Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest kleszcz afryka\u0144ski i gdzie wyst\u0119puje?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da kleszcz afryka\u0144ski i jak go rozpozna\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie choroby przenosi kleszcz afryka\u0144ski?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy po uk\u0105szeniu kleszcza afryka\u0144skiego<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak post\u0119powa\u0107 po uk\u0105szeniu \u2013 pierwsza pomoc i diagnostyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Profilaktyka \u2013 jak si\u0119 chroni\u0107 przed kleszczami w Afryce i tropikach<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest kleszcz afryka\u0144ski i gdzie wyst\u0119puje?<\/h2>\n\n\n\n
Kleszcz afryka\u0144ski \u2013 okre\u015blany te\u017c jako kleszcz w\u0119drowny lub kleszcz Hyalomma \u2013 nale\u017cy do rodziny Ixodidae (kleszczy w\u0142a\u015bciwych, twardych). Gatunek Hyalomma marginatum uznajemy za szczeg\u00f3lnie niebezpieczny,<\/strong> poniewa\u017c jest wektorem patogen\u00f3w, kt\u00f3re przenosz\u0105 gro\u017ane choroby. <\/p>\n\n\n\nKleszcze afryka\u0144skie potocznie nazywane s\u0105 \u201ekleszczami gigantami\u201d lub \u201eolbrzymami\u201d z uwagi na swoje rozmiary \u2013 doros\u0142e osobniki bywaj\u0105 czterokrotnie wi\u0119ksze od kleszczy pospolitych (Ixodes ricinus, popularny gatunek kleszcza w Polsce).<\/em><\/p>\n\n\n\nKleszcze Hyalomma naturalnie wyst\u0119puj\u0105<\/strong> w Afryce P\u00f3\u0142nocnej, na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim, w po\u0142udniowej i wschodniej cz\u0119\u015bci Europy, na Bliskim Wschodzie oraz w Azji \u015arodkowej. Szczeg\u00f3lnie licznie pojawiaj\u0105 si\u0119 w krajach o klimacie \u015br\u00f3dziemnomorskim, na stepach, p\u00f3\u0142pustyniach i terenach suchych.<\/p>\n\n\n\nS\u0105 odporne na wysokie temperatury oraz maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do przemieszczania si\u0119 na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci z migruj\u0105cymi ptakami (migracja dotyczy przede wszystkim stadium larwalnego i nimfalnego). Wynikiem tego kleszcze afryka\u0144skie coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w Europie \u015arodkowej \u2013 w tym na terenach naszego kraju, w Niemczech, na W\u0119grzech czy w Czechach.<\/p>\n\n\n\n
Wyst\u0119powanie afryka\u0144skich kleszczy w Polsce <\/strong>to na razie epizodyczne przypadki. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 osobnik\u00f3w nie prze\u017cywa zimy, jednak coraz cz\u0119\u015bciej w \u015brodowisku medycznym rozwa\u017ca si\u0119 scenariusz, w kt\u00f3rym ocieplenie klimatu pozwoli Hyalomma marginatum na sta\u0142e zadomowi\u0107 si\u0119 w Europie \u015arodkowej i P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/kleszcze.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n W kierunku boreliozy<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Pojawi\u0142 si\u0119 u Ciebie rumie\u0144 po uk\u0105szeniu kleszcza lub borykasz si\u0119 z b\u00f3lami staw\u00f3w i przewlek\u0142ym zm\u0119czeniem? Wykonaj pakiet bada\u0144, aby zweryfikowa\u0107 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 i sprawdzi\u0107, czy dosz\u0142o do zaka\u017cenia.<\/div>\n
\n 99 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak wygl\u0105da kleszcz afryka\u0144ski i jak go rozpozna\u0107?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nWygl\u0105d kleszcza afryka\u0144skiego odbiega od sylwetki rodzimego kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus), z kt\u00f3rym Polacy maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej do czynienia. To w\u0142a\u015bnie cechy morfologiczne pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 kleszcza w\u0119drownego \u2013 nawet osobie, kt\u00f3ra nie ma na ten temat du\u017cego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n
Doros\u0142e kleszcze Hyalomma marginatum osi\u0105gaj\u0105 rozmiar nawet do 2 cm d\u0142ugo\u015bci<\/strong> po opiciu si\u0119 krwi\u0105 <\/strong>(w stanie nieopitym mierz\u0105 ok. 0,5-1 cm). S\u0105 wi\u0119c czterokrotnie wi\u0119ksze od kleszczy pospolitych. Nimfy (m\u0142ode osobniki) s\u0105 znacznie mniejsze, ale r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie wi\u0119ksze od nimf kleszczy naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak rozpozna\u0107 kleszcza afryka\u0144skiego?<\/h3>\n\n\n\n
