\n\n\n\n
Ch\u0142oniak – odpowiedzi na najwa\u017cniejsze pytania<\/h2>\n\n\n\n
Zastanawiasz si\u0119, czym jest ch\u0142oniak i na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119? Poni\u017cej znajdziesz kluczowe informacje, kt\u00f3re pomog\u0105 Ci zrozumie\u0107 ten nowotw\u00f3r uk\u0142adu ch\u0142onnego.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Jakie s\u0105 pierwsze objawy ch\u0142oniaka, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107?<\/strong> Najcz\u0119stszym sygna\u0142em jest niebolesne powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych (np. na szyi, pod pachami). Inne niepokoj\u0105ce objawy to niewyja\u015bniona gor\u0105czka, obfite nocne poty, znaczna utrata wagi bez stosowania diety oraz przewlek\u0142e zm\u0119czenie.<\/li>\n\n\n\n
- Czym jest ch\u0142oniak i jakie s\u0105 jego g\u0142\u00f3wne rodzaje?<\/strong> Ch\u0142oniak to nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy uk\u0142adu ch\u0142onnego, kt\u00f3ry wywodzi si\u0119 z nieprawid\u0142owo namna\u017caj\u0105cych si\u0119 limfocyt\u00f3w (bia\u0142ych krwinek). Wyr\u00f3\u017cniamy dwie g\u0142\u00f3wne grupy: ch\u0142oniaka Hodgkina (ziarnic\u0119 z\u0142o\u015bliw\u0105), kt\u00f3ry ma lepsze rokowania, oraz znacznie bardziej zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0119 ch\u0142oniak\u00f3w nieziarniczych (NHL).<\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da leczenie nowotworu uk\u0142adu ch\u0142onnego?<\/strong> Leczenie ch\u0142oniaka jest dobierane indywidualnie i zale\u017cy od jego typu oraz stopnia zaawansowania. Podstaw\u0105 terapii jest najcz\u0119\u015bciej chemioterapia, cz\u0119sto \u0142\u0105czona z nowoczesn\u0105 immunoterapi\u0105 (tzw. terapiami celowanymi). W niekt\u00f3rych przypadkach stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c radioterapi\u0119 lub przeszczepienie szpiku kostnego.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 rokowania w przypadku diagnozy ch\u0142oniaka?<\/strong> Dzi\u0119ki nowoczesnym metodom leczenia rokowania s\u0105 coraz lepsze. W przypadku ch\u0142oniaka Hodgkina odsetek wieloletnich prze\u017cy\u0107 si\u0119ga nawet 90% u dzieci i 80% u doros\u0142ych. W ch\u0142oniakach nieziarniczych rokowania s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane, ale post\u0119p w medycynie znacz\u0105co zwi\u0119ksza szanse na trwa\u0142\u0105 remisj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Czym jest ch\u0142oniak i jak powstaje?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rodzaje ch\u0142oniak\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Pierwsze objawy ch\u0142oniaka \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka ch\u0142oniaka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Sposoby leczenia ch\u0142oniaka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rokowania i czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na przebieg choroby<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Ch\u0142oniak a \u017cycie codzienne \u2013 wsparcie i jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjenta<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/baner-epolmed-promo.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzym jest ch\u0142oniak i jak powstaje?<\/h2>\n\n\n\n
Ch\u0142oniak jest nowotworem uk\u0142adu ch\u0142onnego.<\/strong> Uk\u0142ad ten, zwany r\u00f3wnie\u017c limfatycznym lub limfoidalnym, odpowiada za ochron\u0119 organizmu przed infekcjami. Tworz\u0105 go w\u0119z\u0142y ch\u0142onne<\/a>, \u015bledziona, migda\u0142ki, k\u0119pki Peyera (fragmenty tkanki ch\u0142onnej w jelicie) oraz rozproszona tkanka ch\u0142onna, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w b\u0142onach \u015bluzowych.<\/p>\n\n\n\n
