{"id":11812,"date":"2025-05-12T08:53:00","date_gmt":"2025-05-12T06:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?p=11812"},"modified":"2026-03-23T12:04:12","modified_gmt":"2026-03-23T11:04:12","slug":"fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/","title":{"rendered":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie leku, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\">Fentanyl sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym sprawc\u0105 kryzysu opioidowego w Stanach Zjednoczonych. W 2023 roku odnotowano ponad 107 tysi\u0119cy \u015bmiertelnych przypadk\u00f3w przedawkowa\u0144 \u2013 70% z nich przypisano opioidom. Chocia\u017c substancja obecnie ma raczej z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119, to w medycynie wykorzystuje si\u0119 jej dzia\u0142anie ju\u017c od lat 60. XX wieku. Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"text-ad\">\n  <div class=\"text-ad__text\">\n    \n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#co\">Co to jest fentanyl?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#zastosowanie\">Zastosowanie fentanylu w medycynie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#mechanizm\">Mechanizm dzia\u0142ania fentanylu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#ryzyko\">Ryzyko zwi\u0105zane z fentanylem<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#diagnostyka\">Diagnostyka i leczenie uzale\u017cnienia od fentanylu<\/a>&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co\">Co to jest fentanyl?<\/h2>\n\n\n\n<p>Fentanyl nale\u017cy do syntetycznych opioid\u00f3w. Po raz pierwszy zosta\u0142 wytworzony w 1959 roku przez belgijskiego farmaceut\u0119 Paula Janssena. Substancja zaliczana jest do grupy <strong>narkotycznych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych<\/strong>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kryzys w USA zwi\u0105zany z&nbsp;fentanylem nie wynika jedynie z nadu\u017cywania nielegalnych substancji psychoaktywnych. Sytuacj\u0119 komplikuje rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 niekontrolowanego stosowania legalnych form fentanylu, przede wszystkim przepisywanych w postaci plastr\u00f3w przez <strong>internetowe konsultacje lekarskie bez w\u0142a\u015bciwej oceny wskaza\u0144 i ryzyka.<\/strong> Nie zmienia to faktu, \u017ce g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em fentanylu przyjmowanego w celach odurzaj\u0105cych jest jego nielegalna produkcja (wytworzenie i transport s\u0105 znacznie ta\u0144sze ni\u017c w przypadku tradycyjnych \u201etwardych\u201d narkotyk\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p>Szeroka dost\u0119pno\u015b\u0107 oraz wysoka si\u0142a dzia\u0142ania leku powoduj\u0105, \u017ce nawet minimalne b\u0142\u0119dy dawkowania mog\u0105 mie\u0107 tragiczne skutki zdrowotne. Fentanyl, mimo niew\u0105tpliwych korzy\u015bci terapeutycznych, wymaga niezwykle rygorystycznego nadzoru medycznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy podobny problem dotyczy tak\u017ce naszego kraju?<\/strong> Wed\u0142ug raportu GIS, w 2023 roku w Polsce odnotowano 264 przypadki hospitalizacji, kt\u00f3rych przyczyn\u0105 by\u0142y zatrucia \u015aZ (\u015brodki zast\u0119pcze) i NSP (nowe substancje psychoaktywne), a z tego 4 zako\u0144czy\u0142y si\u0119 zgonem \u2013 co patrz\u0105c na skal\u0119 problemu w USA, wydaje si\u0119 niewielk\u0105 liczb\u0105. Jednocze\u015bnie w raporcie wymienia si\u0119 fentanyl, jednak w przedstawionej statystyce nie podaje si\u0119 konkretnych informacji dotycz\u0105cych udzia\u0142u jego dzia\u0142ania narkotycznego.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Definicja i charakterystyka fentanylu<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl jest lipofiln\u0105 substancj\u0105 (\u0142atwo rozpuszczaln\u0105 w t\u0142uszczach), charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 silnym dzia\u0142aniem przeciwb\u00f3lowym \u2013 oko\u0142o 100 razy silniejszym ni\u017c morfiny. <strong>Opioidy<\/strong> to grupa substancji dzia\u0142aj\u0105cych na receptory opioidowe w o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym; wykazuj\u0105 silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwb\u00f3lowe, uspokajaj\u0105ce i przeciwkaszlowe.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy fentanylem a innymi lekami przeciwb\u00f3lowymi&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Opioidy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od innych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych (np. paracetamolu czy NLPZ) miejscem i si\u0142\u0105 dzia\u0142ania \u2013 hamuj\u0105 przewodzenie bod\u017ac\u00f3w b\u00f3lowych bezpo\u015brednio w o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym, przez co dzia\u0142aj\u0105 silniej, ale nios\u0105 wi\u0119ksze ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych i uzale\u017cnienia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do opioid\u00f3w zalicza si\u0119 m.in. fentanyl, ale tak\u017ce:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>morfin\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>oksykodon,<\/li>\n\n\n\n<li>hydromorfon,<\/li>\n\n\n\n<li>buprenorfina,<\/li>\n\n\n\n<li>metadon,<\/li>\n\n\n\n<li>tramadol,<\/li>\n\n\n\n<li>tapentadol,<\/li>\n\n\n\n<li>kodein\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>petydyn\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mimo \u017ce fentanyl oddzia\u0142uje na te same receptory opioidowe, co morfina czy oksykodon, istniej\u0105 <strong>istotne r\u00f3\u017cnice,<\/strong> kt\u00f3re decyduj\u0105 o jego unikalnych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach i zastosowaniu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica<\/strong> polega na szybko\u015bci i sile dzia\u0142ania. Fentanyl uznawany jest za najsilniejszy lek przeciwb\u00f3lowy, kt\u00f3ry zaczyna dzia\u0142a\u0107 ju\u017c w ci\u0105gu kilku minut od podania. W por\u00f3wnaniu do tego morfina potrzebuje nawet kilkunastu minut. Szybkie tempo dzia\u0142ania wi\u0105\u017ce si\u0119 ze wspomnian\u0105 wy\u017cej <strong>wysok\u0105 lipofilno\u015bci\u0105 fentanylu<\/strong>, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 b\u0142yskawiczne przechodzenie substancji przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg.<\/p>\n\n\n\n<p>Fentanyl dzia\u0142a kr\u00f3cej ni\u017c wiele innych opioid\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du jest znacznie cz\u0119\u015bciej rekomendowany w przypadkach b\u00f3lu przebijaj\u0105cego \u2013 gwa\u0142townego, kr\u00f3tkotrwa\u0142ego zaostrzenia przewlek\u0142ego b\u00f3lu (np. u pacjent\u00f3w onkologicznych). Kr\u00f3tki okres p\u00f3\u0142trwania umo\u017cliwia szybkie z\u0142agodzenie dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych i r\u00f3wnie szybkie wygaszenie efektu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym aspektem farmakologicznym jest fakt, \u017ce fentanyl <strong>w mniejszym stopniu uwalnia histamin\u0119<\/strong>, ni\u017c morfina. Przez to zmniejsza ryzyko niepo\u017c\u0105danych objaw\u00f3w (m.in. \u015bwi\u0105du czy reakcji alergicznych). Z tego wzgl\u0119du mo\u017ce by\u0107 lepiej tolerowany przez niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w. Z drugiej strony, fentanyl cz\u0119\u015bciej ni\u017c inne opioidy prowadzi do sztywno\u015bci mi\u0119\u015bniowej.<\/p>\n\n\n  <\/div>\n  <div class=\"text-ad__sidebar\">\n      <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/opieka-medyczna\/duet\/\" class=\"service-box\">\n    <div class=\"service-box__photo\">\n      <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"600\" src=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/duet-widget-700x600.webp\" class=\"attachment-ads size-ads\" alt=\"\" \/>              <div class=\"service-box__label\" style=\"background-color:#dd9933\">ju\u017c od 2699 z\u0142 rocznie!<\/div>\n            <div class=\"service-box__tn\">\n        <div class=\"service-box__type\">Abonament medyczny<\/div>\n        <div class=\"service-box__name\">Duet<\/div>\n      <\/div>\n    <\/div>\n    <div class=\"service-box__info\">\n      <div class=\"service-box__text\">&#8211; internista nawet w 24h;<br \/>\r\n&#8211; specjalista do 5 dni roboczych;<br \/>\r\n&#8211; wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n      <hr \/>\n      <div class=\"service-box__price\">od 225 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n    <\/div>\n  <\/a>\n\n    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zastosowanie\">Zastosowanie&nbsp;fentanylu w medycynie<\/h2>\n\n\n\n\n<div class=\"text-ad\">\n  <div class=\"text-ad__text\">\n    \n\n<p>Fentanyl znajduje szerokie zastosowanie w terapii b\u00f3lu o r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniu. Jego specyficzne w\u0142a\u015bciwo\u015bci farmakokinetyczne sprawiaj\u0105, \u017ce jest wa\u017cnym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej praktyki klinicznej, jednak z uwagi na du\u017ce ryzyko powik\u0142a\u0144 musi by\u0107 stosowany z ogromn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Fentanyl w leczeniu b\u00f3lu przewlek\u0142ego i ostrego&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>W medycynie paliatywnej oraz onkologicznej fentanyl wykorzystuje si\u0119 przede wszystkim do leczenia <strong>b\u00f3lu przewlek\u0142ego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku b\u00f3lu przewlek\u0142ego fentanyl stosuje si\u0119 zwykle w plastrach, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 stabilne uwalnianie leku przez okres nawet 72. godzin. Lekarz zaleca fentanyl, gdy<strong> b\u00f3l staje si\u0119 oporny<\/strong> na inne, s\u0142absze opioidy (np. tramadol, kodein\u0119, a nawet morfin\u0119), a tak\u017ce gdy wyst\u0119puj\u0105 objawy nietolerancji lub niepo\u017c\u0105danych skutk\u00f3w ubocznych innych lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zastosowanie w anestezjologii<\/h3>\n\n\n\n<p>W anestezjologii fentanyl wykorzystywany jest przede wszystkim jako <strong>sk\u0142adnik znieczulenia og\u00f3lnego<\/strong>. Dzi\u0119ki szybkiemu oraz kr\u00f3tkotrwa\u0142emu dzia\u0142aniu jest idealnym lekiem podczas operacji i zabieg\u00f3w inwazyjnych. Stosuje si\u0119 go szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy istnieje potrzeba dostosowania si\u0142y dzia\u0142ania przeciwb\u00f3lowego do aktualnych potrzeb pacjenta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej podawany jest do\u017cylnie w po\u0142\u0105czeniu ze \u015brodkami anestetycznymi i lekami zwiotczaj\u0105cymi mi\u0119\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Formy podawania fentanylu<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl dost\u0119pny jest w r\u00f3\u017cnych postaciach:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>transdermalnych plastrach,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>tabletkach podj\u0119zykowych,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>aerozolach do nosa,<\/li>\n\n\n\n<li>roztworach do iniekcji do\u017cylnej.