\n\n\n\n
Ki\u0142a (syfilis) \u2013 wszystko, co powiniene\u015b wiedzie\u0107<\/h2>\n\n\n\n\n\n- Co to jest ki\u0142a i jakie s\u0105 jej pierwsze objawy?<\/strong> Ki\u0142a (syfilis) to wieloetapowa choroba weneryczna wywo\u0142ywana przez bakteri\u0119 \u2013 kr\u0119tka bladego. Pierwszym symptomem infekcji jest twardy, zupe\u0142nie bezbolesny wrz\u00f3d pierwotny w miejscu wnikni\u0119cia patogenu, kt\u00f3ry po kilku tygodniach znika samoistnie.<\/li>\n\n\n\n
- W jaki spos\u00f3b dochodzi do zaka\u017cenia syfilisem?<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie podczas kontakt\u00f3w seksualnych (pochwowych, analnych, oralnych) bez zabezpieczenia, poprzez mikrourazy sk\u00f3ry lub b\u0142on \u015bluzowych. Mo\u017cliwa jest te\u017c transmisja wertykalna z ci\u0119\u017carnej kobiety na p\u0142\u00f3d.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie badania laboratoryjne pozwalaj\u0105 wykry\u0107 kr\u0119tka bladego?<\/strong> Diagnostyka zaka\u017cenia opiera si\u0119 na testach krwi. W pierwszej kolejno\u015bci wykonuje si\u0119 przesiewowe testy niekr\u0119tkowe (np. VDRL), a uzyskany wynik dodatni bezwzgl\u0119dnie potwierdza si\u0119 specyficznymi testami kr\u0119tkowymi (np. FTA-ABS).<\/li>\n\n\n\n
- Czy choroba weneryczna, jak\u0105 jest ki\u0142a, jest w pe\u0142ni uleczalna?<\/strong> Tak, ta infekcja bakteryjna jest ca\u0142kowicie uleczalna przy u\u017cyciu antybiotyk\u00f3w. Standardem medycznym jest domi\u0119\u015bniowe podanie penicyliny. Szybkie wdro\u017cenie terapii pozwala unikn\u0105\u0107 gro\u017anych dla \u017cycia powik\u0142a\u0144 narz\u0105dowych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest ki\u0142a?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy ki\u0142y \u2013 jak rozpozna\u0107 infekcj\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Etapy rozwoju ki\u0142y (syfilisu)<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka ki\u0142y \u2013 jakie badania?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie ki\u0142y<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Ki\u0142a \u2013 jak zapobiega\u0107?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/epolmed-baner-promo-v2.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest ki\u0142a?<\/h2>\n\n\n\n
Ki\u0142a (syfilis) to choroba zaka\u017ana przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Mo\u017ce przebiega\u0107 wieloetapowo, z okresami zaostrze\u0144 i remisji, niekiedy przez wiele lat bez wyra\u017anych objaw\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ki\u0142\u0119 wczesn\u0105 (stadium pierwotne lub wt\u00f3rne) oraz ki\u0142\u0119 p\u00f3\u017an\u0105, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 powik\u0142ania narz\u0105dowe. Charakterystyczne dla ki\u0142y jest jej zr\u00f3\u017cnicowanie kliniczne<\/strong> \u2013 objawy choroby zmieniaj\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od etapu infekcji. Mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo lub z nieoczywistymi dolegliwo\u015bciami, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 szybkie wykrycie. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Pakiet-intymny.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Choroby weneryczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Wiele infekcji intymnych przebiega bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, stanowi\u0105c zagro\u017cenie dla zdrowia. Wykonaj badania, aby zyska\u0107 pewno\u015b\u0107 i chroni\u0107 swoich bliskich.<\/div>\n
\n 499 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZaka\u017cenie ki\u0142\u0105 wywo\u0142uje kr\u0119tek blady<\/strong> (Treponema pallidum) \u2013 bakteria o spiralnym kszta\u0142cie, kt\u00f3ra nale\u017cy do rodziny kr\u0119tkowych (Spirochaetaceae). Patogen ten wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 du\u017c\u0105 ruchliwo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra umo\u017cliwia mu szybkie wnikanie przez uszkodzon\u0105 sk\u00f3r\u0119 lub b\u0142ony \u015bluzowe.<\/p>\n\n\n\nW przeciwie\u0144stwie do wielu innych bakterii, Treponema pallidum nie syntetyzuje enzym\u00f3w potrzebnych do samodzielnego wytwarzania energii \u2013 paso\u017cytuje na kom\u00f3rkach gospodarza i wykorzystuje ich zasoby \u2013 takie uwarunkowania umo\u017cliwiaj\u0105 mu przetrwanie i rozprzestrzenianie si\u0119 w organizmie. <\/p>\n\n\n\n
Ki\u0142a jest infekcj\u0105 przenoszon\u0105 g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 (podczas kontakt\u00f3w seksualnych \u2013 waginalnych, analnych lub oralnych). Treponema pallidum wnika do organizmu<\/strong> przez uszkodzone tkanki (cz\u0119sto s\u0105 to mikrourazy, kt\u00f3rych nie wida\u0107 na pierwszy rzut oka). Do zaka\u017cenia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 przez bezpo\u015bredni kontakt z zainfekowanymi wydzielinami lub bezbolesnymi i pozornie niegro\u017anymi zmianami sk\u00f3rnymi. <\/p>\n\n\n\nBakteria ma zdolno\u015b\u0107 przenikania przez barier\u0119 \u0142o\u017cyska. Infekcja u kobiety w ci\u0105\u017cy skutkuje rozwojem ki\u0142y wrodzonej u dziecka<\/strong> (mowa w\u00f3wczas o zaka\u017ceniu wertykalnym) \u2013 to ci\u0119\u017cka posta\u0107 choroby, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do poronie\u0144, obumarcia wewn\u0105trzmacicznego lub uszkodze\u0144 wielu narz\u0105d\u00f3w u p\u0142odu. W przebiegu ki\u0142y wrodzonej mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z objawami, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 tu\u017c po urodzeniu lub rozwin\u0105 si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszych latach \u017cycia dziecka.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nObjawy ki\u0142y \u2013 jak rozpozna\u0107 infekcj\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