Kom\u00f3rki uk\u0142adu krwiotw\u00f3rczego i ch\u0142onnego \u2013 limfocyty (bia\u0142e krwinki)<\/strong> \u2013 \u201epatroluj\u0105\u201d organizm, rozpoznaj\u0105 i neutralizuj\u0105 patogeny. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ten rodzaj kom\u00f3rek w pewien spos\u00f3b \u0142\u0105czy uk\u0142ad krwiotw\u00f3rczy i ch\u0142onny.<\/p>\n\n\n\n
Bia\u0142e krwinki powstaj\u0105 w szpiku kostnym z kom\u00f3rek macierzystych (uk\u0142ad krwiotw\u00f3rczy). Nast\u0119pnie dojrzewaj\u0105 i specjalizuj\u0105 si\u0119 w narz\u0105dach limfatycznych (uk\u0142ad ch\u0142onny). <\/p>\n\n\n\n
Organizm nieustannie produkuje nowe kom\u00f3rki. Nim limfocyty<\/a> przyjm\u0105 swoj\u0105 ostateczn\u0105 form\u0119, przechodz\u0105 przez szereg etap\u00f3w. Ka\u017cdy z nich wi\u0105\u017ce si\u0119 z intensywnymi zmianami, w kt\u00f3rych mo\u017ce dochodzi\u0107 do pewnych zaburze\u0144. Niekiedy zaistnia\u0142e nieprawid\u0142owo\u015bci prowadz\u0105 do utraty kontroli nad cyklem podzia\u0142\u00f3w kom\u00f3rkowych. Powstaje pojedyncza, zmieniona kom\u00f3rka, kt\u00f3ra<\/strong> zaczyna si\u0119 niekontrolowanie mno\u017cy\u0107<\/strong> \u2013 najwi\u0119cej nowotwor\u00f3w rozwija si\u0119 z limfocyt\u00f3w B, rzadziej diagnozuje si\u0119 przypadki ch\u0142oniak\u00f3w z kom\u00f3rek T lub kom\u00f3rek NK.<\/p>\n\n\n\n
W wielu sytuacjach organizm jest w stanie samodzielnie naprawi\u0107 zaistnia\u0142e b\u0142\u0119dy (doprowadza do apoptozy \u2013 \u015bmierci kom\u00f3rki). Je\u015bli jednak wyst\u0119puj\u0105 pewne predyspozycje genetyczne lub na kom\u00f3rk\u0119 dzia\u0142a czynnik \u015brodowiskowy (np. wirus lub substancja toksyczna), mutacje mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 powstawania zmian nowotworowych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/onkologia-kobiety.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nProfilaktyka onkologiczna dla kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje zdrowie i trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie w kwestii zmian nowotworowych? Wykonaj pakiet bada\u0144 dla kobiet, aby wykry\u0107 ewentualne nieprawid\u0142owo\u015bci na ich wczesnym etapie.<\/div>\n
\n289 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRodzaje ch\u0142oniak\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nW klasyfikacji ch\u0142oniak\u00f3w powszechnie stosuje si\u0119 podzia\u0142, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia poziom dojrza\u0142o\u015bci kom\u00f3rek, ich pochodzenie oraz specyficzne cechy biologiczne.<\/p>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie g\u0142\u00f3wne grupy:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- ch\u0142oniaki Hodgkina<\/strong> (HL), w kt\u00f3rych stwierdza si\u0119 charakterystyczne kom\u00f3rki Reed-Sternberga \u2013 du\u017ce kom\u00f3rki o nietypowej budowie j\u0105dra; <\/li>\n\n\n\n
- ch\u0142oniaki nieziarnicze<\/strong> (NHL) to znacznie liczniejsza grupa chor\u00f3b nowotworowych o szerokim spektrum podtyp\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCh\u0142oniak Hodgkina<\/h3>\n\n\n\n
Ch\u0142oniak Hodgkina zyska\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119 od nazwiska Thomasa Hodgkina \u2013 lekarza, kt\u00f3ry po raz pierwszy opisa\u0142 t\u0119 chorob\u0119 w XIX wieku. Innym terminem okre\u015blaj\u0105cym ten typ nowotworu jest ziarnica z\u0142o\u015bliwa.<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 rozpoznania ch\u0142oniaka Hodgkina jest obecno\u015b\u0107 kom\u00f3rek o Reed-Sternberga (RS) i kom\u00f3rek Hodgkina<\/strong> w tkance nowotworowej. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- W kom\u00f3rkach RS pod mikroskopem widoczna jest charakterystyczna, wielop\u0142atowa budowa j\u0105dra. RS maj\u0105 pochodzenie B-kom\u00f3rkowe \u2013 pierwotnie powstaj\u0105 z kom\u00f3rek B, jednak nie maj\u0105 z nimi wiele wsp\u00f3lnego. <\/li>\n\n\n\n
