\n\n\n\n
Ginekomastia – podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n
Ginekomastia, czyli powi\u0119kszenie piersi u m\u0119\u017cczyzn, to cz\u0119sty problem, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em kompleks\u00f3w. Dowiedz si\u0119, sk\u0105d si\u0119 bierze i jak mo\u017cna j\u0105 leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Na czym polega ginekomastia?<\/strong> Jest to rozrost tkanki gruczo\u0142owej w obr\u0119bie m\u0119skich piersi, a nie tylko nagromadzenie t\u0142uszczu (lipomastia). Zwykle jest wyczuwalna jako twardszy gruczo\u0142 bezpo\u015brednio pod brodawk\u0105 sutkow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze przyczyny ginekomastii?<\/strong> Zazwyczaj wynika z zaburze\u0144 hormonalnych \u2013 przewagi estrogen\u00f3w nad androgenami. Mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 fizjologicznie w okresie dojrzewania lub starzenia, ale bywa te\u017c efektem oty\u0142o\u015bci, chor\u00f3b czy stosowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Jak leczy si\u0119 powi\u0119kszone piersi u m\u0119\u017cczyzn?<\/strong> Leczenie zale\u017cy od przyczyny. Ginekomastia u nastolatk\u00f3w cz\u0119sto ust\u0119puje sama. W innych przypadkach stosuje si\u0119 leczenie choroby podstawowej, farmakoterapi\u0119 hormonaln\u0105 lub chirurgiczne usuni\u0119cie nadmiaru tkanki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Czym jest ginekomastia?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny ginekomastii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy ginekomastii \u2013 jak j\u0105 rozpozna\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka ginekomastii \u2013 jakie badania wykona\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Metody leczenia ginekomastii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy ginekomastii mo\u017cna zapobiec?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzym jest ginekomastia?<\/h2>\n\n\n\n
Ginekomastia to powi\u0119kszenie gruczo\u0142u piersiowego u m\u0119\u017cczyzn, spowodowane rozrostem tkanki gruczo\u0142owej, w\u0142\u00f3knistej i t\u0142uszczowej. Zjawisko to wyst\u0119puje niezale\u017cnie od masy cia\u0142a i nie ma zwi\u0105zku z \u0107wiczeniami si\u0142owymi. Cho\u0107 dla wielu pacjent\u00f3w jest jedynie defektem estetycznym, mo\u017ce sygnalizowa\u0107 powa\u017cniejsze zaburzenia hormonalne<\/strong> lub by\u0107 skutkiem dzia\u0142ania okre\u015blonych substancji i lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z definicj\u0105 \u2013 ginekomastia<\/strong> to nadmierny rozrost tkanki gruczo\u0142owej sutka u m\u0119\u017cczyzny. Tkanka t\u0142uszczowa mo\u017ce towarzyszy\u0107 temu rozrostowi, ale nie stanowi jego istoty. Co jednak z poj\u0119ciem ginekomastii w\u0142\u00f3knisto-t\u0142uszczowej?<\/strong> Stosuje si\u0119 je przy d\u0142u\u017cej trwaj\u0105cej ginekomastii, gdy dochodzi do przerostu tkanki gruczo\u0142owej, zw\u0142\u00f3knienia oraz wt\u00f3rnego odk\u0142adania si\u0119 t\u0142uszczu w obr\u0119bie klatki piersiowej i brodawek sutkowych.<\/p>\n\n\n\n
Z takim nazewnictwem pacjenci mog\u0105 spotka\u0107 si\u0119 tak\u017ce w wynikach obrazowania diagnostycznego (np. USG) \u2013 w przypadkach, w kt\u00f3rych struktura sutka staje si\u0119 bardziej z\u0142o\u017cona \u2013 zawiera komponenty gruczo\u0142owe i t\u0142uszczowe.<\/p>\n\n\n\n