Ki\u0142a to choroba weneryczna<\/a>, kt\u00f3ra potrafi d\u0142ugo pozosta\u0107 niezauwa\u017cona. Zdarza si\u0119, \u017ce pierwsze objawy s\u0105 tak nieoczywiste, i\u017c pacjent nie kojarzy ich z infekcj\u0105 przenoszon\u0105 drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Mimo \u017ce rozw\u00f3j zaka\u017cenia przebiega etapowo, na ka\u017cdym z nich mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 sygna\u0142y ostrzegawcze, kt\u00f3re powinny sk\u0142oni\u0107 pacjenta do um\u00f3wienia wizyty w gabinecie specjalisty. <\/p>\n\n\n\nNajbardziej charakterystycznym symptomem ki\u0142y pierwotnej<\/strong> jest zmiana sk\u00f3rna,<\/strong> kt\u00f3ra cz\u0119sto nie wzbudza niepokoju, poniewa\u017c nie boli, a po kilku tygodniach znika samoistnie. <\/p>\n\n\n\nKiedy infekcja przechodzi w kolejne postaci ki\u0142y, obraz kliniczny choroby zaczyna si\u0119 zmienia\u0107. W przypadkach ki\u0142y wt\u00f3rnej<\/strong> najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje wysypka.<\/strong> Mo\u017ce jej towarzyszy\u0107 powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> oraz zmiany w jamie ustnej. Na tym etapie pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c pierwsze objawy neurologiczne \u2013 b\u00f3le g\u0142owy,<\/a> szumy uszne czy zaburzenia widzenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\nZdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 objawy mniej specyficzne: zm\u0119czenie, z\u0142e samopoczucie, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, kt\u00f3re \u0142atwo pomyli\u0107 z innymi infekcjami lub przem\u0119czeniem. W II okresie choroba mo\u017ce przej\u015b\u0107 w form\u0119 utajon\u0105<\/strong> \u2013 bez wyra\u017anych objaw\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\nKi\u0142a \u2013 objawy, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 zauwa\u017cone przez pacjenta: <\/p>\n\n\n\n
\n- bezbolesne owrzodzenia na narz\u0105dach p\u0142ciowych, w okolicy odbytu, jamy ustnej lub gard\u0142a;<\/li>\n\n\n\n
- wysypka na tu\u0142owiu, d\u0142oniach i stopach (cz\u0119sto o nieregularnym przebiegu);<\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne;<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142owy, szumy uszne, zaburzenia widzenia;<\/li>\n\n\n\n
- objawy grypopodobne \u2013 gor\u0105czka, zm\u0119czenie, b\u00f3le mi\u0119\u015bni. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zanim wyst\u0105pi\u0105 objawy zewn\u0119trzne, ki\u0142\u0119 mo\u017cna rozpozna\u0107 poprzez badanie serologiczne. W organizmie pojawiaj\u0105 si\u0119 przeciwcia\u0142a skierowane przeciw antygenom tej bakterii \u2013 ich obecno\u015b\u0107 potwierdza infekcj\u0119. <\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nEtapy rozwoju ki\u0142y (syfilisu)<\/h2>\n\n\n\n
Przebieg ki\u0142y zmienia si\u0119 w czasie. Infekcja rozwija si\u0119 etapami, a ka\u017cdy z nich r\u00f3\u017cni si\u0119 objawami oraz ryzykiem powik\u0142a\u0144. Na tempo post\u0119pu choroby wp\u0142ywa moment wdro\u017cenia leczenia, og\u00f3lny stan zdrowia osoby zara\u017conej oraz sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego w walce z bakteriami. <\/p>\n\n\n\n
W praktyce klinicznej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery g\u0142\u00f3wne etapy zaka\u017cenia.<\/strong> Ich rozpoznanie nie zawsze przebiega \u0142atwo \u2013 objawy bywaj\u0105 nietypowe, a poszczeg\u00f3lne fazy mog\u0105 si\u0119 przenika\u0107 lub pozostawa\u0107 niewidoczne przez d\u0142u\u017cszy czas.<\/p>\n\n\n\nNie ka\u017cda infekcja ki\u0142owa rozwija si\u0119 a\u017c do stadium utajonego czy trzeciorz\u0119dowego. W wielu przypadkach \u2013 kiedy ma miejsce szybkie rozpoznanie, a leczenie zostanie podj\u0119te odpowiednio wcze\u015bnie \u2013 mo\u017cna zatrzyma\u0107 post\u0119p choroby ju\u017c na etapie pierwotnym lub wt\u00f3rnym. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a pierwszorz\u0119dowa (pierwotna)<\/h3>\n\n\n\n
Pierwszy etap rozpoczyna si\u0119 od momentu wnikni\u0119cia kr\u0119tka do organizmu i trwa \u015brednio oko\u0142o 3 tygodni<\/strong> (w przedziale od 10 do 90 dni). W miejscu zaka\u017cenia tworzy si\u0119 ognisko pierwotne \u2013 inaczej okre\u015blane owrzodzeniem lub wrzodem twardym. Ma charakterystyczny wygl\u0105d: jest pojedyncze, niebolesne, otoczone twardym brzegiem i pojawia si\u0119 dok\u0142adnie tam, gdzie dosz\u0142o do kontaktu z patogenem. Zmiana ust\u0119puje samoistnie po kilku tygodniach, co cz\u0119sto mylnie interpretowane jest jako wyzdrowienie.<\/p>\n\n\n\nTen etap wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysokim ryzykiem transmisji \u2013 bakterie znajduj\u0105 si\u0119 w wydzielinie ze zmiany sk\u00f3rnej, dlatego kontakty seksualne bez zabezpiecze\u0144 sprzyjaj\u0105 szerzeniu zaka\u017cenia. Brak \u015bwiadomo\u015bci tocz\u0105cej si\u0119 infekcji zwi\u0119ksza ryzyko przeniesienia patogenu na kolejnych partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a drugorz\u0119dowa (wt\u00f3rna)<\/h3>\n\n\n\n
Ten etap rozwija si\u0119 zazwyczaj po 2 do 6 tygodni<\/strong> od zaniku objawu pierwotnego. Zaka\u017cenie ulega uog\u00f3lnieniu \u2013 bakterie przedostaj\u0105 si\u0119 do krwiobiegu i rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym organizmie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy objawy sk\u00f3rne. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a utajona<\/h3>\n\n\n\n
Ten etap przebiega bezobjawowo.<\/strong> Jedynym potwierdzeniem istniej\u0105cej infekcji pozostaj\u0105 dodatnie wyniki bada\u0144 krwi \u2013 wykrywane przeciwcia\u0142a skierowane przeciw antygenom Treponema pallidum. Ki\u0142a utajona mo\u017ce trwa\u0107 przez wiele lat i nie dawa\u0107 w tym czasie \u017cadnych widocznych oznak choroby.<\/p>\n\n\n\nMimo to nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142kowitym \u201eu\u015bpieniu\u201d infekcji \u2013 do transmisji patogenu i zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 drog\u0105 wertykaln\u0105. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a trzeciorz\u0119dowa (p\u00f3\u017ana)<\/h3>\n\n\n\n
Ki\u0142a trzeciorz\u0119dowa rozwija si\u0119 po 10-15 latach od pierwotnego zaka\u017cenia. W tym czasie bakterie rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym organizmie, a ich obecno\u015b\u0107 prowadzi do destrukcji wielu narz\u0105d\u00f3w i tkanek. W przeciwie\u0144stwie do wcze\u015bniejszych etap\u00f3w ki\u0142a trzeciorz\u0119dowa nie stanowi ju\u017c zagro\u017cenia dla innych os\u00f3b<\/strong> \u2013 zaka\u017cenie nie przenosi si\u0119 dalej. Jednak szkody wyrz\u0105dzone w organizmie utrzymuj\u0105 si\u0119, a leczenie przynosi jedynie ograniczone rezultaty.<\/p>\n\n\n\nNajbardziej charakterystycznym zjawiskiem tego stadium pozostaje wielonarz\u0105dowy charakter zmian. Proces chorobowy mo\u017ce obj\u0105\u0107 serce, uk\u0142ad nerwowy, sk\u00f3r\u0119, ko\u015bci, stawy, w\u0105trob\u0119<\/a>, a nawet trzustk\u0119. <\/p>\n\n\n\n\n- Kr\u0119tek blady w p\u00f3\u017anym etapie infekcji mo\u017ce zainfekowa\u0107 uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Rozwija si\u0119 wtedy ki\u0142a sercowo-naczyniowa<\/strong>, w kt\u00f3rej dochodzi do zapalenia aorty wst\u0119puj\u0105cej \u2013 najwi\u0119kszej t\u0119tnicy odprowadzaj\u0105cej krew z serca. \u015aciany naczynia ulegaj\u0105 os\u0142abieniu, a skutkiem tego zwi\u0119ksza si\u0119 ryzyko powstawania t\u0119tniak\u00f3w. W niekt\u00f3rych przypadkach stadium prowadzi do uszkodzenia zastawek serca. Zaburzenia przep\u0142ywu krwi przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego<\/a>, kt\u00f3ra mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zgonem. <\/li>\n\n\n\n