- Kom\u00f3rki Hodgkina s\u0105 mniejsze i maj\u0105 pojedyncze j\u0105dro.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wok\u00f3\u0142 kom\u00f3rek guza gromadzi si\u0119 rozbudowany naciek kom\u00f3rek uk\u0142adu immunologicznego. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na niego bia\u0142e krwinki, monocyty, makrofagi oraz fibroblasty. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce same kom\u00f3rki nowotworowe stanowi\u0105 zaledwie kilka procent masy guza. Zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 tworz\u0105 kom\u00f3rki odczynowe, kt\u00f3re reaguj\u0105 na obecno\u015b\u0107 kom\u00f3rek RS. Ziarnica z\u0142o\u015bliwa<\/strong> jest zmian\u0105 o bardzo charakterystycznym mikro\u015brodowisku \u2013 w guzie dominuj\u0105 zdrowe, ale zmobilizowane do odpowiedzi kom\u00f3rki, otaczaj\u0105ce zmiany nowotworowe. Niestety taki uk\u0142ad sprzyja przetrwaniu i dalszemu rozrostowi.<\/p>\n\n\n\n
W tym przypadku tak\u017ce dokonuje si\u0119 dodatkowego podzia\u0142u. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa typy<\/strong>: <\/p>\n\n\n\n
- \n
- klasyczny (cHL),<\/li>\n\n\n\n
- guzkowy (NLPHL).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podwy\u017cszone ryzyko zachorowania na ch\u0142oniaka Hodgkina<\/strong> wzrasta w dw\u00f3ch okresach. Pierwszy szczyt dotyczy os\u00f3b mi\u0119dzy drug\u0105 a trzeci\u0105 dekad\u0105 \u017cycia. Drugi \u2013 pacjent\u00f3w po 50. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
W rozwoju ziarnicy z\u0142o\u015bliwej potwierdzono udzia\u0142 niekt\u00f3rych czynnik\u00f3w zaka\u017anych. Najwi\u0119ksze znaczenie przypisuje si\u0119 zaka\u017ceniu wirusem Epsteina-Barr<\/strong> (EBV<\/a>). EBV odpowiada za rozw\u00f3j mononukleozy zaka\u017anej, a jego obecno\u015b\u0107 wykryto w kom\u00f3rkach RS w cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w ch\u0142oniaka Hodgkina. EBV potrafi \u201euratowa\u0107\u201d uszkodzone limfocyty B przed apoptoz\u0105. Dzi\u0119ki temu kom\u00f3rki, kt\u00f3re normalnie zosta\u0142yby usuni\u0119te, zyskuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n
Do innych czynnik\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko ziarnicy z\u0142o\u015bliwej zalicza si\u0119 immunosupresj\u0119<\/strong> \u2013 os\u0142abienie funkcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego, kt\u00f3re mo\u017ce wynika\u0107 z chor\u00f3b wrodzonych, zaka\u017cenia HIV<\/a> lub stosowania lek\u00f3w immunosupresyjnych. Udowodniono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zachorowalno\u015b\u0107 wzrasta u os\u00f3b z obci\u0105\u017ceniem rodzinnym<\/strong> (pojawia si\u0119 tutaj zagadnienie czynnik\u00f3w genetycznych, kt\u00f3re nie zosta\u0142o jeszcze w pe\u0142ni poznane).<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCh\u0142oniaki nieziarnicze (NHL)<\/h3>\n\n\n\n
Ch\u0142oniaki nieziarnicze to bardzo szeroka i zr\u00f3\u017cnicowana grupa nowotwor\u00f3w limfoidalnych. Cz\u0119sto\u015b\u0107 NHL ro\u015bnie wraz z wiekiem, przy czym:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- u dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong> dominuj\u0105 specyficzne podtypy (np. ch\u0142oniaki limfoblastyczne, ch\u0142oniaki Burkitta, anaplastyczne ch\u0142oniaki wielkokom\u00f3rkowe),<\/li>\n\n\n\n
