dziewcz\u0119ta i ch\u0142opc\u00f3w w wieku 11-14 lat. W tym okresie organizm reaguje na szczepionk\u0119 szczeg\u00f3lnie efektywnie. M\u0142odzie\u017c ma szans\u0119 zyska\u0107 ochron\u0119 jeszcze przed wkroczeniem w okres, w kt\u00f3rym ryzyko zaka\u017cenia wirusem HPV znacznie wzrasta.<\/p>\n\n\n\n
Preparat podaje si\u0119 w dw\u00f3ch dawkach, w odst\u0119pie od 6 do 12 miesi\u0119cy. W programie dost\u0119pne s\u0105 dwie szczepionki \u2013 2-walentna oraz 9-walentna \u2013 obie darmowe i r\u00f3wnie skuteczne w zapobieganiu rakowi szyjki macicy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Szczepienia przeciw HPV realizowane s\u0105 w tysi\u0105cach plac\u00f3wek podstawowej opieki zdrowotnej. Do sierpnia 2023 roku (w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy od rozpocz\u0119cia programu) zaszczepiono ponad 83 tys. os\u00f3b. W kwietniu 2024 roku liczba podanych dawek przekroczy\u0142a 230 tys. <\/p>\n\n\n\n
Program zak\u0142ada, \u017ce do 2028 roku uda si\u0119 zaszczepi\u0107 60% nastolatk\u00f3w. To ambitny cel, poniewa\u017c obecny poziom wyszczepialno\u015bci w Polsce jest du\u017co ni\u017cszy ni\u017c w krajach skandynawskich czy Portugalii, gdzie odsetek zaszczepionych przekracza 86%.<\/p>\n\n\n\n
Z tego wzgl\u0119du tak wa\u017cna jest edukacja. Im wi\u0119cej os\u00f3b przyjmie szczepionk\u0119 HPV, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce wirus przestanie kr\u0105\u017cy\u0107 w populacji. To najbardziej skuteczny spos\u00f3b na to, by liczba zachorowa\u0144 na nowotwory spowodowane tym patogenem, zacz\u0119\u0142a systematycznie spada\u0107.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProfilaktyka i bezpieczne zachowania<\/h2>\n\n\n\n
Najlepsz\u0105 form\u0105 profilaktyki zaka\u017cenia wirusem HPV jest szczepienie.<\/strong> Nale\u017cy traktowa\u0107 je jako narz\u0119dzie, kt\u00f3re zapewnia najsilniejsz\u0105 ochron\u0119 i najskuteczniej ogranicza ryzyko rozwoju nowotwor\u00f3w zwi\u0105zanych z zaka\u017ceniem wirusem brodawczaka ludzkiego. Cho\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 skuteczno\u015b\u0107 osi\u0105ga si\u0119 u os\u00f3b szczepionych przed rozpocz\u0119ciem aktywno\u015bci seksualnej, korzy\u015bci odnosi tak\u017ce m\u0142odzie\u017c starsza oraz doro\u015bli do oko\u0142o 26. roku \u017cycia, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nie zostali zaszczepieni.<\/p>\n\n\n\n
Uzupe\u0142nieniem szczepie\u0144 pozostaj\u0105 inne formy profilaktyki. Regularne badania cytologiczne i testy DNA HPV pozwalaj\u0105 wykry\u0107 zmiany przednowotworowe, zanim przekszta\u0142c\u0105 si\u0119 w raka szyjki macicy. <\/strong>Zaleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c badania przesiewowe u aktywnych seksualnie m\u0119\u017cczyzn (pacjent\u00f3w z grup zwi\u0119kszonego ryzyka).<\/p>\n\n\n\n
Na poziomie codziennych zachowa\u0144, kt\u00f3rych celem jest ochrona przed wirusem HPV<\/strong>, najwa\u017cniejsze jest stosowanie prezerwatyw. Cho\u0107 ten rodzaj antykoncepcji nie eliminuje ryzyka w 100%, to znacznie ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeniesienia infekcji. Edukacja seksualna, rozmowa o zdrowiu intymnym i odpowiedzialne podej\u015bcie do kontakt\u00f3w seksualnych wpisuj\u0105 si\u0119 w szersz\u0105 strategi\u0119 profilaktyki.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0105czenie wszystkich tych element\u00f3w \u2013 szczepie\u0144, bada\u0144 kontrolnych oraz bezpiecznych zachowa\u0144 \u2013 daje najwi\u0119ksze szanse na ograniczenie skali problemu w spo\u0142ecze\u0144stwie i realne zmniejszenie liczby nowotwor\u00f3w zwi\u0105zanych z wirusem HPV.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
