Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dieta kopenhaska (ang. the Copenhagen diet<\/em> \/Royal Danish Hospital Diet<\/em>) zyskuje popularno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c w Polsce, co mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane z wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wi\u0119kszym zainteresowaniem dietami niskokalorycznymi, niskow\u0119glowodanowymi czy dietami typu post. Mo\u017cemy j\u0105 wyszuka\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod nazw\u0105 dieta du\u0144ska czy dieta 13-dniowa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Dieta kopenhaska opiera si\u0119 na spo\u017cywaniu mniej ni\u017c 1000 kcal<\/strong> (w granicach 500-900 kcal\/dziennie) przez dok\u0142adnie 13 dni. Dozwolone jest spo\u017cycie jedynie 3 g\u0142\u00f3wnych posi\u0142k\u00f3w w ci\u0105gu dnia i nie dopuszcza \u017cadnych odst\u0119pstw \u017cywieniowych przez ca\u0142y okres trwania diety (tj. 13 dni) ze wzgl\u0119du na potencjalne zaburzenie jej efektu. Dieta opiera si\u0119 na spo\u017cywaniu g\u0142\u00f3wnie bia\u0142ka i t\u0142uszcz\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego w postaci mi\u0119sa, jaj oraz ryb z niedu\u017cym dodatkiem poszczeg\u00f3lnych warzyw i owoc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Z tego powodu diet\u0119 kopenhask\u0105 mo\u017cemy zaliczy\u0107 do najbardziej restrykcyjnych diet<\/strong> \u2013 jest bardziej restrykcyjna od diety ketogenicznej<\/a>, czyli diety o bardzo niskiej zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w (< 50 g w\u0119glowodan\u00f3w\/dzie\u0144). Dieta 13-dniowa w odr\u00f3\u017cnieniu od diety ketogenicznej dodatkowo silnie ogranicza spo\u017cycie kalorii,<\/strong> a ze wzgl\u0119du na \u015bci\u015ble okre\u015blony czas trwania mo\u017ce przywodzi\u0107 na my\u015bl post.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Jad\u0142ospis na 13 dni w diecie kopenhaskiej jest odg\u00f3rnie ustalony i nie pozwala na wprowadzenie znacz\u0105cych modyfikacji. <\/strong>W r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3d\u0142ach internetowych mo\u017cna napotka\u0107 powtarzaj\u0105cy si\u0119, ten sam 13-dniowy schemat jad\u0142ospisu z zastrze\u017ceniem, \u017ce nie nale\u017cy go modyfikowa\u0107 (mo\u017ce to zaburzy\u0107 potencjalnie korzystny efekt diety). Jad\u0142ospis wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n W trakcie stosowanie diety kopenhaskiej odradza si\u0119 podjadanie i \u017cucie gum, nie mo\u017cna spo\u017cywa\u0107 alkoholu. Przez ca\u0142y okres jej trwania nale\u017cy dba\u0107 o odpowiednie nawodnienie<\/a><\/strong>. Wskazane jest wypijanie minimum 2 l wody. W celu doprawiania posi\u0142k\u00f3w dopuszcza si\u0119 stosowanie zi\u00f3\u0142. Zaleca si\u0119 ograniczenie soli kuchennej. Ewentualne ponowienie diety jest wskazane dopiero po up\u0142yni\u0119ciu 2 lat od jej zastosowania.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Przede wszystkim warto wspomnie\u0107, \u017ce nieznany jest autor\/autorzy diety kopenhaskiej.