- u doros\u0142ych <\/strong>najcz\u0119stszy typ to ch\u0142oniaki B-kom\u00f3rkowe (DLBCL oraz ch\u0142oniak grudkowy).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Patogeneza NHL opiera si\u0119 na zmianach genetycznych powsta\u0142ych w trakcie dojrzewania prawid\u0142owych kom\u00f3rek uk\u0142adu ch\u0142onnego \u2013 najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to translokacje chromosomowe, mutacje gen\u00f3w regulatorowych oraz zmiany epigenetyczne. Ka\u017cdy podtyp NHL charakteryzuje si\u0119 odr\u0119bnymi zaburzeniami molekularnymi, kt\u00f3re przek\u0142ada si\u0119 na dynamik\u0119 wzrostu, obraz kliniczny i reakcj\u0119 na leczenie.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w ryzyka<\/strong> rozwoju ch\u0142oniak\u00f3w<\/strong> wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- predyspozycje rodzinne (wyst\u0119powanie podobnych chor\u00f3b u krewnych) oraz polimorfizmy genetyczne (drobne r\u00f3\u017cnice w materiale genetycznym, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na podatno\u015b\u0107 na choroby); <\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142e zaka\u017cenia okre\u015blonymi wirusami i bakteriami (EBV, HTLV-1, wirusem zapalenia w\u0105troby typu C, a tak\u017ce bakteri\u0105 Helicobacter pylori<\/a>); <\/li>\n\n\n\n
- niedobory odporno\u015bci \u2013 pierwotne (wrodzone) i wt\u00f3rne, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w trakcie \u017cycia (np. w wyniku chor\u00f3b lub stosowania lek\u00f3w os\u0142abiaj\u0105cych uk\u0142ad odporno\u015bciowy); <\/li>\n\n\n\n
- d\u0142ugotrwa\u0142y kontakt z substancjami chemicznymi (m.in. pestycydami, herbicydami czy rozpuszczalnikami).<\/li>\n\n\n\n
- immunosupresj\u0119 jatrogenn\u0105 \u2013 celowe os\u0142abienie odporno\u015bci (np. w procesie przeszczepiania narz\u0105d\u00f3w lub w leczeniu os\u00f3b zaka\u017conych HIV). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ch\u0142oniaki nieziarnicze (NHL) klasyfikuje si\u0119 na podstawie immunofenotypu (zestawu bia\u0142ek obecnych na powierzchni kom\u00f3rek), obrazu pod mikroskopem oraz cech genetycznych. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 guzy z kom\u00f3rek prekursorowych<\/strong> \u2013 bardzo m\u0142odych, niedojrza\u0142ych limfocyt\u00f3w, z kt\u00f3rych mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 si\u0119 nowotwory limfoblastyczne z linii B lub T (ch\u0142oniak T-kom\u00f3rkowy).<\/li>\n\n\n\n
- W niekt\u00f3rych przypadkach ch\u0142oniaki wywodz\u0105 si\u0119 z dojrza\u0142ych limfocyt\u00f3w B<\/strong> \u2013 np. ch\u0142oniak rozlany z du\u017cych kom\u00f3rek B (DLBCL), ch\u0142oniak grudkowy, ch\u0142oniak z kom\u00f3rek p\u0142aszcza i ch\u0142oniak Burkitta. <\/li>\n\n\n\n
- Trzecim rodzajem nowotworu s\u0105 ch\u0142oniaki z dojrza\u0142ych limfocyt\u00f3w T lub kom\u00f3rek NK,<\/strong> do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 ch\u0142oniaka anaplastycznego, ch\u0142oniaka z obwodowych T oraz ch\u0142oniaka angioimmunoblastycznego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ch\u0142oniaki nieziarnicze mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 w w\u0119z\u0142ach ch\u0142onnych, ale i poza nimi<\/strong> (pozaw\u0119z\u0142owo) \u2013 m.in. w przewodzie pokarmowym, sk\u00f3rze, o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym, \u015bledzionie czy szpiku kostnym.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPierwsze objawy ch\u0142oniaka \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