- Jednym z najbardziej dramatycznych powik\u0142a\u0144 jest ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. W\u015br\u00f3d wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w neurologicznych pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia pami\u0119ci<\/a>, ot\u0119pienie, zmiany osobowo\u015bci, problemy z koordynacj\u0105 ruchow\u0105, a tak\u017ce parali\u017c i utrata kontroli nad zwieraczami. W przypadku ki\u0142y uk\u0142adu nerwowego wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka odmian choroby \u2013 w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji i rozleg\u0142o\u015bci zmian (m.in. ki\u0142\u0119 oponowo-naczyniow\u0105, pora\u017cenie post\u0119puj\u0105ce oraz wi\u0105d rdzenia). Zaj\u0119cie struktur o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego skutkuje uszkodzeniem m\u00f3zgu<\/strong> i rdzenia kr\u0119gowego<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do ci\u0119\u017ckich zaburze\u0144 ruchowych i poznawczych, a w skrajnych przypadkach \u2013 do zgonu.<\/li>\n\n\n\n
- W przebiegu ki\u0142y trzeciorz\u0119dowej mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ki\u0142a kilakowa.<\/strong> W tym przypadku choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania kilak\u00f3w \u2013 twardych, guzowatych zmian zapalnych o tendencji do martwicy w centralnej cz\u0119\u015bci. Kilaki mog\u0105 lokalizowa\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach \u2013 na sk\u00f3rze, b\u0142onach \u015bluzowych, w ko\u015bciach, a tak\u017ce w narz\u0105dach wewn\u0119trznych. W zale\u017cno\u015bci od umiejscowienia mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych zniekszta\u0142ce\u0144. Jednym z charakterystycznych powik\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z obecno\u015bci\u0105 kilak\u00f3w w obr\u0119bie struktur twarzoczaszki jest nos siode\u0142kowaty.<\/strong> W tym przypadku dochodzi do destrukcji chrz\u0105stki przegrody, zapadni\u0119cia si\u0119 nosa i zmiany jego profilu na kszta\u0142t przypominaj\u0105cy siod\u0142o. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Ki\u0142a wrodzona<\/h3>\n\n\n\n
Ki\u0142a wrodzona stanowi odr\u0119bn\u0105 form\u0119 zaka\u017cenia Treponema pallidum i nie wpisuje si\u0119 w typowy podzia\u0142 na stadia. Rozwija si\u0119 w wyniku transmisji drobnoustroju z zainfekowanej matki na p\u0142\u00f3d. Mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 na ka\u017cdym etapie ci\u0105\u017cy, jednak najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy drugiej po\u0142owy jej trwania.<\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105c do czynienia z ki\u0142\u0105 wrodzon\u0105<\/strong>, klasyfikuje si\u0119 j\u0105, uwzgl\u0119dniaj\u0105c dwie g\u0142\u00f3wne postacie:<\/p>\n\n\n\n\n- wczesn\u0105<\/strong> \u2013 objawia si\u0119 w pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia dziecka. Mo\u017ce przebiega\u0107 z wysypk\u0105 sk\u00f3rn\u0105, powi\u0119kszeniem w\u0105troby i \u015bledziony, zapaleniem b\u0142on \u015bluzowych nosa (tzw. sapka ki\u0142owa), a tak\u017ce z objawami zapalenia ko\u015bci i staw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017an\u0105<\/strong> \u2013 ujawnia si\u0119 po 2. roku \u017cycia, najcz\u0119\u015bciej w wieku szkolnym. Charakterystyczne objawy syfilisu to deformacje kostne, zaburzenia s\u0142uchu, nieprawid\u0142owo\u015bci w uz\u0119bieniu (z\u0119by Hutchinsona) oraz zmiany w rog\u00f3wce (\u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie rog\u00f3wki).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144<\/div>\n Choroby weneryczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Wiele infekcji intymnych przebiega bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, stanowi\u0105c zagro\u017cenie dla zdrowia. Wykonaj badania, aby zyska\u0107 pewno\u015b\u0107 i chroni\u0107 swoich bliskich.<\/div>\n
\n 499 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka ki\u0142y \u2013 jakie badania?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nRozpoznanie ki\u0142y opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na badaniach serologicznych \u2013 analizie krwi w kierunku obecno\u015bci przeciwcia\u0142 przeciwko antygenom Treponema pallidum.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce diagnostycznej wykorzystuje si\u0119 dwa typy test\u00f3w,<\/strong> kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n- Pierwszym krokiem s\u0105 testy niekr\u0119tkowe <\/strong>\u2013 na przyk\u0142ad VDRL (Venereal Disease Research Laboratory) lub RPR (Rapid Plasma Reagin). Maj\u0105 charakter przesiewowy, poniewa\u017c reaguj\u0105 na niespecyficzne przeciwcia\u0142a, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w odpowiedzi na uszkodzenie kom\u00f3rek przez infekcj\u0119. Wynik dodatni wymaga jednak potwierdzenia w kolejnym etapie.<\/li>\n\n\n\n
- Drugim etapem s\u0105 testy kr\u0119tkowe<\/strong> \u2013 specyficzne dla Treponema pallidum. Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption) lub TPHA (Treponema pallidum Hemagglutination Assay). Potwierdzaj\u0105 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 skierowanych dok\u0142adnie przeciw kr\u0119tkowi blademu. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest odr\u00f3\u017cnienie wynik\u00f3w fa\u0142szywie dodatnich od rzeczywistego zaka\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Diagnostyka laboratoryjna musi uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3wnie\u017c etap choroby, poniewa\u017c w bardzo wczesnej fazie infekcji wyniki bywaj\u0105 ujemne. W takiej sytuacji lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 powt\u00f3rzenie test\u00f3w po kilku tygodniach. <\/p>\n\n\n\n
W przypadkach z podejrzeniem ki\u0142y uk\u0142adu nerwowego, gdy u pacjenta pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy neurologiczne (np. zaburzenia widzenia, s\u0142uchu, dr\u0119twienie ko\u0144czyn<\/a>), wykonuje si\u0119 dodatkowo badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego. Przeprowadzona procedura pozwala oceni\u0107 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 lub innych zmian zwi\u0105zanych z infekcj\u0105 w obr\u0119bie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\nW sytuacjach szczeg\u00f3lnych (najcz\u0119\u015bciej w diagnostyce ki\u0142y wrodzonej) stosuje si\u0119 testy PCR, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 wykrycie materia\u0142u genetycznego kr\u0119tka bladego. Tego typu diagnostyka znajduje zastosowanie zw\u0142aszcza wtedy, gdy objawy nie s\u0105 jednoznaczne, a wyniki test\u00f3w serologicznych wymagaj\u0105 weryfikacji.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie ki\u0142y<\/h2>\n\n\n\n