Sama obecno\u015b\u0107 nadmiaru tkanki t\u0142uszczowej nie wystarcza do postawienia diagnozy ginekomastii \u2013 w takim przypadku poprawnym okre\u015bleniem jest lipomastia.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"diagnostyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pakiet-prostata.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nBadania laboratoryjne dla m\u0119\u017cczyzn<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz zadba\u0107 o m\u0119sk\u0105 form\u0119 i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce Tw\u00f3j organizm pracuje na pe\u0142nych obrotach? Wykonaj pakiet bada\u0144 dla m\u0119\u017cczyzn, aby sprawdzi\u0107 poziom testosteronu, kondycj\u0119 serca oraz prostaty i utrzyma\u0107 wysok\u0105 sprawno\u015b\u0107 na co dzie\u0144.<\/div>\n
\n279 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny ginekomastii<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nPrzyczyny ginekomastii mo\u017cna podzieli\u0107 na dwie grupy: fizjologiczne i patologiczne. W pierwszej z nich mieszcz\u0105 si\u0119 zmiany zwi\u0105zane z wiekiem i przemijaj\u0105c\u0105 aktywno\u015bci\u0105 hormonaln\u0105. Druga grupa obejmuje choroby, zaburzenia endokrynologiczne, wp\u0142yw lek\u00f3w oraz nowotwory.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGinekomastia fizjologiczna<\/h3>\n\n\n\n
Fizjologiczna ginekomastia nie wynika z choroby i zazwyczaj nie wymaga leczenia. Wyst\u0119puje w trzech \u015bci\u015ble okre\u015blonych momentach \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Ginekomastia noworodk\u00f3w<\/strong> \u2013 wyst\u0119puje u wi\u0119kszo\u015bci ch\u0142opc\u00f3w zaraz po urodzeniu (na podstawie r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 warto\u015bci te szacuje si\u0119 na 60-90%). Jest skutkiem przej\u015bciowego dzia\u0142ania estrogen\u00f3w matczynych, kt\u00f3re przenikaj\u0105 przez \u0142o\u017cysko w trzecim trymestrze ci\u0105\u017cy. Zmiany cofaj\u0105 si\u0119 samoistnie w ci\u0105gu kilku tygodni po porodzie, gdy st\u0119\u017cenie tych hormon\u00f3w spada.<\/li>\n\n\n\n
- Ginekomastia ch\u0142opc\u00f3w w okresie dojrzewania<\/strong> (pokwitaniowa) \u2013 rozwija si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 13. a 14. rokiem \u017cycia. To moment, w kt\u00f3rym r\u00f3wnowaga hormonalna i dzia\u0142anie osi podwzg\u00f3rze-przysadka-j\u0105dra dopiero si\u0119 stabilizuje. W tym czasie tempo wzrostu st\u0119\u017cenia estrogen\u00f3w bywa szybsze ni\u017c androgen\u00f3w. Dochodzi wtedy do przej\u015bciowej dominacji estradiolu<\/a> (jednego z estrogen\u00f3w) nad testosteronem. Przerost gruczo\u0142u piersiowego zazwyczaj ust\u0119puje w ci\u0105gu 6-24 miesi\u0119cy. U niekt\u00f3rych nastolatk\u00f3w ginekomastia przej\u015bciowa mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej i w\u00f3wczas wymaga dalszej diagnostyki.<\/li>\n\n\n\n
- U starszych m\u0119\u017cczyzn<\/strong> \u2013 po 60. roku \u017cycia poziom testosteronu<\/a> zaczyna stopniowo spada\u0107, a jednocze\u015bnie ro\u015bnie aktywno\u015b\u0107 aromatazy (enzymu, kt\u00f3ry przekszta\u0142ca androgeny w estrogeny). Aromatyzacja zachodzi g\u0142\u00f3wnie w tkance t\u0142uszczowej, dlatego u m\u0119\u017cczyzn z oty\u0142o\u015bci\u0105 proces ten przyspiesza. To w\u0142a\u015bnie z tego wzgl\u0119du problem cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u starszych pacjent\u00f3w z nieprawid\u0142ow\u0105 mas\u0105 cia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGinekomastia patologiczna<\/h3>\n\n\n\n
