Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest stomia?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Rodzaje i umiejscowienie stomii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny wy\u0142onienia stomii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak wygl\u0105da zabieg wy\u0142onienia stomii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- \u017bycie ze stomi\u0105<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania zwi\u0105zane ze stomi\u0105<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Stomia u dzieci<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy mo\u017cliwe jest zamkni\u0119cie stomii?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest stomia?<\/h2>\n\n\n\n
S\u0142owo \u201estomia\u201d pochodzi z j\u0119zyka greckiego: \u03c3\u03c4\u03cc\u03bc\u03b1 (st\u00f3ma) \u2013 oznacza \u201eotw\u00f3r\u201d. Czym jest stomia w nomenklaturze medycznej? Okre\u015blenie odnosi si\u0119 do chirurgicznie utworzonego po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy narz\u0105dem wewn\u0119trznym a powierzchni\u0105 cia\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDlaczego wykonuje si\u0119 stomi\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Gdy z r\u00f3\u017cnych przyczyn funkcje uk\u0142adu pokarmowego lub moczowego zostan\u0105 zaburzone, organizm mo\u017ce utraci\u0107 zdolno\u015b\u0107 do prawid\u0142owego wydalania<\/strong> ka\u0142u lub moczu. W takich sytuacjach lekarze mog\u0105 podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o stworzeniu alternatywnej drogi \u2013 wy\u0142onienia stomii. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak cz\u0119sto wykonywane s\u0105 zabiegi wy\u0142onienia stomii?<\/h3>\n\n\n\n
Ka\u017cdego roku w Polsce kilka tysi\u0119cy pacjent\u00f3w poddaje si\u0119 zabiegowi wy\u0142onienia stomii. Liczba ta ro\u015bnie, poniewa\u017c coraz cz\u0119\u015bciej diagnozowane s\u0105 choroby przewodu pokarmowego i uk\u0142adu moczowego.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie w Polsce \u017cyje oko\u0142o 50 tysi\u0119cy os\u00f3b ze stomi\u0105. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno pacjenci po leczeniu onkologicznym, jak i osoby, kt\u00f3re urodzi\u0142y si\u0119 z wadami w budowie uk\u0142adu pokarmowego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja gastrologa<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Dokuczaj\u0105 Ci nawracaj\u0105ce b\u00f3le brzucha, wzd\u0119cia lub inne problemy z trawieniem? Um\u00f3w wizyt\u0119 u gastrologa, aby szybko ustali\u0107 przyczyn\u0119 i poprawi\u0107 komfort \u017cycia.<\/div>\n
\n od 250 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRodzaje i umiejscowienie stomii<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nW zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ry narz\u0105d zosta\u0142 po\u0142\u0105czony ze sk\u00f3r\u0105, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy r\u00f3\u017cne rodzaje stomii.<\/p>\n\n\n\n
Kolostomia<\/strong> to po\u0142\u0105czenie jelita grubego z powierzchni\u0105 cia\u0142a. Jej umiejscowienie zale\u017cy od odcinka jelita, z kt\u00f3rego zosta\u0142a wy\u0142oniona. Je\u015bli kolostomia obejmuje esic\u0119 <\/strong>(cz\u0119\u015b\u0107 jelita grubego przed odbytnic\u0105), stomia jest zlokalizowana po lewej stronie brzucha. Je\u015bli dotyczy poprzecznicy<\/strong> (\u015brodkowej cz\u0119\u015bci jelita grubego) lub wst\u0119pnicy<\/strong> (pocz\u0105tkowego odcinka jelita grubego), zwykle znajduje si\u0119 po prawej stronie brzucha.<\/p>\n\n\n\nKonsystencja tre\u015bci jelitowej zale\u017cy od miejsca wy\u0142onienia stomii \u2013 im bli\u017cej ko\u0144cowego odcinka jelita grubego, tym bardziej uformowany ka\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Ileostomia<\/strong> to po\u0142\u0105czenie ko\u0144cowego odcinka jelita cienkiego ze sk\u00f3r\u0105. Zwykle znajduje si\u0119 w prawej cz\u0119\u015bci brzucha.<\/p>\n\n\n\nW tym przypadku tre\u015b\u0107 jelitowa, kt\u00f3ra trafia do worka stomijnego, ma p\u0142ynn\u0105 lub p\u00f3\u0142p\u0142ynn\u0105 konsystencj\u0119 \u2013 nie przechodzi przez jelito grube i w konsekwencji nie podlega procesom kszta\u0142towania mas ka\u0142owych (nie dochodzi do wch\u0142aniania wody i zag\u0119szczania stolca). <\/p>\n\n\n\n