Skuteczno\u015b\u0107 leczenia ki\u0142y zale\u017cy od momentu jego wdro\u017cenia. Im wcze\u015bniej zostanie rozpoznana infekcja, tym wi\u0119ksza szansa na zahamowanie jej post\u0119pu i unikni\u0119cie trwa\u0142ych uszkodze\u0144 narz\u0105d\u00f3w. Terapia ma na celu eliminacj\u0119 bakterii<\/strong> z organizmu<\/strong> oraz ograniczenie ryzyka powik\u0142a\u0144 nieleczonej ki\u0142y.<\/p>\n\n\n\nZa standard terapeutyczny uznaje si\u0119 penicylin\u0119<\/strong> \u2013 antybiotyk, wobec kt\u00f3rego do tej pory nie stwierdzono oporno\u015bci kr\u0119tka bladego. Wyb\u00f3r konkretnego post\u0119powania zale\u017cy od stadium zaka\u017cenia oraz ewentualnego zaj\u0119cia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\nW przypadku ki\u0142y wczesnej (pierwotnej lub wt\u00f3rnej) zwykle wystarcza jednorazowe podanie domi\u0119\u015bniowej dawki benzylopenicyliny benzatynowej.<\/strong> Ten schemat skutecznie eliminuje bakteri\u0119, zanim dojdzie do rozwoju bardziej zaawansowanych form choroby.<\/p>\n\n\n\nKi\u0142a p\u00f3\u017ana (utajona lub trzeciorz\u0119dowa) wymaga wyd\u0142u\u017conej terapii \u2013 w\u00f3wczas penicylina podawana jest w kilku dawkach przez okres trzech tygodni. Taki schemat pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 odpowiednie st\u0119\u017cenie antybiotyku w organizmie, by zwalczy\u0107 bakterie obecne w g\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conych tkankach.<\/p>\n\n\n\n
Pacjenci uczuleni na penicylin\u0119 mog\u0105 otrzyma\u0107 alternatywne antybiotyki.<\/strong> Dob\u00f3r odpowiedniego leku zawsze wymaga jednak indywidualnej oceny \u2013 uwzgl\u0119dnia si\u0119 stadium zaka\u017cenia, wiek pacjenta, jego og\u00f3lny stan zdrowia oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy da si\u0119 wyleczy\u0107 ki\u0142\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Tak, ki\u0142\u0119 mo\u017cna skutecznie wyleczy\u0107, pod warunkiem wdro\u017cenia odpowiedniego leczenia. Antybiotyki ca\u0142kowicie eliminuj\u0105 kr\u0119tka bladego z organizmu. Terapia w okresie ki\u0142y wczesnej cz\u0119sto przynosi pe\u0142ne wyleczenie bez pozostawiania trwa\u0142ych \u015blad\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n\n
Leczenie komplikuje si\u0119, gdy zaka\u017cenie osi\u0105gnie kolejne stadia \u2013 p\u00f3\u017ane etapy choroby mog\u0105 pozostawi\u0107 po sobie nieodwracalne zmiany w narz\u0105dach.<\/strong><\/p>\n\n\n\nPo zako\u0144czeniu leczenia pacjent wci\u0105\u017c wymaga regularnej kontroli serologicznej. Monitorowanie zdrowia pozwala oceni\u0107 skuteczno\u015b\u0107 terapii i wychwyci\u0107 ewentualny nawr\u00f3t choroby. Lekarz mo\u017ce zaplanowa\u0107 badania kontrolne co kilka miesi\u0119cy \u2013 ich liczba i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zale\u017c\u0105 od etapu infekcji, na kt\u00f3rym pacjent rozpocz\u0105\u0142 terapi\u0119. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProfilaktyka ki\u0142y \u2013 jak zapobiega\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Do zaka\u017cenia dochodzi najcz\u0119\u015bciej podczas kontakt\u00f3w seksualnych bez zabezpieczenia z osob\u0105 zaka\u017con\u0105. Najwa\u017cniejszym elementem profilaktyki pozostaje u\u017cywanie prezerwatyw podczas wszystkich form aktywno\u015bci seksualne<\/strong>j \u2013 r\u00f3wnie\u017c oralnych i analnych. Cho\u0107 nie chroni\u0105 one w 100%, znacznie ograniczaj\u0105 ryzyko transmisji patogenu. <\/p>\n\n\n\nWa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zapobiegania chorobie s\u0105 badania przesiewowe w kierunku ki\u0142y, zw\u0142aszcza w grupach zwi\u0119kszonego ryzyka<\/strong> \u2013 os\u00f3b utrzymuj\u0105cych kontakty seksualne z m\u0119\u017cczyznami, os\u00f3b nieposiadaj\u0105cych sta\u0142ych partner\u00f3w seksualnych oraz kobiet w ci\u0105\u017cy. <\/p>\n\n\n\nWarto tak\u017ce edukowa\u0107 na temat chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 \u2013 rozmowy z partnerami i \u015bwiadome podej\u015bcie do zdrowia seksualnego zmniejszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKiedy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem w przypadku podejrzenia ki\u0142y?<\/h2>\n\n\n\n
Niepok\u00f3j powinny wzbudzi\u0107 ka\u017cde zmiany sk\u00f3rne lub owrzodzenia w okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, odbytu lub jamy ustnej \u2013 szczeg\u00f3lnie je\u015bli pojawi\u0142y si\u0119 po kontakcie seksualnym bez zabezpieczenia. Charakterystyczne dla ki\u0142y pierwotnej, bezbolesne owrzodzenie mo\u017ce \u0142atwo umkn\u0105\u0107 uwadze, jednak jego obecno\u015b\u0107 stanowi wyra\u017any sygna\u0142 do konsultacji ze specjalist\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niespecyficzne objawy<\/strong> \u2013 wysypk\u0119 na tu\u0142owiu, d\u0142oniach lub stopach, powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia widzenia czy og\u00f3lne os\u0142abienie. Tego typu symptomy, cho\u0107 mog\u0105 przypomina\u0107 infekcje wirusowe, w perspektywie potencjalnego nara\u017cenia na choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105, tak\u017ce powinny sk\u0142oni\u0107 do wizyty lekarskiej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
- \n
- Co to jest ki\u0142a i jakie s\u0105 jej pierwsze objawy?<\/strong> Ki\u0142a (syfilis) to wieloetapowa choroba weneryczna wywo\u0142ywana przez bakteri\u0119 \u2013 kr\u0119tka bladego. Pierwszym symptomem infekcji jest twardy, zupe\u0142nie bezbolesny wrz\u00f3d pierwotny w miejscu wnikni\u0119cia patogenu, kt\u00f3ry po kilku tygodniach znika samoistnie.<\/li>\n\n\n\n
- W jaki spos\u00f3b dochodzi do zaka\u017cenia syfilisem?<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie podczas kontakt\u00f3w seksualnych (pochwowych, analnych, oralnych) bez zabezpieczenia, poprzez mikrourazy sk\u00f3ry lub b\u0142on \u015bluzowych. Mo\u017cliwa jest te\u017c transmisja wertykalna z ci\u0119\u017carnej kobiety na p\u0142\u00f3d.<\/li>\n\n\n\n
- Jakie badania laboratoryjne pozwalaj\u0105 wykry\u0107 kr\u0119tka bladego?<\/strong> Diagnostyka zaka\u017cenia opiera si\u0119 na testach krwi. W pierwszej kolejno\u015bci wykonuje si\u0119 przesiewowe testy niekr\u0119tkowe (np. VDRL), a uzyskany wynik dodatni bezwzgl\u0119dnie potwierdza si\u0119 specyficznymi testami kr\u0119tkowymi (np. FTA-ABS).<\/li>\n\n\n\n