W przeciwie\u0144stwie do postaci fizjologicznej, ginekomastia patologiczna nie ust\u0119puje samoistnie i zwykle wymaga leczenia przyczynowego. Mo\u017ce by\u0107 objawem choroby, skutkiem dzia\u0142ania lek\u00f3w albo wynika\u0107 z ekspozycji na substancje zaburzaj\u0105ce gospodark\u0119 hormonaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ginekomastia jest spowodowana zaburzeniami hormonalnymi \u2013 do najcz\u0119stszych przyczyn opisywanych w literaturze nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- hipogonadyzm<\/strong> \u2013 pierwotny (np. w zespole Klinefeltera) lub wt\u00f3rny (np. po urazach czaszki, guzach przysadki lub w wyniku radioterapii). Spadek produkcji testosteronu bez r\u00f3wnoczesnego obni\u017cenia estrogen\u00f3w prowadzi do rozwoju ginekomastii;<\/li>\n\n\n\n
- nadczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a><\/strong> \u2013 zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie tyroksyny<\/a> (T4) aktywuje w\u0105trobow\u0105 syntez\u0119 SHBG<\/a> \u2013 bia\u0142ka wi\u0105\u017c\u0105cego hormony p\u0142ciowe. Testosteron zwi\u0105zany przez SHBG staje si\u0119 nieaktywny biologicznie. Skutkiem tego jest obni\u017cenie poziomu wolnej frakcji hormonu i wzgl\u0119dna dominacja estrogen\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia funkcji nadnerczy<\/strong> \u2013 nowotwory nadnerczy lub wrodzone defekty enzymatyczne mog\u0105 prowadzi\u0107 do nadprodukcji steroid\u00f3w o aktywno\u015bci estrogenowej, lub prekursor\u00f3w androgen\u00f3w, kt\u00f3re \u0142atwo ulegaj\u0105 aromatyzacji;<\/li>\n\n\n\n
- zesp\u00f3\u0142 nadmiaru aromatazy<\/strong> \u2013 rzadkie, genetycznie uwarunkowane schorzenie, w kt\u00f3rym aktywno\u015b\u0107 enzymu przekszta\u0142caj\u0105cego testosteron w estradiol jest znacznie zwi\u0119kszona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ginekomastia bywa tak\u017ce nast\u0119pstwem chor\u00f3b narz\u0105d\u00f3w mi\u0105\u017cszowych<\/strong> \u2013 przede wszystkim nerek i w\u0105troby<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
W przebiegu przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek dochodzi do zaburze\u0144 gospodarki hormonalnej i metabolicznej. Obserwuje si\u0119 wzrost st\u0119\u017cenia prolaktyny<\/a> \u2013 hormonu przysadkowego, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na o\u015b podwzg\u00f3rze-przysadka-j\u0105dra. W zwi\u0105zku z tym zachodzi szereg kolejnych zmian.<\/p>\n\n\n\n
Podwy\u017cszony poziom prolaktyny wp\u0142ywa hamuj\u0105co na wydzielanie gonadoliberyny (GnRH) przez podwzg\u00f3rze. W efekcie zmniejsza si\u0119 st\u0119\u017cenie LH, kt\u00f3re prowadzi do os\u0142abienia syntezy testosteronu w kom\u00f3rkach Leydiga. Niedob\u00f3r androgen\u00f3w zwi\u0119ksza ryzyko ginekomastii, zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w d\u0142ugotrwale dializowanych lub leczonych preparatami obni\u017caj\u0105cymi poziom testosteronu.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Metabolizm estrogen\u00f3w w organizmie zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przebiegu marsko\u015bci w\u0105troby i innych przewlek\u0142ych schorze\u0144 hepatologicznych. Wydolna w\u0105troba w odpowiednim momencie usuwa hormony z uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, natomiast uszkodzony narz\u0105d traci t\u0119 zdolno\u015b\u0107. Efektem choroby w\u0105troby jest kumulacja estrogen\u00f3w w surowicy. Dodatkowo w\u0105troba syntetyzuje SHBG<\/strong> \u2013 to samo bia\u0142ko, kt\u00f3re odpowiada za mechanizm rozwoju ginekomastii w przypadku om\u00f3wionej powy\u017cej nadczynno\u015bci tarczycy.<\/p>\n\n\n\n