Urostomia<\/strong> to chirurgiczne wy\u0142onienie nowej drogi odprowadzania moczu u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 oddawa\u0107 go w spos\u00f3b naturalny \u2013 najcz\u0119\u015bciej po cystektomii (usuni\u0119ciu p\u0119cherza moczowego). W tym celu wykorzystuje si\u0119 fragment jelita cienkiego, najcz\u0119\u015bciej odcinek jelita kr\u0119tego, kt\u00f3ry zostaje odci\u0119ty od reszty przewodu pokarmowego i po\u0142\u0105czony z moczowodami. Wy\u0142oniona cz\u0119\u015b\u0107 jelita cienkiego nie pe\u0142ni funkcji trawiennych, lecz przewodzi mocz, kt\u00f3ry nast\u0119pnie jest odprowadzany na powierzchni\u0119 sk\u00f3ry. <\/p>\n\n\n\nMocz samoistnie wyp\u0142ywa do specjalnego worka stomijnego, poniewa\u017c nowo utworzona droga nie ma zwieracza, kt\u00f3ry kontroluje jego oddawanie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nStomia czasowa a stomia sta\u0142a \u2013 r\u00f3\u017cnice i wskazania<\/h3>\n\n\n\n
Czasowa stomia s\u0142u\u017cy jako przej\u015bciowe rozwi\u0105zanie. Umo\u017cliwia przej\u015bcie przez proces leczenia choroby podstawowej. Je\u015bli istnieje szansa<\/strong> na przywr\u00f3cenie naturalnej drogi wydalania<\/strong>, pacjent przechodzi kolejn\u0105 operacj\u0119, podczas kt\u00f3rej lekarze zamykaj\u0105 stomi\u0119. <\/p>\n\n\n\nSta\u0142a stomia pozostaje na ca\u0142e \u017cycie<\/strong>. Dotyczy pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych usuni\u0119to ko\u0144cowy odcinek jelita grubego, odbytnic\u0119 lub p\u0119cherz moczowy.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyczyny wy\u0142onienia stomii<\/h2>\n\n\n\n
W niekt\u00f3rych przypadkach stomia ratuje \u017cycie, w innych pozwala normalnie funkcjonowa\u0107 mimo przewlek\u0142ej choroby. Decyzj\u0119 o konieczno\u015bci przeprowadzenia operacji podejmuje si\u0119 w sytuacjach, gdy inne metody leczenia nie s\u0105 mo\u017cliwe lub wystarczaj\u0105co skuteczne. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nChoroby nowotworowe<\/h3>\n\n\n\n
Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 stomii (80 proc. wszystkich przypadk\u00f3w) jest cz\u0119\u015bci\u0105 leczenia nowotwor\u00f3w ko\u0144cowego odcinka przewodu pokarmowego. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przypadki, w kt\u00f3rych konieczne jest usuni\u0119cie ca\u0142ego jelita grubego lub resekcja tylko jego fragmentu \u2013 okr\u0119\u017cnicy, esicy lub odbytu.<\/p>\n\n\n\n
Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku zaawansowanych nowotwor\u00f3w p\u0119cherza.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nChoroby zapalne jelit<\/h3>\n\n\n\n
Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> oraz wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego nale\u017c\u0105 do najcz\u0119stszych przyczyn resekcji przewodu pokarmowego w\u015br\u00f3d m\u0142odych os\u00f3b. Przewlek\u0142e stany zapalne<\/strong> mog\u0105 doprowadzi\u0107 do powstawania przetok, zw\u0119\u017ce\u0144 oraz uszkodze\u0144 \u015bciany jelita.\u00a0<\/p>\n\n\n\nGdy leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych rezultat\u00f3w, a stan pacjenta pogarsza si\u0119, lekarze mog\u0105 zdecydowa\u0107 o potrzebie usuni\u0119cia zmienionego chorobowo fragmentu jelita. W zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci operacji wy\u0142onienie stomii mo\u017ce by\u0107 tymczasowe lub sta\u0142e. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nUrazy i powik\u0142ania chirurgiczne<\/h3>\n\n\n\n