Wczesne symptomy nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych cz\u0119sto przypisuje si\u0119 innym zaburzeniom, poniewa\u017c s\u0105 niecharakterystyczne<\/strong> \u2013 mog\u0105 przypomina\u0107 niegro\u017an\u0105 infekcj\u0119. Niepokoj\u0105ce oznaki b\u0119d\u0105 mie\u0107 inny stopie\u0144 nasilenia w zale\u017cno\u015bci od rodzaju ch\u0142oniaka i etapu rozwoju nowotworu. <\/p>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszane objawy choroby to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych (zwykle bezbolesne),<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142e uczucie zm\u0119czenia i os\u0142abienia, <\/li>\n\n\n\n
- niezamierzona utrata masy cia\u0142a (powy\u017cej 10% w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy, bez wyra\u017anej przyczyny),<\/li>\n\n\n\n
- d\u0142ugotrwa\u0142e stany podgor\u0105czkowe lub gor\u0105czka o niejasnym pochodzeniu,<\/li>\n\n\n\n
- nocne poty, <\/li>\n\n\n\n
- \u015bwi\u0105d sk\u00f3ry, <\/li>\n\n\n\n
- nawracaj\u0105ce infekcje.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Dodatkowe objawy mog\u0105 wynika\u0107 z lokalizacji. Niekt\u00f3rzy pacjenci zg\u0142aszaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- kaszel, duszno\u015b\u0107 lub uczucie ucisku w klatce piersiowej (w przypadku zaj\u0119cia \u015br\u00f3dpiersia),<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le brzucha lub uczucie pe\u0142no\u015bci, niepowi\u0105zane z posi\u0142kami (gdy zaj\u0119ta jest \u015bledziona lub w\u0119z\u0142y jamy brzusznej).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Diagnostyka ch\u0142oniaka<\/h2>\n\n\n\n
Ch\u0142oniak jest najcz\u0119\u015bciej spotykanym nowotworem krwi (obok bia\u0142aczek), jednak jego rozpoznanie nie jest proste. To z\u0142o\u017cony i wieloetapowy proces<\/strong>, w kt\u00f3rym bior\u0105 udzia\u0142 r\u00f3\u017cni specjali\u015bci \u2013 hematolog, patomorfolog, radiolog oraz diagnosta laboratoryjny.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy element oceny pacjenta wnosi kolejne informacje. W pierwszym etapie ustala si\u0119 obecno\u015b\u0107 choroby, a w drugim (niezb\u0119dnym) jej typ, zaawansowanie oraz cechy, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na rokowania przy ch\u0142oniaku. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nBadania obrazowe i laboratoryjne<\/h3>\n\n\n\n
Je\u015bli pacjent postanawia uda\u0107 si\u0119 do lekarza i zg\u0142asza objawy, kt\u00f3re niepokoj\u0105 specjalist\u0119, diagnostyk\u0119 zwykle rozpoczyna si\u0119 od podstawowych bada\u0144 krwi.<\/strong> W sytuacjach, w kt\u00f3rych u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, tak\u017ce od badania USG.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n
Czasami ju\u017c rutynowej pe\u0142nej morfologii krwi mo\u017cna zaobserwowa\u0107 obni\u017cone warto\u015bci hemoglobiny<\/a> lub leukocyt\u00f3w, jednak odchylenia od norm cz\u0119sto nie s\u0105 jednoznacznym sygna\u0142em do tego, by rozpocz\u0105\u0107 proces diagnostyczny w kierunku nowotworu. Podobnie niejednoznaczne bywaj\u0105 wyniki OB (odczyn Biernackiego<\/a>) oraz CRP<\/a> (bia\u0142ko C-reaktywne) \u2013 ich podwy\u017cszenie sygnalizuje jedynie obecno\u015b\u0107 procesu zapalnego, bez wskazania przyczyny problemu.<\/p>\n\n\n\n
Badanie USG pozwala dok\u0142adnie oceni\u0107 wielko\u015b\u0107, kszta\u0142t i struktur\u0119 w\u0119z\u0142\u00f3w. Obraz badania tak\u017ce nie jest wystarczaj\u0105cy, aby zdiagnozowa\u0107 ch\u0142oniaka. Mo\u017ce da\u0107 jednak wskazanie do wykonania tomografii komputerowej<\/a>,<\/strong> kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nej oceny rozleg\u0142o\u015bci procesu i zaplanowania kolejnych krok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie wynik\u00f3w bada\u0144 obrazowych specjali\u015bci nie s\u0105 w stanie okre\u015bli\u0107, jaki typ ch\u0142oniaka wyst\u0119puje u pacjenta. \u017beby dok\u0142adnie ustali\u0107 rodzaj nowotworu, konieczna staje si\u0119 biopsja<\/strong> \u2013 czyli pobranie fragmentu zaj\u0119tej tkanki i jej szczeg\u00f3\u0142owa analiza pod mikroskopem. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nBadanie w\u0119z\u0142a ch\u0142onnego<\/h3>\n\n\n\n