Wzrost poziomu SHBG zmniejsza st\u0119\u017cenie wolnego testosteronu (aktywnej biologicznie frakcji). Dysproporcja mi\u0119dzy androgenami a estrogenami sprzyja rozrostowi tkanki gruczo\u0142owej w piersiach m\u0119\u017cczyzn.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Patologiczne zmiany mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c nast\u0119pstwem dzia\u0142ania lek\u00f3w. Ginekomastia polekowa<\/strong> to bardzo dobrze udokumentowany problem kliniczny. Najcz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 j\u0105 przy przyjmowaniu:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- spironolaktonu (leku moczop\u0119dnego, stosowanego w leczeniu nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci serca oraz hiperaldosteronizmu),<\/li>\n\n\n\n
- inhibitor\u00f3w 5-alfa-reduktazy \u2013 np. finasteryd, dutasteryd (stosowanych w \u0142agodnym rozro\u015bcie gruczo\u0142u krokowego i \u0142ysieniu androgenowym),<\/li>\n\n\n\n
- antyandrogen\u00f3w \u2013 np. flutamidu, bikalutamidu (wykorzystywanych w terapii raka gruczo\u0142u krokowego<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- lek\u00f3w przeciwpsychotycznych (w leczeniu schizofrenii<\/a> i zaburze\u0144 schizoafektywnych),<\/li>\n\n\n\n
- lek\u00f3w obni\u017caj\u0105cych poziom lipid\u00f3w (zalecanych pacjentom z hipercholesterolemi\u0105 i innymi dyslipidemiami),<\/li>\n\n\n\n
- cymetydyny (leku stosowanego w chorobie wrzodowej \u017co\u0142\u0105dka<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- ketokonazolu (wykorzystywanego w leczeniu grzybic uk\u0142adowych i powierzchownych),<\/li>\n\n\n\n
- metronidazolu (antybiotyku zalecanego w zaka\u017ceniach bakteriami beztlenowymi i pierwotniakami).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re substancje chemiczne (endokrynnie czynne), a tak\u017ce \u015brodki dopinguj\u0105ce, ingeruj\u0105 w gospodark\u0119 hormonaln\u0105 na tyle silnie, \u017ce tak\u017ce mog\u0105 prowadzi\u0107 do rozwoju ginekomastii. Anaboliki stosowane bez kontroli specjalisty hamuj\u0105 naturaln\u0105 produkcj\u0119 testosteronu<\/strong> przez j\u0105dra. Po ich odstawieniu organizm zaczyna nadmiernie przekszta\u0142ca\u0107 androgeny w estradiol. Dotyczy to zw\u0142aszcza preparat\u00f3w o d\u0142ugim czasie dzia\u0142ania, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 w tkankach przez wiele tygodni.<\/p>\n\n\n\n
Podobny wp\u0142yw maj\u0105 fitoestrogeny zawarte w ro\u015blinach <\/strong>(w szczeg\u00f3lno\u015bci w soi). Cho\u0107 ich aktywno\u015b\u0107 hormonalna jest s\u0142absza, du\u017ce dawki mog\u0105 aktywowa\u0107 receptory estrogenowe w tkankach gruczo\u0142u piersiowego. Efekt ten nie dotyczy jednak zwi\u0105zk\u00f3w zawartych w \u017cywno\u015bci \u2013 ich st\u0119\u017cenie w produktach spo\u017cywczych jest zbyt niskie, by wywo\u0142a\u0107 zaburzenia skutkuj\u0105ce rozwojem ginekomastii. Niebezpiecze\u0144stwo dotyczy najcz\u0119\u015bciej niekontrolowanej suplementacji.<\/p>\n\n\n\n
M\u0119\u017cczy\u017ani nie powinni obawia\u0107 si\u0119 jedzenia produkt\u00f3w sojowych<\/strong> \u2013 to cz\u0119sto rozpowszechniany mit, kt\u00f3ry warto obala\u0107 z uwagi na to, \u017ce ro\u015blinne \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka<\/a> (do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 w\u0142a\u015bnie soja) s\u0105 bardzo warto\u015bciowym elementem diety.<\/p>\n\n\n\n