Wypadki komunikacyjne, rany penetruj\u0105ce brzuch, powik\u0142ania pooperacyjne \u2013 ka\u017cda z tych sytuacji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 narz\u0105d\u00f3w w stopniu uniemo\u017cliwiaj\u0105cym ich prawid\u0142ow\u0105 prac\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Gdy dochodzi do perforacji jelit, istnieje wysokie ryzyko rozwoju zapalenia otrzewnej<\/strong> \u2013 stanu zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu. Zabieg w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zapobiega dalszemu pogarszaniu stanu zdrowia i umo\u017cliwia regeneracj\u0119 przewodu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWrodzone wady anatomiczne<\/h3>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re dzieci rodz\u0105 si\u0119 z wadami, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 na prawid\u0142owe funkcjonowanie. Niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit, wady odbytu, brak wykszta\u0142conego p\u0119cherza \u2013 to tylko niekt\u00f3re z nich. Stomia wy\u0142aniana jest na powierzchni\u0119 brzucha, aby zapewni\u0107 organizmowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju. W wielu przypadkach, po odpowiednim leczeniu i ocenie funkcji narz\u0105d\u00f3w, mo\u017cliwe jest odtworzenie naturalnej drogi wydalania. Je\u015bli wada anatomiczna nie daje takiej mo\u017cliwo\u015bci, stomia pozostaje na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak wygl\u0105da zabieg wy\u0142onienia stomii?<\/h2>\n\n\n\n
Przed operacj\u0105 pacjent przechodzi bardzo dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119,<\/strong> kt\u00f3ra pozwala oceni\u0107 stan uk\u0142adu pokarmowego lub moczowego. Istotnym etapem przygotowania jest wyznaczenie miejsca<\/strong> po\u0142\u0105czenia cz\u0119\u015bci jelita z powierzchni\u0105 sk\u00f3ry brzucha. Specjali\u015bci bior\u0105 pod uwag\u0119 budow\u0119 cia\u0142a, blizny po wcze\u015bniejszych operacjach oraz zdolno\u015b\u0107 do samodzielnej piel\u0119gnacji sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\nZabieg wykonuje si\u0119 w znieczuleniu og\u00f3lnym.<\/strong> Chirurg wykonuje naci\u0119cie w jamie brzusznej, aby uzyska\u0107 dost\u0119p do jelit.<\/p>\n\n\n\nW zale\u017cno\u015bci od rodzaju stomii odcinek jelita cienkiego (kiedy wykonuje si\u0119 ileostomi\u0119) lub grubego (w przypadku kolostomii) zostaje przesuni\u0119ty do wcze\u015bniej przygotowanego otworu w pow\u0142okach brzusznych. Urostomia uwzgl\u0119dnia wcze\u015bniejsze przy\u0142\u0105czenie moczowod\u00f3w do wyizolowanego odcinka jelita.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie \u015bwiat\u0142o jelita zostaje wy\u0142onione na powierzchni\u0119 brzucha i przyszyte do sk\u00f3ry tak, by umo\u017cliwia\u0142o wyprowadzenie tre\u015bci jelitowej na zewn\u0105trz organizmu.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszych dniach obowi\u0105zuje dieta p\u0142ynna, a przez kolejne tygodnie wprowadza si\u0119 lekkostrawne posi\u0142ki.<\/strong> Osoby z wy\u0142onion\u0105 stomi\u0105 nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci kontroli wypr\u00f3\u017cnie\u0144 i wydalania gaz\u00f3w, poniewa\u017c nie posiadaj\u0105 zwieracza zamykaj\u0105cego uj\u015bcie jelita. Z tego powodu w miejscu, gdzie zostaje utworzona stomia, niezb\u0119dny jest specjalny worek,<\/strong> kt\u00f3ry gromadzi tre\u015b\u0107 jelitow\u0105 lub mocz.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/nowotwory-kobieta.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Pakiet bada\u0144 genetycznych<\/div>\n Nowotwory u kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Obawiasz si\u0119 chor\u00f3b nowotworowych, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142y u kobiet w Twojej rodzinie? Sprawd\u017a swoje predyspozycje i zaplanuj \u015bwiadom\u0105 opiek\u0119.<\/div>\n