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda z tych form cechuje si\u0119 innymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami farmakokinetycznymi i znajduje zastosowanie w innych przypadkach klinicznych. Lekarz jest w stanie dobra\u0107 odpowiedni\u0105 metod\u0119 podawania&nbsp;fentanylu, <strong>w zale\u017cno\u015bci od rodzaju b\u00f3lu<\/strong>, stanu pacjenta oraz wymaganej szybko\u015bci dzia\u0142ania leku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Plastry transdermalne s\u0105 najcz\u0119\u015bciej stosowane przy leczeniu b\u00f3lu przewlek\u0142ego, natomiast formy przez\u015bluz\u00f3wkowe (podj\u0119zykowe, donosowe) i do\u017cylne dominuj\u0105 w terapii b\u00f3lu ostrego i podczas procedur medycznych.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mechanizm\">Mechanizm dzia\u0142ania fentanylu<\/h2>\n\n\n\n<p>Zrozumienie szczeg\u00f3\u0142owego sposobu dzia\u0142ania fentanylu na organizm cz\u0142owieka wymaga wyja\u015bnienia, jak substancja ta wp\u0142ywa na receptory opioidowe oraz jakie efekty wywo\u0142uje ich pobudzenie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo, \u017ce fentanyl ma podobny profil dzia\u0142ania jak inne opioidy, pewne unikalne cechy tego&nbsp;leku czyni\u0105 go odmiennym \u2013 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem dzia\u0142ania klinicznego, jak i ryzyka uzale\u017cnienia czy przedawkowania.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak fentanyl wp\u0142ywa na receptory opioidowe?<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl, podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w opioidowych, oddzia\u0142uje g\u0142\u00f3wnie na <strong>receptory opioidowe typu \u03bc <\/strong>(MOP). S\u0105 to receptory sprz\u0119\u017cone z bia\u0142kami G (GPCR), rozmieszczone zar\u00f3wno w centralnym uk\u0142adzie nerwowym, jak i na obwodzie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Receptory \u03bc znajduj\u0105 si\u0119 przede wszystkim w strukturach odpowiedzialnych za percepcj\u0119 b\u00f3lu \u2013 mi\u0119dzy innymi w rdzeniu kr\u0119gowym, wzg\u00f3rzu, korze m\u00f3zgowej oraz obszarach m\u00f3zgu zwi\u0105zanych z emocjami.<\/p>\n\n\n\n<p>By dobrze wszystko wyja\u015bni\u0107, nale\u017cy zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w nieco bardziej z\u0142o\u017cone procesy. <strong>Poni\u017cej przedstawiono punkty, kt\u00f3re w uproszczony spos\u00f3b etap po etapie opisuj\u0105 dzia\u0142anie&nbsp;fentanylu od strony uk\u0142adu nerwowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Po podaniu leku substancja szybko dociera do m\u00f3zgu.<\/li>\n\n\n\n<li>W m\u00f3zgu cz\u0105steczki fentanylu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 silnie z receptorem \u03bc.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Efektem tego aktywowane s\u0105 wewn\u0105trzkom\u00f3rkowe bia\u0142ka G.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Aktywacja bia\u0142ek G powoduje hamowanie enzymu cyklazy adenylowej i nast\u0119pnie obni\u017cenie st\u0119\u017cenie cyklicznego AMP (cAMP) \u2013 substancji odpowiedzialnej za przekazywanie sygna\u0142\u00f3w wewn\u0105trz kom\u00f3rki.<\/li>\n\n\n\n<li>Proces ten prowadzi do obni\u017cenia pobudliwo\u015bci neuron\u00f3w i blokowania przewodzenia impuls\u00f3w b\u00f3lowych do m\u00f3zgu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Istotn\u0105 cech\u0105 fentanylu jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z receptorem w bardzo specyficzny spos\u00f3b: cz\u0105steczka substancji wchodzi w dodatkowe, niewielkie zag\u0142\u0119bienie mi\u0119dzy jego fragmentami (TM2 i TM3) \u2013 zajmuje dodatkow\u0105 \u201ekiesze\u0144\u201d (ang. extra minor pocket).<\/p>\n\n\n\n<p>Takich w\u0142a\u015bciwo\u015bci nie obserwuje si\u0119 po podaniu np. morfiny. To dodatkowe wi\u0105zanie mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na wyj\u0105tkow\u0105 skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania fentanylu oraz na niekt\u00f3re specyficzne efekty uboczne \u2013 m.in. wspomnian\u0105 ju\u017c wcze\u015bniej sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bniow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Efekty dzia\u0142ania terapeutycznego<\/h3>\n\n\n\n<p>Efektem terapeutycznym fentanylu jest bardzo silne u\u015bmierzenie b\u00f3lu, kt\u00f3rego intensywno\u015b\u0107 przewy\u017csza wi\u0119kszo\u015b\u0107 dost\u0119pnych opioid\u00f3w.