Nie bez znaczenia s\u0105 te\u017c zwi\u0105zki obecne w \u015brodowisku. Ftalany, bisfenol A i pestycydy nale\u017c\u0105 do grupy substancji okre\u015blanych jako EDC (endocrine-disrupting chemicals). Wykazuj\u0105 dzia\u0142anie, kt\u00f3re zaburza sygnalizacj\u0119 hormonaln\u0105, m.in. poprzez aktywacj\u0119 receptor\u00f3w estrogenowych. W badaniach wykazano, \u017ce ekspozycja na EDC w okresie oko\u0142oporodowym zwi\u0119ksza ryzyko ginekomastii u ch\u0142opc\u00f3w i zaburze\u0144 rozwoju j\u0105der.<\/p>\n\n\n\n
W rzadkich przypadkach ginekomastia wymaga diagnostyki r\u00f3\u017cnicowej z guzem (\u0142agodnym lub z\u0142o\u015bliwym). Zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce mimo poszerzonej diagnostyki nie udaje si\u0119 ustali\u0107 przyczyny \u2013 wtedy m\u00f3wimy o ginekomastii idiopatycznej,<\/strong> najcz\u0119\u015bciej rozpoznawanej u m\u0142odych doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n
Ustalenie przyczyny ginekomastii bywa trudne i zawsze wymaga indywidualnego podej\u015bcia. Z pozoru jednorodny objaw mo\u017ce wynika\u0107 z bardzo r\u00f3\u017cnych proces\u00f3w \u2013 czasem oczywistych, czasem ukrytych. Od trafnego rozpoznania \u017ar\u00f3d\u0142a problemu zale\u017cy ka\u017cdy kolejny etap post\u0119powania \u2013 dalsza diagnostyka, leczenie lub decyzja o obserwacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nObjawy ginekomastii \u2013 jak j\u0105 rozpozna\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Pacjent, kt\u00f3ry obserwuje u siebie zmiany w obr\u0119bie piersi, mo\u017ce samodzielnie zauwa\u017cy\u0107 pierwsze objawy sugeruj\u0105ce rozw\u00f3j ginekomastii. Nie zawsze powoduj\u0105 b\u00f3l czy dyskomfort. Mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 niesymetrycznie. Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 stopniowo i bywaj\u0105 mylone z przybieraniem masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGinekomastia \u2013 objawy:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- powi\u0119kszenie gruczo\u0142u piersiowego (jedno- lub obustronne),<\/li>\n\n\n\n
- elastyczne lub twardawe zgrubienie pod brodawk\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- zaokr\u0105glenie konturu klatki piersiowej,<\/li>\n\n\n\n
- tkliwo\u015b\u0107 przy ucisku,<\/li>\n\n\n\n
- nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 brodawek sutkowych,<\/li>\n\n\n\n
- uczucie napi\u0119cia w okolicy sutka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W ginekomastii nie wyst\u0119puje wydzielina z brodawki ani charakterystyczne objawy stanu zapalnego (zaczerwienienia, obrz\u0119ki, ocieplenie sk\u00f3ry).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW badaniach laboratoryjnych cz\u0119sto obserwuje si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- obni\u017cone st\u0119\u017cenie testosteronu ca\u0142kowitego lub wolnego,<\/li>\n\n\n\n
- podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie estradiolu,<\/li>\n\n\n\n
- wzrost poziomu SHBG,<\/li>\n\n\n\n
- wzrost st\u0119\u017cenia prolaktyny (szczeg\u00f3lnie przy guzach przysadki).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
W badaniach obrazowych (g\u0142\u00f3wnie w USG piersi):<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- hipoechogeniczny obszar za brodawk\u0105, <\/li>\n\n\n\n
- rozrost tkanki gruczo\u0142owej bez obecno\u015bci zmian ogniskowych,<\/li>\n\n\n\n