- Czy choroba weneryczna, jak\u0105 jest ki\u0142a, jest w pe\u0142ni uleczalna?<\/strong> Tak, ta infekcja bakteryjna jest ca\u0142kowicie uleczalna przy u\u017cyciu antybiotyk\u00f3w. Standardem medycznym jest domi\u0119\u015bniowe podanie penicyliny. Szybkie wdro\u017cenie terapii pozwala unikn\u0105\u0107 gro\u017anych dla \u017cycia powik\u0142a\u0144 narz\u0105dowych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Co to jest ki\u0142a?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy ki\u0142y \u2013 jak rozpozna\u0107 infekcj\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Etapy rozwoju ki\u0142y (syfilisu)<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka ki\u0142y \u2013 jakie badania?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Leczenie ki\u0142y<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Ki\u0142a \u2013 jak zapobiega\u0107?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo to jest ki\u0142a?<\/h2>\n\n\n\n
Ki\u0142a (syfilis) to choroba zaka\u017ana przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Mo\u017ce przebiega\u0107 wieloetapowo, z okresami zaostrze\u0144 i remisji, niekiedy przez wiele lat bez wyra\u017anych objaw\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ki\u0142\u0119 wczesn\u0105 (stadium pierwotne lub wt\u00f3rne) oraz ki\u0142\u0119 p\u00f3\u017an\u0105, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 powik\u0142ania narz\u0105dowe. Charakterystyczne dla ki\u0142y jest jej zr\u00f3\u017cnicowanie kliniczne<\/strong> \u2013 objawy choroby zmieniaj\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od etapu infekcji. Mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo lub z nieoczywistymi dolegliwo\u015bciami, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 szybkie wykrycie. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nChoroby weneryczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nWiele infekcji intymnych przebiega bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, stanowi\u0105c zagro\u017cenie dla zdrowia. Wykonaj badania, aby zyska\u0107 pewno\u015b\u0107 i chroni\u0107 swoich bliskich.<\/div>\n
\n499 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nZaka\u017cenie ki\u0142\u0105 wywo\u0142uje kr\u0119tek blady<\/strong> (Treponema pallidum) \u2013 bakteria o spiralnym kszta\u0142cie, kt\u00f3ra nale\u017cy do rodziny kr\u0119tkowych (Spirochaetaceae). Patogen ten wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 du\u017c\u0105 ruchliwo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra umo\u017cliwia mu szybkie wnikanie przez uszkodzon\u0105 sk\u00f3r\u0119 lub b\u0142ony \u015bluzowe.<\/p>\n\n\n\n
W przeciwie\u0144stwie do wielu innych bakterii, Treponema pallidum nie syntetyzuje enzym\u00f3w potrzebnych do samodzielnego wytwarzania energii \u2013 paso\u017cytuje na kom\u00f3rkach gospodarza i wykorzystuje ich zasoby \u2013 takie uwarunkowania umo\u017cliwiaj\u0105 mu przetrwanie i rozprzestrzenianie si\u0119 w organizmie. <\/p>\n\n\n\n
Ki\u0142a jest infekcj\u0105 przenoszon\u0105 g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 (podczas kontakt\u00f3w seksualnych \u2013 waginalnych, analnych lub oralnych). Treponema pallidum wnika do organizmu<\/strong> przez uszkodzone tkanki (cz\u0119sto s\u0105 to mikrourazy, kt\u00f3rych nie wida\u0107 na pierwszy rzut oka). Do zaka\u017cenia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 przez bezpo\u015bredni kontakt z zainfekowanymi wydzielinami lub bezbolesnymi i pozornie niegro\u017anymi zmianami sk\u00f3rnymi. <\/p>\n\n\n\n
Bakteria ma zdolno\u015b\u0107 przenikania przez barier\u0119 \u0142o\u017cyska. Infekcja u kobiety w ci\u0105\u017cy skutkuje rozwojem ki\u0142y wrodzonej u dziecka<\/strong> (mowa w\u00f3wczas o zaka\u017ceniu wertykalnym) \u2013 to ci\u0119\u017cka posta\u0107 choroby, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do poronie\u0144, obumarcia wewn\u0105trzmacicznego lub uszkodze\u0144 wielu narz\u0105d\u00f3w u p\u0142odu. W przebiegu ki\u0142y wrodzonej mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z objawami, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 tu\u017c po urodzeniu lub rozwin\u0105 si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszych latach \u017cycia dziecka.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nObjawy ki\u0142y \u2013 jak rozpozna\u0107 infekcj\u0119?<\/h2>\n\n\n\n
Ki\u0142a to choroba weneryczna<\/a>, kt\u00f3ra potrafi d\u0142ugo pozosta\u0107 niezauwa\u017cona. Zdarza si\u0119, \u017ce pierwsze objawy s\u0105 tak nieoczywiste, i\u017c pacjent nie kojarzy ich z infekcj\u0105 przenoszon\u0105 drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Mimo \u017ce rozw\u00f3j zaka\u017cenia przebiega etapowo, na ka\u017cdym z nich mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 sygna\u0142y ostrzegawcze, kt\u00f3re powinny sk\u0142oni\u0107 pacjenta do um\u00f3wienia wizyty w gabinecie specjalisty. <\/p>\n\n\n\n
Najbardziej charakterystycznym symptomem ki\u0142y pierwotnej<\/strong> jest zmiana sk\u00f3rna,<\/strong> kt\u00f3ra cz\u0119sto nie wzbudza niepokoju, poniewa\u017c nie boli, a po kilku tygodniach znika samoistnie. <\/p>\n\n\n\n
Kiedy infekcja przechodzi w kolejne postaci ki\u0142y, obraz kliniczny choroby zaczyna si\u0119 zmienia\u0107. W przypadkach ki\u0142y wt\u00f3rnej<\/strong> najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje wysypka.<\/strong> Mo\u017ce jej towarzyszy\u0107 powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> oraz zmiany w jamie ustnej. Na tym etapie pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c pierwsze objawy neurologiczne \u2013 b\u00f3le g\u0142owy,<\/a> szumy uszne czy zaburzenia widzenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 objawy mniej specyficzne: zm\u0119czenie, z\u0142e samopoczucie, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, kt\u00f3re \u0142atwo pomyli\u0107 z innymi infekcjami lub przem\u0119czeniem. W II okresie choroba mo\u017ce przej\u015b\u0107 w form\u0119 utajon\u0105<\/strong> \u2013 bez wyra\u017anych objaw\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n
Ki\u0142a \u2013 objawy, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 zauwa\u017cone przez pacjenta: <\/p>\n\n\n\n
- \n
- bezbolesne owrzodzenia na narz\u0105dach p\u0142ciowych, w okolicy odbytu, jamy ustnej lub gard\u0142a;<\/li>\n\n\n\n
- wysypka na tu\u0142owiu, d\u0142oniach i stopach (cz\u0119sto o nieregularnym przebiegu);<\/li>\n\n\n\n
- powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne;<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142owy, szumy uszne, zaburzenia widzenia;<\/li>\n\n\n\n
- objawy grypopodobne \u2013 gor\u0105czka, zm\u0119czenie, b\u00f3le mi\u0119\u015bni. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zanim wyst\u0105pi\u0105 objawy zewn\u0119trzne, ki\u0142\u0119 mo\u017cna rozpozna\u0107 poprzez badanie serologiczne. W organizmie pojawiaj\u0105 si\u0119 przeciwcia\u0142a skierowane przeciw antygenom tej bakterii \u2013 ich obecno\u015b\u0107 potwierdza infekcj\u0119. <\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nEtapy rozwoju ki\u0142y (syfilisu)<\/h2>\n\n\n\n