&nbsp;Lek <strong>zmniejsza odczuwanie b\u00f3lu zar\u00f3wno ostrego, jak i przewlek\u0142ego<\/strong> \u2013 przynosi pacjentom ulg\u0119 nawet w przypadku ci\u0119\u017ckich uraz\u00f3w czy intensywnego b\u00f3lu pooperacyjnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz dzia\u0142ania przeciwb\u00f3lowego fentanyl powoduje tak\u017ce <strong>sedacj\u0119<\/strong> (uspokojenie pacjenta), uczucie opisywane jako b\u0142ogostan oraz zmniejszenie poziomu <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/jak-radzic-sobie-z-lekiem\/\">l\u0119ku<\/a>. Chory czuje si\u0119 bardziej komfortowo, \u0142atwiej znosi zabiegi medyczne czy te\u017c bolesne procedury diagnostyczne. Niestety, efektom terapeutycznym cz\u0119sto towarzysz\u0105 efekty niepo\u017c\u0105dane, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce substancja w zbyt wysokich dawkach mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 dla pacjenta niezwykle niebezpieczna.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Skutki uboczne stosowania fentanylu<\/h3>\n\n\n\n<p>Jak ka\u017cdy opioid, fentanyl niesie ze sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych, kt\u00f3rych intensywno\u015b\u0107 i rodzaj s\u0105 zale\u017cne od dawki, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych zwi\u0105zanych jest bezpo\u015brednio z pobudzeniem receptor\u00f3w opioidowych, szczeg\u00f3lnie w obr\u0119bie OUN (o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszane skutki fentanylu obejmuj\u0105 przede wszystkim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>depresj\u0119 oddechow\u0105 \u2013 niebezpieczne spowolnienie i os\u0142abienie oddechu, kt\u00f3re prowadzi do niedotlenienia organizmu; jest najpowa\u017cniejszym zagro\u017ceniem i mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 \u015bmierci;<\/li>\n\n\n\n<li>sedacj\u0119 \u2013 nadmierne uspokojenie i senno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia pracy uk\u0142adu pokarmowego \u2013 spowolnienie perystaltyki (rozleniwienie) jelit i w konsekwencji zaparcia, nudno\u015bci oraz wymioty;<\/li>\n\n\n\n<li>zawroty g\u0142owy oraz hipotensj\u0119 (obni\u017cenie ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi);<\/li>\n\n\n\n<li>sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bniow\u0105, szczeg\u00f3lnie mi\u0119\u015bni klatki piersiowej i przepony;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/bradykardia-wolne-bicie-serca-przyczyny-objawy-terapia\/\">bradykardi\u0119<\/a> \u2013 zwolnienie akcji serca;<\/li>\n\n\n\n<li>eufori\u0119 lub dysfori\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n  <\/div>\n  <div class=\"text-ad__sidebar\">\n      <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/opieka-medyczna\/duet-senior\/\" class=\"service-box\">\n    <div class=\"service-box__photo\">\n      <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"600\" src=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/duet-senior-widget-700x600.webp\" class=\"attachment-ads size-ads\" alt=\"\" \/>              <div class=\"service-box__label\" style=\"background-color:#dd9933\">ju\u017c od 3199 z\u0142 rocznie!<\/div>\n            <div class=\"service-box__tn\">\n        <div class=\"service-box__type\">Abonament medyczny<\/div>\n        <div class=\"service-box__name\">Duet Senior<\/div>\n      <\/div>\n    <\/div>\n    <div class=\"service-box__info\">\n      <div class=\"service-box__text\">&#8211; internista nawet w 24h;<br \/>\r\n&#8211; specjalista do 5 dni roboczych;<br \/>\r\n&#8211; wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n      <hr \/>\n      <div class=\"service-box__price\">od 267 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n    <\/div>\n  <\/a>\n\n    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ryzyko\">Ryzyko zwi\u0105zane z fentanylem<\/h2>\n\n\n\n\n<div class=\"text-ad\">\n  <div class=\"text-ad__text\">\n    \n\n<p>D\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie fentanylu, zw\u0142aszcza bez odpowiedniego nadzoru, mo\u017ce prowadzi\u0107 do <strong>rozwoju tolerancji<\/strong> na dzia\u0142anie leku. Skutkiem tego w przypadku potrzeby dalszego leczenia jest konieczno\u015b\u0107 podawania wi\u0119kszych dawek w celu osi\u0105gni\u0119cia pierwotnego efektu przeciwb\u00f3lowego. To z kolei zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia <strong>uzale\u017cnienia<\/strong> oraz powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 \u2013 <strong>przedawkowania i zatrucia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie wy\u017cej wymienione skutki uboczne sprawiaj\u0105, \u017ce leczenie fentanylem musi by\u0107 \u015bci\u015ble monitorowane, a pacjenci wymagaj\u0105 regularnych wizyt kontrolnych oraz edukacji na temat bezpiecze\u0144stwa stosowania opioidu. Tylko \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca lekarza z pacjentem pozwala minimalizowa\u0107 ryzyko zwi\u0105zane ze stosowaniem tak silnych substancji.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Uzale\u017cnienie od fentanylu<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl uzale\u017cnia niezwykle szybko, a jego potencja\u0142 narkotyczny nale\u017cy do najwy\u017cszych spo\u015br\u00f3d opioid\u00f3w. Zjawisko to ma bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z intensywn\u0105 stymulacj\u0105 receptor\u00f3w \u03bc-opioidowych \u2013 struktur odpowiedzialnych m.in. za uczucie euforii, rozlu\u017anienie mi\u0119\u015bni i os\u0142abienie l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c pojedyncza dawka substancji mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 efekt euforycznego odurzenia. W konsekwencji pacjent zaczyna d\u0105\u017cy\u0107 do powt\u00f3rzenia tego do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re z czasem prowadzi do rozwoju opisanej powy\u017cej tolerancji. Organizm przestaje reagowa\u0107 na wcze\u015bniejsze&nbsp;dawki, dlatego osoba uzale\u017cniona zwi\u0119ksza ich ilo\u015b\u0107 lub cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 za\u017cywania.