Cia\u0142o doros\u0142ego paj\u0119czaka najcz\u0119\u015bciej ma kolor ko\u015bci s\u0142oniowej<\/strong> (czasami przyjmuje br\u0105zowe odcienie), a jego odn\u00f3\u017ca s\u0105 wyra\u017anie pr\u0105\u017ckowane<\/strong> \u2013 wyst\u0119puj\u0105 na nich naprzemiennie jasne i ciemne pasy. G\u0142owa kleszcza afryka\u0144skiego jest szeroka z wyra\u017anie widocznym aparatem g\u0119bowym (dostosowanym do \u017cerowania na du\u017cych ssakach).<\/p>\n\n\n\nW przeciwie\u0144stwie do kleszcza pospolitego, kt\u00f3ry czeka na \u017cywiciela na ro\u015blinach, Hyalomma marginatum aktywnie poszukuje swojej ofiary<\/strong>. Podczas polowania kleszcz afryka\u0144ski mo\u017ce pokona\u0107 nawet kilkaset metr\u00f3w. Wykorzystuje przy tym umiej\u0119tno\u015b\u0107 szybkiego poruszania si\u0119, wzrok oraz drgania pod\u0142o\u017ca \u2013 na tle innych gatunk\u00f3w kleszczy i wi\u0119kszo\u015bci innych paj\u0119czak\u00f3w paso\u017cytniczych jest niezwykle skutecznym \u201e\u0142owc\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\nW stadium larwalnym i nimfalnym kleszcze Hyalomma \u017ceruj\u0105 na ma\u0142ych ssakach lub ptakach. S\u0105 aktywne od czerwca do pa\u017adziernika. Osobniki doros\u0142e wybieraj\u0105 wi\u0119kszych \u017cywicieli: konie, byd\u0142o, wielb\u0142\u0105dy, a w Afryce tak\u017ce dzikie ssaki \u2013 np. antylopy czy zebry.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy nietypowo wygl\u0105daj\u0105cy kleszcz powinien zosta\u0107 udokumentowany i zg\u0142oszony do oceny specjalistom. Wydzia\u0142 Biologii Uniwersytetu Warszawskiego realizuje projekt \u201eNarodowe Kleszczobranie\u201d, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia ukierunkowane s\u0105 w\u0142a\u015bnie na monitorowanie obecno\u015bci kleszczy afryka\u0144skich na terenie Polski. Ka\u017cda osoba mo\u017ce bezp\u0142atnie przes\u0142a\u0107 zabezpieczonego osobnika lub jego zdj\u0119cie do weryfikacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie choroby przenosi kleszcz afryka\u0144ski?<\/h2>\n\n\n\n
Kleszcze afryka\u0144skie mog\u0105 przenosi\u0107 choroby odkleszczowe. Uchodz\u0105 za jedne z najbardziej niebezpiecznych dla cz\u0142owieka i zwierz\u0105t, je\u015bli chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 transmisji gro\u017anych patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W por\u00f3wnaniu do innych gatunk\u00f3w powszechnie wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce, kleszcze w\u0119drowne nie przenosz\u0105 boreliozy<\/a>. Hyalomma marginatum nie stanowi g\u0142\u00f3wnego wektora Borrelia burgdorferi. <\/p>\n\n\n\nSwoj\u0105 niechlubn\u0105 \u201es\u0142aw\u0119\u201d zawdzi\u0119czaj\u0105 udzia\u0142owi w rozprzestrzenianiu zaka\u017ce\u0144 wirusowych i bakteryjnych<\/strong>, z kt\u00f3rych dla cz\u0142owieka najgro\u017aniejsze s\u0105 gor\u0105czka plamista i gor\u0105czka krwotoczna krymsko-kongijska.<\/p>\n\n\n\nJednak lista potencjalnych zagro\u017ce\u0144 jest d\u0142u\u017csza.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nGor\u0105czka plamista (ang. tick bite fever)<\/h3>\n\n\n\n
Gor\u0105czka plamista jest zaka\u017an\u0105 chorob\u0105 bakteryjn\u0105. Wywo\u0142uje j\u0105 Rickettsia africae. To jedna z najcz\u0119\u015bciej diagnozowanych chor\u00f3b odkleszczowych u os\u00f3b podr\u00f3\u017cuj\u0105cych do kraj\u00f3w Afryki Subsaharyjskiej oraz na wyspy Oceanu Indyjskiego.<\/p>\n\n\n\n
Kleszcze z rodzaju Hyalomma (oraz Amblyomma), kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 licznie na terenach wiejskich, sawannach, pastwiskach i stepach, stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wny rezerwuar i wektor tej bakterii. Do zara\u017cenia cz\u0142owieka dochodzi najcz\u0119\u015bciej podczas przebywania w\u015br\u00f3d zaro\u015bli lub traw, w kt\u00f3rych ukrywaj\u0105 si\u0119 nimfy kleszczy \u2013 to w\u0142a\u015bnie m\u0142odociane stadia odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 odnotowywanych przypadk\u00f3w chor\u00f3b przenoszonych przez kleszcze. <\/p>\n\n\n\n
\n- Objawy<\/strong> choroby pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle w ci\u0105gu 5-7 dni od momentu ugryzienia.<\/li>\n\n\n\n
- Najbardziej charakterystyczne s\u0105 nag\u0142a, wysoka gor\u0105czka, silne b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, dreszcze oraz znaczne os\u0142abienie.<\/li>\n\n\n\n
- W miejscu ugryzienia przez kleszcza (miejscu wnikni\u0119cia patogenu) rozwija si\u0119 ciemny, martwiczy strup, cz\u0119sto otoczony rumieniem<\/strong> \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od innych rikettsjoz, przy zaka\u017ceniu obserwuje si\u0119 typowe, mnogie ogniska na sk\u00f3rze, poniewa\u017c nimfy Hyalomma cz\u0119sto atakuj\u0105 grupami.<\/li>\n\n\n\n