- brak cech sugeruj\u0105cych proces nowotworowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n\n Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nBadania laboratoryjne dla m\u0119\u017cczyzn<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz zadba\u0107 o m\u0119sk\u0105 form\u0119 i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce Tw\u00f3j organizm pracuje na pe\u0142nych obrotach? Wykonaj pakiet bada\u0144 dla m\u0119\u017cczyzn, aby sprawdzi\u0107 poziom testosteronu, kondycj\u0119 serca oraz prostaty i utrzyma\u0107 wysok\u0105 sprawno\u015b\u0107 na co dzie\u0144.<\/div>\n
\n279 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka ginekomastii \u2013 jakie badania wykona\u0107?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nKiedy pacjent zg\u0142asza si\u0119 na konsultacje z lekarzem, rozpoznanie ginekomastii zazwyczaj rozpoczyna si\u0119 od dok\u0142adnego badania fizykalnego.<\/strong> Specjalista dok\u0142adnie ogl\u0105da i dotyka badany obszar \u2013 ocenia obecno\u015b\u0107 zgrubienia w obr\u0119bie piersi, jego struktur\u0119, symetri\u0119 oraz ewentualn\u0105 bolesno\u015b\u0107. Topierwszy i niezb\u0119dny etap \u2013 pozwala wst\u0119pnie odr\u00f3\u017cni\u0107 ginekomasti\u0119 od lipomastii oraz wykluczy\u0107 inne przyczyny powi\u0119kszenia piersi u m\u0119\u017cczyzn. Nie nale\u017cy si\u0119 go wstydzi\u0107 ani obawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny krok to diagnostyka laboratoryjna. Lekarz kieruje pacjenta na pobranie krwi.<\/strong> W badaniach hormonalnych nale\u017cy oceni\u0107 st\u0119\u017cenie testosteronu (ca\u0142kowitego i wolnego), estradiolu, SHBG, LH, FSH oraz prolaktyny. W wybranych przypadkach warto oznaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c TSH i FT4 (dla oceny pracy tarczycy), a przy podejrzeniu guza j\u0105dra \u2013 poziom beta-HCG. U doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn z przewlek\u0142ymi chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi \u2013 zw\u0142aszcza nerek i w\u0105troby \u2013 badania laboratoryjne rozszerza si\u0119 o ocen\u0119 funkcji tych narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Badania obrazowe wykonuje si\u0119 w celu potwierdzenia rozrostu tkanki gruczo\u0142owej oraz wykluczenia niepokoj\u0105cych zmian ogniskowych. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- USG<\/strong> piersi to podstawowe narz\u0119dzie \u2013 pozwala okre\u015bli\u0107 struktur\u0119 sutka, grubo\u015b\u0107 tkanki, obecno\u015b\u0107 komponent\u00f3w w\u0142\u00f3knistych oraz t\u0142uszczowych. <\/li>\n\n\n\n
- W przypadku, gdy wynik budzi w\u0105tpliwo\u015bci lub istnieje podejrzenie procesu nowotworowego, lekarz mo\u017ce zleci\u0107 mammografi\u0119, rezonans magnetyczny<\/a><\/strong> lub biopsj\u0119.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zdarza si\u0119, \u017ce w celu uzupe\u0142nienia diagnostyki wykonuje si\u0119 tak\u017ce USG j\u0105der \u2013 szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy ginekomastia wynika z nieprawid\u0142owo\u015bci hormonalnych, a nie zosta\u0142a jeszcze ustalona ich pierwotna przyczyna.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nMetody leczenia ginekomastii<\/h2>\n\n\n\n
Ginekomastia wyst\u0119puje u m\u0119\u017cczyzn w r\u00f3\u017cnym wieku, jednak decyzje terapeutyczne s\u0105 indywidualne \u2013 nie ka\u017cdy przypadek wymaga interwencji. Chocia\u017c ginekomastia cz\u0119sto ust\u0119puje samoistnie (szczeg\u00f3lnie u m\u0142odszych pacjent\u00f3w) u doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn z przetrwa\u0142ym rozrostem gruczo\u0142u piersiowego potrzebna bywa terapia celowana.<\/p>\n\n\n\n