<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem pojawia si\u0119&nbsp;<strong>silne uzale\u017cnienie fizyczne<\/strong> \u2013 czyli stan, w kt\u00f3rym odstawienie leku prowadzi do zespo\u0142u abstynencyjnego: silnego niepokoju, pobudzenia, dr\u017cenia mi\u0119\u015bni, biegunek, b\u00f3lu i <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/bezsennosc-a-zdrowie\/\">bezsenno\u015bci<\/a>. R\u00f3wnolegle rozwija si\u0119 <strong>uzale\u017cnienie psychiczne<\/strong> \u2013 potrzeba za\u017cywania leku w odpowiedzi na stres, l\u0119k lub inne bod\u017ace emocjonalne.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku fentanylu, ze wzgl\u0119du na bardzo szybkie przej\u015bcie substancji przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg i intensywno\u015b\u0107 odurzenia, ten proces uzale\u017cniania nast\u0119puje wyj\u0105tkowo szybko. Fentanyl na czarnym rynku bywa u\u017cywany jako substytut heroiny \u2013 jego dost\u0119pno\u015b\u0107 i si\u0142a dzia\u0142ania przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce osoby uzale\u017cnione rezygnuj\u0105 z innych narkotyk\u00f3w na rzecz silniejszej substancji.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Przedawkowanie fentanylu \u2013 przyczyny i konsekwencje<\/h3>\n\n\n\n<p>Przedawkowania opioid\u00f3w najcz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 wtedy, gdy dochodzi do nie\u015bwiadomego przyj\u0119cia zbyt du\u017cej dawki lub \u0142\u0105czenia ich z&nbsp;substancjami o dzia\u0142aniu depresyjnym na OUN. Szczeg\u00f3lne <strong>zagro\u017cenie niesie po\u0142\u0105czenie fentanylu z innymi \u015brodkami dzia\u0142aj\u0105cymi hamuj\u0105co na uk\u0142ad nerwowy<\/strong> \u2013 <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/alkohol-jakie-zmiany-zachodza-w-naszym-organizmie-po-naduzywaniu-go\/\">alkoholem<\/a>, benzodiazepinami, barbituranami lub&nbsp;ksylazyn\u0105 (lekiem weterynaryjnym).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Du\u017ce ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce z nielegalnym pozyskiwaniem leku online \u2013 brak kontroli medycznej prowadzi do b\u0142\u0119d\u00f3w dawkowania, a u\u017cytkownicy cz\u0119sto nie znaj\u0105 realnej zawarto\u015bci substancji w produkcie. Fentanyl pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w podrabianych tabletkach i proszkach, w kt\u00f3rych zawarto\u015b\u0107 substancji czynnej bywa skrajnie nieprzewidywalna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Konsekwencje przedawkowania fentanylu obejmuj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>siln\u0105 depresj\u0119 uk\u0142adu oddechowego (os\u0142abienie pracy obszaru m\u00f3zgu odpowiedzialnego za kontrol\u0119 oddychania),<\/li>\n\n\n\n<li>ot\u0119pienie, utrat\u0119 przytomno\u015bci lub \u015bpi\u0105czk\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>rozlu\u017anienie mi\u0119\u015bni i bezw\u0142ad cia\u0142a,<\/li>\n\n\n\n<li>spadek saturacji,<\/li>\n\n\n\n<li>bradykardi\u0119 i hipotensj\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>zgon spowodowany przedawkowaniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego fentanyl jest tak niebezpieczny?<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl uznawany jest za jeden z najbardziej niebezpiecznych narkotyk\u00f3w (substancji o&nbsp;dzia\u0142aniu narkotycznym) \u2013 nie bez powodu nazwano go \u201enarkotykiem zombie\u201d. Wp\u0142ywa na organizm b\u0142yskawicznie, w bardzo ma\u0142ych&nbsp;dawkach, a jego <strong>si\u0142a przekracza dzia\u0142anie heroiny<\/strong> <strong>nawet 50 razy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zatrucie fentanylem bywa <strong>trudne do opanowania<\/strong>, nawet gdy pomoc medyczna pojawi si\u0119 szybko. Standardowe leki ratuj\u0105ce \u017cycie w takich sytuacjach \u2013 czyli antagoni\u015bci receptor\u00f3w opioidowych (substancje, kt\u00f3re wypieraj\u0105 opioidy z receptor\u00f3w w m\u00f3zgu) \u2013 mog\u0105 nie zadzia\u0142a\u0107 wystarczaj\u0105co silnie.&nbsp;Ponadto, fentanyl pochodz\u0105cy z nielegalnych \u017ar\u00f3de\u0142 bardzo cz\u0119sto nie jest substancj\u0105 czyst\u0105, lecz zanieczyszczon\u0105 innymi substancjami toksycznymi i psychoaktywnymi powsta\u0142ymi przypadkowo w procesie wytwarzania lub dodanymi celowo w celu zwi\u0119kszenia \u201ebogactwa\u201d dozna\u0144.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"diagnostyka\">Diagnostyka i leczenie uzale\u017cnienia od fentanylu<\/h2>\n\n\n\n<p>W Polsce osoby uzale\u017cnione od fentanylu kierowane s\u0105 do leczenia w ramach plac\u00f3wek terapii uzale\u017cnie\u0144 \u2013 zar\u00f3wno ambulatoryjnych, jak i stacjonarnych. <strong>Diagnostyk\u0119<\/strong> rozpoczyna si\u0119 od oceny stanu pacjenta: liczby przyjmowanych substancji, dawki, cz\u0119sto\u015bci stosowania oraz skutk\u00f3w zdrowotnych. Wa\u017cnym elementem diagnostyki jest tak\u017ce analiza objaw\u00f3w psychicznych i somatycznych oraz ocena ryzyka samob\u00f3jczego.