W\u0142a\u015bciwe rozpoznanie opiera si\u0119 na ocenie pobranego w\u0119z\u0142a ch\u0142onnego (preferowan\u0105 metod\u0105 jest wyci\u0119cie ca\u0142ego w\u0119z\u0142a<\/strong> \u2013 taka metoda jest bezpieczna i ma najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105). Pobrany materia\u0142 trafia do laboratorium, gdzie patolog analizuje uk\u0142ad, wygl\u0105d kom\u00f3rek oraz identyfikuje rodzaje charakterystycznie wyst\u0119puj\u0105cych bia\u0142ek (w zale\u017cno\u015bci od typu ch\u0142oniaka).<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/onko-mezczyzni.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nProfilaktyka onkologiczna dla m\u0119\u017cczyzn<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz \u015bwiadomie zadba\u0107 o swoje zdrowie i kontrolowa\u0107 parametry mog\u0105ce wskazywa\u0107 na zmiany nowotworowe? Wykonaj pakiet bada\u0144, aby zweryfikowa\u0107 stan narz\u0105d\u00f3w i wykry\u0107 ewentualne nieprawid\u0142owo\u015bci na ich wczesnym etapie.<\/div>\n
\n289 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSposoby leczenia ch\u0142oniaka<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nPierwsza konsultacja w gabinecie onkologicznym zawsze zaczyna si\u0119 od rozmowy o rozpoznaniu, rokowaniach i mo\u017cliwych planach leczenia. W terapii specjali\u015bci korzystaj\u0105 z oficjalnych wskaza\u0144 dotycz\u0105cych post\u0119powania z pacjentami. Nie jest to jednak tylko jedna strategia, kt\u00f3ra sprawdza si\u0119 u wszystkich \u2013 metody leczenia zawsze planuje si\u0119 indywidualnie. By terapia by\u0142a mo\u017cliwie skuteczna, zawsze uwzgl\u0119dnia si\u0119 w niej aktualny stan zdrowia pacjenta, rodzaj nowotworu oraz stopie\u0144 zaawansowania ch\u0142oniaka. O wybranej \u015bcie\u017cce post\u0119powania mog\u0105 zadecydowa\u0107 szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nChemioterapia i immunoterapia<\/h3>\n\n\n\n
Ch\u0142oniaki s\u0105 nowotworami z\u0142o\u015bliwymi, w kt\u00f3rych leczeniu pierwszym krokiem najcz\u0119\u015bciej jest chemioterapia \u2013 seria lek\u00f3w, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na ca\u0142y organizm. Ich zadaniem jest zniszczenie kom\u00f3rek nowotworowych<\/strong> w ka\u017cdym miejscu, w kt\u00f3rym mog\u0142y si\u0119 rozsia\u0107. U ka\u017cdego pacjenta schemat leczenia mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej. Specjali\u015bci dobieraj\u0105 rodzaj i kolejno\u015b\u0107 podania lek\u00f3w oraz ustalaj\u0105 dawkowanie i liczb\u0119 cykli. <\/p>\n\n\n\n
W chemioterapii leki dostaj\u0105 si\u0119 do krwi i mog\u0105 dotrze\u0107 nawet do najbardziej ukrytych kom\u00f3rek nowotworowych. Dzi\u0119ki temu zmniejsza si\u0119 ryzyko wznowy, nawet je\u015bli guz zosta\u0142 usuni\u0119ty z jednego miejsca.<\/p>\n\n\n\n