\n 1450 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\u017bycie ze stomi\u0105<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nNie mo\u017cna zaprzeczy\u0107 temu, \u017ce stomia wymaga od pacjenta wielu zmian, nauki nowych umiej\u0119tno\u015bci i modyfikacji codziennej rutyny. <\/p>\n\n\n\n
W perspektywie konieczno\u015bci przej\u015bcia przez okres adaptacji warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne metody leczenia<\/strong> oraz dost\u0119pno\u015b\u0107 nowoczesnych produkt\u00f3w stomijnych pozwalaj\u0105 na powr\u00f3t do aktywnego \u017cycia, pracy i sportu.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nAdaptacja psychiczna i emocjonalna po operacji<\/h3>\n\n\n\n
Przyj\u0119cie nowej rzeczywisto\u015bci po wy\u0142onieniu stomii wymaga czasu. Pacjenci cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 mieszanych emocji \u2013 po\u0142\u0105czenia ulgi po ju\u017c przebytej operacji z l\u0119kiem przed przysz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3rym cz\u0119sto towarzysz\u0105 okresy obni\u017conego nastroju. <\/p>\n\n\n\n
Badania wskazuj\u0105, \u017ce oko\u0142o 40-50% os\u00f3b ze stomi\u0105 mo\u017ce przechodzi\u0107 przez epizody depresyjne<\/a> lub stany l\u0119kowe, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach po zabiegu.<\/strong><\/p>\n\n\n\nW oswojeniu si\u0119 z now\u0105 sytuacj\u0105 mog\u0105 pom\u00f3c rozmowy z psychologiem, terapie grupowe lub kontakt z innymi pacjentami \u2013 wsparcie \u201ez zewn\u0105trz\u201d cz\u0119sto pomaga prze\u0142ama\u0107 pocz\u0105tkowe bariery i odzyska\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie.<\/p>\n\n\n\n
Wielu stomik\u00f3w odzyskuje poczucie kontroli i w pe\u0142ni akceptuje now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 ju\u017c po kilku miesi\u0105cach od operacji \u2013 w ca\u0142ym procesie bardzo wa\u017cna jest nauka samodzielnego dbania o stomi\u0119 i stworzenie warunk\u00f3w, kt\u00f3re dadz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do codziennych aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak radzi\u0107 sobie w codziennych sytuacjach?<\/h3>\n\n\n\n
Czy po operacji powr\u00f3t do \u201enormalnego \u017cycia\u201d jest w pe\u0142ni mo\u017cliwy? Z odpowiednim podej\u015bciem \u2013 tak. Dostosowanie nawyk\u00f3w pozwala na aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105, podr\u00f3\u017ce i uprawianie sportu.<\/p>\n\n\n\n
\n- Czas i mo\u017cliwo\u015bci powrotu<\/strong> do pracy <\/strong>zale\u017c\u0105 od rodzaju zawodu. Osoby dotychczas wykonuj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie zadania fizyczne powinny dok\u0142adnie om\u00f3wi\u0107 z lekarzem warunki wykonywanych obowi\u0105zk\u00f3w \u2013 specjalista powinien oceni\u0107, czy d\u017awiganie lub d\u0142ugotrwa\u0142e przebywanie w jednej pozycji nie b\u0119dzie stanowi\u0142o zagro\u017cenia dla zdrowia pacjenta.<\/li>\n\n\n\n
- Podr\u00f3\u017cowanie<\/strong> ze stomi\u0105 tak\u017ce jest mo\u017cliwe, jednak wymaga wcze\u015bniejszego zaplanowania. Przed wyjazdem nale\u017cy skompletowa\u0107 zapas work\u00f3w stomijnych, \u015brodk\u00f3w piel\u0119gnacyjnych i akcesori\u00f3w. Warto zawsze mie\u0107 przy sobie niezb\u0119dn\u0105 dokumentacj\u0119 medyczn\u0105.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- Aktywno\u015b\u0107 fizyczna pozytywnie wp\u0142ywa na stan zdrowia, jednak r\u00f3wnie\u017c wymaga dostosowania do nowej sytuacji. Na pocz\u0105tku najcz\u0119\u015bciej zalecane s\u0105 spacery, joga, p\u0142ywanie i \u0107wiczenia wzmacniaj\u0105ce mi\u0119\u015bnie<\/strong> brzucha. Sporty kontaktowe, podnoszenie ci\u0119\u017car\u00f3w oraz intensywne treningi wymagaj\u0105 dodatkowej ochrony stomii (np. poprzez noszenie pasa zabezpieczaj\u0105cego).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Ile lat mo\u017cna \u017cy\u0107 ze stomi\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Stomia nie skraca \u017cycia. Pacjenci, kt\u00f3rzy przestrzegaj\u0105 zalece\u0144 medycznych, regularnie kontroluj\u0105 stan stomii i dbaj\u0105 o odpowiedni\u0105 diet\u0119, mog\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 d\u0142ugim \u017cyciem bez istotnych ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDieta przy stomii<\/h2>\n\n\n\n