<\/strong> Mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z teori\u0105, jakoby dieta wywodzi\u0142a si\u0119 ze szpitala Rigshospitalet w Kopenhadze (znanego r\u00f3wnie\u017c jako Royal Danish Hospital), jednak\u017ce informacja ta nie zosta\u0142a oficjalnie potwierdzona. Nieznane pochodzenie diety wraz z brakiem publikacji naukowych udowadniaj\u0105cych jej skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo stosowania mo\u017ce budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci co do mo\u017cliwych korzystnych efekt\u00f3w diety<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Tak restrykcyjna dieta pozwala na szybk\u0105 utrat\u0119 masy cia\u0142a w kr\u00f3tkim czasie, jednak\u017ce nie powinna by\u0107 stosowana d\u0142ugotrwale, bo mo\u017ce by\u0107 szkodliwa dla zdrowia. Rzekomo ma r\u00f3wnie\u017c niwelowa\u0107 ch\u0119\u0107 spo\u017cywania s\u0142odyczy, jednak\u017ce nie zosta\u0142o to potwierdzone w \u017cadnych badaniach. Jak mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, wytyczne diety kopenhaskiej znacznie odbiegaj\u0105 od polskich rekomendacji co do sposobu komponowania posi\u0142k\u00f3w <\/strong>(\u201eTalerz Zdrowego \u017bywienia\u201d opracowany i opublikowany w 2020 roku przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego) oraz zalece\u0144 diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/a>, kt\u00f3ra jest od wielu lat uznawana za jedn\u0105 z najzdrowszych diet.<\/p>\n\n\n\n Dieta du\u0144ska charakteryzuje si\u0119 wysokim udzia\u0142em bia\u0142ka zwierz\u0119cego, nasyconych t\u0142uszcz\u00f3w oraz cukr\u00f3w prostych \u2013 sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re w zdrowym jad\u0142ospisie powinny by\u0107 ograniczane na rzecz bia\u0142ka ro\u015blinnego, nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych. Niski udzia\u0142 pe\u0142noziarnistych produkt\u00f3w, warzyw, owoc\u00f3w oraz brak nasion ro\u015blin str\u0105czkowych sprawiaj\u0105, \u017ce dieta ta nie dostarcza wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i b\u0142onnika pokarmowego<\/a><\/strong>. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje brak pe\u0142nowarto\u015bciowego \u015bniadania \u2013 cz\u0119sto zast\u0119powanego jedynie kaw\u0105 z cukrem \u2013 co mo\u017ce mie\u0107 negatywne skutki zdrowotne, zw\u0142aszcza u os\u00f3b z cukrzyc\u0105<\/a>, insulinooporno\u015bci\u0105<\/a>, refluksem czy chorob\u0105 wrzodow\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c od dawna wiadomo, \u017ce diety o bardzo niskiej kaloryczno\u015bci \u2013 poni\u017cej 800 kcal dziennie \u2013 oraz te niskokaloryczne (800\u20131200 kcal dziennie) mog\u0105 na pocz\u0105tku prowadzi\u0107 do szybkiego spadku masy cia\u0142a. Niestety, efekt ten bywa kr\u00f3tkotrwa\u0142y. Po zako\u0144czeniu diety i powrocie do dawnych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych bardzo cz\u0119sto dochodzi do tzw. efektu jo-jo<\/strong> \u2013 czyli ponownego przybrania na wadze, nierzadko z nadwy\u017ck\u0105 w stosunku do pierwotnej masy cia\u0142a. Podobny skutek mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w przypadku diety 13-dniowej.