- U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w pojawia si\u0119 tak\u017ce powi\u0119kszenie okolicznych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> oraz wysypka plamista na tu\u0142owiu lub ko\u0144czynach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Przebieg choroby uznaje si\u0119 zwykle za \u0142agodny \u2013 objawy ust\u0119puj\u0105 po kilku dniach leczenia antybiotykiem <\/strong>(najcz\u0119\u015bciej doksycyklin\u0105). Powik\u0142ania zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko i dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku lub z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\nAfryka\u0144ska gor\u0105czka plamista po ugryzieniu kleszcza rzadko prowadzi do ci\u0119\u017ckiego przebiegu, jednak ze wzgl\u0119du na niespecyficzne objawy bywa mylona z innymi zaka\u017ceniami. Ka\u017cdy przypadek powrotu z egzotycznych region\u00f3w z podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0105, b\u00f3lem mi\u0119\u015bni i zmianami sk\u00f3rnymi powinien wzbudzi\u0107 czujno\u015b\u0107 pacjenta i specjalisty.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nRiketsjozy i inne zaka\u017cenia tropikalne<\/h3>\n\n\n\n
Inne niebezpieczne patogeny przenoszone przez kleszcze afryka\u0144skie to: <\/p>\n\n\n\n
\n- Rickettsia aeschlimannii <\/strong>\u2013 jeden z najcz\u0119\u015bciej wykrywanych patogen\u00f3w w Hyalomma marginatum. Zaka\u017cenia u ludzi przebiegaj\u0105 z objawami podobnymi do gor\u0105czki plamistej, jednak zwykle wywo\u0142uj\u0105 \u0142agodniejsze reakcje. <\/li>\n\n\n\n
- Rickettsia sibirica mongolitimonae<\/strong> \u2013 ten patogen zosta\u0142 wykryty u kleszczy Hyalomma marginatum w Europie Po\u0142udniowej i Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Wywo\u0142uje tzw. mongolsk\u0105 gor\u0105czk\u0119 plamist\u0105, rozpoznawan\u0105 r\u00f3wnie\u017c w krajach \u015br\u00f3dziemnomorskich. <\/li>\n\n\n\n
- Rickettsia conorii<\/strong> \u2013 udzia\u0142 Hyalomma marginatum w transmisji tej bakterii jest marginalny w por\u00f3wnaniu do innego gatunku kleszcza Rhipicephalus sanguineus (g\u0142\u00f3wnego wektora), niemniej zosta\u0142 udokumentowany. Kleszcz afryka\u0144ski w tym przypadku jest wektorem pomocniczym\/po\u015brednim (ang. secondary vector). Przebieg infekcji bywa gwa\u0142towny, cz\u0119sto pojawia si\u0119 wysypka na d\u0142oniach i stopach oraz b\u00f3l staw\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kleszcze afryka\u0144skie przenosz\u0105 znacznie wi\u0119cej patogen\u00f3w ni\u017c tylko riketsje. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno wirusy, jak i pierwotniaki oraz inne bakterie, a najgro\u017aniejsze z nich maj\u0105 globalne znaczenie epidemiologiczne.<\/p>\n\n\n\n
Wirus gor\u0105czki krwotocznej krymsko-kongijskiej<\/strong> (CCHFV) nale\u017cy do rodziny Nairoviridae i rozprzestrzenia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bnie przez uk\u0142ucie osobnika Hyalomma marginatum. Do zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 tak\u017ce przez kontakt z zainfekowan\u0105 krwi\u0105 zwierz\u0105t lub ludzi. Gor\u0105czk\u0119 krwotoczn\u0105 krymsko-kongijsk\u0105 charakteryzuje nag\u0142a wysoka gor\u0105czka, silne b\u00f3le mi\u0119\u015bni, wymioty i biegunka<\/a>, a w bardziej zaawansowanych fazach \u2013 objawy krwotoczne:<\/strong> wybroczyny na sk\u00f3rze, krwawienia z b\u0142on \u015bluzowych i przewodu pokarmowego oraz zaburzenia pracy uk\u0142adu nerwowego. W ci\u0119\u017ckich przypadkach rozwija si\u0119 niewydolno\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3w i wstrz\u0105s. W niekt\u00f3rych krajach \u015bmiertelno\u015b\u0107 w wyniku choroby wynosi nawet 30-40%, a zaka\u017cenia wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim w Afryce, Azji, na Ba\u0142kanach oraz w krajach \u015br\u00f3dziemnomorskich.<\/p>\n\n\n\nBabeszjoza<\/strong> (babezjoza) oraz teilerioza<\/strong> (tejlerioza) nale\u017c\u0105 do chor\u00f3b odkleszczowych, wywo\u0142ywanych przez pierwotniaki \u2013 Babesia i Theileria. Kleszcze z rodzaju Hyalomma stanowi\u0105 ich g\u0142\u00f3wny wektor. W \u015brodowiskach endemicznych zaka\u017cenia dotycz\u0105 przede wszystkim zwierz\u0105t gospodarskich: byd\u0142a, koni, owiec i k\u00f3z. Infekcje u ludzi wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tkowo rzadko<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 os\u00f3b z zaburzeniami odporno\u015bci lub po splenektomii (usuni\u0119ciu \u015bledziony). Teilerioza u ludzi praktycznie nie wyst\u0119puje \u2013 opisywane przypadki nale\u017c\u0105 do wyj\u0105tk\u00f3w i maj\u0105 marginalne znaczenie kliniczne w por\u00f3wnaniu do babeszjozy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Szczepienie<\/div>\n Szczepienie przeciw KZM<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Cz\u0119sto przebywasz na terenach zielonych i obawiasz si\u0119 skutk\u00f3w uk\u0105szenia przez kleszcza? Przyjmij szczepienie przeciwko KZM, aby skutecznie chroni\u0107 sw\u00f3j uk\u0142ad nerwowy przed gro\u017anymi powik\u0142aniami wywo\u0142anymi przez wirusa.<\/div>\n