Od\u017cywianie po operacji wp\u0142ywa na samopoczucie, ilo\u015b\u0107 wydzielanych gaz\u00f3w oraz konsystencj\u0119 tre\u015bci jelitowej. Dieta powinna by\u0107 dostosowana do rodzaju stomii oraz indywidualnej tolerancji pokarmowej. W pierwszych tygodniach po zabiegu zalecana jest dieta lekkostrawna<\/a>, a nowe produkty nale\u017cy wprowadza\u0107 stopniowo.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakich produkt\u00f3w powinni unika\u0107 pacjenci ze stomi\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Osoby ze stomi\u0105 powinny zwraca\u0107 uwag\u0119 na produkty, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 wzd\u0119cia, nadmierne wydzielanie gaz\u00f3w lub niedro\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Produkty, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 nadmierne gazy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych,<\/li>\n\n\n\n
- kapusta, kalafior, broku\u0142y,\u00a0<\/li>\n\n\n\n
- cebula, czosnek,<\/li>\n\n\n\n
- czere\u015bnie, \u015bliwki, gruszki, suszone owoce,<\/li>\n\n\n\n
- napoje gazowane, piwo,<\/li>\n\n\n\n
- s\u0142odziki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pokarmy trudne do strawienia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Czym jest stomia?<\/h2>\n\n\n\n
S\u0142owo \u201estomia\u201d pochodzi z j\u0119zyka greckiego: \u03c3\u03c4\u03cc\u03bc\u03b1 (st\u00f3ma) \u2013 oznacza \u201eotw\u00f3r\u201d. Czym jest stomia w nomenklaturze medycznej? Okre\u015blenie odnosi si\u0119 do chirurgicznie utworzonego po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy narz\u0105dem wewn\u0119trznym a powierzchni\u0105 cia\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Dlaczego wykonuje si\u0119 stomi\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Gdy z r\u00f3\u017cnych przyczyn funkcje uk\u0142adu pokarmowego lub moczowego zostan\u0105 zaburzone, organizm mo\u017ce utraci\u0107 zdolno\u015b\u0107 do prawid\u0142owego wydalania<\/strong> ka\u0142u lub moczu. W takich sytuacjach lekarze mog\u0105 podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o stworzeniu alternatywnej drogi \u2013 wy\u0142onienia stomii. <\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdego roku w Polsce kilka tysi\u0119cy pacjent\u00f3w poddaje si\u0119 zabiegowi wy\u0142onienia stomii. Liczba ta ro\u015bnie, poniewa\u017c coraz cz\u0119\u015bciej diagnozowane s\u0105 choroby przewodu pokarmowego i uk\u0142adu moczowego.<\/p>\n\n\n\n Obecnie w Polsce \u017cyje oko\u0142o 50 tysi\u0119cy os\u00f3b ze stomi\u0105. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno pacjenci po leczeniu onkologicznym, jak i osoby, kt\u00f3re urodzi\u0142y si\u0119 z wadami w budowie uk\u0142adu pokarmowego.<\/p>\n\n\n <\/div>\n W zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ry narz\u0105d zosta\u0142 po\u0142\u0105czony ze sk\u00f3r\u0105, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy r\u00f3\u017cne rodzaje stomii.<\/p>\n\n\n\n Kolostomia<\/strong> to po\u0142\u0105czenie jelita grubego z powierzchni\u0105 cia\u0142a. Jej umiejscowienie zale\u017cy od odcinka jelita, z kt\u00f3rego zosta\u0142a wy\u0142oniona. Je\u015bli kolostomia obejmuje esic\u0119 <\/strong>(cz\u0119\u015b\u0107 jelita grubego przed odbytnic\u0105), stomia jest zlokalizowana po lewej stronie brzucha. Je\u015bli dotyczy poprzecznicy<\/strong> (\u015brodkowej cz\u0119\u015bci jelita grubego) lub wst\u0119pnicy<\/strong> (pocz\u0105tkowego odcinka jelita grubego), zwykle znajduje si\u0119 po prawej stronie brzucha.