Przebieg ki\u0142y zmienia si\u0119 w czasie. Infekcja rozwija si\u0119 etapami, a ka\u017cdy z nich r\u00f3\u017cni si\u0119 objawami oraz ryzykiem powik\u0142a\u0144. Na tempo post\u0119pu choroby wp\u0142ywa moment wdro\u017cenia leczenia, og\u00f3lny stan zdrowia osoby zara\u017conej oraz sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego w walce z bakteriami. <\/p>\n\n\n\n
W praktyce klinicznej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery g\u0142\u00f3wne etapy zaka\u017cenia.<\/strong> Ich rozpoznanie nie zawsze przebiega \u0142atwo \u2013 objawy bywaj\u0105 nietypowe, a poszczeg\u00f3lne fazy mog\u0105 si\u0119 przenika\u0107 lub pozostawa\u0107 niewidoczne przez d\u0142u\u017cszy czas.<\/p>\n\n\n\n
Nie ka\u017cda infekcja ki\u0142owa rozwija si\u0119 a\u017c do stadium utajonego czy trzeciorz\u0119dowego. W wielu przypadkach \u2013 kiedy ma miejsce szybkie rozpoznanie, a leczenie zostanie podj\u0119te odpowiednio wcze\u015bnie \u2013 mo\u017cna zatrzyma\u0107 post\u0119p choroby ju\u017c na etapie pierwotnym lub wt\u00f3rnym. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a pierwszorz\u0119dowa (pierwotna)<\/h3>\n\n\n\n
Pierwszy etap rozpoczyna si\u0119 od momentu wnikni\u0119cia kr\u0119tka do organizmu i trwa \u015brednio oko\u0142o 3 tygodni<\/strong> (w przedziale od 10 do 90 dni). W miejscu zaka\u017cenia tworzy si\u0119 ognisko pierwotne \u2013 inaczej okre\u015blane owrzodzeniem lub wrzodem twardym. Ma charakterystyczny wygl\u0105d: jest pojedyncze, niebolesne, otoczone twardym brzegiem i pojawia si\u0119 dok\u0142adnie tam, gdzie dosz\u0142o do kontaktu z patogenem. Zmiana ust\u0119puje samoistnie po kilku tygodniach, co cz\u0119sto mylnie interpretowane jest jako wyzdrowienie.<\/p>\n\n\n\n
Ten etap wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysokim ryzykiem transmisji \u2013 bakterie znajduj\u0105 si\u0119 w wydzielinie ze zmiany sk\u00f3rnej, dlatego kontakty seksualne bez zabezpiecze\u0144 sprzyjaj\u0105 szerzeniu zaka\u017cenia. Brak \u015bwiadomo\u015bci tocz\u0105cej si\u0119 infekcji zwi\u0119ksza ryzyko przeniesienia patogenu na kolejnych partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a drugorz\u0119dowa (wt\u00f3rna)<\/h3>\n\n\n\n
Ten etap rozwija si\u0119 zazwyczaj po 2 do 6 tygodni<\/strong> od zaniku objawu pierwotnego. Zaka\u017cenie ulega uog\u00f3lnieniu \u2013 bakterie przedostaj\u0105 si\u0119 do krwiobiegu i rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym organizmie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy objawy sk\u00f3rne. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a utajona<\/h3>\n\n\n\n
Ten etap przebiega bezobjawowo.<\/strong> Jedynym potwierdzeniem istniej\u0105cej infekcji pozostaj\u0105 dodatnie wyniki bada\u0144 krwi \u2013 wykrywane przeciwcia\u0142a skierowane przeciw antygenom Treponema pallidum. Ki\u0142a utajona mo\u017ce trwa\u0107 przez wiele lat i nie dawa\u0107 w tym czasie \u017cadnych widocznych oznak choroby.<\/p>\n\n\n\n
Mimo to nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142kowitym \u201eu\u015bpieniu\u201d infekcji \u2013 do transmisji patogenu i zaka\u017cenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 drog\u0105 wertykaln\u0105. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a trzeciorz\u0119dowa (p\u00f3\u017ana)<\/h3>\n\n\n\n
Ki\u0142a trzeciorz\u0119dowa rozwija si\u0119 po 10-15 latach od pierwotnego zaka\u017cenia. W tym czasie bakterie rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym organizmie, a ich obecno\u015b\u0107 prowadzi do destrukcji wielu narz\u0105d\u00f3w i tkanek. W przeciwie\u0144stwie do wcze\u015bniejszych etap\u00f3w ki\u0142a trzeciorz\u0119dowa nie stanowi ju\u017c zagro\u017cenia dla innych os\u00f3b<\/strong> \u2013 zaka\u017cenie nie przenosi si\u0119 dalej. Jednak szkody wyrz\u0105dzone w organizmie utrzymuj\u0105 si\u0119, a leczenie przynosi jedynie ograniczone rezultaty.<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej charakterystycznym zjawiskiem tego stadium pozostaje wielonarz\u0105dowy charakter zmian. Proces chorobowy mo\u017ce obj\u0105\u0107 serce, uk\u0142ad nerwowy, sk\u00f3r\u0119, ko\u015bci, stawy, w\u0105trob\u0119<\/a>, a nawet trzustk\u0119. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- Kr\u0119tek blady w p\u00f3\u017anym etapie infekcji mo\u017ce zainfekowa\u0107 uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Rozwija si\u0119 wtedy ki\u0142a sercowo-naczyniowa<\/strong>, w kt\u00f3rej dochodzi do zapalenia aorty wst\u0119puj\u0105cej \u2013 najwi\u0119kszej t\u0119tnicy odprowadzaj\u0105cej krew z serca. \u015aciany naczynia ulegaj\u0105 os\u0142abieniu, a skutkiem tego zwi\u0119ksza si\u0119 ryzyko powstawania t\u0119tniak\u00f3w. W niekt\u00f3rych przypadkach stadium prowadzi do uszkodzenia zastawek serca. Zaburzenia przep\u0142ywu krwi przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego<\/a>, kt\u00f3ra mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zgonem. <\/li>\n\n\n\n
- Jednym z najbardziej dramatycznych powik\u0142a\u0144 jest ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. W\u015br\u00f3d wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w neurologicznych pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia pami\u0119ci<\/a>, ot\u0119pienie, zmiany osobowo\u015bci, problemy z koordynacj\u0105 ruchow\u0105, a tak\u017ce parali\u017c i utrata kontroli nad zwieraczami. W przypadku ki\u0142y uk\u0142adu nerwowego wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka odmian choroby \u2013 w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji i rozleg\u0142o\u015bci zmian (m.in. ki\u0142\u0119 oponowo-naczyniow\u0105, pora\u017cenie post\u0119puj\u0105ce oraz wi\u0105d rdzenia). Zaj\u0119cie struktur o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego skutkuje uszkodzeniem m\u00f3zgu<\/strong> i rdzenia kr\u0119gowego<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do ci\u0119\u017ckich zaburze\u0144 ruchowych i poznawczych, a w skrajnych przypadkach \u2013 do zgonu.<\/li>\n\n\n\n
- W przebiegu ki\u0142y trzeciorz\u0119dowej mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ki\u0142a kilakowa.<\/strong> W tym przypadku choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania kilak\u00f3w \u2013 twardych, guzowatych zmian zapalnych o tendencji do martwicy w centralnej cz\u0119\u015bci. Kilaki mog\u0105 lokalizowa\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach \u2013 na sk\u00f3rze, b\u0142onach \u015bluzowych, w ko\u015bciach, a tak\u017ce w narz\u0105dach wewn\u0119trznych. W zale\u017cno\u015bci od umiejscowienia mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych zniekszta\u0142ce\u0144. Jednym z charakterystycznych powik\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z obecno\u015bci\u0105 kilak\u00f3w w obr\u0119bie struktur twarzoczaszki jest nos siode\u0142kowaty.<\/strong> W tym przypadku dochodzi do destrukcji chrz\u0105stki przegrody, zapadni\u0119cia si\u0119 nosa i zmiany jego profilu na kszta\u0142t przypominaj\u0105cy siod\u0142o. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKi\u0142a wrodzona<\/h3>\n\n\n\n