<\/p>\n\n\n\n Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce tego typu restrykcyjne, kr\u00f3tkoterminowe diety zazwyczaj prowadz\u0105 g\u0142\u00f3wnie do utraty wody i masy mi\u0119\u015bniowej, a nie t\u0142uszczu,<\/strong> co sprawia, \u017ce efekty s\u0105 jedynie pozorne i nietrwa\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Zbilansowany posi\u0142ek powinien opiera\u0107 si\u0119 na trzech kluczowych sk\u0142adnikach: \u017ar\u00f3dle bia\u0142ka<\/a> (np. mi\u0119so, nabia\u0142 lub ich ro\u015blinne odpowiedniki), zdrowych t\u0142uszczach (takich jak oleje ro\u015blinne, awokado, orzechy i nasiona) oraz w\u0119glowodanach z\u0142o\u017conych \u2013 najlepiej w postaci warzyw, owoc\u00f3w i pe\u0142noziarnistych produkt\u00f3w zbo\u017cowych. Tymczasem dieta kopenhaska opiera si\u0119 na ma\u0142o r\u00f3\u017cnorodnych posi\u0142kach<\/strong>, cz\u0119sto wr\u0119cz skrajnie uproszczonych \u2013 \u015bniadanie nierzadko ogranicza si\u0119 do napoju z dodatkiem cukru. Taki jad\u0142ospis jest ubogi w wiele niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych oraz b\u0142onnik, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do problem\u00f3w trawiennych, w tym zapar\u0107. Co wi\u0119cej, stosowanie diety kopenhaskiej mo\u017ce sprzyja\u0107 utrwaleniu niezdrowych nawyk\u00f3w<\/strong>, takich jak dos\u0142adzanie napoj\u00f3w, jedzenie niepe\u0142nowarto\u015bciowych posi\u0142k\u00f3w czy nadmierna konsumpcja czerwonego mi\u0119sa kosztem produkt\u00f3w ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n\n Efektem ubocznym tak rygorystycznego i niskokalorycznego planu \u017cywieniowego bywa pogorszenie samopoczucia<\/strong> \u2013 mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, zm\u0119czenie<\/a>, dra\u017cliwo\u015b\u0107, problemy z koncentracj\u0105 i spadek energii. Dodatkowo, dieta ta mo\u017ce zaburza\u0107 metabolizm i negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na kondycj\u0119 fizyczn\u0105 oraz psychiczn\u0105. Diety nadmiernie ograniczaj\u0105ce kaloryczno\u015b\u0107 i diety typu post (w zale\u017cno\u015bci od czasu trwania i intensywno\u015bci) mog\u0105 pogarsza\u0107 og\u00f3lne samopoczucie, nastr\u00f3j i upo\u015bledza\u0107 zdolno\u015bci poznawcze, podczas gdy dietami o udokumentowanym korzystnym dzia\u0142aniu dla zdrowia psychicznego jest dieta \u015br\u00f3dziemnomorska, dieta MIND i dieta DASH<\/a>. Jak dot\u0105d nie przebadano wp\u0142ywu diety kopenhaskiej na kondycj\u0119 psychiczn\u0105.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Ze wzgl\u0119du na powszechnie panuj\u0105ce przekonanie o du\u0144skim pochodzeniu diety kopenhaskiej, warto nadmieni\u0107, \u017ce jest ona sprzeczna z wytycznymi dietetycznymi obowi\u0105zuj\u0105cymi w Danii<\/strong>. Wed\u0142ug du\u0144skich zalece\u0144 wskazane jest wysokie spo\u017cycie warzyw, owoc\u00f3w, pe\u0142noziarnistych produkt\u00f3w zbo\u017cowych i ryb. Ograniczone za to powinno by\u0107 spo\u017cycie cukr\u00f3w prostych (m.in. dodawany cukier do posi\u0142k\u00f3w i napoj\u00f3w), soli kuchennej i t\u0142uszcz\u00f3w, a w szczeg\u00f3lno\u015bci nasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych – znajduj\u0105cych si\u0119 w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego (mas\u0142o, smalec, czerwone mi\u0119so).