Do najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych lek\u00f3w nale\u017c\u0105 cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna i prednizon, ale lista substancji jest znacznie d\u0142u\u017csza.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Obok chemioterapii coraz cz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 immunoterapi\u0119. To leczenie z wykorzystaniem przeciwcia\u0142 monoklonalnych<\/strong> \u2013 cz\u0105steczek, kt\u00f3re rozpoznaj\u0105 okre\u015blone bia\u0142ka na powierzchni kom\u00f3rek ch\u0142oniaka i uruchamiaj\u0105 reakcj\u0119 immunologiczn\u0105 organizmu przeciwko nim.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adem takiego leku jest rytuksymab (przeciwcia\u0142o anty-CD20). CD20 to bia\u0142ko wyst\u0119puj\u0105ce na powierzchni wi\u0119kszo\u015bci kom\u00f3rek B \u2013 nowotwory z tej grupy cz\u0119sto dobrze odpowiadaj\u0105 na terapi\u0119 z jego udzia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Immunoterapi\u0119 mo\u017cna uzna\u0107 za prze\u0142om w leczeniu ch\u0142oniak\u00f3w, <\/strong>poniewa\u017c jest bardziej ukierunkowana na kom\u00f3rki nowotworowe i mniej toksyczna dla zdrowych tkanek. Cz\u0119sto \u0142\u0105czy si\u0119 j\u0105 z chemioterapi\u0105, aby zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 leczenia. Niekt\u00f3re schematy przewiduj\u0105 podawanie lek\u00f3w immunologicznych w monoterapii \u2013 na przyk\u0142ad u pacjent\u00f3w starszych lub os\u0142abionych, dla kt\u00f3rych standardowe leczenie by\u0142oby zbyt du\u017cym obci\u0105\u017ceniem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nRadioterapia i przeszczep szpiku<\/h3>\n\n\n\n
Radioterapia jest wykorzystywana najcz\u0119\u015bciej w chorobie zlokalizowanej<\/strong>, kiedy zmiany ograniczaj\u0105 si\u0119 do jednego lub kilku w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. W obecnie stosowanych technikach na\u015bwietlanie odbywa si\u0119 bardzo dok\u0142adnie dobran\u0105 dawk\u0105, pod indywidualnie ustalonym k\u0105tem i mo\u017cliwie tylko w obszarze zmienionym nowotworowo. Dzia\u0142ania ukierunkowane s\u0105 na to, by w minimalny spos\u00f3b wp\u0142ywa\u0107 na zdrowe tkanki.<\/p>\n\n\n\n
Leczenie wy\u0142\u0105cznie radioterapi\u0105 obecnie bardzo rzadko stanowi samodzieln\u0105 metod\u0119 post\u0119powania \u2013 najcz\u0119\u015bciej \u0142\u0105czy si\u0119 j\u0105 z chemioterapi\u0105. W przypadkach ch\u0142oniaka Hodgkina<\/strong>, w wybranych sytuacjach (np. w pocz\u0105tkowych stadiach choroby), napromienianie pomaga osi\u0105gn\u0105\u0107 trwa\u0142\u0105 remisj\u0119. U dzieci i m\u0142odych doros\u0142ych d\u0105\u017cy si\u0119 do ograniczenia roli radioterapii, aby zmniejszy\u0107 ryzyko p\u00f3\u017anych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 pacjent\u00f3w z rozpoznaniem nawrotu lub postaci opornej na leczenie<\/strong> wymaga rozwa\u017cenia przeszczepienia szpiku kostnego. Przeszczepienie autologiczne polega na podaniu w\u0142asnych kom\u00f3rek macierzystych po wcze\u015bniejszej, bardzo wysokiej dawce chemioterapii. Proces ma na celu zniszczenie wszystkich kom\u00f3rek nowotworowych, a nast\u0119pnie odbudow\u0119 uk\u0142adu krwiotw\u00f3rczego.<\/p>\n\n\n\n
W przypadkach najbardziej zaawansowanych lub nawrotowych rozwa\u017ca si\u0119 przeszczepienie allogeniczne <\/strong>\u2013 kom\u00f3rki macierzyste pochodz\u0105 od dawcy.<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRokowania i czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na przebieg choroby<\/h2>\n\n\n\n
W medycynie poszukujemy coraz nowszych metod leczenia, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 ryzyko wznowy<\/strong> i wyd\u0142u\u017caj\u0105 \u017cycie pacjent\u00f3w z ch\u0142oniakiem. St\u0105d tak du\u017ce zainteresowanie terapiami celowanymi, immunoterapi\u0105 oraz personalizacj\u0105 leczenia. Nieustannie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe leki i schematy, a badania kliniczne otwieraj\u0105 drzwi do kolejnych mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce rocznie rozpoznaje si\u0119 oko\u0142o 1,5-2 tysi\u0105ce nowych przypadk\u00f3w ziarnicy z\u0142o\u015bliwej \u2013 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania ch\u0142oniaka wzrasta u os\u00f3b w wieku od 20. do 30. roku \u017cycia. U doros\u0142ych ponad 80% chorych osi\u0105ga trwa\u0142\u0105 remisj\u0119 po leczeniu. W grupie dzieci skuteczno\u015b\u0107 terapii si\u0119ga 90%. <\/p>\n\n\n\n