<\/p>\n\n\n\n<p>Testy toksykologiczne z moczu lub krwi mog\u0105 potwierdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 fentanylu, ale ze wzgl\u0119du na jego specyfik\u0119 konieczne jest zastosowanie odpowiednio czu\u0142ych metod.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie obejmuje<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>detoksykacj\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>farmakoterapi\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>psychoterapi\u0119 \u2013 indywidualn\u0105 i grupow\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>terapi\u0119 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych zaburze\u0144 psychicznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach pacjenci trafiaj\u0105 na oddzia\u0142 intensywnej terapii \u2013 np. po epizodach \u015bpi\u0105czki, zawa\u0142u czy zatrzymania oddechu wywo\u0142anego przedawkowaniem. Leczenie uzale\u017cnienia od fentanylu bywa trudne, wymaga kompleksowego podej\u015bcia i d\u0142ugofalowej opieki.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Bezpiecze\u0144stwo stosowania fentanylu \u2013 dawkowanie&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Fentanyl nale\u017cy do produkt\u00f3w leczniczych, kt\u00f3re powinny by\u0107 stosowane wy\u0142\u0105cznie<strong> pod \u015bcis\u0142ym nadzorem lekarza<\/strong>, z zachowaniem maksymalnej ostro\u017cno\u015bci w zakresie dawkowania i monitorowania stanu zdrowia pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak bezpiecznie stosowa\u0107 fentanyl w leczeniu b\u00f3lu?<\/h3>\n\n\n\n<p>Bezpieczne stosowanie fentanylu opiera si\u0119 na przeprowadzeniu dok\u0142adnej kwalifikacji pacjenta. Lek powinno si\u0119 wdra\u017ca\u0107 wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy inne leki przeciwb\u00f3lowe okazuj\u0105 si\u0119 niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawkowanie ustala si\u0119 <strong>indywidualnie,<\/strong> z uwzgl\u0119dnieniem masy cia\u0142a, wieku, stanu w\u0105troby i nerek, stopnia tolerancji na opioidy oraz innych przyjmowanych lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne jest samodzielne zwi\u0119kszanie dawek lub pozyskiwanie lek\u00f3w z niesprawdzonych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 np. przez Internet. Takie praktyki prowadz\u0105 do b\u0142yskawicznego rozwoju uzale\u017cnienia i nara\u017caj\u0105 nawet na ryzyko \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Monitorowanie pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych fentanyl&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Pacjenci przyjmuj\u0105cy fentanyl wymagaj\u0105 regularnej kontroli klinicznej \u2013 zar\u00f3wno pod k\u0105tem skuteczno\u015bci przeciwb\u00f3lowej, jak i bezpiecze\u0144stwa terapii. <strong>Wizyty kontrolne powinny obejmowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ocen\u0119 skuteczno\u015bci \u0142agodzenia b\u00f3lu,<\/li>\n\n\n\n<li>analiz\u0119 objaw\u00f3w niepo\u017c\u0105danych,<\/li>\n\n\n\n<li>obserwacj\u0119 zachowa\u0144 sugeruj\u0105cych rozw\u00f3j uzale\u017cnienia,<\/li>\n\n\n\n<li>kontrol\u0119 parametr\u00f3w \u017cyciowych oraz ewentualnych objaw\u00f3w zatrucia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W razie w\u0105tpliwo\u015bci lekarz mo\u017ce zleci\u0107 oznaczenie poziomu fentanylu we krwi lub badania toksykologiczne. Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 nale\u017cy zachowa\u0107 u os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku, z chorobami w\u0105troby, nerek i uk\u0142adu oddechowego, a tak\u017ce u pacjent\u00f3w z chorobami psychicznymi.<\/p>\n\n\n  <\/div>\n  <div class=\"text-ad__sidebar\">\n      <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/opieka-medyczna\/mama-tata-dzieci\/\" class=\"service-box\">\n    <div class=\"service-box__photo\">\n      <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"600\" src=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/rodzina-widget-700x600.webp\" class=\"attachment-ads size-ads\" alt=\"\" \/>              <div class=\"service-box__label\" style=\"background-color:#dd9933\">ju\u017c od 5400 z\u0142 rocznie!<\/div>\n            <div class=\"service-box__tn\">\n        <div class=\"service-box__type\">Abonament medyczny<\/div>\n        <div class=\"service-box__name\">Mama, tata, dzieci<\/div>\n      <\/div>\n    <\/div>\n    <div class=\"service-box__info\">\n      <div class=\"service-box__text\">&#8211; internista i pediatra nawet w 24h;<br \/>\r\n&#8211; specjalista do 5 dni roboczych;<br \/>\r\n&#8211; wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n      <hr \/>\n      <div class=\"service-box__price\">od 450 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n    <\/div>\n  <\/a>\n\n    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong><em>Konsultacja merytoryczna: <a href=\"https:\/\/polmed.pl\/lekarz\/ireneusz-markowski\/\">lek.