<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce w Danii zainteresowanie alternatywnymi teoriami dietetycznymi, w latach 2003-2015 przeprowadzono badanie kohortowe oceniaj\u0105ce skutki odst\u0105pienia od obowi\u0105zuj\u0105cych wytycznych na \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d doros\u0142ych Du\u0144czyk\u00f3w. Zaobserwowano, \u017ce wraz ze wzrostem nieprzestrzegania wytycznych dietetycznych stopniowo wzrasta\u0142a \u015bmiertelno\u015b\u0107 <\/strong>z przyczyn sercowo-naczyniowych (wy\u017csza o 30% w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b w bardzo wysokim stopniu przestrzegaj\u0105cym zalece\u0144), ale r\u00f3wnie\u017c z przyczyn pozasercowych (\u015bmiertelno\u015b\u0107 wy\u017csza o 54%).<\/p>\n\n\n\n Diety kopenhaskiej nie powinny stosowa\u0107 osoby zmagaj\u0105ce si\u0119 z chorobami przewlek\u0142ymi, takimi jak cukrzyca, insulinooporno\u015b\u0107, schorzenia nerek, w\u0105troby<\/a>, \u017co\u0142\u0105dka czy uk\u0142adu sercowo-naczyniowego. Ze wzgl\u0119du na skrajnie nisk\u0105 kaloryczno\u015b\u0107 i niedobory sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, nie jest to spos\u00f3b \u017cywienia odpowiedni dla kobiet w ci\u0105\u017cy, kobiet karmi\u0105cych piersi\u0105<\/a>, dzieci, m\u0142odzie\u017cy oraz os\u00f3b starszych. D\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie tej diety mo\u017ce prowadzi\u0107 do pogorszenia stanu zdrowia i znacznego os\u0142abienia organizmu, dlatego ch\u0119\u0107 rozpocz\u0119cia takiej diety zawsze nale\u017cy skonsultowa\u0107 z lekarzem prowadz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug doniesie\u0144 naukowych, diety bardzo niskokaloryczne oparte na 600-800 kcal\/dzie\u0144 mog\u0105 przynosi\u0107 korzystne efekty w postaci wi\u0119kszego spadku masy cia\u0142a czy utraty tkanki t\u0142uszczowej trzewnej w por\u00f3wnaniu do standardowej diety o obni\u017conej kaloryczno\u015bci. Jednak\u017ce zaleca si\u0119 zachowanie szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci. Dieta powinna by\u0107 przeprowadzona pod kontrol\u0105 dietetyka<\/strong> i dopracowana pod k\u0105tem od\u017cywczym (precyzyjny dob\u00f3r produkt\u00f3w, prawid\u0142owe zbilansowanie posi\u0142k\u00f3w i odpowiednio dopasowana suplementacja).<\/p>\n\n\n\n Dieta kopenhaska opiera si\u0119 na spo\u017cyciu mi\u0119sa, ryb, produkt\u00f3w mlecznych, jaj oraz w ograniczonej ilo\u015bci warzyw, owoc\u00f3w i pieczywa. Z tego wzgl\u0119du alternatyw\u0105 dla niej mo\u017ce by\u0107 dieta niskow\u0119glowodanowa<\/a> lub bardziej restrykcyjna dieta ketogeniczna, kt\u00f3rych efekty zosta\u0142y ju\u017c wielokrotnie przebadane w populacji ludzkiej w ci\u0105gu ostatnich lat. W tym przypadku r\u00f3wnie\u017c zalecane jest skorzystanie z pomocy specjalisty w celu skomponowania jad\u0142ospisu.<\/p>\n\n\n\n Restrykcyjne diety niskokaloryczne na poziomie 800 kcal\/dzie\u0144 mog\u0105 korzystnie oddzia\u0142ywa\u0107 na bakterie jelitowe, co udowodniono poprzez przeszczepienie myszom mikrobioty jelitowej pochodz\u0105cej od ludzi oty\u0142ych, kt\u00f3rzy byli przed zastosowaniem tej diety i tu\u017c po (mikrobiota jelitowa pochodz\u0105ca od os\u00f3b po przeprowadzeniu diety prowadzi\u0142a do poprawy zdrowia metabolicznego i zmniejszenia stanu zapalnego). Lecz opr\u00f3cz kaloryczno\u015bci, kluczowy jest sk\u0142ad diety. <\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na brak danych