\n od 210 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy po uk\u0105szeniu kleszcza afryka\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nUk\u0105szenie przez kleszcza afryka\u0144skiego wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej ni\u017c to dokonane przez kleszcza pospolitego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b spodziewa si\u0119 zaczerwienienia lub \u015bwi\u0105du, tymczasem Hyalomma potrafi zaskoczy\u0107 zar\u00f3wno intensywno\u015bci\u0105 reakcji miejscowej, jak i gwa\u0142towno\u015bci\u0105 symptom\u00f3w og\u00f3lnoustrojowych.<\/p>\n\n\n\n
Nie ka\u017cdy kleszcz afryka\u0144ski zara\u017ca patogenami. Ryzyko zaka\u017cenia zale\u017cy od obecno\u015bci drobnoustroj\u00f3w chorobotw\u00f3rczych w organizmie paj\u0119czaka. Kleszcze Hyalomma marginatum same w sobie nie rodz\u0105 zagro\u017cenia \u2013 staj\u0105 si\u0119 wektorem dopiero po kontakcie z chorym zwierz\u0119ciem lub innym nosicielem, od kt\u00f3rego pobior\u0105 krew. Tylko niewielki odsetek kleszczy przenosi patogeny wywo\u0142uj\u0105ce gro\u017ane infekcje<\/strong>. Samo uk\u0105szenie nie stanowi jeszcze przes\u0142anki do paniki \u2013 po takim zdarzeniu najwa\u017cniejsze pozostaje monitorowanie stanu zdrowia i obserwacja miejsca wk\u0142ucia. <\/p>\n\n\n\nMo\u017cliwe objawy po uk\u0105szeniu kleszcza afryka\u0144skiego:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- martwiczy strup, otoczony rumieniem<\/a>; sk\u00f3ra w jego okolicy mo\u017ce by\u0107 tkliwa i zaczerwieniona; mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0105d lub lekki b\u00f3l;<\/li>\n\n\n\n
- temperatura, kt\u00f3ra przekracza 39\u00b0C;<\/li>\n\n\n\n
- silne b\u00f3le g\u0142owy i og\u00f3lne rozbicie;<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- objawy \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe (wymioty i biegunka niekiedy s\u0105 pierwszym sygna\u0142em powa\u017cniejszego zaka\u017cenia);<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia neurologiczne (zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t, drgawki, sztywno\u015b\u0107 karku);<\/li>\n\n\n\n
- w ci\u0119\u017ckich zaka\u017ceniach mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wybroczyny na sk\u00f3rze, krwawienia z nosa lub przewodu pokarmowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejsze \u2013 po powrocie z obszar\u00f3w endemicznych dok\u0142adnie obserwuj sk\u00f3r\u0119 w miejscu ugryzienia i og\u00f3lny stan zdrowia. W razie wyst\u0105pienia wymienionych objaw\u00f3w nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem \u2013 nawet je\u015bli pocz\u0105tkowe dolegliwo\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 niegro\u017ane.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak post\u0119powa\u0107 po uk\u0105szeniu \u2013 pierwsza pomoc i diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n
Kleszcze afryka\u0144skie s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c rodzimy kleszcz pospolity, jednak potrafi\u0105 z \u0142atwo\u015bci\u0105 ukry\u0107 si\u0119 w trudno dost\u0119pnych miejscach. Co robi\u0107 w razie uk\u0105szenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\nW razie ugryzienia przez kleszcza afryka\u0144skiego najwa\u017cniejsze jest szybkie, zdecydowane dzia\u0142anie. Po opuszczeniu teren\u00f3w, na kt\u00f3rych mog\u0142y wyst\u0119powa\u0107 egzotyczne gatunki kleszczy (tutaj g\u0142\u00f3wnie w kontek\u015bcie podr\u00f3\u017cowania do kraj\u00f3w endemicznych), nale\u017cy bardzo dok\u0142adnie obejrze\u0107 ca\u0142e cia\u0142o<\/strong> \u2013 zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy, pachwiny, fa\u0142dy sk\u00f3rne oraz przestrzenie za uszami.<\/p>\n\n\n\nKa\u017cdy znaleziony paj\u0119czak wymaga natychmiastowego usuni\u0119cia<\/strong> \u2013 najlepiej przy pomocy p\u0119sety. Nie zaleca si\u0119 stosowania \u017cadnych t\u0142ustych substancji ani alkoholu<\/a> w miejscu ugryzienia.<\/p>\n\n\n\nPo usuni\u0119ciu kleszcza nale\u017cy przez kilka tygodni obserwowa\u0107 sk\u00f3r\u0119 <\/strong>w miejscu ugryzienia pod k\u0105tem nowych zmian i monitorowa\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia. W razie wyst\u0105pienia gor\u0105czki, wysypki, wymiot\u00f3w, biegunki, powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych czy innych niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza. <\/p>\n\n\n\nSzczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 powinny zachowa\u0107 osoby przebywaj\u0105ce w regionach, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 doniesienia o aktywno\u015bci kleszczy Hyalomma lub innych egzotycznych paj\u0119czak\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\nKiedy pacjent zg\u0142asza si\u0119 na konsultacj\u0119, lekarz przeprowadza dok\u0142adny wywiad<\/strong> i w razie potrzeby zleca badania laboratoryjne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 potwierdzi\u0107 lub wykluczy\u0107 zaka\u017cenie. Diagnostyka opiera si\u0119 na wykonywaniu test\u00f3w serologicznych oraz bada\u0144 molekularnych na obecno\u015b\u0107 materia\u0142u genetycznego potencjalnych patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nW przypadkach, w kt\u00f3rych podejrzewana jest krymsko-kongijska gor\u0105czka krwotoczna lub inna egzotyczna choroba odkleszczowa, stosuje si\u0119 procedury bezpiecze\u0144stwa epidemiologicznego<\/strong> (ka\u017cdy potwierdzony przypadek podlega obowi\u0105zkowi zg\u0142oszenia do inspekcji sanitarnej).