<\/p>\n\n\n\n Konsystencja tre\u015bci jelitowej zale\u017cy od miejsca wy\u0142onienia stomii \u2013 im bli\u017cej ko\u0144cowego odcinka jelita grubego, tym bardziej uformowany ka\u0142.<\/p>\n\n\n\n Ileostomia<\/strong> to po\u0142\u0105czenie ko\u0144cowego odcinka jelita cienkiego ze sk\u00f3r\u0105. Zwykle znajduje si\u0119 w prawej cz\u0119\u015bci brzucha.<\/p>\n\n\n\n W tym przypadku tre\u015b\u0107 jelitowa, kt\u00f3ra trafia do worka stomijnego, ma p\u0142ynn\u0105 lub p\u00f3\u0142p\u0142ynn\u0105 konsystencj\u0119 \u2013 nie przechodzi przez jelito grube i w konsekwencji nie podlega procesom kszta\u0142towania mas ka\u0142owych (nie dochodzi do wch\u0142aniania wody i zag\u0119szczania stolca). <\/p>\n\n\n\n Urostomia<\/strong> to chirurgiczne wy\u0142onienie nowej drogi odprowadzania moczu u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 oddawa\u0107 go w spos\u00f3b naturalny \u2013 najcz\u0119\u015bciej po cystektomii (usuni\u0119ciu p\u0119cherza moczowego). W tym celu wykorzystuje si\u0119 fragment jelita cienkiego, najcz\u0119\u015bciej odcinek jelita kr\u0119tego, kt\u00f3ry zostaje odci\u0119ty od reszty przewodu pokarmowego i po\u0142\u0105czony z moczowodami. Wy\u0142oniona cz\u0119\u015b\u0107 jelita cienkiego nie pe\u0142ni funkcji trawiennych, lecz przewodzi mocz, kt\u00f3ry nast\u0119pnie jest odprowadzany na powierzchni\u0119 sk\u00f3ry. <\/p>\n\n\n\n Mocz samoistnie wyp\u0142ywa do specjalnego worka stomijnego, poniewa\u017c nowo utworzona droga nie ma zwieracza, kt\u00f3ry kontroluje jego oddawanie.<\/p>\n\n\n\n Czasowa stomia s\u0142u\u017cy jako przej\u015bciowe rozwi\u0105zanie. Umo\u017cliwia przej\u015bcie przez proces leczenia choroby podstawowej. Je\u015bli istnieje szansa<\/strong> na przywr\u00f3cenie naturalnej drogi wydalania<\/strong>, pacjent przechodzi kolejn\u0105 operacj\u0119, podczas kt\u00f3rej lekarze zamykaj\u0105 stomi\u0119. <\/p>\n\n\n\n Sta\u0142a stomia pozostaje na ca\u0142e \u017cycie<\/strong>. Dotyczy pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych usuni\u0119to ko\u0144cowy odcinek jelita grubego, odbytnic\u0119 lub p\u0119cherz moczowy.<\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych przypadkach stomia ratuje \u017cycie, w innych pozwala normalnie funkcjonowa\u0107 mimo przewlek\u0142ej choroby. Decyzj\u0119 o konieczno\u015bci przeprowadzenia operacji podejmuje si\u0119 w sytuacjach, gdy inne metody leczenia nie s\u0105 mo\u017cliwe lub wystarczaj\u0105co skuteczne. <\/p>\n\n\n\n Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 stomii (80 proc. wszystkich przypadk\u00f3w) jest cz\u0119\u015bci\u0105 leczenia nowotwor\u00f3w ko\u0144cowego odcinka przewodu pokarmowego. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przypadki, w kt\u00f3rych konieczne jest usuni\u0119cie ca\u0142ego jelita grubego lub resekcja tylko jego fragmentu \u2013 okr\u0119\u017cnicy, esicy lub odbytu.<\/p>\n\n\n\n Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku zaawansowanych nowotwor\u00f3w p\u0119cherza.<\/p>\n\n\n\n Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> oraz wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego nale\u017c\u0105 do najcz\u0119stszych przyczyn resekcji przewodu pokarmowego w\u015br\u00f3d m\u0142odych os\u00f3b. Przewlek\u0142e stany zapalne<\/strong> mog\u0105 doprowadzi\u0107 do powstawania przetok, zw\u0119\u017ce\u0144 oraz uszkodze\u0144 \u015bciany jelita.