&nbsp;Ireneusz Markowski<\/a><\/em><\/strong><br><strong><em>Dyrektor Medyczny POLMED<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-cyan-bluish-gray-color has-text-color has-link-color wp-elements-39c16b3550e8de9083bd54a52cb55ef8\">Bibliografia:<\/h3>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list has-cyan-bluish-gray-color has-text-color has-link-color wp-elements-568bfc03e114e5adca31bf98ff26f519\">\n<li>G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny. (2024). Raport G\u0142\u00f3wnego Inspektora Sanitarnego dot. zatru\u0107 \u015brodkiem zast\u0119pczym lub now\u0105 substancj\u0105 psychoaktywn\u0105 w Polsce za 2023 r. Pobrane z: https:\/\/www.gov.pl\/attachment\/17eaa679-6ba9-4dec-b9fb-737f157502c7.<\/li>\n\n\n\n<li>United States Drug Enforcement Administration. (2024). Overdose Deaths Decline, Fentanyl Threat Looms. Pobrane z: https:\/\/www.dea.gov\/press-releases\/2024\/12\/16\/overdose-deaths-decline-fentanyl-threat-looms.<\/li>\n\n\n\n<li>Suzuki, J., &amp; El-Haddad, S. (2017). A review: fentanyl and non-pharmaceutical fentanyls. Drug and alcohol dependence, 171, 107-116.<\/li>\n\n\n\n<li>Kelly, E., Sutcliffe, K., Cavallo, D., Ramos\u2010Gonzalez, N., Alhosan, N., &amp; Henderson, G. (2023). The anomalous pharmacology of fentanyl. British journal of pharmacology, 180(7), 797-812.<\/li>\n\n\n\n<li>Patocka, J., Wu, W., Oleksak, P., Jelinkova, R., Nepovimova, E., Spicanova, L., &#8230; &amp; Kuca, K. (2024). Fentanyl and its derivatives: Pain-killers or man-killers? Heliyon.<\/li>\n\n\n\n<li>Woro\u0144, J. (2015). Kliniczne znaczenie farmakokinetyki preparat\u00f3w fentanylu stosowanych w leczeniu b\u00f3lu przebijaj\u0105cego. B\u00f3l, 16(3), 31-34.<\/li>\n\n\n\n<li>Zaporowska-Stachowiak, I., Oduah, M. T. A., Celichowska, M., Dziuba, G., Mikolajczak, A., Perli\u0144ska, M., &#8230; &amp; Sopata, M. (2020). Opioidy w praktyce klinicznej. Varia Medica, 4(1), 43-51.<\/li>\n\n\n\n<li>Botea, M. (2020). Analgesics. In Pain Management-Practices, Novel Therapies and Bioactives. IntechOpen.<\/li>\n\n\n\n<li>Grzesiak, M., Szyma\u0144ski, O., &amp; Piasta, M. (2024). Is recreational use of fentanyl becoming a growing problem in Poland? Alcoholism and Drug Addiction\/Alkoholizm i Narkomania, 37(1), 67-68.<\/li>\n\n\n\n<li>Patocka, J., Wu, W., Oleksak, P., Jelinkova, R., Nepovimova, E., Spicanova, L., &#8230; &amp; Kuca, K. (2024). Fentanyl and its derivatives: Pain-killers or man-killers? Heliyon 10(8), e28795.<\/li>\n\n\n\n<li>Zhuang, Y., Wang, Y., He, B., He, X., Zhou, X. E., Guo, S., &#8230; &amp; Xu, H. E. (2022). Molecular recognition of morphine and fentanyl by the human \u03bc-opioid receptor.&nbsp;Cell,&nbsp;185(23), 4361-4375.<\/li>\n\n\n\n<li>Leppert, W. (2020). Zastosowanie tabletek fentanylu podawanych drog\u0105 podj\u0119zykow\u0105 w leczeniu b\u00f3lu przebijaj\u0105cego (epizodycznego) u chorych na nowotwory. Palliative Medicine in Practice, 14(I).<\/li>\n\n\n\n<li>Kurek, M., Kurek, I., Nasierowski, T., &amp; Malec-Milewska, M. (2021). Odzwyczajenie od wysokiej dawki fentanylu przezsk\u00f3rnego i przez\u015bluz\u00f3wkowego\u2013opis przypadku. B\u00f3l, 21(4), 48-53.<\/li>\n\n\n\n<li>Nowakowski, S. (2023). Toksykologia: stany zagro\u017cenia \u017cycia. W: Symulacja medyczna.&nbsp;Informator dla student\u00f3w kierunku piel\u0119gniarstwo (red. A. Wi\u015bniewski, B. Che\u0142stowska), 171-191.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Mszyca, I., Snoch, O., Kalinowska, Z., &amp; Pastuszek, O. (2024). Nadu\u017cywanie opioid\u00f3w jako rosn\u0105cy problem spo\u0142eczny. WL Wsp\u00f3\u0142czesny Wymiar Uzale\u017cnie\u0144 (red. A. Ku\u0142ak -Bejda, N.&nbsp;Waszkiewicza), 32-41.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Carpenter, J., Murray, B. P., Atti, S., Moran, T. P., Yancey, A., &amp; Morgan, B. (2020). Naloxone dosing after opioid overdose in the era of illicitly manufactured fentanyl. Journal of Medical Toxicology, 16, 41-48.<\/li>\n\n\n\n<li>Velagapudi, V., &amp; Sethi, R. (2023). Nielegalny niefarmaceutyczny fentanyl i jego analogi: kr\u00f3tki przegl\u0105d literatury. Kansas journal of medicine, 16, 25.<\/li>\n\n\n\n<li>Ministerstwo Zdrowia (2024). Minister zdrowia wprowadza wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad opioidami. Pobrane z: https:\/\/www.gov.pl\/web\/zdrowie\/minister-zdrowia-wprowadza-wieksza-kontrole-nad-opioidami.<\/li>\n\n\n\n<li>Pietrzy\u0144ski, \u0141. A., W\u0142odarska, M., Danikiewicz, M., Mroczek, A., Ba\u0142abuszek, K., &amp; Pietrzy\u0144ska, T. (2018). Ocena i leczenie b\u00f3lu przebijaj\u0105cego u chorych na nowotwory. Palliative Medicine in Practice, 12(3).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"has-white-color has-text-color has-background has-small-font-size\" style=\"background:linear-gradient(135deg,rgb(17,88,165) 0%,rgb(0,163,224) 100%)\"><strong>Informacja:<\/strong><br><em>Artyku\u0142y opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pe\u0142ni\u0105 funkcji konsultacji medycznej ani nie wyra\u017caj\u0105 opinii specjalist\u00f3w i lekarzy. Prezentowane tre\u015bci stanowi\u0105 og\u00f3lne wskaz\u00f3wki i nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych modyfikacji diety lub terapii, nawyk\u00f3w lub okre\u015blaniu zmiany dawkowania lek\u00f3w oraz innych substancji leczniczych. Przed podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na Twoje \u017cycie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj si\u0119 z lekarzem lub specjalist\u0105.