W ch\u0142oniakach nieziarniczych wska\u017anik prze\u017cy\u0107 pi\u0119cioletnich waha si\u0119 od 50% do nawet 90% <\/strong>(w zale\u017cno\u015bci od podtypu i zaawansowania choroby). <\/p>\n\n\n\n
Na rokowania w przypadku ch\u0142oniak\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- wiek chorego,<\/li>\n\n\n\n
- typ ch\u0142oniaka i jego cechy biologiczne,<\/li>\n\n\n\n
- stopie\u0144 zaawansowania w chwili rozpoznania,<\/li>\n\n\n\n
- obecno\u015b\u0107 objaw\u00f3w og\u00f3lnych,<\/li>\n\n\n\n
- liczba i lokalizacja zaj\u0119tych narz\u0105d\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce choroby przewlek\u0142e,<\/li>\n\n\n\n
- wra\u017cliwo\u015b\u0107 na zastosowane leczenie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Lepiej rokuj\u0105 pacjenci z wczesnym rozpoznaniem, dobrym stanem og\u00f3lnym i mniejsz\u0105 mas\u0105 guza.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCh\u0142oniak a \u017cycie codzienne \u2013 wsparcie i jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjenta<\/h2>\n\n\n\n
Diagnoza ch\u0142oniaka zmienia spos\u00f3b funkcjonowania, ale nie odbiera szans na normalno\u015b\u0107. Mimo \u017ce leczenie jest d\u0142ugie i wymagaj\u0105ce, wielu pacjent\u00f3w \u2013 przy dobrej tolerancji terapii \u2013 jest w stanie uczestniczy\u0107 w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie leczenia warto skorzysta\u0107 z pomocy psychologa lub grup wsparcia. Si\u0119ganie po r\u00f3\u017cne formy opieki przyspiesza i poprawia proces adaptacji do nowej sytuacji. Post\u0119py medycyny realnie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia i wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 remisj\u0119. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n
- W niekt\u00f3rych przypadkach ch\u0142oniaki wywodz\u0105 si\u0119 z dojrza\u0142ych limfocyt\u00f3w B<\/strong> \u2013 np. ch\u0142oniak rozlany z du\u017cych kom\u00f3rek B (DLBCL), ch\u0142oniak grudkowy, ch\u0142oniak z kom\u00f3rek p\u0142aszcza i ch\u0142oniak Burkitta. <\/li>\n\n\n\n
- u doros\u0142ych <\/strong>najcz\u0119stszy typ to ch\u0142oniaki B-kom\u00f3rkowe (DLBCL oraz ch\u0142oniak grudkowy).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- u dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong> dominuj\u0105 specyficzne podtypy (np. ch\u0142oniaki limfoblastyczne, ch\u0142oniaki Burkitta, anaplastyczne ch\u0142oniaki wielkokom\u00f3rkowe),<\/li>\n\n\n\n
- ch\u0142oniaki nieziarnicze<\/strong> (NHL) to znacznie liczniejsza grupa chor\u00f3b nowotworowych o szerokim spektrum podtyp\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Rodzaje ch\u0142oniak\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czym jest ch\u0142oniak i jakie s\u0105 jego g\u0142\u00f3wne rodzaje?<\/strong> Ch\u0142oniak to nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy uk\u0142adu ch\u0142onnego, kt\u00f3ry wywodzi si\u0119 z nieprawid\u0142owo namna\u017caj\u0105cych si\u0119 limfocyt\u00f3w (bia\u0142ych krwinek). Wyr\u00f3\u017cniamy dwie g\u0142\u00f3wne grupy: ch\u0142oniaka Hodgkina (ziarnic\u0119 z\u0142o\u015bliw\u0105), kt\u00f3ry ma lepsze rokowania, oraz znacznie bardziej zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0119 ch\u0142oniak\u00f3w nieziarniczych (NHL).<\/li>\n\n\n\n
![\"onkopakiet](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/badania-mikroelementow.webp\")