Ki\u0142a wrodzona stanowi odr\u0119bn\u0105 form\u0119 zaka\u017cenia Treponema pallidum i nie wpisuje si\u0119 w typowy podzia\u0142 na stadia. Rozwija si\u0119 w wyniku transmisji drobnoustroju z zainfekowanej matki na p\u0142\u00f3d. Mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 na ka\u017cdym etapie ci\u0105\u017cy, jednak najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy drugiej po\u0142owy jej trwania.<\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105c do czynienia z ki\u0142\u0105 wrodzon\u0105<\/strong>, klasyfikuje si\u0119 j\u0105, uwzgl\u0119dniaj\u0105c dwie g\u0142\u00f3wne postacie:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- wczesn\u0105<\/strong> \u2013 objawia si\u0119 w pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia dziecka. Mo\u017ce przebiega\u0107 z wysypk\u0105 sk\u00f3rn\u0105, powi\u0119kszeniem w\u0105troby i \u015bledziony, zapaleniem b\u0142on \u015bluzowych nosa (tzw. sapka ki\u0142owa), a tak\u017ce z objawami zapalenia ko\u015bci i staw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017an\u0105<\/strong> \u2013 ujawnia si\u0119 po 2. roku \u017cycia, najcz\u0119\u015bciej w wieku szkolnym. Charakterystyczne objawy syfilisu to deformacje kostne, zaburzenia s\u0142uchu, nieprawid\u0142owo\u015bci w uz\u0119bieniu (z\u0119by Hutchinsona) oraz zmiany w rog\u00f3wce (\u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie rog\u00f3wki).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144<\/div>\nChoroby weneryczne<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nWiele infekcji intymnych przebiega bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, stanowi\u0105c zagro\u017cenie dla zdrowia. Wykonaj badania, aby zyska\u0107 pewno\u015b\u0107 i chroni\u0107 swoich bliskich.<\/div>\n
\n499 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka ki\u0142y \u2013 jakie badania?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nRozpoznanie ki\u0142y opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na badaniach serologicznych \u2013 analizie krwi w kierunku obecno\u015bci przeciwcia\u0142 przeciwko antygenom Treponema pallidum.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce diagnostycznej wykorzystuje si\u0119 dwa typy test\u00f3w,<\/strong> kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Pierwszym krokiem s\u0105 testy niekr\u0119tkowe <\/strong>\u2013 na przyk\u0142ad VDRL (Venereal Disease Research Laboratory) lub RPR (Rapid Plasma Reagin). Maj\u0105 charakter przesiewowy, poniewa\u017c reaguj\u0105 na niespecyficzne przeciwcia\u0142a, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w odpowiedzi na uszkodzenie kom\u00f3rek przez infekcj\u0119. Wynik dodatni wymaga jednak potwierdzenia w kolejnym etapie.<\/li>\n\n\n\n
- Drugim etapem s\u0105 testy kr\u0119tkowe<\/strong> \u2013 specyficzne dla Treponema pallidum. Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption) lub TPHA (Treponema pallidum Hemagglutination Assay). Potwierdzaj\u0105 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 skierowanych dok\u0142adnie przeciw kr\u0119tkowi blademu. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest odr\u00f3\u017cnienie wynik\u00f3w fa\u0142szywie dodatnich od rzeczywistego zaka\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Diagnostyka laboratoryjna musi uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3wnie\u017c etap choroby, poniewa\u017c w bardzo wczesnej fazie infekcji wyniki bywaj\u0105 ujemne. W takiej sytuacji lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 powt\u00f3rzenie test\u00f3w po kilku tygodniach. <\/p>\n\n\n\n
W przypadkach z podejrzeniem ki\u0142y uk\u0142adu nerwowego, gdy u pacjenta pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy neurologiczne (np. zaburzenia widzenia, s\u0142uchu, dr\u0119twienie ko\u0144czyn<\/a>), wykonuje si\u0119 dodatkowo badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego. Przeprowadzona procedura pozwala oceni\u0107 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 lub innych zmian zwi\u0105zanych z infekcj\u0105 w obr\u0119bie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n
W sytuacjach szczeg\u00f3lnych (najcz\u0119\u015bciej w diagnostyce ki\u0142y wrodzonej) stosuje si\u0119 testy PCR, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 wykrycie materia\u0142u genetycznego kr\u0119tka bladego. Tego typu diagnostyka znajduje zastosowanie zw\u0142aszcza wtedy, gdy objawy nie s\u0105 jednoznaczne, a wyniki test\u00f3w serologicznych wymagaj\u0105 weryfikacji.<\/p>\n\n\n
\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie ki\u0142y<\/h2>\n\n\n\n
Skuteczno\u015b\u0107 leczenia ki\u0142y zale\u017cy od momentu jego wdro\u017cenia. Im wcze\u015bniej zostanie rozpoznana infekcja, tym wi\u0119ksza szansa na zahamowanie jej post\u0119pu i unikni\u0119cie trwa\u0142ych uszkodze\u0144 narz\u0105d\u00f3w. Terapia ma na celu eliminacj\u0119 bakterii<\/strong> z organizmu<\/strong> oraz ograniczenie ryzyka powik\u0142a\u0144 nieleczonej ki\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Za standard terapeutyczny uznaje si\u0119 penicylin\u0119<\/strong> \u2013 antybiotyk, wobec kt\u00f3rego do tej pory nie stwierdzono oporno\u015bci kr\u0119tka bladego. Wyb\u00f3r konkretnego post\u0119powania zale\u017cy od stadium zaka\u017cenia oraz ewentualnego zaj\u0119cia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku ki\u0142y wczesnej (pierwotnej lub wt\u00f3rnej) zwykle wystarcza jednorazowe podanie domi\u0119\u015bniowej dawki benzylopenicyliny benzatynowej.<\/strong> Ten schemat skutecznie eliminuje bakteri\u0119, zanim dojdzie do rozwoju bardziej zaawansowanych form choroby.<\/p>\n\n\n\n
Ki\u0142a p\u00f3\u017ana (utajona lub trzeciorz\u0119dowa) wymaga wyd\u0142u\u017conej terapii \u2013 w\u00f3wczas penicylina podawana jest w kilku dawkach przez okres trzech tygodni. Taki schemat pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 odpowiednie st\u0119\u017cenie antybiotyku w organizmie, by zwalczy\u0107 bakterie obecne w g\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conych tkankach.<\/p>\n\n\n\n