Konsultacj\u0119 z lekarzem nale\u017cy um\u00f3wi\u0107 zawsze wtedy, gdy pojawi\u0105 si\u0119 objawy, kt\u00f3re nas niepokoj\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Nie zwlekaj, je\u015bli zauwa\u017cysz brodawki lub naro\u015bla<\/strong> w okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, odbytu albo jamy ustnej. Nie ignoruj krwawie\u0144 mi\u0119dzy miesi\u0105czkami, plamie\u0144 po stosunku czy nietypowych up\u0142aw\u00f3w. Skontaktuj si\u0119 ze specjalist\u0105 tak\u017ce wtedy, gdy pojawi si\u0119 b\u00f3l podczas wsp\u00f3\u0142\u017cycia, pieczenie, krew przy wypr\u00f3\u017cnianiu lub przewlek\u0142a chrypka. <\/p>\n\n\n\n
Trzeba pami\u0119ta\u0107 o profilaktyce. Regularne wizyty u lekarza s\u0105 wa\u017cne z trzech powod\u00f3w. Po pierwsze s\u0105 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiadomej troski o swoje zdrowie. Po drugie pozwalaj\u0105 wcze\u015bnie wykrywa\u0107 zaka\u017cenia bezobjawowe. Po trzecie umo\u017cliwiaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 ocen\u0119 widocznych zmian i zapewniaj\u0105 kontrol\u0119 po leczeniu (je\u015bli takie oka\u017ce si\u0119 konieczne). <\/p>\n\n\n\n
W perspektywie tego, \u017ce liczba zaka\u017ce\u0144 r\u00f3\u017cnymi typami HPV jest naprawd\u0119 ogromna, nale\u017cy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wagi profilaktyki, roli szczepionek przeciwko HPV i ryzyka powa\u017cnych powik\u0142a\u0144, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z infekcj\u0105. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n - U m\u0119\u017cczyzn przewlek\u0142a obecno\u015b\u0107 wirusa mo\u017ce prowadzi\u0107 do raka pr\u0105cia i odbytu.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- elektrokoagulacj\u0119 <\/strong>\u2013 \u201ewypalanie\u201d zmian pr\u0105dem,<\/li>\n\n\n\n
- krioterapi\u0119<\/strong> \u2013 zamra\u017canie zmian ciek\u0142ym azotem, kt\u00f3re prowadzi do ich obumarcia i odpadni\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n
- Cytologia<\/a> i testy DNA HPV pozwalaj\u0105 wykry\u0107 i zidentyfikowa\u0107 zmiany na bardzo wczesnym etapie. <\/li>\n\n\n\n
- Najgro\u017aniejsze s\u0105 jednak wysokoonkogenne typy wirusa HPV \u2013 przede wszystkim HPV 16 i 18 \u2013 to patogeny, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w raka szyjki macicy<\/strong> na \u015bwiecie.<\/li>\n\n\n\n
- Jak mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 wirusem HPV?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy wirus brodawczaka ludzkiego jest gro\u017any?<\/strong> Tak. Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 infekcji ust\u0119puje samoistnie, przewlek\u0142e zaka\u017cenie typami wysokoonkogennymi (g\u0142\u00f3wnie HPV 16 i 18) jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju raka szyjki macicy. HPV odpowiada r\u00f3wnie\u017c za nowotwory odbytu, pr\u0105cia i gard\u0142a.<\/li>\n\n\n\n