<\/p>\n\n\n\nChocia\u017c kleszcze afryka\u0144skie w Polsce nie wyst\u0119puj\u0105 powszechnie, to nawyk sprawdzania ca\u0142ego cia\u0142a warto wypracowa\u0107 u siebie tak\u017ce ze wzgl\u0119du na ryzyko uk\u0105szenia przez inne gatunki owad\u00f3w. Nawet je\u015bli wracamy ze spaceru po lesie czy kr\u00f3tkiego wyj\u015bcia z pupilem na okoliczn\u0105 \u0142\u0105k\u0119, po powrocie do domu warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 na to, by upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie dosz\u0142o do ugryzienia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProfilaktyka \u2013 jak si\u0119 chroni\u0107 przed kleszczami w Afryce i tropikach?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 najlepsze praktyki ochrony<\/strong> przed kleszczami Hyalomma?<\/p>\n\n\n\n\n- Wybieraj d\u0142ugie spodnie, bluzki z d\u0142ugim r\u0119kawem oraz wysokie buty.<\/li>\n\n\n\n
- Wpuszczaj nogawki w skarpetki i zakrywaj jak najwi\u0119cej cia\u0142a.<\/li>\n\n\n\n
- Wybieraj jasn\u0105 odzie\u017c, kt\u00f3ra u\u0142atwia zauwa\u017cenie paj\u0119czak\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
- Stosuj preparaty, kt\u00f3re zawieraj\u0105 DEET, ikarydyn\u0119 lub IR3535.<\/li>\n\n\n\n
- Nak\u0142adaj repelenty na ods\u0142oni\u0119t\u0105 sk\u00f3r\u0119 i ubranie.<\/li>\n\n\n\n
- Powtarzaj aplikacj\u0119 \u015brodk\u00f3w odstraszaj\u0105cych kleszcze co kilka godzin.<\/li>\n\n\n\n
- Po ka\u017cdej aktywno\u015bci w miejscach potencjalnego nara\u017cenia na uk\u0105szenie, dok\u0142adnie obejrzyj ca\u0142e cia\u0142o \u2013 zwracaj uwag\u0119 na trudno dost\u0119pne miejsca: sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy, uszy i obszar za nimi, pachwiny i pachy.<\/li>\n\n\n\n
- Omijaj miejsca, gdzie przebywaj\u0105 zwierz\u0119ta gospodarskie.<\/li>\n\n\n\n
- Przed podr\u00f3\u017c\u0105 sprawd\u017a aktualne informacje na temat obecno\u015bci kleszczy afryka\u0144skich w danym regionie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Obecnie nie istnieje szczepionka zabezpieczaj\u0105ca przed krymsko-kongijsk\u0105 gor\u0105czk\u0105 krwotoczn\u0105<\/strong> oraz wi\u0119kszo\u015bci\u0105 chor\u00f3b paso\u017cytniczych przenoszonych przez Hyalomma. Niestety praktykowanie podstawowych zasad profilaktyki stanowi jedyn\u0105 skuteczn\u0105 lini\u0119 obrony.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
Czym jest kleszcz afryka\u0144ski i gdzie wyst\u0119puje?<\/h2>\n\n\n\n
Kleszcz afryka\u0144ski \u2013 okre\u015blany te\u017c jako kleszcz w\u0119drowny lub kleszcz Hyalomma \u2013 nale\u017cy do rodziny Ixodidae (kleszczy w\u0142a\u015bciwych, twardych). Gatunek Hyalomma marginatum uznajemy za szczeg\u00f3lnie niebezpieczny,<\/strong> poniewa\u017c jest wektorem patogen\u00f3w, kt\u00f3re przenosz\u0105 gro\u017ane choroby. <\/p>\n\n\n\n Kleszcze afryka\u0144skie potocznie nazywane s\u0105 \u201ekleszczami gigantami\u201d lub \u201eolbrzymami\u201d z uwagi na swoje rozmiary \u2013 doros\u0142e osobniki bywaj\u0105 czterokrotnie wi\u0119ksze od kleszczy pospolitych (Ixodes ricinus, popularny gatunek kleszcza w Polsce).<\/em><\/p>\n\n\n\n Kleszcze Hyalomma naturalnie wyst\u0119puj\u0105<\/strong> w Afryce P\u00f3\u0142nocnej, na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim, w po\u0142udniowej i wschodniej cz\u0119\u015bci Europy, na Bliskim Wschodzie oraz w Azji \u015arodkowej. Szczeg\u00f3lnie licznie pojawiaj\u0105 si\u0119 w krajach o klimacie \u015br\u00f3dziemnomorskim, na stepach, p\u00f3\u0142pustyniach i terenach suchych.<\/p>\n\n\n\n S\u0105 odporne na wysokie temperatury oraz maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do przemieszczania si\u0119 na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci z migruj\u0105cymi ptakami (migracja dotyczy przede wszystkim stadium larwalnego i nimfalnego). Wynikiem tego kleszcze afryka\u0144skie coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w Europie \u015arodkowej \u2013 w tym na terenach naszego kraju, w Niemczech, na W\u0119grzech czy w Czechach.<\/p>\n\n\n\n Wyst\u0119powanie afryka\u0144skich kleszczy w Polsce <\/strong>to na razie epizodyczne przypadki. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 osobnik\u00f3w nie prze\u017cywa zimy, jednak coraz cz\u0119\u015bciej w \u015brodowisku medycznym rozwa\u017ca si\u0119 scenariusz, w kt\u00f3rym ocieplenie klimatu pozwoli Hyalomma marginatum na sta\u0142e zadomowi\u0107 si\u0119 w Europie \u015arodkowej i P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Wygl\u0105d kleszcza afryka\u0144skiego odbiega od sylwetki rodzimego kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus), z kt\u00f3rym Polacy maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej do czynienia. To w\u0142a\u015bnie cechy morfologiczne pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 kleszcza w\u0119drownego \u2013 nawet osobie, kt\u00f3ra nie ma na ten temat du\u017cego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n Doros\u0142e kleszcze Hyalomma marginatum osi\u0105gaj\u0105 rozmiar nawet do 2 cm d\u0142ugo\u015bci<\/strong> po opiciu si\u0119 krwi\u0105 <\/strong>(w stanie nieopitym mierz\u0105 ok. 0,5-1 cm). S\u0105 wi\u0119c czterokrotnie wi\u0119ksze od kleszczy pospolitych. Nimfy (m\u0142ode osobniki) s\u0105 znacznie mniejsze, ale r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie wi\u0119ksze od nimf kleszczy naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce.<\/p>\n\n\n\n Cia\u0142o doros\u0142ego paj\u0119czaka najcz\u0119\u015bciej ma kolor ko\u015bci s\u0142oniowej<\/strong> (czasami przyjmuje br\u0105zowe odcienie), a jego odn\u00f3\u017ca s\u0105 wyra\u017anie pr\u0105\u017ckowane<\/strong> \u2013 wyst\u0119puj\u0105 na nich naprzemiennie jasne i ciemne pasy. G\u0142owa kleszcza afryka\u0144skiego jest szeroka z wyra\u017anie widocznym aparatem g\u0119bowym (dostosowanym do \u017cerowania na du\u017cych ssakach).<\/p>\n\n\n\n W przeciwie\u0144stwie do kleszcza pospolitego, kt\u00f3ry czeka na \u017cywiciela na ro\u015blinach, Hyalomma marginatum aktywnie poszukuje swojej ofiary<\/strong>. Podczas polowania kleszcz afryka\u0144ski mo\u017ce pokona\u0107 nawet kilkaset metr\u00f3w. Wykorzystuje przy tym umiej\u0119tno\u015b\u0107 szybkiego poruszania si\u0119, wzrok oraz drgania pod\u0142o\u017ca \u2013 na tle innych gatunk\u00f3w kleszczy i wi\u0119kszo\u015bci innych paj\u0119czak\u00f3w paso\u017cytniczych jest niezwykle skutecznym \u201e\u0142owc\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n W stadium larwalnym i nimfalnym kleszcze Hyalomma \u017ceruj\u0105 na ma\u0142ych ssakach lub ptakach. S\u0105 aktywne od czerwca do pa\u017adziernika. Osobniki doros\u0142e wybieraj\u0105 wi\u0119kszych \u017cywicieli: konie, byd\u0142o, wielb\u0142\u0105dy, a w Afryce tak\u017ce dzikie ssaki \u2013 np. antylopy czy zebry.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy nietypowo wygl\u0105daj\u0105cy kleszcz powinien zosta\u0107 udokumentowany i zg\u0142oszony do oceny specjalistom. Wydzia\u0142 Biologii Uniwersytetu Warszawskiego realizuje projekt \u201eNarodowe Kleszczobranie\u201d, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia ukierunkowane s\u0105 w\u0142a\u015bnie na monitorowanie obecno\u015bci kleszczy afryka\u0144skich na terenie Polski. Ka\u017cda osoba mo\u017ce bezp\u0142atnie przes\u0142a\u0107 zabezpieczonego osobnika lub jego zdj\u0119cie do weryfikacji.<\/p>\n\n\n\n Kleszcze afryka\u0144skie mog\u0105 przenosi\u0107 choroby odkleszczowe. Uchodz\u0105 za jedne z najbardziej niebezpiecznych dla cz\u0142owieka i zwierz\u0105t, je\u015bli chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 transmisji gro\u017anych patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W por\u00f3wnaniu do innych gatunk\u00f3w powszechnie wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce, kleszcze w\u0119drowne nie przenosz\u0105 boreliozy<\/a>. Hyalomma marginatum nie stanowi g\u0142\u00f3wnego wektora Borrelia burgdorferi. <\/p>\n\n\n\n Swoj\u0105 niechlubn\u0105 \u201es\u0142aw\u0119\u201d zawdzi\u0119czaj\u0105 udzia\u0142owi w rozprzestrzenianiu zaka\u017ce\u0144 wirusowych i bakteryjnych<\/strong>, z kt\u00f3rych dla cz\u0142owieka najgro\u017aniejsze s\u0105 gor\u0105czka plamista i gor\u0105czka krwotoczna krymsko-kongijska.<\/p>\n\n\n\n Jednak lista potencjalnych zagro\u017ce\u0144 jest d\u0142u\u017csza.<\/p>\n\n\n\n Gor\u0105czka plamista jest zaka\u017an\u0105 chorob\u0105 bakteryjn\u0105. Wywo\u0142uje j\u0105 Rickettsia africae. To jedna z najcz\u0119\u015bciej diagnozowanych chor\u00f3b odkleszczowych u os\u00f3b podr\u00f3\u017cuj\u0105cych do kraj\u00f3w Afryki Subsaharyjskiej oraz na wyspy Oceanu Indyjskiego.