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych rezultat\u00f3w, a stan pacjenta pogarsza si\u0119, lekarze mog\u0105 zdecydowa\u0107 o potrzebie usuni\u0119cia zmienionego chorobowo fragmentu jelita. W zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci operacji wy\u0142onienie stomii mo\u017ce by\u0107 tymczasowe lub sta\u0142e. <\/p>\n\n\n\n Wypadki komunikacyjne, rany penetruj\u0105ce brzuch, powik\u0142ania pooperacyjne \u2013 ka\u017cda z tych sytuacji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 narz\u0105d\u00f3w w stopniu uniemo\u017cliwiaj\u0105cym ich prawid\u0142ow\u0105 prac\u0119. <\/p>\n\n\n\n Gdy dochodzi do perforacji jelit, istnieje wysokie ryzyko rozwoju zapalenia otrzewnej<\/strong> \u2013 stanu zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu. Zabieg w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zapobiega dalszemu pogarszaniu stanu zdrowia i umo\u017cliwia regeneracj\u0119 przewodu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re dzieci rodz\u0105 si\u0119 z wadami, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 na prawid\u0142owe funkcjonowanie. Niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit, wady odbytu, brak wykszta\u0142conego p\u0119cherza \u2013 to tylko niekt\u00f3re z nich. Stomia wy\u0142aniana jest na powierzchni\u0119 brzucha, aby zapewni\u0107 organizmowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju. W wielu przypadkach, po odpowiednim leczeniu i ocenie funkcji narz\u0105d\u00f3w, mo\u017cliwe jest odtworzenie naturalnej drogi wydalania. Je\u015bli wada anatomiczna nie daje takiej mo\u017cliwo\u015bci, stomia pozostaje na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Przed operacj\u0105 pacjent przechodzi bardzo dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119,<\/strong> kt\u00f3ra pozwala oceni\u0107 stan uk\u0142adu pokarmowego lub moczowego. Istotnym etapem przygotowania jest wyznaczenie miejsca<\/strong> po\u0142\u0105czenia cz\u0119\u015bci jelita z powierzchni\u0105 sk\u00f3ry brzucha. Specjali\u015bci bior\u0105 pod uwag\u0119 budow\u0119 cia\u0142a, blizny po wcze\u015bniejszych operacjach oraz zdolno\u015b\u0107 do samodzielnej piel\u0119gnacji sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n Zabieg wykonuje si\u0119 w znieczuleniu og\u00f3lnym.<\/strong> Chirurg wykonuje naci\u0119cie w jamie brzusznej, aby uzyska\u0107 dost\u0119p do jelit.<\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od rodzaju stomii odcinek jelita cienkiego (kiedy wykonuje si\u0119 ileostomi\u0119) lub grubego (w przypadku kolostomii) zostaje przesuni\u0119ty do wcze\u015bniej przygotowanego otworu w pow\u0142okach brzusznych. Urostomia uwzgl\u0119dnia wcze\u015bniejsze przy\u0142\u0105czenie moczowod\u00f3w do wyizolowanego odcinka jelita.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie \u015bwiat\u0142o jelita zostaje wy\u0142onione na powierzchni\u0119 brzucha i przyszyte do sk\u00f3ry tak, by umo\u017cliwia\u0142o wyprowadzenie tre\u015bci jelitowej na zewn\u0105trz organizmu.<\/p>\n\n\n\n W pierwszych dniach obowi\u0105zuje dieta p\u0142ynna, a przez kolejne tygodnie wprowadza si\u0119 lekkostrawne posi\u0142ki.<\/strong> Osoby z wy\u0142onion\u0105 stomi\u0105 nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci kontroli wypr\u00f3\u017cnie\u0144 i wydalania gaz\u00f3w, poniewa\u017c nie posiadaj\u0105 zwieracza zamykaj\u0105cego uj\u015bcie jelita. Z tego powodu w miejscu, gdzie zostaje utworzona stomia, niezb\u0119dny jest specjalny worek,<\/strong> kt\u00f3ry gromadzi tre\u015b\u0107 jelitow\u0105 lub mocz.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107 temu, \u017ce stomia wymaga od pacjenta wielu zmian, nauki nowych umiej\u0119tno\u015bci i modyfikacji codziennej rutyny. <\/p>\n\n\n\n W perspektywie konieczno\u015bci przej\u015bcia przez okres adaptacji warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne metody leczenia<\/strong> oraz dost\u0119pno\u015b\u0107 nowoczesnych produkt\u00f3w stomijnych pozwalaj\u0105 na powr\u00f3t do aktywnego \u017cycia, pracy i sportu.