Pacjenci uczuleni na penicylin\u0119 mog\u0105 otrzyma\u0107 alternatywne antybiotyki.<\/strong> Dob\u00f3r odpowiedniego leku zawsze wymaga jednak indywidualnej oceny \u2013 uwzgl\u0119dnia si\u0119 stadium zaka\u017cenia, wiek pacjenta, jego og\u00f3lny stan zdrowia oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy da si\u0119 wyleczy\u0107 ki\u0142\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Tak, ki\u0142\u0119 mo\u017cna skutecznie wyleczy\u0107, pod warunkiem wdro\u017cenia odpowiedniego leczenia. Antybiotyki ca\u0142kowicie eliminuj\u0105 kr\u0119tka bladego z organizmu. Terapia w okresie ki\u0142y wczesnej cz\u0119sto przynosi pe\u0142ne wyleczenie bez pozostawiania trwa\u0142ych \u015blad\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n\n
Leczenie komplikuje si\u0119, gdy zaka\u017cenie osi\u0105gnie kolejne stadia \u2013 p\u00f3\u017ane etapy choroby mog\u0105 pozostawi\u0107 po sobie nieodwracalne zmiany w narz\u0105dach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu leczenia pacjent wci\u0105\u017c wymaga regularnej kontroli serologicznej. Monitorowanie zdrowia pozwala oceni\u0107 skuteczno\u015b\u0107 terapii i wychwyci\u0107 ewentualny nawr\u00f3t choroby. Lekarz mo\u017ce zaplanowa\u0107 badania kontrolne co kilka miesi\u0119cy \u2013 ich liczba i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zale\u017c\u0105 od etapu infekcji, na kt\u00f3rym pacjent rozpocz\u0105\u0142 terapi\u0119. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProfilaktyka ki\u0142y \u2013 jak zapobiega\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Do zaka\u017cenia dochodzi najcz\u0119\u015bciej podczas kontakt\u00f3w seksualnych bez zabezpieczenia z osob\u0105 zaka\u017con\u0105. Najwa\u017cniejszym elementem profilaktyki pozostaje u\u017cywanie prezerwatyw podczas wszystkich form aktywno\u015bci seksualne<\/strong>j \u2013 r\u00f3wnie\u017c oralnych i analnych. Cho\u0107 nie chroni\u0105 one w 100%, znacznie ograniczaj\u0105 ryzyko transmisji patogenu. <\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zapobiegania chorobie s\u0105 badania przesiewowe w kierunku ki\u0142y, zw\u0142aszcza w grupach zwi\u0119kszonego ryzyka<\/strong> \u2013 os\u00f3b utrzymuj\u0105cych kontakty seksualne z m\u0119\u017cczyznami, os\u00f3b nieposiadaj\u0105cych sta\u0142ych partner\u00f3w seksualnych oraz kobiet w ci\u0105\u017cy. <\/p>\n\n\n\n
Warto tak\u017ce edukowa\u0107 na temat chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 \u2013 rozmowy z partnerami i \u015bwiadome podej\u015bcie do zdrowia seksualnego zmniejszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKiedy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem w przypadku podejrzenia ki\u0142y?<\/h2>\n\n\n\n
Niepok\u00f3j powinny wzbudzi\u0107 ka\u017cde zmiany sk\u00f3rne lub owrzodzenia w okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, odbytu lub jamy ustnej \u2013 szczeg\u00f3lnie je\u015bli pojawi\u0142y si\u0119 po kontakcie seksualnym bez zabezpieczenia. Charakterystyczne dla ki\u0142y pierwotnej, bezbolesne owrzodzenie mo\u017ce \u0142atwo umkn\u0105\u0107 uwadze, jednak jego obecno\u015b\u0107 stanowi wyra\u017any sygna\u0142 do konsultacji ze specjalist\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niespecyficzne objawy<\/strong> \u2013 wysypk\u0119 na tu\u0142owiu, d\u0142oniach lub stopach, powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia widzenia czy og\u00f3lne os\u0142abienie. Tego typu symptomy, cho\u0107 mog\u0105 przypomina\u0107 infekcje wirusowe, w perspektywie potencjalnego nara\u017cenia na choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105, tak\u017ce powinny sk\u0142oni\u0107 do wizyty lekarskiej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n - Drugim etapem s\u0105 testy kr\u0119tkowe<\/strong> \u2013 specyficzne dla Treponema pallidum. Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption) lub TPHA (Treponema pallidum Hemagglutination Assay). Potwierdzaj\u0105 obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 skierowanych dok\u0142adnie przeciw kr\u0119tkowi blademu. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest odr\u00f3\u017cnienie wynik\u00f3w fa\u0142szywie dodatnich od rzeczywistego zaka\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017an\u0105<\/strong> \u2013 ujawnia si\u0119 po 2. roku \u017cycia, najcz\u0119\u015bciej w wieku szkolnym. Charakterystyczne objawy syfilisu to deformacje kostne, zaburzenia s\u0142uchu, nieprawid\u0142owo\u015bci w uz\u0119bieniu (z\u0119by Hutchinsona) oraz zmiany w rog\u00f3wce (\u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie rog\u00f3wki).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n
- Jednym z najbardziej dramatycznych powik\u0142a\u0144 jest ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. W\u015br\u00f3d wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w neurologicznych pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia pami\u0119ci<\/a>, ot\u0119pienie, zmiany osobowo\u015bci, problemy z koordynacj\u0105 ruchow\u0105, a tak\u017ce parali\u017c i utrata kontroli nad zwieraczami. W przypadku ki\u0142y uk\u0142adu nerwowego wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka odmian choroby \u2013 w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji i rozleg\u0142o\u015bci zmian (m.in. ki\u0142\u0119 oponowo-naczyniow\u0105, pora\u017cenie post\u0119puj\u0105ce oraz wi\u0105d rdzenia). Zaj\u0119cie struktur o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego skutkuje uszkodzeniem m\u00f3zgu<\/strong> i rdzenia kr\u0119gowego<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do ci\u0119\u017ckich zaburze\u0144 ruchowych i poznawczych, a w skrajnych przypadkach \u2013 do zgonu.<\/li>\n\n\n\n
- Kr\u0119tek blady w p\u00f3\u017anym etapie infekcji mo\u017ce zainfekowa\u0107 uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Rozwija si\u0119 wtedy ki\u0142a sercowo-naczyniowa<\/strong>, w kt\u00f3rej dochodzi do zapalenia aorty wst\u0119puj\u0105cej \u2013 najwi\u0119kszej t\u0119tnicy odprowadzaj\u0105cej krew z serca. \u015aciany naczynia ulegaj\u0105 os\u0142abieniu, a skutkiem tego zwi\u0119ksza si\u0119 ryzyko powstawania t\u0119tniak\u00f3w. W niekt\u00f3rych przypadkach stadium prowadzi do uszkodzenia zastawek serca. Zaburzenia przep\u0142ywu krwi przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju niewydolno\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego<\/a>, kt\u00f3ra mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zgonem. <\/li>\n\n\n\n
- Jak dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- W jaki spos\u00f3b dochodzi do zaka\u017cenia syfilisem?<\/strong> Do zara\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie podczas kontakt\u00f3w seksualnych (pochwowych, analnych, oralnych) bez zabezpieczenia, poprzez mikrourazy sk\u00f3ry lub b\u0142on \u015bluzowych. Mo\u017cliwa jest te\u017c transmisja wertykalna z ci\u0119\u017carnej kobiety na p\u0142\u00f3d.<\/li>\n\n\n\n