<\/p>\n\n\n\n Kleszcze z rodzaju Hyalomma (oraz Amblyomma), kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 licznie na terenach wiejskich, sawannach, pastwiskach i stepach, stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wny rezerwuar i wektor tej bakterii. Do zara\u017cenia cz\u0142owieka dochodzi najcz\u0119\u015bciej podczas przebywania w\u015br\u00f3d zaro\u015bli lub traw, w kt\u00f3rych ukrywaj\u0105 si\u0119 nimfy kleszczy \u2013 to w\u0142a\u015bnie m\u0142odociane stadia odpowiadaj\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 odnotowywanych przypadk\u00f3w chor\u00f3b przenoszonych przez kleszcze. <\/p>\n\n\n\n Przebieg choroby uznaje si\u0119 zwykle za \u0142agodny \u2013 objawy ust\u0119puj\u0105 po kilku dniach leczenia antybiotykiem <\/strong>(najcz\u0119\u015bciej doksycyklin\u0105). Powik\u0142ania zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko i dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku lub z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Afryka\u0144ska gor\u0105czka plamista po ugryzieniu kleszcza rzadko prowadzi do ci\u0119\u017ckiego przebiegu, jednak ze wzgl\u0119du na niespecyficzne objawy bywa mylona z innymi zaka\u017ceniami. Ka\u017cdy przypadek powrotu z egzotycznych region\u00f3w z podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0105, b\u00f3lem mi\u0119\u015bni i zmianami sk\u00f3rnymi powinien wzbudzi\u0107 czujno\u015b\u0107 pacjenta i specjalisty.<\/p>\n\n\n\n Inne niebezpieczne patogeny przenoszone przez kleszcze afryka\u0144skie to: <\/p>\n\n\n\n Kleszcze afryka\u0144skie przenosz\u0105 znacznie wi\u0119cej patogen\u00f3w ni\u017c tylko riketsje. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno wirusy, jak i pierwotniaki oraz inne bakterie, a najgro\u017aniejsze z nich maj\u0105 globalne znaczenie epidemiologiczne.<\/p>\n\n\n\n Wirus gor\u0105czki krwotocznej krymsko-kongijskiej<\/strong> (CCHFV) nale\u017cy do rodziny Nairoviridae i rozprzestrzenia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bnie przez uk\u0142ucie osobnika Hyalomma marginatum. Do zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 tak\u017ce przez kontakt z zainfekowan\u0105 krwi\u0105 zwierz\u0105t lub ludzi. Gor\u0105czk\u0119 krwotoczn\u0105 krymsko-kongijsk\u0105 charakteryzuje nag\u0142a wysoka gor\u0105czka, silne b\u00f3le mi\u0119\u015bni, wymioty i biegunka<\/a>, a w bardziej zaawansowanych fazach \u2013 objawy krwotoczne:<\/strong> wybroczyny na sk\u00f3rze, krwawienia z b\u0142on \u015bluzowych i przewodu pokarmowego oraz zaburzenia pracy uk\u0142adu nerwowego. W ci\u0119\u017ckich przypadkach rozwija si\u0119 niewydolno\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3w i wstrz\u0105s. W niekt\u00f3rych krajach \u015bmiertelno\u015b\u0107 w wyniku choroby wynosi nawet 30-40%, a zaka\u017cenia wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim w Afryce, Azji, na Ba\u0142kanach oraz w krajach \u015br\u00f3dziemnomorskich.<\/p>\n\n\n\n Babeszjoza<\/strong> (babezjoza) oraz teilerioza<\/strong> (tejlerioza) nale\u017c\u0105 do chor\u00f3b odkleszczowych, wywo\u0142ywanych przez pierwotniaki \u2013 Babesia i Theileria. Kleszcze z rodzaju Hyalomma stanowi\u0105 ich g\u0142\u00f3wny wektor. W \u015brodowiskach endemicznych zaka\u017cenia dotycz\u0105 przede wszystkim zwierz\u0105t gospodarskich: byd\u0142a, koni, owiec i k\u00f3z. Infekcje u ludzi wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tkowo rzadko<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 os\u00f3b z zaburzeniami odporno\u015bci lub po splenektomii (usuni\u0119ciu \u015bledziony). Teilerioza u ludzi praktycznie nie wyst\u0119puje \u2013 opisywane przypadki nale\u017c\u0105 do wyj\u0105tk\u00f3w i maj\u0105 marginalne znaczenie kliniczne w por\u00f3wnaniu do babeszjozy.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Uk\u0105szenie przez kleszcza afryka\u0144skiego wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej ni\u017c to dokonane przez kleszcza pospolitego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b spodziewa si\u0119 zaczerwienienia lub \u015bwi\u0105du, tymczasem Hyalomma potrafi zaskoczy\u0107 zar\u00f3wno intensywno\u015bci\u0105 reakcji miejscowej, jak i gwa\u0142towno\u015bci\u0105 symptom\u00f3w og\u00f3lnoustrojowych.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cdy kleszcz afryka\u0144ski zara\u017ca patogenami. Ryzyko zaka\u017cenia zale\u017cy od obecno\u015bci drobnoustroj\u00f3w chorobotw\u00f3rczych w organizmie paj\u0119czaka. Kleszcze Hyalomma marginatum same w sobie nie rodz\u0105 zagro\u017cenia \u2013 staj\u0105 si\u0119 wektorem dopiero po kontakcie z chorym zwierz\u0119ciem lub innym nosicielem, od kt\u00f3rego pobior\u0105 krew. Tylko niewielki odsetek kleszczy przenosi patogeny wywo\u0142uj\u0105ce gro\u017ane infekcje<\/strong>. Samo uk\u0105szenie nie stanowi jeszcze przes\u0142anki do paniki \u2013 po takim zdarzeniu najwa\u017cniejsze pozostaje monitorowanie stanu zdrowia i obserwacja miejsca wk\u0142ucia. <\/p>\n\n\n\n Mo\u017cliwe objawy po uk\u0105szeniu kleszcza afryka\u0144skiego:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze \u2013 po powrocie z obszar\u00f3w endemicznych dok\u0142adnie obserwuj sk\u00f3r\u0119 w miejscu ugryzienia i og\u00f3lny stan zdrowia. W razie wyst\u0105pienia wymienionych objaw\u00f3w nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem \u2013 nawet je\u015bli pocz\u0105tkowe dolegliwo\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 niegro\u017ane.