<\/p>\n\n\n\n Przyj\u0119cie nowej rzeczywisto\u015bci po wy\u0142onieniu stomii wymaga czasu. Pacjenci cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 mieszanych emocji \u2013 po\u0142\u0105czenia ulgi po ju\u017c przebytej operacji z l\u0119kiem przed przysz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3rym cz\u0119sto towarzysz\u0105 okresy obni\u017conego nastroju. <\/p>\n\n\n\n Badania wskazuj\u0105, \u017ce oko\u0142o 40-50% os\u00f3b ze stomi\u0105 mo\u017ce przechodzi\u0107 przez epizody depresyjne<\/a> lub stany l\u0119kowe, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach po zabiegu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W oswojeniu si\u0119 z now\u0105 sytuacj\u0105 mog\u0105 pom\u00f3c rozmowy z psychologiem, terapie grupowe lub kontakt z innymi pacjentami \u2013 wsparcie \u201ez zewn\u0105trz\u201d cz\u0119sto pomaga prze\u0142ama\u0107 pocz\u0105tkowe bariery i odzyska\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie.<\/p>\n\n\n\n Wielu stomik\u00f3w odzyskuje poczucie kontroli i w pe\u0142ni akceptuje now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 ju\u017c po kilku miesi\u0105cach od operacji \u2013 w ca\u0142ym procesie bardzo wa\u017cna jest nauka samodzielnego dbania o stomi\u0119 i stworzenie warunk\u00f3w, kt\u00f3re dadz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do codziennych aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Czy po operacji powr\u00f3t do \u201enormalnego \u017cycia\u201d jest w pe\u0142ni mo\u017cliwy? Z odpowiednim podej\u015bciem \u2013 tak. Dostosowanie nawyk\u00f3w pozwala na aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105, podr\u00f3\u017ce i uprawianie sportu.<\/p>\n\n\n\n Stomia nie skraca \u017cycia. Pacjenci, kt\u00f3rzy przestrzegaj\u0105 zalece\u0144 medycznych, regularnie kontroluj\u0105 stan stomii i dbaj\u0105 o odpowiedni\u0105 diet\u0119, mog\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 d\u0142ugim \u017cyciem bez istotnych ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Od\u017cywianie po operacji wp\u0142ywa na samopoczucie, ilo\u015b\u0107 wydzielanych gaz\u00f3w oraz konsystencj\u0119 tre\u015bci jelitowej. Dieta powinna by\u0107 dostosowana do rodzaju stomii oraz indywidualnej tolerancji pokarmowej. W pierwszych tygodniach po zabiegu zalecana jest dieta lekkostrawna<\/a>, a nowe produkty nale\u017cy wprowadza\u0107 stopniowo.<\/p>\n\n\n\n Osoby ze stomi\u0105 powinny zwraca\u0107 uwag\u0119 na produkty, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 wzd\u0119cia, nadmierne wydzielanie gaz\u00f3w lub niedro\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Produkty, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 nadmierne gazy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pokarmy trudne do strawienia:<\/strong><\/p>\n\n\n\nJak cz\u0119sto wykonywane s\u0105 zabiegi wy\u0142onienia stomii?<\/h3>\n\n\n\n
\n Rodzaje i umiejscowienie stomii<\/h2>\n\n\n\n\n
Stomia czasowa a stomia sta\u0142a \u2013 r\u00f3\u017cnice i wskazania<\/h3>\n\n\n\n
Przyczyny wy\u0142onienia stomii<\/h2>\n\n\n\n
Choroby nowotworowe<\/h3>\n\n\n\n
Choroby zapalne jelit<\/h3>\n\n\n\n
Urazy i powik\u0142ania chirurgiczne<\/h3>\n\n\n\n
Wrodzone wady anatomiczne<\/h3>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da zabieg wy\u0142onienia stomii?<\/h2>\n\n\n\n
\n \u017bycie ze stomi\u0105<\/h2>\n\n\n\n\n
Adaptacja psychiczna i emocjonalna po operacji<\/h3>\n\n\n\n
Jak radzi\u0107 sobie w codziennych sytuacjach?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Ile lat mo\u017cna \u017cy\u0107 ze stomi\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Dieta przy stomii<\/h2>\n\n\n\n
Jakich produkt\u00f3w powinni unika\u0107 pacjenci ze stomi\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
\n
![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/onko-mezczyzni.webp\")