Dob\u00f3r metody leczenia zale\u017cy od przyczyny ginekomastii, czasu jej trwania, wieku pacjenta oraz obecno\u015bci wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w. W planowaniu dalszego post\u0119powania uwzgl\u0119dnia si\u0119 b\u00f3l i dyskomfort, ale tak\u017ce pogorszenie jako\u015bci \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nLeczenie farmakologiczne<\/h3>\n\n\n\n
Gdy ginekomastia wynika z zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi hormonalnej, a zmiany nie s\u0105 zbyt zaawansowane, stosuje si\u0119 leczenie farmakologiczne. Dzia\u0142a najlepiej we wczesnej fazie \u2013 gdy nadmiar tkanki gruczo\u0142owej nie uleg\u0142 jeszcze zw\u0142\u00f3knieniu. <\/p>\n\n\n\n
Celem terapii jest przywr\u00f3cenie fizjologicznego stosunku androgen\u00f3w do estrogen\u00f3w lub zahamowanie aktywno\u015bci receptor\u00f3w estrogenowych w gruczole piersiowym.<\/p>\n\n\n\n
Nie istnieje lek \u201elecz\u0105cy ginekomasti\u0119\u201d; ginekomastia nie jest odr\u0119bn\u0105 chorob\u0105, tylko objawem<\/strong> \u2013 najcz\u0119\u015bciej zaburze\u0144 hormonalnych, dlatego stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne metody leczenia, adekwatne do pierwotnej przyczyny ginekomastii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Leczenie farmakologiczne nie przynosi efekt\u00f3w, gdy rozrost trwa d\u0142ugo, a w strukturze gruczo\u0142u dominuje ju\u017c tkanka w\u0142\u00f3knista.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nLeczenie chirurgiczne<\/h3>\n\n\n\n
U pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych leczenie farmakologiczne nie przynosi rezultat\u00f3w lub zmiany s\u0105 utrwalone, stosuje si\u0119 leczenie operacyjne. Chirurgiczne leczenie ginekomastii jest r\u00f3wnie\u017c zalecane w przypadkach nasilonych dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych, znacznego przerostu gruczo\u0142u piersiowego oraz w sytuacjach, gdy ginekomastia wp\u0142ywa na stan psychiczny lub spo\u0142eczne funkcjonowanie pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie zabiegu usuwa si\u0119 nadmiar tkanki gruczo\u0142owej, cz\u0119sto w po\u0142\u0105czeniu z liposukcj\u0105. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w leczenie operacyjne wykonuje si\u0119 metod\u0105 przezbrodawkow\u0105 (z naci\u0119ciem wok\u00f3\u0142 otoczki sutkowej), u innych \u2013 z dodatkow\u0105 plastyk\u0105 sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Liposukcja mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana jako uzupe\u0142nienie resekcji gruczo\u0142u lub jako samodzielna technika u pacjent\u00f3w z dominuj\u0105c\u0105 komponent\u0105 t\u0142uszczow\u0105. Zabiegi wykonywane s\u0105 w znieczuleniu miejscowym lub og\u00f3lnym. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w pobyt w szpitalu jest kr\u00f3tki, a rekonwalescencja trwa kilka tygodni.<\/p>\n\n\n\n
Chirurgiczne leczenie ginekomastii uznaje si\u0119 za skuteczne,<\/strong> ale \u2013 jak ka\u017cda operacja \u2013 wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem powik\u0142a\u0144: krwiak\u00f3w, asymetrii, zaburze\u0144 czucia czy przerostu blizn. Dlatego decyzj\u0119 o zabiegu zawsze podejmuje si\u0119 po dok\u0142adnej ocenie korzy\u015bci i ryzyka.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy ginekomastii mo\u017cna zapobiec?<\/h2>\n\n\n\n