<\/p>\n\n\n\n Kleszcze afryka\u0144skie s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c rodzimy kleszcz pospolity, jednak potrafi\u0105 z \u0142atwo\u015bci\u0105 ukry\u0107 si\u0119 w trudno dost\u0119pnych miejscach. Co robi\u0107 w razie uk\u0105szenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W razie ugryzienia przez kleszcza afryka\u0144skiego najwa\u017cniejsze jest szybkie, zdecydowane dzia\u0142anie. Po opuszczeniu teren\u00f3w, na kt\u00f3rych mog\u0142y wyst\u0119powa\u0107 egzotyczne gatunki kleszczy (tutaj g\u0142\u00f3wnie w kontek\u015bcie podr\u00f3\u017cowania do kraj\u00f3w endemicznych), nale\u017cy bardzo dok\u0142adnie obejrze\u0107 ca\u0142e cia\u0142o<\/strong> \u2013 zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy, pachwiny, fa\u0142dy sk\u00f3rne oraz przestrzenie za uszami.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy znaleziony paj\u0119czak wymaga natychmiastowego usuni\u0119cia<\/strong> \u2013 najlepiej przy pomocy p\u0119sety. Nie zaleca si\u0119 stosowania \u017cadnych t\u0142ustych substancji ani alkoholu<\/a> w miejscu ugryzienia.<\/p>\n\n\n\n Po usuni\u0119ciu kleszcza nale\u017cy przez kilka tygodni obserwowa\u0107 sk\u00f3r\u0119 <\/strong>w miejscu ugryzienia pod k\u0105tem nowych zmian i monitorowa\u0107 og\u00f3lny stan zdrowia. W razie wyst\u0105pienia gor\u0105czki, wysypki, wymiot\u00f3w, biegunki, powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych czy innych niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza. <\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 powinny zachowa\u0107 osoby przebywaj\u0105ce w regionach, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 doniesienia o aktywno\u015bci kleszczy Hyalomma lub innych egzotycznych paj\u0119czak\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Kiedy pacjent zg\u0142asza si\u0119 na konsultacj\u0119, lekarz przeprowadza dok\u0142adny wywiad<\/strong> i w razie potrzeby zleca badania laboratoryjne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 potwierdzi\u0107 lub wykluczy\u0107 zaka\u017cenie. Diagnostyka opiera si\u0119 na wykonywaniu test\u00f3w serologicznych oraz bada\u0144 molekularnych na obecno\u015b\u0107 materia\u0142u genetycznego potencjalnych patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W przypadkach, w kt\u00f3rych podejrzewana jest krymsko-kongijska gor\u0105czka krwotoczna lub inna egzotyczna choroba odkleszczowa, stosuje si\u0119 procedury bezpiecze\u0144stwa epidemiologicznego<\/strong> (ka\u017cdy potwierdzony przypadek podlega obowi\u0105zkowi zg\u0142oszenia do inspekcji sanitarnej).<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c kleszcze afryka\u0144skie w Polsce nie wyst\u0119puj\u0105 powszechnie, to nawyk sprawdzania ca\u0142ego cia\u0142a warto wypracowa\u0107 u siebie tak\u017ce ze wzgl\u0119du na ryzyko uk\u0105szenia przez inne gatunki owad\u00f3w. Nawet je\u015bli wracamy ze spaceru po lesie czy kr\u00f3tkiego wyj\u015bcia z pupilem na okoliczn\u0105 \u0142\u0105k\u0119, po powrocie do domu warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 na to, by upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie dosz\u0142o do ugryzienia.<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 najlepsze praktyki ochrony<\/strong> przed kleszczami Hyalomma?<\/p>\n\n\n\n Obecnie nie istnieje szczepionka zabezpieczaj\u0105ca przed krymsko-kongijsk\u0105 gor\u0105czk\u0105 krwotoczn\u0105<\/strong> oraz wi\u0119kszo\u015bci\u0105 chor\u00f3b paso\u017cytniczych przenoszonych przez Hyalomma. Niestety praktykowanie podstawowych zasad profilaktyki stanowi jedyn\u0105 skuteczn\u0105 lini\u0119 obrony.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n Jak wygl\u0105da kleszcz afryka\u0144ski i jak go rozpozna\u0107?<\/h2>\n\n\n\n\n
Jak rozpozna\u0107 kleszcza afryka\u0144skiego?<\/h3>\n\n\n\n
Jakie choroby przenosi kleszcz afryka\u0144ski?<\/h2>\n\n\n\n
Gor\u0105czka plamista (ang. tick bite fever)<\/h3>\n\n\n\n
\n
Riketsjozy i inne zaka\u017cenia tropikalne<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Objawy po uk\u0105szeniu kleszcza afryka\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Jak post\u0119powa\u0107 po uk\u0105szeniu \u2013 pierwsza pomoc i diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n
Profilaktyka \u2013 jak si\u0119 chroni\u0107 przed kleszczami w Afryce i tropikach?<\/h2>\n\n\n\n
\n