<\/em><br><em><strong>Wydawca nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za ewentualne konsekwencje,<\/strong> wynikaj\u0105ce z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcze\u015bniejszej konsultacji z profesjonalist\u0105.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fentanyl sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym sprawc\u0105 kryzysu opioidowego w Stanach Zjednoczonych. W 2023 roku odnotowano ponad 107 tysi\u0119cy \u015bmiertelnych przypadk\u00f3w przedawkowa\u0144 \u2013 70% z nich przypisano opioidom. Chocia\u017c substancja obecnie ma raczej z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119, to w medycynie wykorzystuje si\u0119 jej dzia\u0142anie ju\u017c od lat 60. XX wieku. Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-11812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby","category-terapie"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-12T06:53:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-23T11:04:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\"},\"author\":{\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\"},\"headline\":\"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie leku, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia\",\"datePublished\":\"2025-05-12T06:53:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-23T11:04:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\"},\"wordCount\":3246,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp\",\"articleSection\":[\"Choroby\",\"Terapie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"MedicalWebPage\"],\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\",\"name\":\"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp\",\"datePublished\":\"2025-05-12T06:53:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-23T11:04:12+00:00\",\"description\":\"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp\",\"width\":1600,\"height\":500,\"caption\":\"fentanyl uzale\u017cnienie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie leku, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"description\":\"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\",\"name\":\"POLMED SA\",\"alternateName\":\"POLMED\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"POLMED SA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\",\"https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"POLMED Zdrowie\"},\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia","description":"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia","og_description":"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?","og_url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/","og_site_name":"POLMED Zdrowie","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","article_published_time":"2025-05-12T06:53:00+00:00","article_modified_time":"2026-03-23T11:04:12+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":500,"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp","type":"image\/webp"}],"author":"POLMED Zdrowie","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"POLMED Zdrowie","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/"},"author":{"name":"POLMED Zdrowie","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418"},"headline":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie leku, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia","datePublished":"2025-05-12T06:53:00+00:00","dateModified":"2026-03-23T11:04:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/"},"wordCount":3246,"publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp","articleSection":["Choroby","Terapie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","MedicalWebPage"],"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/","name":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp","datePublished":"2025-05-12T06:53:00+00:00","dateModified":"2026-03-23T11:04:12+00:00","description":"Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci ma fentanyl, w jaki spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 go w medycynie i czy z podawaniem substancji wi\u0105\u017ce si\u0119 powa\u017cne ryzyko?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#primaryimage","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/fentanyl.webp","width":1600,"height":500,"caption":"fentanyl uzale\u017cnienie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/fentanyl-dzialanie-leku-zastosowanie-ryzyko-uzaleznienia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fentanyl \u2013 dzia\u0142anie leku, zastosowanie i ryzyko uzale\u017cnienia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","name":"POLMED Zdrowie","description":"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu","publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization","name":"POLMED SA","alternateName":"POLMED","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","width":300,"height":300,"caption":"POLMED SA"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/","https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418","name":"POLMED Zdrowie","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","caption":"POLMED Zdrowie"},"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11812"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14314,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11812\/revisions\/14314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}