odno\u015bnie wp\u0142ywu diety kopenhaskiej na organizm cz\u0142owieka, nie wiemy jak 13-dniowe jej stosowanie mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na bakterie jelitowe. Pewne jest, \u017ce to \u017cywno\u015b\u0107 bogata w b\u0142onnik pokarmowy, \u017cywno\u015b\u0107 prebiotyczna (kiszonki<\/a>, fermentowane produkty mleczne) i zdrowe t\u0142uszcze s\u0105 kluczowe dla od\u017cywiania i wzrostu prozdrowotnych bakterii jelitowych. Z kolei \u017cywno\u015b\u0107 wysokoprzetworzona, ale r\u00f3wnie\u017c bogata w bia\u0142ko zwierz\u0119ce i cukier mo\u017ce negatywnie oddzia\u0142ywa\u0107 na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105, np. sprzyjaj\u0105c wzrostowi potencjalnie chorobotw\u00f3rczych bakterii (tj. mikrobioty proteolitycznej) i patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Stan mikrobioty jelitowej silnie oddzia\u0142uje na samopoczucie, zdrowie jelit, odporno\u015b\u0107, a nawet stan sk\u00f3ry i nastr\u00f3j. Zaburzona mikrobiota jelitowa mo\u017ce prowadzi\u0107 do wielu konsekwencji zdrowotnych. W celu zadbania o zdrowie jelit mo\u017cna wykona\u0107 badanie Mikrobiota jelit, kt\u00f3re jest dost\u0119pne w kilku panelach<\/strong> (Mikrobiota jelit Basic, Mikrobiota jelit Pro i Mikrobiota jelit Complete). W ramach badania uzyskuje si\u0119 indywidualnie dopasowan\u0105 pod k\u0105tem stanu zdrowia propozycj\u0119 terapii probiotycznej.<\/p>\n\n\n\n Dieta kopenhaska, mimo obietnicy szybkiej utraty masy cia\u0142a, wi\u0105\u017ce si\u0119 z wieloma ograniczeniami i potencjalnymi zagro\u017ceniami dla zdrowia. Brakuje rzetelnych bada\u0144 potwierdzaj\u0105cych jej skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo. Ka\u017cd\u0105 diet\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza restrykcyjn\u0105 \u2013 zawsze najlepiej jest skonsultowa\u0107 z lekarzem prowadz\u0105cym i\/lub dietetykiem<\/a>. Niezale\u017cnie od stosowanej diety, warto r\u00f3wnie\u017c dba\u0107 o zdrowie jelit odpowiednio dobranymi probiotykami<\/a>.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n
Co to jest dieta kopenhaska i jakie s\u0105 jej zasady?<\/h2>\n\n\n\n
![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/diabetolog-wizyta.webp\")
\n Jad\u0142ospis w diecie kopenhaskiej<\/h2>\n\n\n\n\n
Dzie\u0144 1 oraz Dzie\u0144 8:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 2 oraz Dzie\u0144 9:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 3 oraz dzie\u0144 10:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 4 oraz dzie\u0144 11:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 5 oraz dzie\u0144 12:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 6 oraz dzie\u0144 13:<\/h3>\n\n\n\n
\n
Dzie\u0144 7:<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Czy dieta kopenhaska jest skuteczna?<\/h2>\n\n\n\n\n
Dieta kopenhaska – potencjalne zagro\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/witaminy-widget-700x533.webp\")
\n Dieta du\u0144ska a rzeczywiste zalecenia \u017cywieniowe w Danii<\/h2>\n\n\n\n\n
Kto nie powinien stosowa\u0107 diety kopenhaskiej?<\/h2>\n\n\n\n
Alternatywy dla diety kopenhaskiej<\/h2>\n\n\n\n
Dieta kopenhaska a mikrobiota jelitowa<\/h2>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bol-brzucha.webp\")