Nie zawsze. Ginekomastia wynika z bardzo r\u00f3\u017cnych przyczyn \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest niezale\u017cna od pacjenta (np. wiek, genetyka czy choroby przewlek\u0142e). Niekt\u00f3re sytuacje mo\u017cna jednak kontrolowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Profilaktyka<\/strong> skupia si\u0119 przede wszystkim na ograniczeniu ekspozycji na czynniki<\/strong>, kt\u00f3re zaburzaj\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 hormonaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Warto unika\u0107 przyjmowania jakichkolwiek substancji bez konsultacji z lekarzem \u2013 dotyczy to zw\u0142aszcza suplement\u00f3w zawieraj\u0105cych fitoestrogeny, preparat\u00f3w hormonalnych, dopingu anabolicznego. Coraz wi\u0119cej m\u0119\u017cczyzn si\u0119ga po testosteron<\/strong> bez nadzoru endokrynologa<\/a> <\/strong>\u2013 to nie tylko nieskuteczne, ale i potencjalnie niebezpieczne. Ginekomastia po testosteronie nie jest rzadko\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n
W profilaktyce wt\u00f3rnej \u2013 czyli po rozpoznaniu ginekomastii \u2013 najwa\u017cniejsze jest szybkie ustalenie czynnika, kt\u00f3ry odpowiada za rozw\u00f3j problemu. Gdy diagnoza zostanie wcze\u015bnie postawiona, mo\u017cna unikn\u0105\u0107 przewlek\u0142ego rozrostu, kt\u00f3ry b\u0119dzie wymaga\u0142 leczenia chirurgicznego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n - W przypadku, gdy wynik budzi w\u0105tpliwo\u015bci lub istnieje podejrzenie procesu nowotworowego, lekarz mo\u017ce zleci\u0107 mammografi\u0119, rezonans magnetyczny<\/a><\/strong> lub biopsj\u0119.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- USG<\/strong> piersi to podstawowe narz\u0119dzie \u2013 pozwala okre\u015bli\u0107 struktur\u0119 sutka, grubo\u015b\u0107 tkanki, obecno\u015b\u0107 komponent\u00f3w w\u0142\u00f3knistych oraz t\u0142uszczowych. <\/li>\n\n\n\n
- lek\u00f3w przeciwpsychotycznych (w leczeniu schizofrenii<\/a> i zaburze\u0144 schizoafektywnych),<\/li>\n\n\n\n
- nadczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a><\/strong> \u2013 zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie tyroksyny<\/a> (T4) aktywuje w\u0105trobow\u0105 syntez\u0119 SHBG<\/a> \u2013 bia\u0142ka wi\u0105\u017c\u0105cego hormony p\u0142ciowe. Testosteron zwi\u0105zany przez SHBG staje si\u0119 nieaktywny biologicznie. Skutkiem tego jest obni\u017cenie poziomu wolnej frakcji hormonu i wzgl\u0119dna dominacja estrogen\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- Ginekomastia ch\u0142opc\u00f3w w okresie dojrzewania<\/strong> (pokwitaniowa) \u2013 rozwija si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 13. a 14. rokiem \u017cycia. To moment, w kt\u00f3rym r\u00f3wnowaga hormonalna i dzia\u0142anie osi podwzg\u00f3rze-przysadka-j\u0105dra dopiero si\u0119 stabilizuje. W tym czasie tempo wzrostu st\u0119\u017cenia estrogen\u00f3w bywa szybsze ni\u017c androgen\u00f3w. Dochodzi wtedy do przej\u015bciowej dominacji estradiolu<\/a> (jednego z estrogen\u00f3w) nad testosteronem. Przerost gruczo\u0142u piersiowego zazwyczaj ust\u0119puje w ci\u0105gu 6-24 miesi\u0119cy. U niekt\u00f3rych nastolatk\u00f3w ginekomastia przej\u015bciowa mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej i w\u00f3wczas wymaga dalszej diagnostyki.<\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny ginekomastii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze przyczyny ginekomastii?<\/strong> Zazwyczaj wynika z zaburze\u0144 hormonalnych \u2013 przewagi estrogen\u00f3w nad androgenami. Mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 fizjologicznie w okresie dojrzewania lub starzenia, ale bywa te\u017c efektem oty\u0142o\u015bci, chor\u00f3b czy stosowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/USG-badania.webp\")